Trong cuộc họp báo sau hội đàm hôm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết hai bên đã nhất trí các định hướng lớn để đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản tiến vào giai đoạn phát triển mới với những kết quả cụ thể.
Hai bên cam kết tăng cường hợp tác kinh tế, trong đó có an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững. Theo đó, hai bên nhất trí về các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 60 tỷ USD vào năm 2030.
Hai lãnh đạo khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án có hàm lượng công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản, cũng như được tham gia vào các dự án đầu tư của chính phủ Nhật Bản.
Hai bên sẽ thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản, trước mắt là sớm mở cửa cho bưởi da xanh Việt Nam và nho Nhật Bản. Hai nước sẽ tăng cường hợp tác ODA, thúc đẩy bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.
Việt Nam – Nhật Bản sẽ cụ thể hóa hợp tác khoa học – công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, AI, bán dẫn, ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ.
Hai bên cũng nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt – Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS (Chương trình của Cơ quan nghiên cứu khoa học và công nghệ Nhật Bản nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu quốc tế, thúc đẩy đồng sáng tạo tri thức và củng cố ảnh hưởng khoa học – công nghệ của Nhật Bản trong khu vực).
Thủ tướng cũng cảm ơn Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Hai bên thống nhất tiếp tục củng cố tin cậy chính trị trên cơ sở mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao. Hai nước sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, khoa học công nghệ… và Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao – Quốc phòng.
Hai lãnh đạo cũng nhất trí triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác về quốc phòng – an ninh, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia.
Hai bên còn cam kết thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch. Việt Nam – Nhật Bản sẽ hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực và các vấn đề hai bên cùng quan tâm.
Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Bà bày tỏ ấn tượng với những bước phát triển của Việt Nam những năm qua, cho biết nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng.
Thủ tướng Nhật Bản cho rằng tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Việt Nam – Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973 và trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023. Nhật Bản là nước tài trợ ODA và là đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư số 3, đối tác du lịch và thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam.
Kim ngạch xuất nhập khẩu song phương năm 2025 đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11% so với năm 2024. Lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư có hiệu lực với tổng vốn đăng ký 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3/153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Có hơn 680.000 người Việt sống tại Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại nước này.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam ngày 1-3/5. Đây là lần đầu tiên bà Takaichi thăm Việt Nam kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025.
Theo Hãng tin Reuters, phát biểu ngày 21-4, Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết nguồn quỹ khẩn cấp dùng để chi trả lương cho nhân viên Cơ quan An ninh vận tải (TSA) sẽ hết vào đầu tháng 5.
Ông Mullin cũng nói quỹ lương của DHS lên tới hơn 1,6 tỉ USD mỗi hai tuần, khiến nguồn tiền dự phòng nhanh chóng cạn kiệt.
Cuối tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký lệnh cho phép DHS sử dụng ngân sách khẩn cấp để trả lương cho nhân viên TSA. Trước đó nhân viên TSA bị chậm lương khoảng sáu tuần, gây gián đoạn hoạt động tại nhiều sân bay.
Đây không phải lần đầu nhân viên TSA rơi vào tình cảnh này. Một đợt đóng cửa chính phủ một phần vào mùa thu năm 2025 cũng khiến họ không được trả lương trong sáu tuần.
Ngành hàng không cảnh báo nếu tình trạng kéo dài, hệ thống sân bay Mỹ sẽ chịu tác động nghiêm trọng.
Giám đốc điều hành Airlines for America - tổ chức đại diện các hãng hàng không lớn như American Airlines, Delta Air Lines và United Airlines - ông Chris Sununu kêu gọi Quốc hội nhanh chóng thông qua ngân sách cho DHS, nhấn mạnh không thể để nhân viên TSA "trải qua điều này lần thứ ba".
Thực tế trong tháng 3, bế tắc ngân sách tại Quốc hội đã khiến thời gian chờ kiểm tra an ninh tại một số sân bay vượt quá 4 giờ - mức dài nhất trong gần 25 năm hoạt động của TSA.
Cùng thời điểm đó, hơn 500 nhân viên TSA đã nghỉ việc từ giữa tháng 2, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhân lực.
