Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Wall Street Journal ngày 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông cho Iran thời hạn đến tối 7-4 theo giờ Mỹ (tức sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quan trọng.
“Nếu họ không làm gì trước tối 7-4, họ sẽ không còn bất kỳ nhà máy điện nào và cũng không còn cây cầu nào đứng vững” – ông Trump nói với tờ báo kinh tế hàng đầu.
Sau đó, ông Trump đăng trên mạng xã hội, không nhắc đến Iran hay chi tiết cụ thể nào: “Vào lúc 20h tối thứ Ba (7-4) theo giờ miền Đông!”.
Các đại diện của Nhà Trắng chưa bình luận về bài đăng này.
Trong một bài đăng khác trước đó cùng ngày, ông Trump cho biết Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng nếu không mở eo biển trước ngày 7-4, nhưng không nêu giờ cụ thể.
Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran và dời thời hạn do mình đặt ra.
Ngày 5-4, phía Nga cho biết một tàu chở hàng vận chuyển lúa mì đã bị chìm ở Biển Azov sau khi bị thiết bị không người lái (drone) của Ukraine tấn công, khiến một người thiệt mạng và hai người mất tích, theo Hãng tin Reuters.
Ông Vladimir Saldo, lãnh đạo do Nga bổ nhiệm tại các khu vực thuộc vùng Kherson (Ukraine) hiện do Nga kiểm soát, cho biết vụ tấn công xảy ra vào ngày 3-4 nhưng các thành viên thủy thủ đoàn không thể thông báo về sự việc cho đến ngày 5-4.
“Được biết nguyên nhân khiến tàu Volgo-Balt bị chìm ở Biển Azov là do một cuộc tấn công của chính quyền Kiev” – ông Saldo viết trên ứng dụng Telegram.
Ông thuật lại thủy thủ đoàn đã rời tàu và chỉ có thể vào được bờ vào ngày 5-4, gần làng Strilkove ở vùng Kherson.
Một trợ lý của thuyền trưởng đã thiệt mạng, hai người vẫn chưa rõ tung tích, và một cuộc điều tra về vụ việc đang được tiến hành. Thuyền trưởng đang hồi phục tại bệnh viện.
Ngày 5-4, cánh vũ trang của phong trào Hồi giáo Hamas nói rằng việc thảo luận về giải giáp nhóm này trước khi Israel thực hiện đầy đủ giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza do Mỹ làm trung gian là nỗ lực nhằm tiếp tục cái mà họ gọi là “diệt chủng” đối với người Palestine, theo Hãng tin Reuters.
Trong tuyên bố được phát trên truyền hình, người phát ngôn của cánh vũ trang Hamas, ông Abu Ubaida, nói rằng việc nêu vấn đề vũ khí “một cách thô thiển” là điều không thể chấp nhận.
“Những gì đối phương đang tìm cách thúc đẩy hiện nay chống lại lực lượng kháng chiến Palestine, thông qua các bên trung gian anh em của chúng tôi, là cực kỳ nguy hiểm” – ông nói.
Ông cho rằng các yêu cầu giải giáp “chẳng qua chỉ là nỗ lực công khai nhằm tiếp tục hành động diệt chủng đối với người dân của chúng tôi, điều mà chúng tôi sẽ không chấp nhận trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.
Vấn đề Hamas từ bỏ vũ khí là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán nhằm triển khai kế hoạch “Hội đồng Hòa bình” ở Dải Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất.
Hamas đã nói với các bên trung gian rằng họ sẽ không thảo luận về việc giải giáp nếu không có bảo đảm rằng Israel sẽ rút hoàn toàn khỏi Gaza, theo ba nguồn tin nói với Reuters.
Hiện chưa rõ liệu những phát biểu trên có đồng nghĩa với việc chính thức bác bỏ kế hoạch giải giáp hay không. Các quan chức chính trị của Hamas chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.
Theo Hãng tin Reuters, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã triệu tập cuộc họp hội đồng quốc phòng khẩn cấp vào ngày 5-4, sau khi phát hiện các chất nổ mạnh gần một đường ống dẫn khí đốt của Nga đến nước này ở Serbia.
