Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) ngày 7/5 đã cố công văn gửi Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, Sơn La về việc điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh.
Công văn nêu rõ, Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 5/5/2026 trên địa bàn một số xã miền núi bao gồm Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị có ghi nhận 9 người nghi ngờ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn ve sầu với các triệu chứng như đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ,… và được đưa đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa để điều trị.
Ngày 6/5/2026 trên địa bàn bản Nà Hiên, xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La ghi nhận 6 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do ăn nấm rừng có trường hợp tử vong, các trường hợp còn lại đang được điều trị tích cực tại bệnh viện.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Trị, Sở Y tế tỉnh Sơn La chỉ đạo cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xác minh, điều tra vụ việc; xác định nguyên nhân chính gây ngộ độc; theo dõi, giám sát tình hình để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp tương tự có thể phát sinh.
Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về kiến thức, kỹ năng bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho cộng đồng trong quá trình chế biến, tiêu thụ các loài động vật, thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc như nấm rừng, cây, củ, quả rừng, côn trùng…
Đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã miền núi, nội dung truyền thông phải được xây dựng và truyền tải bằng tiếng dân tộc dưới các hình thức phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
Khi xuất hiện các triệu chứng như tê môi, tê lưỡi, tê tay chân, nôn, đau bụng, khó thở… cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Thực hiện nghiêm các nội dung chỉ đạo tại Chỉ thị số 38 ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; Công văn số 848 của Bộ Y tế về việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Trước đó, thông tin trên báo chí, bác sĩ Nguyễn Việt Đức – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cho biết từ ngày 1/4 đến 3/5, bệnh viện tiếp nhận 9 bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu. Trong đó, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất 17 tuổi, lớn tuổi nhất 86 tuổi.
Bác sĩ Đức cho biết, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa và trạm y tế các xã trên địa bàn đã thường xuyên cảnh báo, nhắc nhở người dân không nên ăn ve sầu. Thế nhưng, ở vùng núi Hướng Hoá, ăn ve sầu như một thói quen của người dân. Vì vậy, số ca ngộ độc ve sầu chưa giảm, mỗi năm có trên 10 ca nhập viện, cao điểm vào mùa hè.
Theo bác sĩ Đức, người dân không nên ăn ve sầu vì có thể dẫn tới ngộ độc thực phẩm.
Nguyên nhân khiến người dân bị ngộ độc khi ăn ve sầu và nhộng ve sầu là do ve sầu chui dưới lòng đất nên dễ mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Khi gặp nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sinh trưởng thích hợp, các bào tử nấm lây nhiễm và ấu trùng sẽ sinh sôi nảy nở dữ dội, biến cơ thể của côn trùng và ấu trùng thành ổ chứa đầy sợi nấm độc.
Ấu trùng bị các bào tử nấm độc này giết chết nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng bên ngoài nên nhiều người không nhận ra. Ngoài ra, protein trong ve sầu có thể gây sốc phản vệ, dị ứng nghiêm trọng.
"Mẹ đã được giải thoát khỏi những cơn đau, nhưng khi bà mất tôi nhận ra mình thực sự cô độc trên đời", chị My, 37 tuổi, ở Bắc Ninh nói.
Năm 2023, mẹ chị phát hiện ung thư giai đoạn ba trên nền bệnh Parkinson. Chị My nghỉ việc tại Hà Nội, chuyển sang làm tự do để vừa chăm con nhỏ, vừa lo cho mẹ. Thời điểm bà bị bệnh viện trả về, con thứ hai của chị mới ba tháng tuổi. Một mình chị xoay xở với 5 cữ thuốc, bơm cháo qua ống sonde, thay băng và xử lý dịch khối u mỗi ngày.
Chồng đi làm xa đến khuya, họ hàng chỉ hỗ trợ được lúc ngặt nghèo. Mẹ chị không nói được nên mỗi khi cần con gái trợ giúp, bà vỗ tay. "Có những đêm vừa chợp mắt đã bật dậy vì tiếng vỗ tay. Mọi thứ cứ lặp lại đến kiệt sức", chị kể.