Trong nỗ lực tháo gỡ, lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cho biết phe Cộng hòa sẽ thúc đẩy thông qua một kế hoạch ngân sách trong tuần này, nhằm tăng chi cho DHS trong ba năm tới.
Tuy nhiên tiến trình đàm phán vẫn gặp trở ngại. Phe Dân chủ yêu cầu áp đặt thêm các quy định đối với lực lượng Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Tuần tra biên giới trước khi đồng ý cấp thêm ngân sách.
Các đề xuất bao gồm yêu cầu nhân viên thực thi pháp luật phải có lệnh tòa án khi vào nhà dân, tương tự quy định áp dụng với cảnh sát trên toàn nước Mỹ.
Các điều tra viên và cảnh sát Philippines tối 13/5 tiến vào trụ sở Thượng viện để thi hành lệnh bắt của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) với thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa, đồng minh lâu năm của cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người.
Ông Dela Rosa khi đó đang cố thủ trong văn phòng tại Thượng viện, nơi được bảo vệ bởi Đội An ninh và Hộ tống thuộc Thủy quân lục chiến Philippines. Một số nguồn tin cho hay các binh sĩ này đã được triển khai để ngăn đội truy nã thi hành lệnh bắt.
Loạt tiếng súng sau đó đã vang lên trong Thượng viện, chưa rõ bên nào khai hỏa, nhưng đã gây hỗn loạn trong tòa nhà.
Trong video từ camera giám sát được Thượng viện Philippines công bố ngày 13/5 cho thấy ông Dela Rosa bỏ chạy, luồn lách qua các hành lang và cầu thang trong tòa nhà, các thành viên Cục Điều tra Quốc gia Philippines (NBI) đuổi theo phía sau. Trong cuộc rượt đuổi, ông Dela Rosa, với thân hình to lớn, đã vấp ngã ít nhất một lần nhưng tiếp tục đứng dậy bỏ chạy.
Thượng nghị sĩ này sau đó lách vào một căn phòng rồi đóng chặt cửa, khiến các điều tra viên bất lực.
Do ông Dela Rosa cố thủ không chịu ra ngoài, lực lượng cảnh sát chống bạo động đã được triển khai xung quanh khu phức hợp tòa nhà Thượng viện đêm 13/5. Trong lúc đó, những người ủng hộ ông Dela Rosa và cựu tổng thống Duterte cũng tập trung tại khu vực này để biểu tình phản đối lệnh bắt của ICC.
Phát ngôn viên ICC rằng họ "dựa vào sự hợp tác của các quốc gia để thực thi lệnh bắt" nên sẽ cần chính quyền "bắt và giao nộp nghi phạm".
Ông Dela Rosa đã cố thủ trong Thượng viện hai đêm liên tiếp và kêu gọi công chúng xuống đường ngăn cản việc giới chức Philippines bắt ông và dẫn độ tới trụ sở của ICC ở The Hague, Hà Lan.
"Tôi cầu xin mọi người. Tôi hy vọng mọi người có thể giúp tôi. Đừng để có thêm công dân Philippines nào bị đưa đến The Hague nữa", thượng nghị sĩ nói trong video đăng trên Facebook cá nhân.
Ông Dela Rosa, cựu tư lệnh cảnh sát quốc gia Philippines, đối mặt cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì đã phụ trách cuộc chiến chống ma túy do ông Duterte phát động và thực hiện các vụ hành quyết không qua xét xử.
Sau vụ nổ súng tại Thượng viện tối qua, Bộ trưởng Nội vụ Philippines Jonvic Remulla cho biết ông Dela Rosa vẫn an toàn và đảm bảo rằng sẽ không có lệnh bắt nào được thực thi tại cơ quan lập pháp này.
ICC là tòa quốc tế thường trực được thành lập tháng 7/2002 dựa trên Quy chế Rome, văn kiện được hơn 100 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua năm 1998. Theo Quy chế Rome, ICC tập trung xét xử những cáo buộc nghiêm trọng nhất thế giới, gồm diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược.
Ông Duterte bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.
