Bên trong, thợ ảnh đang đi lại cùng những tấm hắt sáng đặt sát lối đi. Nhiều người đang thay trang phục hay dặm lại lớp trang điểm. Delima đợi 30 phút mới có chỗ ngồi “Tôi định ra về vì tưởng đây là sự kiện của các KOL quảng bá thương hiệu”, nữ du khách Malaysia nói.
Cô tìm đến quán cà phê này theo gợi ý trên mạng xã hội và phải đợi 30 phút mới có chỗ ngồi. Delima nói bất ngờ khi được nhân viên giải thích đó là khách tới check-in. Ở Malaysia, quán cà phê là không gian để làm việc hoặc trò chuyện. Việc thuê thợ trang điểm, thợ ảnh riêng thường chỉ dành cho đám cưới hoặc sự kiện lớn.
Aleksandra Sorokina, 24 tuổi, giáo viên tiếng Nga, sau một năm ở Hà Nội đã quen với việc người trẻ xếp hàng chụp ảnh từ đường phố đến quán cà phê hay những con ngõ nhỏ. “Tôi từng nghĩ những nơi đó mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt, nhưng hóa ra không phải”, cô nói.
Tại quê nhà của Aleksandra, cô không gặp cảnh này vì mọi người đề cao quyền riêng tư. Việc chụp ảnh quá lâu ở nơi công cộng bị coi là thiếu lịch sự. Dù vậy, cô vẫn coi đây là một nét văn hóa bởi người Việt thể hiện sự tự tin, sáng tạo khi biến mỗi góc phố thành bối cảnh nghệ thuật.
Thời gian qua, “văn hóa check-in” của người trẻ Việt là đề tài được thảo luận trên nhiều nền tảng mạng xã hội. Các video thể hiện góc nhìn của người nước ngoài thu hút hàng nghìn lượt tương tác. “Tôi hỏi nhiều người và được giải thích thói quen này xuất phát từ nhu cầu lưu giữ kỷ niệm”, Delima nói. Một số ý kiến khác cho rằng sự bùng nổ của các công việc tự do như sáng tạo nội dung, đánh giá dịch vụ (reviewer) hay tâm lý “sợ bỏ lỡ” (FOMO) trước các địa điểm xu hướng đã thúc đẩy trào lưu này.
“Nhưng chủ yếu là nhu cầu xây dựng hình ảnh trên mạng xã hội. Họ đầu tư để có ảnh đẹp đăng lên mạng”, Aleksandra nói.
Với những người có sở thích check-in, quán cà phê là “studio lý tưởng”. “Thay vì chi 250.000 – 500.000 đồng mỗi giờ thuê studio chuyên nghiệp, tôi chọn các quán có không gian đẹp, ánh sáng tự nhiên”, Lê Thùy, 27 tuổi, mẫu ảnh tại Hà Nội, nói.
Điểm bất tiện của việc chụp ảnh tại quán cà phê là thiếu không gian để đạo cụ. Thùy cho biết thường mang theo nhiều đồ, nhưng sẽ ý thức để gọn gàng và xin phép quán. Với những nơi thu phí, cô sẵn sàng chi trả.
Dù vậy cô thừa nhận người chụp ảnh khiến việc tìm không gian yên tĩnh để gặp gỡ bạn bè trở nên khó khăn. “Giờ muốn yên tĩnh, tôi chỉ có thể vào các quán chuyên để làm việc”, cô nói.
Hoàng Hải Anh, 21 tuổi, TP HCM, kể việc xuất hiện chỉn chu để chụp ảnh ở nơi công cộng là cách tăng sự tự tin. Cô dành nhiều giờ chờ đợi tại những địa điểm đang “hot”. “Chụp ảnh tại nơi đang thu hút cộng đồng giúp tôi cảm thấy bắt kịp xã hội. Việc chờ đợi để có bức ảnh đẹp cũng là một trải nghiệm”, Hải Anh nói.
Xu hướng này buộc nhiều hộ kinh doanh thay đổi quy định. Tại Hà Nội và TP HCM, hàng chục quán treo biển “Cấm máy ảnh chuyên dụng” hoặc thông báo thu phí chụp ảnh từ 300.000 đến 600.000 đồng mỗi giờ.