Anh Trần Quốc Trung, 26 tuổi, ở Ninh Bình cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Hai năm trước, anh nghỉ việc ở nước ngoài về chăm mẹ đột quỵ nằm liệt giường. Không có anh chị em, Trung vừa làm việc tự do, vừa hỗ trợ bố chăm mẹ. Để duy trì tài chính chi trả viện phí của mẹ, anh làm hai, ba công việc một lúc, mỗi ngày chỉ ngủ 4 tiếng.
"Một bên là mẹ bệnh, một bên là bố đã già yếu. Nhiều lúc tôi muốn trốn đi đâu đó nhưng không thể vì mình là điểm tựa duy nhất", Trung nói.
Theo tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh, Học viện Chính trị Khu vực II, những người con một phải gánh chịu áp lực như Hà My, Quốc Trung không hiếm, tương lai sẽ tăng lên bởi quy mô gia đình Việt Nam có xu hướng ít người hơn.
Theo thống kê của Bộ Y tế, mức sinh toàn quốc đang giảm mạnh, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 vào năm 2024 và tiếp tục xu hướng giảm. Báo cáo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy nhóm hộ gia đình từ 1 đến 3 người chiếm 50% trên cả nước. Đây là sự dịch chuyển cấu trúc xã hội rất lớn khi mô hình gia đình truyền thống (4-5 người trở lên) không còn áp đảo. Điều này đồng nghĩa số gia đình một con, trong đó người con phải gánh toàn bộ trách nhiệm chăm sóc cha mẹ, ngày càng tăng.
GS TS Giang Thanh Long, chuyên gia về dân số, nhận định hệ thống chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào gia đình. Khi quy mô gia đình thu hẹp theo mô hình "1-2-4" (một người con phải lo cho hai bố mẹ và bốn ông bà), gánh nặng sẽ dồn lên vai từng cá nhân. "Khoảng trống giữa nhu cầu chăm sóc và hệ thống hỗ trợ cộng đồng đang ngày càng lớn", ông Long nhấn mạnh.
Nghiên cứu từ Đại học Missouri (Mỹ) trên 1.800 người cũng chỉ ra con một có mức độ căng thẳng cao hơn hẳn khi chăm sóc người thân. Họ thường rơi vào tình trạng "caregiver burnout" (người chăm sóc kiệt sức) nhanh hơn vì không có người cùng chia sẻ những ký ức gia đình hay cùng bàn bạc trước các quyết định sinh tử của cha mẹ.
Tuy vậy, giáo sư Long cho rằng không nên nhìn vấn đề một chiều. Sinh nhiều con không đồng nghĩa cha mẹ sẽ được chăm sóc tốt. Trong những gia đình khó khăn, sự thiếu thốn có thể kéo dài qua nhiều thế hệ. Ngược lại, nếu con một được đầu tư tốt về giáo dục, sức khỏe và tài chính, việc chăm sóc cha mẹ sẽ được thực hiện tốt trong khả năng.
Ở góc nhìn khác, tiến sĩ Nguyễn Thị Minh cho biết rằng con một không chỉ gánh trách nhiệm tài chính, thể chất mà còn gánh toàn bộ kỳ vọng tình cảm. Trong khi những gia đình đông con có thể bù đắp cho nhau (người góp tiền, người góp công sức), con một hoàn toàn không có "hệ thống dự phòng" này.
Một bất lợi nữa là mối gắn kết sâu sắc giữa con một và cha mẹ. Khi cha mẹ yếu, họ không chỉ mất người thân mà còn mất luôn chỗ dựa tinh thần. Đồng thời, họ cũng thiếu người cùng chia sẻ ký ức gia đình, yếu tố giúp giảm cảm giác cô lập trong quá trình chăm sóc.
