Quang Khải tốt nghiệp loại giỏi, xếp trong top 4 ngành marketing tại ĐH RMIT Việt Nam năm 2019. Nhưng ngay từ năm 3 ĐH, anh bạn này đã có kinh nghiệm ba năm đi làm với đủ thứ việc cho các công ty từ thiết kế đồ họa, chụp ảnh, làm phim đến làm đồ handmade… và cả mở hai công ty.
Ví vai trò lãnh đạo như “việc đấu dây, lắp ráp rồi bật đèn”, trong bài luận ứng tuyển học bổng toàn phần tại ĐH RMIT Việt Nam từ chục năm trước, Quang Khải nói sau gần một thập niên đã biến ẩn dụ mình sử dụng ngày ấy trong bài luận thành triết lý điều hành doanh nghiệp. Đó là đặt đúng người vào đúng vị trí để họ có thể cùng nhau tỏa sáng.
Anh từng viết rằng “Vấn đề không phải mỗi người trong chúng ta đều có thể tỏa sáng nhưng chính sự cộng tác của tất cả mới khiến thế giới này bừng sáng”.
Nhận học bổng của ĐH RMIT vào ngành digital marketing như Khải tự nhận là bước ngoặt lớn với bản thân. Bởi trước đó anh từng nghĩ cơ hội này ngoài tầm với. Những năm ĐH, Khải làm nhiều công việc tự do cho các phòng ban trong trường, tận dụng kỹ năng nhiếp ảnh và thiết kế để có thu nhập trang trải cuộc sống.
Những điều này giúp anh rèn luyện khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và tư duy kỷ luật. Và chính những yếu tố ấy lại trở thành nền tảng cho hành trình khởi nghiệp sau này của mình.
Ngay từ thời phổ thông, Khải đã được đánh giá là học sinh nhạy bén, có khả năng thuyết phục và giữ được sự điềm tĩnh trước áp lực. Nhiều giáo viên ở Trường THPT chuyên Thăng Long (tỉnh Lâm Đồng) từng nhận xét cậu học trò ấy có tố chất lãnh đạo bởi cậu thường “nhanh chóng nghĩ ra giải pháp khi gặp vấn đề với thái độ chắc chắn như thể đã chuẩn bị sẵn từ trước vậy”.
Những tố chất ấy tiếp tục được hoàn thiện trong môi trường ĐH, dần hình thành tư duy mạch lạc và cách tiếp cận có hệ thống trong công việc. Từ đó trở thành mạch dẫn trong cách anh kiến tạo và lãnh đạo, xây dựng nền tảng để anh cùng các cộng sự sáng lập một doanh nghiệp lấy phát triển bền vững làm trọng tâm hoạt động.
Ngay đầu năm cuối ĐH, Quang Khải đã lập hai công ty và trực tiếp điều hành. Chia sẻ về việc này, anh cho hay mở công ty không chỉ kinh doanh mà còn mục đích để học. Năm 2018, Khải cùng người chị họ là đồng sáng lập công ty, quyết định biến vườn mắc ca tiên phong thừa hưởng từ gia đình thành Maca Đại Việt cùng thương hiệu Ông Ba Macadamia.
Từ vườn mắc ca của gia đình, anh cùng cộng sự muốn xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp bền vững, góp phần đưa nông sản Việt vươn ra thế giới, đồng thời lan tỏa giá trị cộng đồng. Nói về mục tiêu đầy tham vọng, giám đốc thương hiệu Maca Đại Việt Lưu Thái Quang Khải cho biết đang thiết lập những chuẩn mực mới về chất lượng và đổi mới để nâng tầm mắc ca Việt thông qua việc liên tục đẩy mạnh khoa học và kỹ nghệ trong trồng trọt, chế biến và tiêu dùng.
Nguyễn Anh Phương, một cựu sinh viên ĐH RMIT, nói khâm phục chàng trai tài hoa “có máu nghệ sĩ, mê kinh doanh” Lưu Thái Quang Khải. Theo Anh Phương, Quang Khải không bao giờ nói trước về dự định của mình mà chỉ khi nào hoàn thành việc gì đó bạn mới nói cho người khác biết. Đó còn là người rất thích tham gia các hoạt động cộng đồng, các cuộc thi lớn dành cho sinh viên để thể hiện tài năng và ý chí.
“Tôi tình cờ biết tin Khải mở công ty hạt mắc ca khi còn ngồi trên ghế giảng đường, tìm hiểu thì biết bạn ấy đã chuẩn bị rất kỹ cho dự án kinh doanh này hơn một năm trước đó và khá bài bản từ quảng bá thương hiệu, thiết kế nhận diện thương hiệu khác biệt đến chiến lược marketing… Vừa học vừa kinh doanh mà bạn ấy vẫn tốt nghiệp loại giỏi, ra trường sớm một năm là điều khiến mình vô cùng ngưỡng mộ”, Anh Phương chia sẻ.