Vụ việc đã gây ra sự chú ý của giới chính trị gia ở Hungary vào thời điểm nhạy cảm, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử quốc gia, khi đảng của ông Orban đang tụt lại trong các cuộc thăm dò dư luận. Ông Orban đang nỗ lực giữ vững chiếc ghế quyền lực hơn 16 năm của mình.
Ông Orban cho biết Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic, một đồng minh thân thiết, đã gọi điện thông báo cho ông về phát hiện này ở khu vực bên ngoài thị trấn Kanjiza, gần biên giới Hungary – Serbia.
“Các đơn vị của chúng tôi đã tìm thấy chất nổ có sức công phá lớn. Tôi đã nói với Thủ tướng Orban rằng chúng tôi sẽ cập nhật cho ông về cuộc điều tra” – ông Vucic cho biết trên Instagram.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov để trao đổi ý kiến về tình hình hiện nay tại Trung Đông.
Trong cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva, với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cần thể hiện lập trường công bằng trong các vấn đề mang tính nguyên tắc, đồng thời áp dụng cách tiếp cận khách quan, cân bằng và tranh thủ sự ủng hộ, đồng thuận rộng rãi hơn của cộng đồng quốc tế. Trung Quốc luôn chủ trương giải quyết các điểm nóng quốc tế và khu vực thông qua đối thoại và đàm phán.
Ông Vương Nghị nhấn mạnh tình hình Trung Đông hiện vẫn tiếp tục xấu đi, xung đột có xu hướng leo thang; nỗ lực giải quyết vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz về cơ bản phụ thuộc vào việc sớm đạt được thỏa thuận ngừng bắn và chấm dứt chiến sự.
Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an, duy trì trao đổi kịp thời về các vấn đề quan trọng, góp phần hạ nhiệt căng thẳng, bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực, cũng như an ninh toàn cầu.
Về phần mình, Ngoại trưởng Lavrov bày tỏ Nga hết sức quan ngại trước chiều hướng leo thang không ngừng tại Trung Đông. Liên quan đến tình hình xung đột hiện nay và vấn đề eo biển Hormuz, Nga cho rằng cần lập tức chấm dứt các hành động quân sự, quay trở lại con đường chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết tận gốc nguyên nhân của xung đột.
Ông nhấn mạnh Hội đồng Bảo an cần phát huy vai trò mang tính xây dựng. Nga sẵn sàng duy trì trao đổi, phối hợp chặt chẽ với Trung Quốc, tiếp tục đóng góp tiếng nói và nỗ lực thúc đẩy ngừng bắn, chấm dứt chiến sự.
Cơ quan Quản lý Di dân quốc gia Trung Quốc ban hành thông báo cho biết kể từ ngày 15-4 tới, nước này sẽ chính thức triển khai sử dụng “giấy thông hành khu vực biên giới” điện tử nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình làm thủ tục.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, việc triển khai được thực hiện theo các quy định của Quốc vụ viện về dịch vụ hành chính công trực tuyến và quy định quản lý giấy thông hành khu vực biên giới. Cùng với việc áp dụng hình thức bản điện tử, cơ quan chức năng sẽ ngừng cấp bản giấy nhưng các giấy tờ đã được cấp trước đó vẫn được sử dụng cho đến khi hết hạn.
Công dân Trung Quốc đại lục từ 16 tuổi trở lên có thể đăng ký xin cấp giấy thông hành điện tử với thời hạn không quá 3 tháng thông qua nền tảng dịch vụ công của cơ quan quản lý di dân, bao gồm ứng dụng “Di dân 12367” hoặc các chương trình nhỏ trên nền tảng WeChat và Alipay.
Trường hợp gặp khó khăn khi đăng ký trực tuyến, người dân có thể đến trực tiếp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh từ cấp huyện trở lên, hoặc các đồn công an được chỉ định để làm thủ tục.
Đối với người dân tại Hong Kong, Macau, Đài Loan, Hoa kiều, người nước ngoài hoặc công dân Trung Quốc đại lục đi cùng trẻ em dưới 16 tuổi, nếu có nhu cầu xin cấp giấy thông hành điện tử thời hạn 1 năm thì phải đến đăng ký trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc các đơn vị được chỉ định.
