Như Thanh Niên đã đăng tin, một vụ cháy nhà trọ xảy ra rạng sáng 12.4 tại hẻm đường Nguyễn Thị Thơi (P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) khiến 2 người tử vong và nhiều người khác bị thương.
Nguyễn Phú An, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, đang trọ tại đường Thống Nhất, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM lo lắng khi đọc được thông tin về vụ cháy nhà trọ.
“Cháy nổ là điều khiến mình sợ hãi nhất khi ở nhà trọ. Trọ của mình rộng 15 m2, nằm ở tầng 4 của nhà nguyên căn. Trong các phòng mọi người đa phần sử dụng gas, bếp điện rất nhiều. Nếu không may có hỏa hoạn thì không biết sẽ thoát thân như thế nào”, An nói.
Tương tự, Võ Tuấn Anh, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, đang trọ tại đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Phòng của mình nằm ở cuối dãy trọ rộng 20 m2, chỉ có một lối đi duy nhất và không quá rộng, còn có nhiều xe máy đậu dọc lối đi, mặc dù trọ có trang bị các bình chữa cháy tại các phòng nhưng mình vẫn rất lo lắng nếu có cháy lớn xảy ra”, Tuấn Anh nói.
Cũng đang ở trọ tại lầu 4 của một nhà nguyên căn trên đường đường Bình Long, P.Bình Hưng Hòa, TP.HCM, Nguyễn Thị Bích Trâm (25 tuổi), thừa nhận: “Tôi không có kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra hỏa hoạn tại vì chưa gặp phải bao giờ. Chỉ sợ khi có sự cố xảy ra dễ mất bình tĩnh thì không biết mình sẽ xử lý ra sao”.
Theo ông Bùi Xuân Thái, Phó chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Việt Nam, cho biết các vụ cháy tại nhà trọ chủ yếu xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân chính.
“Trước hết là sự cố điện, chiếm hơn 70% số vụ, do người thuê tự ý đấu nối thêm thiết bị ngoài thiết kế ban đầu, sử dụng quá tải, dây dẫn không đảm bảo kỹ thuật hoặc không được kiểm tra, bảo trì định kỳ; cùng với thói quen không ngắt điện khi không sử dụng dễ dẫn đến chập mạch, quá nhiệt gây cháy. Bên cạnh đó là sự bất cẩn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt như dùng bếp gas không đúng cách, không kiểm tra rò rỉ, hút thuốc, thắp hương hay đốt vàng mã trong phòng trọ, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao”, ông Thái nói.
Ngoài ra, ông Thái cho hay nhiều khu nhà trọ có hạ tầng kém chất lượng, xây dựng tạm bợ, sử dụng vật liệu dễ cháy và không đáp ứng quy định về phòng cháy chữa cháy, khiến đám cháy khi xảy ra dễ lan nhanh và gây khó khăn cho việc thoát nạn.
Chia sẻ về kinh nghiệm phòng cháy chữa cháy đối với người dân đang sinh sống tại các khu chung cư cũ và nhà trọ, ông Thái khuyến nghị cần phải lưu ý một số điểm sau.
“Nguyên tắc thứ nhất là kiểm soát nguy cơ gây cháy. Người dân cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện và các thiết bị điện trong phòng trọ, kịp thời thay thế nếu không đảm bảo an toàn. Đồng thời, phải quản lý chặt chẽ các nguồn lửa, nguồn nhiệt như bếp đun, việc thắp hương, đốt vàng mã hay hút thuốc; sử dụng cẩn trọng các chất dễ cháy nổ. Với các thiết bị dùng pin như điện thoại, đèn sạc, xe điện… cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, đặc biệt tránh sạc qua đêm để hạn chế rủi ro”, ông Thái khuyến nghị.
