Tình hình Trung Đông mới nhất ngày 17.4: Tổng thống Trump báo tin mừng

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Trung Quốc trong chuyến thăm cấp nhà nước dài 3 ngày theo lời mời của Chủ tịch nước Tập Cận Bình.

Theo tường thuật của Tân Hoa xã, ông Trump nói với ông Tập rằng hai nước sẽ có một "tương lai tuyệt vời cùng nhau" khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Bắc Kinh vào sáng 14.5.

"Có những người nói rằng đây có lẽ là hội nghị thượng đỉnh lớn nhất từ trước đến nay. Thật vinh dự khi được gặp ngài. Thật vinh dự khi là bạn của ngài và mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết", Tổng thống Trump nói với Chủ tịch Tập, liên tục miêu tả Chủ tịch nước Trung Quốc là "lãnh đạo tuyệt vời".

Ông Trump cũng nêu bật phái đoàn doanh nghiệp Mỹ đi cùng ông, gọi sự hiện diện của họ là cử chỉ tôn trọng dành cho nước chủ nhà và lãnh đạo Trung Quốc.

Trong khi đó, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình kỳ vọng năm 2026 sẽ là một "năm lịch sử, một cột mốc" mở ra một chương mới trong quan hệ Trung Quốc - Mỹ.

Ông Tập Cận Bình nói với ông Trump rằng Trung Quốc và Mỹ có nhiều lợi ích chung hơn là khác biệt, và mối quan hệ ổn định giữa hai nước mang lại lợi ích cho toàn thế giới.

Nhấn mạnh rằng Trung Quốc và Mỹ nên là đối tác chứ không phải đối thủ, ông Tập Cận Bình cho rằng hai nước nên giúp đỡ lẫn nhau cùng thành công và thịnh vượng, và tìm ra con đường đúng đắn để các cường quốc cùng chung sống hòa bình trong kỷ nguyên mới. "Khi chúng ta hợp tác, cả hai bên đều có lợi; khi chúng ta đối đầu với nhau, cả hai bên đều chịu thiệt hại", ông Tập nói.

Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán chuẩn bị của các nhóm kinh tế và thương mại tại Hàn Quốc hôm 13.5 đã đạt được "kết quả cân bằng và tích cực", theo thông cáo của Tân Hoa xã.

Vòng đàm phán mới nhất nhằm duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10 năm ngoái và thiết lập các cơ chế hỗ trợ thương mại và đầu tư trong tương lai, theo Reuters.

Mặt khác, ông Tập cảnh báo rằng nếu vấn đề Đài Loan không được xử lý tốt, xung đột có thể xảy ra, đẩy quan hệ Trung Quốc - Mỹ vào "tình thế rất nguy hiểm". "Bảo vệ hòa bình, ổn định xuyên eo biển Đài Loan là mẫu số chung lớn nhất giữa Trung Quốc và Mỹ", ông Tập nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Chúng tôi không muốn xảy ra xung đột. Hiện lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi sát sao", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói trong cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 5/5.

Theo ông Hegseth, chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ tạm thời và mang tính phòng vệ.

"Chúng tôi không thể để Iran chặn các quốc gia vô tội và hàng hóa của những quốc gia đó khỏi tuyến đường biển quốc tế. Nếu tấn công quân đội Mỹ hoặc tàu thương mại vô tội, Iran sẽ phải đối mặt hỏa lực áp đảo và tàn khốc của Mỹ", người đứng đầu Lầu Năm Góc cho hay.

Tại cuộc họp báo, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố ngày 8/4, Iran đã nhắm hỏa lực vào tàu thương mại 9 lần và bắt 2 tàu container, đồng thời tấn công lực lượng Mỹ hơn 10 lần.

"Tuy nhiên, các hành động này vẫn chưa vượt ngưỡng để tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn", ông Caine nói.

Cả tướng Caine và Bộ trưởng Hegseth đều hạ thấp mức độ nghiêm trọng của những hành động quân sự mới nhất từ Iran, mô tả đó là "hỏa lực quấy rối ở mức thấp".

Dù vậy, ông Caine nhấn mạnh lực lượng Mỹ sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến quy mô lớn chống lại Iran nếu được lệnh. "Không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi là thiếu quyết tâm", tướng Caine cho hay.

Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.

IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.

Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho rằng các hành động "vi phạm lệnh ngừng bắn" của Mỹ và đồng minh đã đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển. "Chúng tôi hiểu rằng việc kéo dài tình thế hiện tại là điều quá sức chịu đựng với Mỹ, dù Iran thậm chí còn chưa thực sự ra tay", ông đăng trên mạng xã hội.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá các diễn biến ngày 4/5 cho thấy không có giải pháp quân sự cho một cuộc khủng hoảng, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên để "bị kéo trở lại vũng lầy".

Trong một tháng qua, dù tình hình trở nên yên ắng, việc Iran siết chặt eo biển cùng Mỹ phong tỏa các cảng của nước này đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin AFP, ngày 29-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra nhiều tuyên bố cứng rắn nhằm vào Iran.

Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: "Iran không thể vực dậy nổi tình hình của mình… Họ không biết cách ký một thỏa thuận phi hạt nhân. Tốt hơn là họ phải khôn ngoan và phải nhanh!".

Bài đăng kèm ảnh chế ông Trump đeo kính đen, cầm súng trường đứng trước hậu cảnh là một pháo đài nổ tung giữa sa mạc, kèm dòng chữ "Sẽ không còn Quý ngài tử tế nữa!".

Trước đó, tại tiệc chiêu đãi cấp nhà nước dành cho vua Anh Charles III ở Nhà Trắng tối 28-4 (giờ địa phương), ông Trump khẳng định Iran "đã bị đánh bại về mặt quân sự".