Chị Nguyễn Thu Hường, 43 tuổi, chủ một quán cà phê tại phường Hoàn Kiếm, cho biết thường xuyên gặp những nhóm khách mang theo vali quần áo, chiếm dụng nhà vệ sinh 30 phút, thậm chí cả tiếng để thay đồ.
“Để bảo vệ khách hàng cần sự yên tĩnh, chúng tôi buộc phải giới hạn thiết bị. Khách ngồi trang điểm tại chỗ quá lâu cũng bị tính phí 150.000 đồng mỗi giờ. Với êkíp chụp ảnh chỉ được ngồi 1-2 tiếng”, chị Hường nói.
Nhưng một số chủ quán coi đây là cơ hội quảng bá miễn phí. Anh Duy Nam, 32 tuổi, chủ một quán cà phê tại TP HCM, nói việc đầu tư trang trí theo mùa giúp quán thu hút lượng lớn khách hàng trẻ. “Khách đến chụp ảnh đông giúp quán được biết đến nhiều hơn”, anh nói.
PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa Phát triển (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho biết “văn hóa check in” của người trẻ Việt phản ánh nhu cầu khẳng định giá trị cá nhân khi chất lượng cuộc sống tăng cao. Đây là kênh quảng bá hiệu quả cho các điểm đến, giúp phát triển kinh tế dịch vụ.
“Tuy nhiên, người phương Tây đề cao sự riêng tư và khoảng cách cá nhân. Việc chiếm dụng không gian chung quá lâu để chụp ảnh dễ tạo ra ấn tượng về sự thiếu tinh tế”, ông Trung nói. Chuyên gia đề xuất người trẻ nên thiết lập quy tắc ứng xử văn minh: chụp ảnh có ý thức tại không gian chung, tránh gây phiền hà cho người xung quanh.
Monica Niebrit, 26 tuổi, người Mỹ, nói nhờ có xu hướng này mà cô khám phá thêm nhiều điểm đến tại Hà Nội và TP HCM. Nữ du khách từng thuê dịch vụ chụp ảnh để trải nghiệm như một người bản địa và bất ngờ khi việc trang điểm diễn ra ngay tại bàn cà phê. “Ai cũng thích có ảnh đẹp, nhưng ở phương Tây mọi người thường e ngại vì xung quanh không có thói quen đó”, Monica nói.
Cô gái người Nga Aleksandra nói mình đã bị “Việt hóa” khi cũng mặc áo dài đi chụp ảnh cùng đồng nghiệp vào mỗi dịp lễ. “Giờ tôi thấy đây là một hoạt động tích cực, miễn là không làm phiền ai. Chụp ảnh đăng mạng xã hội cũng là cách họ chia sẻ cuộc sống”, cô giáo tiếng Nga nói.
Tại thủ phủ công nghệ Bengaluru, Roshni, 22 tuổi, đang có mức lương khởi điểm 3.850 USD mỗi năm. Gia đình tự hào vì cô làm việc trong ngành công nghệ, nhưng thực tế, Roshni đang sống tằn tiện như thời sinh viên. Cô thuê phòng ở ghép, tự nấu ăn và không bao giờ dám đi taxi. "Mức lương này đã quá lỗi thời", Roshni nói.
Rahul, 24 tuổi, vừa gia nhập một công ty dịch vụ công nghệ thông tin (IT) với mức lương 4.300 USD một năm. Anh nhận thấy những người vào nghề 5 năm trước cũng nhận mức lương tương tự, dù hiện tại giá thuê nhà và thực phẩm đã tăng gấp ba. Với thu nhập thực tế khoảng 337 USD mỗi tháng, sau khi trả 108 USD tiền thuê phòng và gửi 72 USD về quê, Rahul phải tính toán chi tiêu từng đồng.
Ấn Độ từ lâu được xem là "văn phòng dịch vụ của thế giới", nơi nghề IT từng là "tấm vé vàng" mang lại thu nhập cao. Theo số liệu từ Hiệp hội các doanh nghiệp phần mềm và dịch vụ quốc gia Ấn Độ (NASSCOM), ngành này đóng góp khoảng 7,5% GDP năm 2023. Trong giai đoạn phát triển mạnh, dữ liệu từ The Economic Times cho thấy lương ngành IT từng tăng 15-20% mỗi năm.
