Hôm nay (10.3 âm lịch) là ngày Giỗ tổ Hùng Vương. Trước đó, nhiều hoạt động tưởng nhớ các Vua Hùng diễn ra tại nhiều trường mầm non, tiểu học tại TP.HCM. Tại phường Tân Định, các trường mầm non trên địa bàn phường cùng có mặt tại Trường tiểu học Trần Khánh Dư hôm 24.4, thực hiện nghi thức dâng lễ vật, dâng hương tưởng nhớ Vua Hùng. Hoạt động nhằm giáo dục các thế hệ học sinh về cội nguồn dân tộc, vun đắp trong các em lòng yêu nước.
Trước khi buổi lễ dâng hương bắt đầu, các em học sinh ở các lứa tuổi mầm non, tiểu học thể hiện các tiết mục nghệ thuật, thể thao do chính các thầy cô giáo biên đạo. Những tiết mục múa, trình diễn võ nhạc Vovinam được lựa chọn phù hợp với không gian, ý nghĩa của sự kiện, đồng thời gửi tới những thông điệp về tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm rèn luyện thể chất, học tập nâng cao tri thức để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Trước đó, ngày 20.4, cũng ở ngôi trường tiểu học này, trong không khí những ngày tháng 4 lịch sử, kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất, nghệ sĩ nhân dân (NSND) Tạ Minh Tâm đã cùng hàng trăm học sinh cất cao ca khúc “Đất nước trọn niềm vui”. Bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, cùng chia sẻ với các em học sinh về thông điệp yêu nước, sống có trách nhiệm.
Trò chuyện với các em học sinh, NSND Tạ Minh Tâm cho biết bài hát “Đất nước trọn niềm vui” được nhạc sĩ Hoàng Hà sáng tác vào ngày 26.4.1975 tại Hà Nội, trong niềm tin mãnh liệt về ngày toàn thắng, đất nước thống nhất.
NSND Tạ Minh Tâm chia sẻ dù đã ra đời hơn nửa thế kỷ, ca khúc vẫn còn nguyên giá trị, từng lời ca luôn thôi thúc con người tiến lên phía trước, tự hào về đất nước, nhắc nhở mỗi người không quên những năm tháng gian khó mà ông cha ta đã chiến đấu để có được hòa bình, thống nhất non sông ngày hôm nay. Tình yêu nước, được gọi tên cụ thể bằng sự nỗ lực của mỗi cá nhân để học tập, sống có khát vọng, ước mơ, kiên trì theo đuổi ước mơ, trở thành những công dân tạo ra những giá trị cho xã hội, góp sức xây dựng và phát triển đất nước.
Ngành giáo dục – đào tạo TP.HCM luôn nhấn mạnh trong bối cảnh đất nước đang bước vào thời kỳ hội nhập và chuyển đổi số, giáo dục mầm non thành phố sẽ tiếp tục tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ, đổi mới phương pháp giảng dạy và xây dựng hệ sinh thái giáo dục toàn diện. Ngành giáo dục mầm non thành phố sẽ tập trung vào việc nuôi dưỡng các giá trị cốt lõi như lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và tinh thần sáng tạo ngay từ những năm tháng đầu đời; truyền tải những bài học đơn giản, thật dễ hiểu để hình thành lòng biết ơn, tinh thần yêu nước và ý chí phấn đấu đến các em nhỏ.
Ngày 20.4 vừa qua, chào mừng kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất (30.4.1975 – 30.4.2026), Trường mầm non Tân Phong, phường Tân Hưng, TP.HCM tổ chức hội thao vận động cho lứa tuổi mầm non. Các hoạt động nhằm giúp các bé tìm hiểu lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam qua hình ảnh chiến sĩ, nông dân, thanh niên xung phong, bác sĩ quân y, từ đó góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, biết ơn thế hệ đi trước trong mỗi em nhỏ.
Đây cũng là dịp các trẻ được tăng cường phát triển thể chất, rèn luyện kỹ năng vận động, phát huy tinh thần đồng đội, gắn kết gia đình – nhà trường – xã hội trong hành trình giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non.