Người xin cấp có thể lựa chọn nhận giấy thông hành điện tử qua thư điện tử hoặc được cơ quan cấp hỗ trợ tải xuống để in ra sử dụng.
Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan bất ngờ bị sa thải ngày 22/4 sau nhiều tháng căng thẳng với Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth liên quan đến dự án đóng tàu "Hạm đội Vàng" (Golden Fleet). Đây là diễn biến bất ngờ vì Hải quân Mỹ đang đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran giữa lúc tình hình này ngày càng nóng lên từng ngày.
Theo các nguồn tin, Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan đã không chấp nhận việc bị sa thải cho đến khi nhận được thông báo từ Tổng thống Donald Trump.
Báo Wall Street cho biết, vào tối 24/4, ông Phelan ngồi trong sảnh ở Cánh Tây của Nhà Trắng hơn một giờ đồng hồ, chờ xem liệu người bạn lâu năm và hàng xóm của ông, Tổng thống Trump, có cứu vãn được tình thế này hay không. Nhưng rồi, ông ra về trong thất vọng.
Chiều hôm đó, vị Bộ trưởng Hải quân này nhận được một cuộc điện thoại từ cấp trên, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, yêu cầu ông từ chức.
Ông Phelan sau đó chỉ ở trong khu vực tòa nhà Quốc hội trên Đồi Capitol, gặp gỡ các nghị sĩ bàn việc đóng tàu của Hải quân và yêu cầu Lầu Năm Góc chi ngân sách cho việc này.
Cách đó không xa tại Nhà Trắng, một cuộc họp khác đang diễn ra, sẽ quyết định số phận của ông, theo các quan chức Mỹ.
Ông chủ Lầu Năm Góc Hegseth và cấp phó của ông, Stephen Feinberg, đã nhấn mạnh với Tổng thống Trump rằng: ông Phelan không hành động nhanh chóng và quyết liệt đối với các dự án đóng tàu ưu tiên của ông Trump, đặc biệt là về "Hạm đội Vàng" và việc ngày càng phụ thuộc vào việc sử dụng động cơ hơi nước. Họ kết luận rằng Hải quân cần một ban lãnh đạo mới.
Ông Phelan đã thực hiện hàng loạt cuộc gọi, bao gồm cả cuộc gọi cho trợ lý điều hành của Tổng thống Trump, nói rằng ông cần nói chuyện với nhà lãnh đạo Mỹ. Sau đó, ông Phelan tiến về phía Nhà Trắng.
Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, ngay khi Tổng thống Trump có thời gian rảnh rỗi vào tối 22/4, vị Bộ trưởng này lúc đó đã xin được giữ lại chức vụ, nhưng Tổng tư lệnh quân đội đã ủng hộ quyết định của lãnh đạo Lầu Năm Góc Hegseth.
Sự việc này là dấu hiệu cho thấy ông Hegseth vẫn duy trì sự ủng hộ của Tổng thống Trump bất chấp những biến động nhân sự cấp cao gần đây tại Lầu Năm Góc.
Khi ký quyết định sa thải ông Phelan, Tổng thống Trump đã đứng về phía ông Hegseth thay vì một người bạn và hàng xóm thân thiết, người đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của chính ông. Các quan chức chính quyền cho hay ông Trump đã chỉ thị cho người đứng đầu Lầu Năm Góc xử lý việc sa thải Bộ trưởng Hải quân.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 23/4, Tổng thống Trump ca ngợi người bạn của mình, nhưng nói rằng, “Ông ấy là người rất quyết đoán và đã có một số mâu thuẫn với một số người khác, chủ yếu là về việc đóng và mua tàu. Tôi rất quyết liệt trong việc đóng tàu mới, và bằng cách nào đó ông ấy lại không hòa thuận với họ".
Ông Trump đồng thời nhấn mạnh rằng trong môi trường quân sự, khả năng phối hợp và “hòa hợp” là yếu tố bắt buộc.
Động thái này là một cú sốc đối với ông Phelan và các trợ lý cấp cao nhất của ông, những người chỉ biết về việc sa thải thông qua một bài đăng trên mạng xã hội của người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell vào hôm 22/4.