Trường hợp của Diệu Linh, 40 tuổi, ở Hưng Yên là minh chứng. Năm năm trước, mẹ chị mắc Alzheimer ở tuổi 54, không còn nhận ra người thân. Tài chính không phải vấn đề, nhưng Linh dần đối diện mất mát lớn hơn khi mẹ, chỗ dựa tinh thần quan trọng nhất, không còn như trước. "Tôi mất hai năm để làm quen với cú sốc này", chị nói. Chị đón mẹ về sống cùng để tiện chăm sóc.
Nhưng khi mẹ bệnh, bố chị sống một mình tại Thái Nguyên cũng bắt đầu yếu. Ông từng đi phẫu thuật một mình vì không muốn con gái thêm gánh nặng. "Những lúc đó, tôi thấy mình bất lực vì không thể phân thân để ở bên cả hai", chị Linh nói.
Để giảm bớt áp lực này, các chuyên gia cho rằng cần có sự chuẩn bị từ cả hai phía. Cha mẹ cần xây dựng nền tảng tài chính và sức khỏe độc lập sớm nhất có thể. Với những người con, thay vì tâm lý "tự mình phải làm tất cả", cần chủ động kết nối với các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp hoặc mạng lưới họ hàng ngay từ khi cha mẹ còn minh mẫn.
Ở tầm vĩ mô, GS. Giang Thanh Long cho rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội toàn diện, phát triển các mô hình dưỡng lão cộng đồng và dịch vụ chăm sóc tại nhà chuyên nghiệp để giải phóng sức lao động cho "thế hệ bánh mì kẹp".
Một chuyến đi nghỉ dưỡng mừng sinh nhật tại Ý đã biến thành bi kịch đau lòng khi bé Gabriele Petrucci 7 tuổi tử vong do bị kẹt trong hệ thống ống hút của bể bơi tại khu nghỉ dưỡng Castelforte.
Sự việc xảy ra ngày 18/4, khi gia đình đưa Gabriele đến khu phức hợp chăm sóc sức khỏe để tổ chức sinh nhật muộn cho em. Trong lúc vui chơi ở khu vực nước nông cùng mẹ, bé bất ngờ biến mất chỉ trong vài giây, khi người cha đứng gần đó không kịp phát hiện.
Ông Antonello, cha của nạn nhân, bàng hoàng kể lại khoảnh khắc kinh hoàng khi nhìn thấy con trai bị hút chặt vào ống hút của bể bơi. Ông lập tức lao xuống nước cố gắng cứu con bằng tay không, trong khi nhiều người khác cũng nhanh chóng hỗ trợ. Tuy nhiên, dù nỗ lực giải cứu, bé trai vẫn không thể thoát ra do lực hút quá mạnh.
Chỉ khi hệ thống bơm nước được tắt, mọi người mới đưa được Gabriele lên bờ. Tuy nhiên, tình trạng của em đã quá nguy kịch. Dù được hồi sức khẩn trương, cậu bé không qua khỏi.
Theo điều tra ban đầu, khu vực ống hút của bể bơi được cho là không có lưới bảo vệ an toàn hoặc đã bị thiếu sót trong lắp đặt. Hiện cơ quan chức năng tại Cassino đang mở cuộc điều tra để làm rõ trách nhiệm liên quan đến vụ việc.
Gia đình nạn nhân cho rằng đây là một tai nạn hoàn toàn có thể phòng tránh nếu hệ thống an toàn được đảm bảo đúng tiêu chuẩn. Vụ việc đã gây rúng động dư luận địa phương và làm dấy lên nhiều lo ngại về an toàn tại các khu nghỉ dưỡng.
Vào mùa hè, phụ huynh thường cho con em mình đi bơi lội để giảm bớt sự nóng nực do thời tiết gây ra. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm xảy ra nhiều trường hợp đuối nước nhất trong năm. Do đó, phụ huynh cần phải trang bị nguyên tắc an toàn khi cho trẻ đi bơi, tránh xảy ra trường hợp không mong muốn.