Tuy nhiên, thực tế đã thay đổi. Theo Trung tâm Theo dõi Kinh tế Ấn Độ (CMIE), chi phí sinh hoạt tại các trung tâm công nghệ như Bengaluru hay Hyderabad tăng mạnh, nhưng lương khởi điểm của sinh viên mới ra trường vẫn duy trì ở mức 3.600-4.600 USD mỗi năm, không thay đổi từ năm 2013 đến nay.
Tính trung bình, một kỹ sư trẻ nhận khoảng 300-380 USD trước thuế một tháng. Sau khi trừ quỹ hưu trí và các khoản khác, số tiền thực nhận là 250-330 USD. Tại các đô thị lớn, tiền thuê nhà dao động 95-145 USD, thực phẩm tiêu tốn 60-85 USD, chi phí đi lại khoảng 25-50 USD. Sau khi thanh toán sinh hoạt phí cơ bản, người lao động hầu như không có tích lũy.
Rishi Deshmukh, một quản lý nhân sự tại Ấn Độ, cho biết mức lương khởi điểm ngành IT không tăng là do đặc thù kinh doanh. "Mô hình tuyển dụng quy mô lớn chỉ vận hành hiệu quả khi lương đầu vào được giữ ở mức thấp", ông nói.
Đồng quan điểm, Ankur Agarwal, chuyên gia tuyển dụng công nghệ, giải thích nguồn cung kỹ sư dồi dào là lý do khiến các doanh nghiệp duy trì mức lương khởi điểm ở mức tối thiểu. Phóng viên đã liên hệ với các tập đoàn lớn như TCS, Wipro và Infosys về vấn đề này nhưng đều bị từ chối bình luận.
Lời giải thích của Ankur Agarwal được củng cố bởi Báo cáo Việc làm Ấn Độ do Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) công bố. Báo cáo chỉ ra thanh niên chiếm gần 83% lực lượng lao động thất nghiệp tại Ấn Độ. Trong đó, tỷ lệ người trẻ có bằng cấp từ trung học trở lên rơi vào cảnh thất nghiệp đã tăng từ 35,2% năm 2000 lên 65,7% năm 2022. Sự cạnh tranh gay gắt khiến người lao động mất đi lợi thế đàm phán lương.
Bên cạnh đó, sự trỗi dậy của Trí tuệ nhân tạo (AI) càng làm thu hẹp cơ hội của những người mới vào nghề. Các công cụ AI hiện nay có khả năng tự động hóa nhiều tác vụ cơ bản như viết code đơn giản và kiểm thử phần mềm - vốn là công việc dành cho sinh viên mới ra trường. Việc nhu cầu nhân sự sơ cấp giảm xuống càng giúp các công ty có lý do để giữ nguyên mức lương khởi điểm suốt một thập kỷ qua.
Dù thu nhập thực tế bị lạm phát bào mòn, công việc IT vẫn mang lại danh tiếng nhất định. Nhiều người trẻ vẫn chấp nhận mức lương thấp những năm đầu để lấy kinh nghiệm tại các công ty đa quốc gia, với hy vọng tìm được cơ hội thăng tiến ở tương lai.
Khi đàn ông im lặng, thường là lúc họ đang suy nghĩ, điều chỉnh cảm xúc hoặc đơn giản là muốn tạm dừng để bình tâm. Với phụ nữ, im lặng không rõ lý do giống một sự rút lui.
Thay vì để cô ấy hiểu lầm là đã rời bỏ cuộc trò chuyện, một câu trấn an ngắn gọn: "Anh đang suy nghĩ một chút, anh vẫn ở đây với em" sẽ giúp duy trì kết nối. Nếu thiếu điều đó, cô ấy sẽ cảm thấy bất an thay vì thấu hiểu sự im lặng của bạn.
Phụ nữ không đi từ A đến B mà đến mọi thứ
Đàn ông tư duy theo đường thẳng, nhưng phụ nữ lại liên tưởng theo mạng lưới. Những gì bạn cho là "nói vòng vo" thực chất là cách cô ấy xây dựng bối cảnh, sắc thái cảm xúc và tìm kiếm ý nghĩa của vấn đề.