Việc Bộ trưởng Hegseth liên tục cải tổ nhân sự ở một số vị trí lãnh đạo hàng đầu của Lầu Năm Góc trong những tuần gần đây đã gây ra lo ngại vào một thời điểm bấp bênh, khi Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Mặc dù Bộ trưởng Hải quân không nằm trong chuỗi chỉ huy tác chiến, ông Phelan đóng một vai trò quan trọng khi Bộ Quốc phòng đang đưa ra yêu cầu ngân sách lớn nhất trong lịch sử.
Đáng chú ý, dù quyết định thay thế, vị Tổng thống Mỹ vẫn dành lời khen cho ông Phelan trên nền tảng Truth Social và để ngỏ khả năng đưa ông trở lại chính quyền trong tương lai, cho thấy đây nhiều khả năng là sự điều chỉnh nhân sự mang tính chiến thuật hơn là rạn nứt hoàn toàn.
Năm ngoái, ông Feinberg đã tạo ra chức vụ "đặc phái viên" phụ trách mua sắm tàu ngầm, báo cáo trực tiếp cho ông dù danh mục công việc đó thường thuộc về Hải quân. Ngoài ra, theo một nguồn tin thân cận với các cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Feinberg thường không mời ông Phelan tham gia các cuộc họp thường xuyên với các giám đốc điều hành đóng tàu hàng đầu.
Không giống như trường hợp của ông Phelan, Tổng thống Trump hiếm khi công khai cảm ơn các lãnh đạo cấp cao khác mà Bộ trưởng Hegseth đã sa thải, một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ tốt đẹp của ông Phelan với Tổng thống.
Nhà của ông Phelan ở Florida chỉ cách câu lạc bộ Mar-a-Lago của Tổng thống Trump một đoạn ngắn, nơi hai người từng thường xuyên ăn tối cùng nhau. Năm ngoái, ông Phelan nói với các nghị sĩ rằng ông đã nhắn tin cho Tổng thống về việc đóng tàu chiến vào lúc giữa đêm.
Trong video do nhóm vũ trang Hezbollah công bố hôm 8/4, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M hiện đại nhất của Israel, được trang bị lồng thép trên nóc tháp pháo và hệ thống phòng thủ chủ động Trophy.
Drone của Hebollah lao vào vị trí đài radar của hệ thống Trophy ở mặt bên tháp pháo, không có dấu hiệu nào cho thấy hệ thống phòng vệ được kích hoạt.
Video thứ hai cho thấy drone FPV nhắm vào phía cửa đuôi đang mở của một chiếc Merkava Mark 4M, vốn là vị trí hiểm yếu nhất trên mẫu xe tăng này. Những video tiếp theo ghi lại cảnh đòn tập kích nhằm vào xe chiến đấu bộ binh Eitan, cùng hai xe tăng Merkava Mark 4M đang di chuyển trên đường.
Khác với xung đột Ukraine, lực lượng Hezbollah không triển khai drone trinh sát để ghi lại kết quả đòn đánh, các video đều kết thúc khi drone FPV lao vào mục tiêu.
Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng chất lượng video không suy giảm khi drone bay thấp và lao vào mục tiêu cho thấy chúng đều kết nối với người điều khiển bằng cáp quang.
Ryan Brobst, chuyên gia quân sự tại viện nghiên cứu mang tên Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá nhóm vũ trang Hezbollah đã học cách vận hành drone cáp quang nhờ quan sát xung đột Nga - Ukraine.
"Một yếu tố cần xem xét là sự gia tăng về số lượng drone cáp quang. Chưa rõ Hezbollah đã chuyển hẳn sang sử dụng drone cáp quang hay chưa, cũng như liệu các mẫu drone dùng sóng vô tuyến có mất hiệu quả hoàn toàn hay không", Brobst nói.
Các chuyên gia nói rằng không thể đánh giá mức độ thiệt hại cụ thể sau những đòn đánh như vậy, do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) áp dụng chính sách kiểm soát thông tin chặt chẽ và không tiết lộ cụ thể tổn thất trong xung đột.
Trong báo cáo tình hình chiến sự hôm 26/3, IDF chỉ xác nhận nhiều binh sĩ thuộc Lữ đoàn Thiết giáp số 7 đã bị thương, trong đó một người thiệt mạng. "Chưa rõ những trường hợp này có phải do drone FPV của Hezbollah gây ra hay không, nhưng Lữ đoàn 7 là đơn vị chuyên vận hành xe tăng Merkava Mark 4", Brobst cho hay.