Ông Thái cho biết thêm mỗi khu trọ cần có đầy đủ lối thoát hiểm, bao gồm cửa chính và lối thoát thứ hai như cửa sổ, ban công hoặc lối lên mái (đối với nhà từ tầng 2 trở lên). “Các lối này phải luôn thông thoáng, không bị che chắn bởi xe cộ hay vật dụng. Bên cạnh đó, cần xây dựng phương án thoát nạn phù hợp, tổ chức diễn tập định kỳ và trang bị các thiết bị hỗ trợ như chuông báo cháy, mặt nạ phòng khói cho từng phòng”, ông Thái nói.
Cuối cùng ông Thái lưu ý mọi người phải biết chủ động chữa cháy ban đầu khi có hỏa hoạn. “Mỗi phòng trọ nên được trang bị ít nhất một bình chữa cháy xách tay. Chủ nhà và người thuê cần được hướng dẫn sử dụng thành thạo để có thể xử lý kịp thời khi sự cố mới phát sinh, hạn chế đám cháy lan rộng và giảm thiểu thiệt hại”, ông Thái chia sẻ.
Hơn một thập kỷ đồng hành cùng chương trình Tiếp sức mùa thi, chị Nguyễn Thị Thanh Xuân (cựu sinh viên Trường ĐH Văn hóa TP.HCM) xem đây là một phần thanh xuân không thể tách rời. Từ năm 2005 đến 2018, chị đi qua nhiều vai trò, từ tình nguyện viên đến đội phó rồi đội trưởng đội hình tại bến xe Chợ Lớn (TP.HCM).
Đến với chương trình từ năm nhất đại học, khi ấy lý do đơn giản chỉ vì yêu thích hoạt động xã hội, tình nguyện. Nhưng càng tham gia, sự gắn bó càng sâu đậm. Chị Xuân cho biết là người con của tỉnh Bình Định cũ, chị từng khăn gói vào TP.HCM dự thi nên hiểu rõ những bỡ ngỡ, lo lắng của thí sinh tỉnh lẻ. Sự đồng cảm ấy trở thành động lực để chị ở lại với chương trình lâu dài.
Chị Xuân kể những năm đầu, đội hình chị tham gia chỉ khoảng hơn 40 người, hoạt động tại bến xe Chợ Lớn, nơi đón nhiều thí sinh đổ về mỗi mùa thi. Công việc cụ thể là hướng dẫn đường đi, chỉ tuyến xe buýt đến nhà trọ, điểm thi cho thí sinh…
“Nhìn bạn nào vừa bước xuống xe trông giống thí sinh là chúng tôi tiếp cận và hỗ trợ ngay để tránh bị chèo kéo”, chị kể và cho biết vào những ngày cao điểm, khi thí sinh từ các tỉnh đổ về TP.HCM ôn và dự thi đông, các đội hình gần như hoạt động liên tục.
“Chúng tôi túc trực tại bến xe từ sáng đến chiều, ngày cao điểm thì đi sớm và về muộn hơn. Ai rảnh giờ nào thì đăng ký ca trực giờ đó. Có lúc vừa học, vừa thi và đi hỗ trợ thí sinh, cảm giác như ‘chạy show’ vậy. Việc dang nắng, dầm mưa cũng là điều hết sức bình thường. Dù vất vả, nhưng không khí lúc đó rất sôi nổi”, chị kể.
Trong ký ức của chị Xuân, mỗi mùa thi là một câu chuyện riêng, nhưng đều đọng lại cảm xúc rất thật. Một trong những kỷ niệm khiến chị nhớ mãi là lần hỗ trợ một thí sinh bị thất lạc giấy tờ.
“Hôm đó bạn ấy đi làm thủ tục dự thi bằng xe buýt, xuống xe mới phát hiện bỏ quên giấy tờ nhưng không nhớ xe nào. Bạn hoảng loạn rồi bật khóc. Tụi mình vừa trấn an, vừa chia nhau đi tìm. Có nhóm liên hệ ban tổ chức, có nhóm ra khu điều hành bến xe nhờ hỗ trợ, có người đứng ở điểm đậu xe để hỏi các bác tài. May mắn cuối cùng cũng kịp tìm lại được giấy tờ cho bạn”, chị kể.