Lưu ý trước khi bơi
- Chuẩn bị thiết bị cần thiết: Phụ huynh cần phải chuẩn bị trước cho con em mình một số vật dụng cần thiết khi hoạt động bơi lội như: khăn lông, dầu gội, xà phòng tắm thuốc nhỏ mắt dầu nóng, quần áo bơi, kính và mũ bơi, phao...
- Chú ý đến phản ứng của trẻ với nước: Đặc biệt, trước khi xuống hồ bơi, nên cho trẻ tắm trước bằng nước sạch để theo dõi phản ứng của trẻ với nước. Nếu có một số biểu hiện bất thường như chóng mặt, loạng choạng tuyệt đối không cho trẻ xuống bể bơi lúc này. Do đây là thời điểm cơ thể không thể thích ứng với môi trường nước.
- Vận động trước khi bơi: Khi trẻ đang đổ mồ hôi hoặc ăn no cũng không được cho xuống nước. Bởi vì nhảy ngay xuống nước mát lúc này, rất dễ bị cảm lạnh đột ngột. Để tránh rủi ro như chuột rút cần tập cho trẻ thói quen làm nóng cơ thể trước khi bơi bằng một số động tác thể dục.
- Tuyệt đối không tạo tâm lý cho trẻ: Nếu con bạn có kỹ năng bơi chưa thuần thục nên cho đến những bể bơi dành cho thiếu nhi. Đặc biệt, không được đẩy mạnh trẻ xuống hồ bơi, điều này sẽ tạo nên tâm lý sợ nước và không dám đi bơi vào những lần tiếp theo. Nếu trẻ đang bị đau mắt viêm tai, mũi, họng, tắc mũi sổ mũi tạm thời không nên bơi lội.
Những lưu ý trong quá trình bơi
- Không được để trẻ ở dưới nước quá lâu: Để cơ thể tránh bị nhiễm lạnh và những hóa chất ở bể bơi không làm ảnh hưởng đến da trẻ, phụ huynh chú ý không được để trẻ ở dưới nước quá lâu. Bảo vệ mắt, tai, mũi, họng: dặn trẻ không nên uống nước bể bơi, đặc biệt tránh nước ở bể bơi xâm nhập vào miệng.
- Phải có người lớn quan sát: Đối với những em mới tập bơi, phải có tổ chức, có người hướng dẫn, thực hiện nội quy, giờ giấc, kỷ luật tốt. Những em đã biết bơi cũng phải bơi điều độ, vừa sức vì tai nạn chết đuối không chỉ xảy ra với người không biết bơi.
- Không nên để trẻ bơi dưới nước quá 30 phút.
Những lưu ý sau khi bơi
- Cách tránh nhiễm gió lạnh: Ngay sau khi trẻ lên bờ, cần choàng khăn lên cơ thể để tránh nhiễm gió lạnh và dùng nước sạch hoặc nước súc miệng để làm sạch khoang miệng. Điều này giúp kịp thời loại bỏ vi khuẩn còn đang lưu lại trên bề mặt khoang miệng, tránh không những vi khuẩn này xâm nhập sâu hơn vào cơ thể.
Tắm kỹ bằng nước sạch: Việc này để tránh nhiễm bẩn từ nước hồ bơi. Xoa đều dầu nóng lên phần huyệt, lau khô tai cho trẻ, nhỏ mắt, mũi và tai bằng nước muối sinh lý hay thuốc sát trùng nhẹ.
- Không nên làm sạch tai bằng bông ráy tai hoặc bất kỳ vật nào khác.
Michael Kay, Chủ tịch hãng tư vấn tài chính Financial Life Focus (Mỹ), nói sai lầm lớn nhất của nhiều người là đo lường sự giàu có bằng cách so sánh với người khác. "Bạn không thể biết một người thực sự có bao nhiêu tiền nếu chưa nhìn vào báo cáo tài sản ròng của họ", Michael Kay nói.