Cô Phạm Bảo Hạnh, Hiệu trưởng Trường mầm non Tân Phong, chia sẻ: “Mỗi ngày một chút một, thông qua các hoạt động giáo dục, chúng tôi đều mong muốn các trẻ lớn lên khỏe khoắn, phát triển tư duy, ngôn ngữ, trí tuệ cảm xúc… Đặc biệt là tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn với thế hệ cha anh và tinh thần đoàn kết, gan dạ, vượt khó được vun đắp trong các con, từ trong chính những trải nghiệm đầu tiên”.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gọi chung là hiệu trưởng và phó hiệu trưởng). Vậy trình độ thạc sĩ có được nằm trong ban giám hiệu?
Theo đó, tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH là có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục ĐH.
Tiêu chuẩn cụ thể đối với hiệu trưởng là có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục ĐH, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên. Đồng thời có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục ĐH có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đó, luật Giáo dục ĐH năm 2012 yêu cầu hiệu trưởng có trình độ tiến sĩ, phải tham gia quản lý cấp khoa, phòng của cơ sở giáo dục ĐH ít nhất 5 năm nhưng không yêu cầu về kinh nghiệm giảng dạy 5 năm như quy định mới.
Còn luật Giáo dục ĐH sửa đổi năm 2018 lại chỉ yêu cầu hiệu trưởng trình độ tiến sĩ, có kinh nghiệm quản lý giáo dục ĐH mà không quy định bao nhiêu năm kinh nghiệm.
Như vậy, quy định mới khắt khe và cụ thể hơn khi vừa yêu cầu có 5 năm kinh nghiệm vừa yêu cầu có ít nhất 2 năm quản lý từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên.
Ngoài những quy định chung như đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH cũng phải có tiêu chuẩn cụ thể là trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Riêng đối với các trường đào tạo ngành đặc thù (quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường), yêu cầu trình độ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài ra, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đây, tiêu chuẩn về cấp phó hiệu trưởng chưa được quy định trong luật Giáo dục và luật Giáo dục ĐH mà chỉ có trong Điều lệ trường ĐH năm 2014. Theo đó, Điều lệ nêu rõ phó hiệu trưởng trường ĐH phải có trình độ tiến sĩ, có uy tín và năng lực quản lý, đã tham gia quản lý cấp bộ môn hoặc tương đương trở lên ở trường ĐH ít nhất 5 năm.
Tuy nhiên, trường hợp trường ĐH không có đủ người có trình độ tiến sĩ thì có thể bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ, nhưng không giao phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ.
Nếu được điều động từ cơ quan, tổ chức khác để bổ nhiệm vào chức vụ phó hiệu trưởng thì sau khi bổ nhiệm, phó hiệu trưởng phải là giảng viên cơ hữu hoặc cán bộ quản lý cơ hữu của nhà trường.
Có thể nói, thông tư mới ban hành có quy định chi tiết, chặt chẽ và thu hẹp hơn về trường hợp trình độ thạc sĩ được giữ chức vụ hiệu phó. Có nghĩa là chỉ những trường đào tạo ngành đặc thù (có thể do những ngành này hiếm tiến sĩ-NV) mới được bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ làm hiệu trưởng.
Trên thực tế, tại nhiều trường ĐH không đào tạo ngành đặc thù như quy định tại thông tư, vẫn có một số phó hiệu trưởng đang ở trình độ thạc sĩ. Như vậy, trong thời gian tới các hiệu phó phải học lên trình độ tiến sĩ để đáp ứng quy định.
"Có lần dông lốc, cây cầu đứt đôi, học sinh phải nghỉ học, không đi qua được", thầy Trần Văn Phi - Hiệu trưởng Trường phổ thông bán trú THCS Sơn Hải, xã Sơn Hải (Bắc Ninh) - kể khi đứng trên cây cầu phao bằng gỗ tạm, tròng trành trên hồ Cấm Sơn.
Với thầy Phi, cây cầu phao dập dềnh trên sóng nước này vừa là đường đi lại hằng ngày của gần 60 học sinh trong số gần 1.300 nhân khẩu, đa số là người đồng bào dân tộc, của hai thôn Đấp và Đồng Mậm thuộc xã Sơn Hải, vừa là nỗi thấp thỏm mỗi khi trời nổi gió, có mưa. Bởi nếu muốn đến lớp an toàn, các em phải đi đường bộ vòng qua đỉnh đèo hàng chục cây số.