Không chỉ là công việc hỗ trợ thí sinh, với chị Xuân, Tiếp sức mùa thi còn là nơi gắn kết những con người xa lạ thành một tập thể thân thiết. “Ban đầu là người lạ, nhưng khi vào đội thì như một gia đình. Hầu như 2/3 thành viên năm trước sẽ tiếp tục tham gia ở năm sau. Chúng tôi có nhiều năm gắn bó với nhau nên đến bây giờ vẫn còn giữ liên lạc và gặp gỡ”, chị nói.
Tham gia chương trình ở những năm đầu tiên, chị Xuân cho biết thời điểm ấy điều kiện còn nhiều thiếu thốn. “Hồi đó chưa có hỗ trợ cơm cho tình nguyện viên nên chúng tôi mang theo nồi cơm điện ra bến xe nấu, ai ở gần thì nấu thêm đồ ăn, rồi trưa quây quần lại ăn với nhau. Những bữa cơm giản dị ấy lại trở thành ký ức ấm áp, gắn kết cả đội", chị Xuân chia sẻ.
Việc hỗ trợ thí sinh cũng không dễ dàng như hiện nay. Theo chị Xuân, thời đó không có điện thoại thông minh hay internet phổ biến, các tình nguyện viên phải tự học thuộc lịch trình các tuyến xe buýt để hướng dẫn thí sinh chính xác. “Chỉ cần thí sinh hỏi là trả lời ngay, nhanh nhưng vẫn phải chính xác. Sau này khi làm đội trưởng, tôi còn in lịch trình ra cho các bạn học, lâu lâu ‘dò bài’, hỏi lại xem nhớ chưa, vì chỉ sai một chút là ảnh hưởng đến thí sinh”, chị Xuân kể.
Việc liên lạc khi ấy cũng hạn chế, theo chị Xuân nhiều thành viên chỉ dùng điện thoại “cục gạch”, thậm chí không có điện thoại nên thường có thông báo gì sẽ nhắn qua Yahoo. Việc di chuyển thì chủ yếu bằng xe buýt. “Hồi đó tôi ở trọ bên Q.2 cũ, sáng nào cũng dậy sớm đi bộ ra trạm xe buýt đến bến xe Chợ Lớn đi trực. Cực nhưng vui, lúc nào cũng háo hức”, chị nhớ lại.
Giờ đây, khi không còn trực tiếp tham gia, chị Xuân và một số thành viên khi ấy vẫn đều đặn có mặt trong các buổi lễ ra quân của chương trình Tiếp sức mùa thi. Mỗi lần như vậy, những ký ức cũ lại ùa về, nguyên vẹn và sống động.
Nhìn lại hành trình 25 năm của Tiếp sức mùa thi, chị không giấu được niềm tự hào. Theo chị, chương trình đã phát triển mạnh mẽ hơn, được xã hội biết đến rộng rãi, nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ. Công nghệ cũng giúp việc kết nối, tư vấn, hỗ trợ thí sinh thuận tiện hơn rất nhiều. “Bây giờ các bạn có điều kiện tốt hơn chúng tôi ngày xưa, đỡ tốn công sức, thời gian hơn”, chị nói.
Với chị Xuân, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một hoạt động tình nguyện, mà là một phần ký ức thanh xuân tươi đẹp, nơi những ngày vất vả lại trở thành những ngày đáng nhớ nhất và những con người xa lạ trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời.
Trong dịp nghỉ lễ 30.4 và 1.5, không khí tại nhiều địa điểm quen thuộc ở trung tâm TP.HCM như Hội trường Thống Nhất (Dinh Độc Lập), Bưu điện Thành phố, Công viên 30.4, đường sách TP.HCM, Thảo Cầm Viên Sài Gòn… luôn tấp nập các bạn trẻ đến vui chơi, chụp ảnh.