Thay vì thúc giục cô ấy đi thẳng vào điểm chính, hãy thử thả lỏng và lắng nghe. Những chi tiết thêm thắt là cầu nối giúp cô ấy cảm thấy gắn kết và gần gũi với bạn hơn.
Cảm xúc là "món chính"
Khi phụ nữ chia sẻ về cảm xúc, mục tiêu của họ thường không phải là tìm giải pháp. Cô ấy chỉ đang mời bạn bước vào thế giới nội tâm của mình.
Thay vì đóng vai người sửa chữa để tìm lỗi và khắc phục, hãy thử dành cho cô ấy sự đồng cảm bằng cách nói: "Điều đó hoàn toàn hợp lý, anh hiểu vì sao em lại cảm thấy vậy".
Khi phụ nữ cảm thấy được đáp ứng về mặt cảm xúc, tâm hồn họ sẽ dịu lại. Cảm xúc ổn định, vấn đề thường tự được giải quyết nhanh hơn cố gắng can thiệp bằng lý trí ngay từ đầu.
Kết nối quan trọng hơn thời điểm
Đàn ông thích chọn thời điểm thuận tiện để thảo luận, nhưng phụ nữ lại ưu tiên "đừng để mất nhau lúc này". Đó là lý do cô ấy có thể gợi lại một vấn đề ngay khi bạn đang mệt mỏi hoặc mất tập trung.
Đối với cô ấy, đó không phải là sự thiếu tinh tế về thời gian, mà là nỗ lực khôi phục lại sợi dây liên kết trước khi khoảng cách giữa hai người lớn dần.
Một lời thừa nhận nhanh: "Anh biết chuyện này quan trọng, chúng mình sẽ nói kỹ hơn sau khi anh nghỉ một chút nhé" sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc gạt đi.
Phụ nữ hiếm khi chỉ nói về một chuyện duy nhất
Đằng sau câu hỏi: "Sao anh không nhắn tin trả lời?" thường ẩn chứa một nỗi lo lớn hơn rằng "Chúng ta vẫn ổn chứ?". Phụ nữ cực kỳ nhạy cảm với giọng điệu, sự thay đổi trong mức độ thân mật và bầu không khí của mối quan hệ.
Một vấn đề nhỏ thường là "phép thử" cho một tình trạng lớn hơn của cả hai. Thay vì chỉ trả lời bề nổi, hãy thử tìm hiểu ẩn ý sâu xa hơn để xoa dịu nỗi lòng của cô ấy.
Nhu cầu được công nhận để trở nên trọn vẹn
Dù chuyện lớn hay nhỏ, điều phụ nữ tìm kiếm cuối cùng là sự xác nhận: "Anh hiểu rồi". Nếu không nhận được sự công nhận, cô ấy thường lặp lại vấn đề, không phải để cằn nhằn, mà để hoàn thiện sự kết nối còn dang dở.
Chỉ cần một khoảnh khắc bạn thực sự lắng nghe và thừa nhận cảm xúc của cô ấy, bạn sẽ thấy đối phương trở nên dịu dàng và dễ dàng vượt qua mọi chuyện hơn bao giờ hết.
Hội nghị mang chủ đề “Tiếng nói của thanh niên về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero)”, của vòng chung kết cuộc thi Hùng biện tiếng Anh, thuộc Ngày hội Sinh viên với ngoại ngữ lần thứ 11 năm 2026, diễn ra sáng 10-5 tại Nhà Văn hóa sinh viên TP.HCM.
Bạn Chướng Mỹ Linh (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM), nhập vai đại diện Indonesia, đề xuất sáng kiến quan hệ đối tác niken xanh ASEAN.
Theo đó, niken là nguyên liệu quan trọng cho pin, xe điện và ngành năng lượng sạch, mở ra tiềm năng tăng trưởng lớn cho ASEAN. Tuy nhiên quá trình khai thác và chế biến cũng có thể gây ô nhiễm và phát thải CO₂ cao, ảnh hưởng đến các cam kết khí hậu.