Nhìn bề ngoài, một thợ cơ khí có thể không khá giả bằng bác sĩ hay luật sư. Nhưng nếu người thợ này biết quản lý dòng tiền và không phô trương vật chất, họ hoàn toàn có thể sở hữu tài sản lớn hơn những người có thu nhập cao nhưng chi tiêu thiếu kiểm soát.
Dưới đây là 7 dấu hiệu cho thấy bạn đang xây dựng nền tảng tài chính vững chắc.
Có quỹ dự phòng khẩn cấp
Theo nghiên cứu từ Empower và Cục Dự trữ Liên bang (Fed), 37% người dân Mỹ không thể xoay xở khoản chi khẩn cấp vượt quá 400 USD. Nếu bạn đã xây dựng được một quỹ dự phòng tương đương 3 đến 6 tháng chi phí sinh hoạt, bạn đang sở hữu một lớp bảo vệ an toàn. Quỹ này giúp bạn đối phó với các biến cố như thất nghiệp hay ốm đau mà không cần vay mượn.
Kiểm soát tốt dòng tiền
Lập ngân sách là nền tảng của mọi kế hoạch tài chính, không phân biệt mức thu nhập, giúp sử dụng dòng tiền hiệu quả. Khi nắm rõ dòng tiền ra vào, bạn sẽ chủ động điều chỉnh để các mục tiêu dài hạn đi đúng hướng.
Chi tiêu dưới mức thu nhập
Khi thu nhập tăng lên, con người dễ bị cám dỗ nâng cấp lối sống (lạm phát lối sống - lifestyle creep). Tuy nhiên, những người xây dựng tài sản bền vững chọn cách kiểm soát chi tiêu để dồn tiền vào các kênh sinh lời. Việc đều đặn trích một phần lương vào tài khoản tiết kiệm, quỹ hưu trí hay chứng khoán sẽ tạo ra sức mạnh tích lũy theo thời gian.
Ưu tiên mục tiêu dài hạn
Khả năng từ chối những thú vui ngắn hạn như mua đồ hiệu hay các kỳ nghỉ xa xỉ để hướng tới sự an toàn trong tương lai là dấu hiệu của sự trưởng thành về tài chính.
Tận dụng sức mạnh lãi kép
Đầu tư sớm giúp bạn tận dụng lãi kép – kiếm tiền lãi trên cả số vốn gốc và số lãi đã tích lũy. Ví dụ, nếu đầu tư 10 triệu đồng với lợi nhuận 5% mỗi năm, cuối năm bạn có 10,5 triệu đồng. Sang năm thứ hai, 5% lợi nhuận sẽ được tính trên con số 10,5 triệu đồng đó.
Đa dạng nguồn thu nhập
Đa dạng hóa thu nhập giúp củng cố an ninh tài chính. Thay vì phụ thuộc vào một khoản lương duy nhất, bạn có thể nhận thêm công việc tự do, kinh doanh hoặc đầu tư. Nhiều nguồn thu giúp tài sản tăng nhanh hơn và tạo thành mạng lưới bảo vệ khi nguồn thu chính gặp sự cố. Ben Richardson, Giám đốc công ty Acuity Training (Mỹ), cho biết khả năng đầu tư mà không cần thắt lưng buộc bụng là dấu hiệu của vị thế tài chính vững vàng.
Coi trọng sự ổn định hơn vật chất
Dấu hiệu rõ nhất của người đang tích lũy tài sản là ưu tiên sự ổn định thay vì sự hào nhoáng. Khi nhận ra sự an toàn tài chính có giá trị hơn những xu hướng nhất thời, bạn đã đặt nền móng cho quyền được sống và đưa ra lựa chọn cá nhân mà không bị áp lực tiền bạc chi phối.