Từ ngày đầu, công ty của Khải đã theo đuổi chiến lược “nền tảng xanh, tiến bộ số” với mô hình chuyển đổi kép kết hợp giữa nguồn nguyên liệu bền vững và tối ưu hóa công nghệ. Nền tảng vững chắc cho hướng tiếp cận này là trang trại rộng 1ha tại Đơn Dương (Lâm Đồng), cũng là nơi thí điểm đào tạo và cung ứng cây giống cho gần 500 hộ nông dân.
Cùng với đó còn là sáng kiến trồng rừng dựa trên mô hình hợp tác xã tại Chư Mo Rai (tỉnh Kon Tum cũ, nay là Quảng Ngãi), hỗ trợ 50ha mắc ca đồng thời tạo sinh kế cho các hộ gia đình người dân tộc thiểu số nơi đây. Ngoài ra còn có hệ thống thu mua kết nối với hơn 300ha trồng mắc ca tại Đắk Lắk, góp phần ổn định nguồn cung và đảm bảo chất lượng đồng nhất cho toàn chuỗi giá trị.
Bên cạnh giá trị kinh tế, mô hình này mang lại lợi ích môi trường nhờ đặc tính của cây mắc ca trong việc giữ đất và hấp thụ khí CO₂. Gần chục năm sau, tư duy lãnh đạo trao quyền ấy vẫn là kim chỉ nam trong cách Quang Khải điều hành doanh nghiệp và xây dựng đội ngũ.
Đến nay, chính tia sáng ấy vẫn đang tiếp sức cho hành trình mang hạt mắc ca đến với người nông dân và cộng đồng. Hệ thống ERP do Khải trực tiếp dẫn dắt xây dựng giúp quản lý toàn bộ quy trình từ sản xuất, lưu kho đến dự báo và bán hàng, qua đó tăng hiệu quả vận hành, tiết kiệm chi phí và giảm thiểu lãng phí.
Ngay giai đoạn vận hành đầu tiên từ tháng 8 đến tháng 10-2025, hệ thống đã giúp tăng 25% sản lượng hằng tuần, giảm 5% lượng điện tiêu thụ và cắt giảm đến hai chữ số lượng rác thải từ giấy, bìa carton và bao bì không gắn nhãn. Hệ thống cũng giúp tiết kiệm hơn 20 giờ lao động kho bãi mỗi tháng, tạo điều kiện để doanh nghiệp cam kết thu mua tối thiểu 100 tấn sản lượng mắc ca mỗi năm.
Để có hành lang pháp lý cho việc này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự thảo thông tư quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học.
Thông tư dự thảo căn cứ vào Luật Giáo dục đại học 2025, các văn bản hướng dẫn liên quan. Dự thảo thông tư cũng cụ thể hóa định hướng tại Quyết định 1117/QĐ-TTg về phát triển mô hình tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học.
Dự thảo quy định rõ các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, học liệu mở, giấy phép mở (hoặc giấy phép mở nội bộ), quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở, cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia.
Tài nguyên giáo dục và học liệu mở gồm có giáo trình, bài giảng của giảng viên, học liệu tham khảo, khóa học trực tuyến (MOOCs), học liệu đa phương tiện, phần mềm mã nguồn mở hoặc dữ liệu học tập phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu ở bất kỳ định dạng và phương tiện.
Nguồn học liệu mở này tồn tại trong phạm vi công cộng hoặc thuộc quyền sở hữu bản quyền nhưng đã được phát hành theo giấy phép mở, cho phép người sử dụng truy cập để giữ lại, sử dụng lại, sửa đổi, kết hợp lại và phân phối lại theo quy định trong giấy phép mở.
Để bảo đảm chất lượng tài nguyên giáo dục mở cho hoạt động giáo dục đại học, dự thảo quy định đối với tài nguyên giáo dục mở phải đáp ứng yêu cầu về tính khoa học, tính sư phạm, tính cập nhật, tuân thủ quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các cơ sở đào tạo phải ban hành quy trình nội bộ, tổ chức thẩm định trước khi công bố và đưa vào sử dụng chính thức.
Dự thảo cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo kết nối, tích hợp và cập nhật tài nguyên giáo dục mở đã công bố lên Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia, nhằm hình thành dữ liệu dùng chung trên toàn quốc, tăng khả năng chia sẻ, tìm kiếm và khai thác học liệu giữa các cơ sở giáo dục đại học.
Dự thảo quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Theo đó, người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, chia sẻ, chỉnh sửa tài nguyên theo giấy phép mở. Nhưng người sử dụng cũng phải tuân thủ quy định về quyền tác giả, trích dẫn nguồn, không sử dụng tài nguyên vào mục đích vi phạm pháp luật hoặc xuyên tạc nội dung học thuật.
Dự thảo thông tư xác định tài nguyên giáo dục mở là một trong những nền tảng quan trọng của giáo dục đại học số, hỗ trợ tổ chức đào tạo trên môi trường số, tích hợp vào chương trình đào tạo, được sử dụng một phần trong công nhận, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, dự thảo yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển tài nguyên giáo dục mở. Các cơ sở phải ban hành chính sách khuyến khích giảng viên, sinh viên tham gia xây dựng, chia sẻ học liệu, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng năng lực khai thác và sử dụng tài nguyên giáo dục mở.