"Tôi mong các cấp chính quyền đầu tư xây dựng một cây cầu kiên cố cho bà con nhân dân và học sinh đi qua an toàn", thầy Phi bộc bạch.
Ngày ngày đi bộ tới trường qua cầu phao, Vi Thị Nhật Lệ - học sinh lớp 8B Trường phổ thông bán trú THCS Sơn Hải - chia sẻ cây cầu phao hẹp chỉ vừa hai xe máy tránh nhau, không có lan can kiên cố này là đường đi ngắn nhất đến trường. Nếu gặp xe đi ngược chiều, Lệ phải đứng nép mình một bên, phía dưới là hồ nước sâu thăm thẳm.
"Hôm trước có một trận mưa rất to, cây cầu bị đứt, cháu phải nghỉ học. Cháu chỉ mong ước có cây cầu mới, kiên cố hơn để đến trường an toàn", Lệ bày tỏ.
Không chỉ có học sinh, hơn 1.000 nhân khẩu thuộc hai thôn miền núi của xã Sơn Hải cũng phụ thuộc vào cây cầu phao tạm để đi lại, giao thương. Ông Nông Văn Hạnh - Trưởng thôn Đấp - cho biết nhiều năm về trước, có 5 hộ dân đã hùn tiền để xây dựng nên chiếc cầu tạm để mọi người thuận tiện qua lại. Song theo thời gian, cầu xuống cấp nghiêm trọng. Việc đi lại càng ngày càng khó khăn, nhất là khi vụ vải thiều sắp tới.
"Không chỉ học sinh, hàng hóa và nông sản đều phải đi qua đây. Những xe vải thiều lớn không thể đi được vì cầu không đảm bảo an toàn. Bà con trong thôn rất mong muốn Nhà nước quan tâm, đầu tư xây dựng một cây cầu kiên cố để người dân bớt đi sự vất vả", ông Hạnh bày tỏ.
Đó cũng là mong muốn của anh Hoàng Văn Việt - Phó bí thư Đoàn xã Sơn Hải (Bắc Ninh). Là một thầy giáo, anh Việt thấu hiểu nỗi lo của phụ huynh khi vào những ngày mưa, cây cầu phao "mong manh như sợi tơ" trước sóng nước Cấm Sơn. Sợ nhất là những khi mưa to, cầu trơn trượt, các em đi học về có thể bị té xuống nước. "Vào mùa nước cao, chỗ sâu nhất khoảng chừng 10m", anh Việt trăn trở.
Trước mùa mưa, anh cùng lực lượng chức năng, đoàn thể tăng cường tuyên truyền đến bà con nhân dân và học sinh về việc đảm bảo an toàn đi lại qua cầu phao, nhưng chỉ là giải pháp tạm thời. "Đối với các em, vào mùa mưa bão thì phải có người lớn đi cùng, mặc theo áo phao để đảm bảo an toàn, nhưng chỉ là giải pháp tình thế", Phó bí thư Đoàn xã Sơn Hải quan ngại.
Theo ông Hoàng Minh Phương - Chủ tịch UBND xã Sơn Hải (Bắc Ninh), cây cầu tạm do người dân tự làm, giúp người dân đi lại từ thôn Đấp và thôn Đồng Mậm sang UBND xã Sơn Hải gần hơn.
Song cây cầu bằng gỗ tạm, thùng phuy nhiều năm xuống cấp, tiềm ẩn nguy hiểm. Do vậy chính quyền đã kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, đầu tư đường và cầu kết nối từ trung tâm xã đến các thôn Đấp và Đồng Mậm.
Đề kiểm tra định kỳ cuối năm học cần thực hiện theo điều 7 của Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT, thiết kế theo các mức 1, 2, 3, từ nhận biết; tới kết nối, sắp xếp được một số nội dung đã học để giải quyết vấn đề tương tự và biết vận dụng nội dung đã học để giải quyết vấn đề mới/đưa ra những phản hồi hợp lý trong học tập và cuộc sống.