Tổng thống Mỹ còn tuyên bố trước các khách dự tiệc: "Vua Charles còn đồng ý với tôi nhiều hơn cả chính tôi. Chúng ta sẽ không bao giờ để đối thủ đó có vũ khí hạt nhân".

Ngày 28-4, ông Trump đã họp với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí Mỹ để bàn cách giảm thiểu tác động lên thị trường trong trường hợp lệnh phong tỏa các cảng Iran kéo dài nhiều tháng.

Theo nguồn thạo tin của Reuters, các bên đã thảo luận về sản lượng dầu Mỹ, hợp đồng tương lai dầu, vận tải biển và khí tự nhiên. Cuộc họp diễn ra nhiều ngày sau khi nỗ lực chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bị đình trệ.

Thị trường năng lượng phản ứng mạnh ngay sau khi báo Wall Street Journal đưa tin tình trạng eo biển Hormuz bị phong tỏa có thể kéo dài.

Reuters ghi nhận giá dầu tăng gần 4% trong ngày 29-4. Theo AFP, vào khoảng 20h35 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent giao trong tháng 6 đã tăng 5,16% lên 117 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có hiệu lực ngày 8-4.

Ngày 29-4, một quan chức cấp cao của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết nước này đang đánh giá lại vai trò và mức độ đóng góp tại các tổ chức đa phương trên diện rộng mà Abu Dhabi tham gia.

Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi UAE bất ngờ thông báo rời khỏi OPEC và OPEC+ kể từ 1-5, làm dấy lên đồn đoán UAE có thể tiếp tục rút khỏi Liên đoàn Ả Rập và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC).

Tuy nhiên, quan chức trên khẳng định Abu Dhabi hiện chưa cân nhắc rút khỏi thêm tổ chức nào vào thời điểm hiện tại.

Phát biểu tại một hội nghị ở UAE hồi đầu tuần, ông Anwar Gargash, Cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống UAE, chỉ trích phản ứng của các nước GCC trong cuộc chiến với Iran.

"Về mặt hậu cần, các nước GCC đã hỗ trợ lẫn nhau. Nhưng về chính trị và quân sự, tôi cho rằng lập trường của họ là yếu nhất trong lịch sử", ông Gargash nói.

Ông cũng khẳng định đã dự đoán "lập trường yếu kém" của Liên đoàn Ả Rập nhưng "không ngờ" GCC cũng phản ứng tương tự. Do đó ông kết luận "tự chủ chiến lược vẫn là lựa chọn lâu dài của UAE".

Ngày 28-4, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi khẳng định với Hãng tin AP rằng phần lớn kho uranium làm giàu cao của Iran nhiều khả năng vẫn nằm tại tổ hợp hạt nhân Isfahan, nơi từng bị Mỹ và Israel không kích trong cuộc chiến 12 ngày tháng 6-2025.

"Số vật liệu này đã được cất ở đó từ tháng 6-2025 khi cuộc chiến nổ ra và vẫn ở đó từ đó đến nay", ông Grossi khẳng định, đồng thời thừa nhận IAEA chưa thể vào kiểm tra hay xác minh các niêm phong còn nguyên vẹn.

Ảnh vệ tinh Airbus chụp ngày 9-6-2025, ngay trước khi chiến sự bùng nổ, cho thấy một xe tải chở 18 thùng container màu xanh đi vào đường hầm tại Trung tâm Công nghệ hạt nhân Isfahan, được cho là chứa uranium làm giàu cao.

Theo IAEA, Iran hiện sở hữu khoảng 440,9kg uranium làm giàu tới 60%, chỉ còn cách ngưỡng vũ khí 90% một bước kỹ thuật. Cơ quan này ước tính khoảng 200kg trong số đó được cất tại các đường hầm Isfahan, đủ để chế tạo tới 10 đầu đạn hạt nhân nếu Iran quyết định vũ khí hóa chương trình.

Ông Grossi cho biết IAEA đã thảo luận với Nga và một số nước về phương án đưa kho uranium này ra khỏi Iran, hoặc pha loãng để hạ mức làm giàu.

Theo Hãng thông tấn ISNA, ngày 29-4, đồng rial Iran đã rơi xuống mức thấp kỷ lục 1.810.000 rial đổi 1 USD trên thị trường tự do. Chỉ trong hai ngày, đồng nội tệ Iran đã mất gần 15% giá trị.

Ngân hàng Trung ương Iran cho biết lạm phát trong giai đoạn 20-3 đến 20-4 đã lên tới 65,8% và xu hướng này nhiều khả năng còn xấu hơn do đà mất giá của đồng rial.

Diễn biến cho thấy sức ép kinh tế ngày càng lớn lên Iran sau sáu tuần xung đột và lệnh phong tỏa cảng của Mỹ, khi nhu cầu mua ngoại tệ bị dồn nén suốt thời gian chiến sự nay đổ ra thị trường mở.

Dù vậy, giới chức Iran ngày 28-4 vẫn khẳng định nước này có thể chống chịu được lệnh phong tỏa nhờ sử dụng các tuyến thương mại thay thế, và "chưa coi cuộc chiến đã kết thúc".

Ngày 29-4, quân đội Lebanon cáo buộc Israel không kích giết chết một binh sĩ nước này. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi chính lực lượng này thông báo hai binh sĩ bị thương do cuộc tấn công của Israel ở miền nam Lebanon.

"Israel cuối cùng phải nhận ra rằng con đường duy nhất tới an ninh là đàm phán, nhưng trước hết phải thực thi đầy đủ lệnh ngừng bắn. Các cuộc tấn công của Israel không thể tiếp diễn như hiện nay. Chúng tôi đang chờ Mỹ ấn định ngày bắt đầu đàm phán trực tiếp", Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tuyên bố.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