Vì vậy ASEAN cần phát triển nguồn niken sạch, minh bạch nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững để cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Mỹ Linh cho rằng “tiêu chuẩn vàng” cho niken bền vững trong ASEAN cần giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng sạch trong khai thác và chế biến, phục hồi môi trường sau khai thác, bảo đảm quyền lợi người lao động và cộng đồng địa phương, đồng thời xây dựng hệ thống tái chế rõ ràng.
“Cần một cơ chế tài chính dùng vốn công và viện trợ để giảm rủi ro cho các dự án niken xanh. Quỹ sẽ hỗ trợ nghiên cứu khả thi, đánh giá ESG, truy xuất nguồn gốc, nâng cấp công nghệ sạch, bảo lãnh rủi ro, hỗ trợ kỹ thuật và thí điểm tái chế, với vốn khởi động khoảng 500 triệu - 1 tỉ USD”, Linh nói.
Bạn Phạm Linh Dung (Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM), nhập vai đại diện Brunei Darussalam, cho biết Brunei đang đối mặt với thách thức từ biến đổi khí hậu, đặc biệt là nước biển dâng 5 - 5,5mm/năm gây nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng hạ tầng và đa dạng sinh học tại vịnh Brunei.
Nền kinh tế phụ thuộc lớn vào dầu khí (khoảng 50% GDP và hơn 90% xuất khẩu) khiến quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch gặp nhiều khó khăn và đòi hỏi nguồn lực lớn để tăng khả năng chống chịu khí hậu.
Dung đề xuất giải pháp dựa vào thiên nhiên như phục hồi rừng ngập mặn, bảo vệ rừng (che phủ khoảng 70%) và phát triển các chương trình “carbon xanh” nhằm bảo vệ bờ biển và hấp thụ carbon.
Bạn Huỳnh Ngọc Minh Khuê (Đại học Kinh tế TP.HCM), vào vai đại diện Myanmar, đề xuất chiến lược khí hậu với 4 trụ cột chính.
Thứ nhất, ưu tiên nông nghiệp thông minh với khí hậu và quản lý nước, hỗ trợ giống cây trồng chống hạn - lũ lụt, cải thiện hệ thống tưới tiêu, lưu trữ nước và đào tạo nông dân nhằm bảo đảm an ninh lương thực và sinh kế.
“Cần tăng cường các giải pháp như phục hồi rừng ngập mặn, bảo vệ lưu vực sông, đất ngập nước và rừng, kết hợp với đê kè, rào chắn lũ và hệ thống cảnh báo sớm để giảm thiệt hại thiên tai”, Khuê nói.
Ngoài ra cần thúc đẩy mở rộng năng lượng tái tạo phân tán, đặc biệt ở khu vực nông thôn như điện mặt trời, lưới điện và thủy điện nhỏ, giúp cải thiện tiếp cận điện năng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và giảm khai thác củi.
Khuê nói thêm cần đảm bảo nguồn lực được phân bổ đến chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, phụ nữ, nông dân và các cộng đồng dân tộc, nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó và không bỏ ai lại phía sau.
Vào vai đại diện Lào, Nguyễn Hoàng Phương Linh (Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM) đề xuất thành lập quỹ thích ứng khí hậu địa phương để hỗ trợ thông qua việc tài trợ nhà ở chống lũ và hệ thống bể chứa nước mưa.
Đồng thời số hóa công tác ứng phó thiên tai bằng hệ thống cảnh báo sớm qua điện thoại di động, kết nối dữ liệu vệ tinh giúp người dân phản ứng nhanh hơn.
Ở cấp khu vực, Linh đề xuất tăng cường hợp tác trong lưu vực sông Mekong thông qua chia sẻ dữ liệu minh bạch trong khuôn khổ Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) nhằm quản lý hiệu quả rủi ro nguồn nước xuyên biên giới.
Đồng thời cũng đề xuất sáng kiến “Green Visa” trong Liên minh Du lịch sinh thái ASEAN, tận dụng lợi thế rừng chiếm gần 70% diện tích và hệ sinh thái Mekong để phát triển du lịch bền vững, giảm áp lực môi trường và tăng nguồn thu xanh.