Từ thực tế đơn vị, các trường học phải xây dựng kế hoạch và tổ chức ôn tập phù hợp; lập kế hoạch, hướng dẫn, giúp đỡ đối với HS chưa hoàn thành chương trình lớp học. "Việc ôn tập thực hiện tại lớp học; đối với lớp học 2 buổi/ngày, không giao bài tập về nhà; không tổ chức dạy học theo đề cương, bài mẫu mang tính áp đặt; không yêu cầu HS học thuộc bài mẫu. GV hướng dẫn HS phương pháp tự học, tự ôn tập", Sở GD-ĐT TP.HCM chỉ đạo.
Hiện Phòng Văn hóa - Xã hội UBND P.Phú Thạnh (TP.HCM) đã triển khai hướng dẫn tổ chức kiểm tra, đánh giá cuối năm học 2025-2026 tới các trường tiểu học trên địa bàn. Theo đó, hiệu trưởng các trường tiểu học phải "xây dựng lịch kiểm tra định kỳ cuối kỳ 2 phù hợp; chỉ đạo việc ra đề kiểm tra định kỳ đảm bảo đủ kiến thức và yêu cầu cần đạt của từng khối lớp, không gây áp lực, quá tải cho HS; xây dựng và thực hiện kế hoạch bồi dưỡng, giúp đỡ HS; nghiệm thu, bàn giao kết quả giáo dục HS; xác nhận kết quả đánh giá HS cuối năm học; xét lên lớp; quản lý hồ sơ đánh giá HS".
Các trường có trách nhiệm thông báo lịch kiểm tra, đánh giá định kỳ đến cha mẹ HS để phối hợp cùng nhà trường trong việc chăm lo sức khỏe và động viên, khuyến khích HS tham gia kiểm tra, đánh giá với tâm lý thoải mái, tự tin.
Đối với các lớp 1, 2, 3, 4, có thể bố trí lịch kiểm tra, đánh giá định kỳ cuối năm học từ tuần 34. Đối với lớp 5, hiệu trưởng có thể bố trí lịch kiểm tra từ tuần 33 trên cơ sở đảm bảo thực hiện đầy đủ yêu cầu cần đạt của các môn học và hoạt động giáo dục theo quy định của chương trình. Riêng môn tiếng Việt (đọc hiểu và viết), môn toán và tiếng Anh (viết) của HS lớp 5 sẽ kiểm tra tập trung, bắt đầu từ ngày 6.5 ở các trường tiểu học trên địa bàn phường.
P.Phú Thạnh cũng yêu cầu đối với HS lớp 5, thực hiện theo điểm b, khoản 2, điều 12 Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT, việc tổ chức coi, chấm bài kiểm tra có sự tham gia của GV trường THCS trên cùng địa bàn. Các trường tiểu học và THCS trên cùng địa bàn chủ động phối hợp trong việc tổ chức coi, chấm bài kiểm tra đối với HS lớp 5 theo quy định, phân công GV tham gia do hiệu trưởng các trường thống nhất.
Tuy vậy, nhiều phụ huynh vẫn "lo sốt vó" trước kỳ kiểm tra cuối kỳ 2 của con em và cho rằng nếu không cho con học thuộc lòng đề cương, bài mẫu thì không yên tâm.
Chị N.T.A (trú P.An Phú Đông, TP.HCM, phụ huynh có con học lớp 4) cho rằng các bé tiểu học bây giờ học nặng hơn chương trình ngày trước. Kiến thức toán lớp 4 với phân số, cộng trừ - nhân chia phân số, rút gọn phân số...; đề cương ôn tập các môn đều dài mấy trang A4, mỗi môn có hơn 20 câu để ôn tập. "Nếu phụ huynh không có kiến thức để kèm con học ở nhà là thua luôn", chị A. nói.
Anh Đ.N.H (phụ huynh trú P.Bình Hưng Hòa, TP.HCM) cũng cho rằng đáng lo nhất là tập làm văn. Với những dạng đề phổ biến ở cấp tiểu học như tả đồ vật, tả người em yêu quý, tả phong cảnh, kể lại một hoạt động/ngày hội mà em tham gia, chứng kiến…, nhiều HS viết theo "lối mòn", viết theo những câu đã được cô giáo sửa cho ở trên lớp, nhiều em về nhà học thuộc lòng, thậm chí thuộc cả dấu chấm, dấu phẩy, để an toàn, được chấm điểm tốt. "Nếu viết văn mà cũng "học vẹt", "viết vẹt", các em có thể học cho chính mình, phát triển tư duy được không?", anh H. đặt vấn đề.