Trong tiết trời nắng nóng những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5, rất đông bạn trẻ đã tụ tập tại các địa điểm quen thuộc ở TP.HCM, đâu đâu cũng có thể bắt gặp cảnh giới trẻ ngồi vui chơi, chụp ảnh. Tại Công viên 30.4 (Q.1 cũ), nhiều người trẻ đến đây vừa là để "trốn nắng", vừa là để tận hưởng không khí trong lành và bóng mát từ những hàng cây xanh ngắt. Dù lượng người đến rất đông trong dịp lễ, nhưng không khí ở đây vẫn không tạo cảm giác ngột ngạt. Các nhóm bạn vẫn tìm được khoảng riêng để ngồi. Họ trải bạt cùng ngồi ăn đồ ăn vặt, uống trà sữa hay tạo dáng chụp ảnh trên những nền cỏ xanh của công viên.
Trần Nguyễn Bảo Châu (22 tuổi), ngụ tại P.Linh Xuân, Thủ Đức (cũ), cho biết cô cùng bạn bè tụ họp tại công viên vừa là để tránh nóng, vừa là để hòa chung không khí nhộn nhịp, vui tươi trong những ngày lễ, cũng vừa là để nghỉ ngơi sau những khoảng thời gian áp lực với việc học tập, công việc.
Theo Châu, thay vì tham gia những chuyến đi xa tốn thời gian và chi phí, chọn ở lại TP.HCM giúp tiết kiệm mà vẫn có thể tận hưởng kỳ nghỉ đúng nghĩa.
"Mình chọn ở lại để cùng bạn bè tận hưởng không khí thành phố dịp nghỉ lễ chứ không nhất thiết phải lên kế hoạch đi chơi xa", Châu chia sẻ.
Ngoài Công viên 30.4, Đường sách Nguyễn Văn Bình cũng là lựa chọn phổ biến của đông đảo bạn trẻ trong kỳ nghỉ lễ. Dòng người liên tục đổ về, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp tại đường sách. Nhiều gia đình có con nhỏ, nhóm bạn trẻ đã đến đây để tìm mua sách, chụp ảnh hoặc đơn giản là thư thả đi dạo cùng nhau.
Cũng theo ghi nhận của người viết, trong ngày thứ hai của kỳ nghỉ lễ 30.4 và 1.5, đông đảo người dân và du khách vẫn chọn đến Dinh Độc Lập và Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Từ sáng sớm, tại hai địa điểm này dòng người xếp hàng dài chờ mua vé tham quan. Dù đông đúc và phải chờ dưới trời nắng, hầu hết mọi người đều vui vẻ, phấn khởi xếp hàng để vào tham quan.
Ngoài những địa điểm tham quan mang tính biểu tượng của TP.HCM, nhiều bạn trẻ còn chọn thăm thú những điểm đến phù hợp như trung tâm thương mại, nhà hàng, quán cà phê để mua sắm, nghỉ ngơi và tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ lễ mà không cần phải lên những kế hoạch đi chơi xa tốn kém về thời gian và chi phí.
Anh Nguyễn Phương Vũ (30 tuổi), ngụ tại P.Bình Thạnh, TP.HCM, cho hay nhân dịp nghỉ lễ, anh cùng gia đình chọn ở lại thành phố để không phải chen chúc đến các điểm du lịch ở các tỉnh thành khác, anh muốn các con được trải nghiệm không khí lễ hội, nét văn hóa của thành phố nhân ngày trọng đại của đất nước.
"Gia đình tôi chọn ở lại TP.HCM để giảm áp lực chi phí di chuyển xa, buổi sáng thì cùng nhau ra ngoài ăn uống, mua sắm, tối xem bắn pháo hoa. Tôi cũng đưa các con tới Thảo Cầm Viên, các con rất thích".
Tương tự, chị Nguyễn Thị Hồng Thắm (32 tuổi), ngụ tại TP.Thủ Đức (cũ) cho biết: "Vợ chồng tôi dắt theo hai bé nhỏ đến Dinh Độc Lập từ khoảng 9 giờ nhưng khi đến nơi thì đã rất đông rồi. Dù phải xếp hàng đợi nhưng các con rất thích thú muốn vào trong tham quan. Với chúng tôi, đây là dịp để các bé có thêm trải nghiệm thực tế, hòa vào không khí lịch sử của thành phố".