Một quan chức cấp cao giấu tên của IDF cho biết các video cho thấy Hezbollah sở hữu drone tự sát có độ chính xác cao, đủ khả năng nhắm vào các điểm yếu trên xe tăng. "Video cho thấy một số đòn đánh có thể là thật, song chúng không thể hiện thiệt hại đối với xe tăng Merkava. Dù vậy, drone vẫn là mối đe dọa hiện hữu và ngày càng gia tăng", người này cho hay.
Xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M được Israel triển khai từ năm 2011, có đặc điểm nổi bật là hệ thống phòng thủ chủ động Trophy được ví như tấm "màn thép" bảo vệ phương tiện trước tên lửa dẫn đường và đạn chống tăng.
Hệ thống này bao gồm các cảm biến, radar cảnh giới, máy tính và tổ hợp đánh chặn. Radar Trophy có thể quét khu vực 360 độ quanh xe để phát hiện vũ khí chống tăng bắn tới. Khi phát hiện mục tiêu, máy tính sẽ phân tích và ra lệnh phóng các quả đạn kim loại để vô hiệu hóa mối đe dọa trước khi nó tiếp cận giáp chính của xe tăng.
Điều này khiến Merkava Mark 4M được mệnh danh là mẫu xe tăng được bảo vệ tốt nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên, các biện pháp bảo vệ trên dòng Merkava Mark 4M đã không thể đối phó được drone tự sát, vũ khí ngày càng phổ biến trong các xung đột.
Phái đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này bao gồm các quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, các doanh nhân quyền lực nhất của Mỹ và các thành viên trong gia đình Tổng thống Trump.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đi cùng Tổng thống Trump, bất chấp các lệnh trừng phạt mà Trung Quốc áp đặt lên ông vào năm 2020.
Ông Pete Hegseth sẽ là Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm đầu tiên của Mỹ đến thăm Trung Quốc kể từ năm 2018.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng có mặt trong đoàn tháp tùng, sau cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Hàn Quốc.
Ông Eric Trump, con trai thứ của Tổng thống Trump, người điều hành Tập đoàn Trump - “đế chế” kinh doanh của gia đình Tổng thống, đã được đón tiếp trên thảm đỏ khi ông bước từ chuyên cơ Không Lực Một xuống sân bay Bắc Kinh vào tối 13/5.
Đi cạnh ông Eric Trump là bà Lara Trump, vợ ông, và phía sau họ là tỷ phú Elon Musk, cựu cố vấn cấp cao của Tổng thống Trump và là một trong số lãnh đạo doanh nghiệp được mời đi cùng Tổng thống Trump trong chuyến công du Trung Quốc.
Ông Brett Ratner, nhà sản xuất và đạo diễn phim, cũng được các phóng viên nhìn thấy trên chuyên cơ Không Lực Một. Ông Ratner là đạo diễn của bộ phim tài liệu Melania của Amazon về Đệ nhất phu nhân Melania Trump.
Hội nghị thượng đỉnh, có thể định hình chương tiếp theo trong quan hệ Mỹ - Trung, dự kiến bắt đầu vào ngày 14/5. Theo các quan chức cấp cao của Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thảo luận về thương mại và đầu tư, cùng với cuộc chiến ở Iran và các vấn đề khác.
Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh cảnh báo hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.
Dưới đây là một số thành viên trong phái đoàn tháp tùng Tổng thống Trump tới Trung Quốc:
Các quan chức Nhà Trắng gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.
Các lãnh đạo doanh nghiệp gồm Tim Cook của Apple, Jensen Huang của Nvidia, Cristiano Amon của Qualcomm, Elon Musk của Tesla, Ryan McInerney của Visa, Larry Fink của BlackRock, Stephen Schwarzman của Blackstone, Kelly Ortberg của Boeing, Brian Sikes của Cargill, Jane Fraser của Citi, Jim Anderson của Coherent, Larry Culp của GE Aerospace, David Solomon của Goldman Sachs, Jacob Thaysen của Illumina, Michael Miebach của Mastercard, Dina Powell McCormick của Meta, Sanjay Mehrotra của Micron.