Dự thảo cũng khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội trong phát triển hệ sinh thái tài nguyên giáo dục mở. Đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn tri thức toàn cầu, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Theo nhận định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hệ thống học liệu được số hóa tại các cơ sở giáo dục đại học hiện còn phân tán, thiếu liên thông, chưa được khai thác hiệu quả.
Nhiều cơ sở đào tạo thiếu hụt học liệu chất lượng để phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Trong khi đó, tài nguyên giáo dục mở được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, giảm chi phí học liệu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học.
Chính phủ Pháp sẽ triển khai đại trà chương trình giáo dục tài chính cho toàn bộ học sinh lớp 8 từ năm học 2026-2027 nhằm trang bị kỹ năng quản lý tiền bạc và phòng tránh lừa đảo tài chính cho giới trẻ.
Chương trình mang tên "Hộ chiếu giáo dục kinh tế, ngân sách và tài chính" (Educfi) được Ngân hàng Trung ương Pháp phối hợp với Bộ Giáo dục quốc gia và Bộ Kinh tế Pháp công bố ngày 6-5.
Chương trình đã được thí điểm từ năm 2019 tại một số trường trung học cơ sở và trung học nghề trước khi được triển khai trên toàn quốc.
Theo kế hoạch, học sinh lớp 8 sẽ tham gia khóa học khoảng 2 giờ với các nội dung như quản lý ngân sách cá nhân, phương thức thanh toán, cách vận hành của nền kinh tế và những kỹ năng tài chính cơ bản trong đời sống hằng ngày.
Riêng học sinh trung học nghề sẽ học chương trình kéo dài 12 giờ do nhóm này sớm tiếp cận thị trường lao động và các vấn đề tài chính thực tế. Chính phủ Pháp cũng dự kiến mở rộng thử nghiệm chương trình tại các trường trung học phổ thông từ năm 2027.
Bà Marguerite Collignan - Vụ trưởng Giáo dục tài chính thuộc Ngân hàng Trung ương Pháp - cho biết mục tiêu của chương trình là giúp thanh thiếu niên sớm hình thành kiến thức nền tảng về quản lý tiền bạc trước khi bước vào cuộc sống tự lập.
Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Pháp Roland Lescure nhận định việc nâng cao hiểu biết tài chính đang trở nên cấp thiết trong bối cảnh tình trạng vay nợ và lừa đảo tài chính ngày càng gia tăng, đặc biệt ở giới trẻ.
Theo khảo sát của Viện nghiên cứu CSA công bố hồi tháng 1, tỉ lệ người Pháp mắc nợ đã tăng từ 51% năm 2023 lên 57% hiện nay. Khảo sát cũng cho thấy các vụ lừa đảo tài chính ngày càng phổ biến, trong khi 38% người trẻ từ 18-24 tuổi cho biết từng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xin tư vấn tài chính.
TS Võ Văn Tuấn, Hiệu phó trường Đại học Văn Lang, cho biết tin trên, nhưng không đưa ra lý do điều chỉnh. Khối Khoa học sức khỏe của trường này hiện gồm ngành Y khoa, Răng-Hàm-Mặt, Dược học, Điều dưỡng, Kỹ thuật xét nghiệm y học.
So với thông báo tuyển sinh công bố hồi tháng 1, trường thay 4 trong 5 tổ hợp, chỉ giữ khối B00 (Toán, Hóa, Sinh). Các tổ hợp D07, A00, X10, X09 được thay bằng A02, B03, B08. Từ hai môn bắt buộc ở mỗi tổ hợp ban đầu là Toán, Hóa, trường chuyển thành Toán, Sinh.
Thí sinh có thể đăng ký bằng 6 phương thức: Điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, học bạ, kết hợp học bạ với điểm thi đánh giá năng lực (V-SAT, V-ACT, TSA), kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm thi năng khiếu, kết hợp học bạ với điểm thi năng khiếu, tuyển thẳng.
Năm nay, các trường Y có xu hướng mở rộng tổ hợp xét tuyển vào ngành Y khoa. Theo khảo sát của VnExpress, ngoài B00 cùng một số khối phổ biến như A00 (Toán, Lý, Hóa), D08 (Toán, Sinh, Anh), 10 trường sử dụng các tổ hợp chứa Văn, Sử hoặc Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học hay Công nghệ.
Theo Quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường có thể tự chọn môn trong tổ hợp xét tuyển, miễn là mỗi tổ hợp có tối đa ba bài thi, trong đó có Toán hoặc Văn.
Tuy nhiên, năm ngoái, Bộ đã yêu cầu các trường dùng tổ hợp xét tuyển không có môn nền tảng, liên quan ngành học giải trình căn cứ khoa học, thực tiễn. Nhiều trường sau đó phải điều chỉnh.