Những năm gần đây, xu hướng chọn ở lại thành phố để du lịch, nghỉ ngơi dịp nghỉ lễ đang dần trở nên phổ biến khi giới trẻ ưu tiên sự tiện lợi trong di chuyển, tiết kiệm chi phí và thời gian thay cho những chuyến du lịch xa. Trong xu thế này, thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động vui chơi, hoạt động biểu diễn nghệ thuật, các sự kiện văn hóa… để đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách gần xa mỗi dịp lễ.
Hiểu được tâm lý này, Lê Minh Khôi, thủ khoa Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025 mang đến cho thí sinh chủ đề khá hữu ích: Làm thế nào để cân bằng giữa học để hiểu và học để thi? Những gì Khôi chia sẻ cũng chính là kinh nghiệm "xương máu" được rút ra từ trong quá trình cậu bạn ôn thi tốt nghiệp THPT năm trước.
Với Khôi, việc học là cả một chặng đường để chúng ta có thể hiểu, tiếp thu kiến thức và từ đó vận dụng làm bài tập cũng như áp dụng vào thực tiễn cuộc sống. Tuy nhiên kiến thức của kỳ thi sẽ tập hợp rất nhiều từ các năm học trước, việc ôn tập vì thế tốn rất nhiều thời gian và cũng sẽ không thể nào học được hết tất cả những kiến thức đó. Trong trường hợp này, cách học của Khôi là nhớ công thức của những bài toán đặc thù để có thể dễ dàng áp dụng nhanh hơn, từ đó tiết kiệm thời gian học.
"Với mình đây là một cách khá hay để chúng ta có thể rút ngắn thời gian học và đồng thời cũng giữ được hiệu quả nhất định trong quá trình ôn thi", Khôi nói.
Khôi cũng lưu ý thêm: "Nhưng các bạn cũng cần phải phân biệt được khi nào cần học sâu để hiểu kiến thức và khi nào cần nhớ công thức để áp dụng vào kỳ thi. Kinh nghiệm của mình thì sẽ phân chia kiến thức thành 2 loại. Đầu tiên là kiến thức nền tảng để mình phát triển lên những bài tập cao hơn. Đây chính là những kiến thức mà mình phải nhớ, phải học sâu về bản chất để hiểu rõ. Còn với những bài toán nâng cao hoặc thuộc dạng hiếm, ít gặp, chúng ta có thể nhớ công thức đặc thù và cách để ứng dụng công thức đó".
Theo Khôi, các dạng bài toán thì muôn hình vạn trạng, việc học tất cả sẽ tốn nhiều thời gian nên việc ghi nhớ công thức là một cách khá hay. Tuy nhiên, Khôi cũng khuyên thí sinh không nên quá lạm dụng cách này.
"Vì khi nhớ quá nhiều công thức, lúc vào thi ta có thể phân vân không biết nên áp dụng công thức nào cho bài toán nào. Không những thế, việc nhớ quá nhiều công thức cũng làm ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo, tư duy của chúng ta. Vì thế chỉ nên ghi nhớ một số công thức của những bài toán đặc thù, nâng cao, đừng quá lạm dụng cách học này để áp dụng cho tất cả các dạng bài", Khôi lưu ý.
Theo Khôi, trong quá trình ôn thi bản thân cũng mắc phải một số sai sót mà qua đó cậu bạn nhận ra rằng nếu biết sớm hơn thì quá trình ôn luyện sẽ hiệu quả hơn. Chính vì thế, Khôi mong muốn chia sẻ một ít kinh nghiệm bản thân với mong muốn giúp thí sinh có một mùa thi tốt nhất, đỡ phải loay hoay trong biển kiến thức hay những phương pháp học chưa hiệu quả.
"Học tập là hành trình, những kỳ thi chỉ là điểm dừng chân chứ không phải đích đến. Dù vậy ta vẫn phải nỗ lực hết mình để không phải hối hận nhìn lại chặng đường đã qua", Khôi nhắn gửi và chúc thí sinh sẽ ôn luyện thật tốt để sẵn sàng chinh chiến với kỳ thi.
