Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các “yêu cầu thông tin quan trọng” – những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn “vòng lặp OODA” (quan sát – định hướng – quyết định – hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây – thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
Tại sự kiện ở trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York ngày 11/5, đại sứ Mỹ Mike Walz cho biết Israel đã cung cấp nhiều hệ thống phòng thủ tiên tiến cho Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong đó có lá chắn Iron Dome (Vòm Sắt).
"Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng tổ hợp Vòm Sắt mà Israel chuyển cho họ. Vị thế của Israel trong khu vực đang thay đổi đáng kể", ông nói.
Đây là lần đầu quan chức Mỹ xác nhận Israel đã đưa tổ hợp Vòm sắt tới UAE, cũng là lần đầu hệ thống này được triển khai tại một quốc gia khác ngoài Mỹ và Israel.
Đại sứ Walz từng đề cập tới hệ thống Vòm Sắt trên chương trình Fox News Sunday phát sóng ngày 10/5, khi nói rằng "UAE và Israel đang làm việc cùng nhau trong lĩnh vực hợp tác quân sự", nhưng không nêu thông tin cụ thể.
Giới chức UAE và Israel chưa xác nhận thông tin.
CNN ngày 5/5 đưa tin Israel đã bí mật triển khai tổ hợp Vòm Sắt tới UAE từ đầu xung đột Trung Đông. Các quan chức Israel giấu tên nói với trang tin Axios rằng động thái này được tiến hành theo lệnh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Hệ thống Vòm Sắt đã tham gia đánh chặn đòn tập kích của Iran ngày 4/5, nhưng chưa rõ bắn hạ được bao nhiêu mục tiêu.
Thông tin phản ánh mối quan hệ thân thiết mà Israel đã xây dựng với UAE kể từ khi hai nước nhất trí bình thường hóa quan hệ năm 2020. Quan hệ song phương vẫn được duy trì sau khi Israel bị các quốc gia Arab chỉ trích mạnh mẽ vì phát động chiến dịch tập kích Dải Gaza hồi cuối năm 2023.
Vòm Sắt thuộc lớp trong cùng trong hệ thống phòng không đa tầng của Israel, chuyên đánh chặn mục tiêu tốc độ chậm, bay thấp và có quỹ đạo dễ đoán như rocket, đạn cối và máy bay không người lái (UAV) tầm thấp. Israel nhiều năm qua đã nâng cấp radar và tên lửa của Vòm Sắt, giúp hệ thống sở hữu năng lực đối phó tên lửa đạn đạo một cách hạn chế.
Dù vậy, đây không phải là khí tài chuyên đánh chặn tên lửa đạn đạo và chỉ được dùng như phương án cuối cùng, khi các hệ thống tầm trung và xa đã bị xuyên thủng.
Yuval Steinitz, chủ tịch tập đoàn quốc phòng nhà nước Rafael của Israel, ngày 11/5 tuyên bố Vòm Sắt đạt hiệu quả tới 99% trong ngăn chặn các loại tên lửa, rocket của Hamas ở Gaza và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.
Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2, Iran đã phóng khoảng 550 tên lửa đạn đạo và hành trình, cùng hơn 2.200 UAV nhằm vào UAE, khiến quốc gia vùng Vịnh này trở thành nơi hứng đòn dữ dội hơn cả Israel.
Tổng thống Trump đã đến Bắc Kinh vào tối 13/5, nơi ông được Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính chào đón, cùng một dàn quân nhạc, đội danh dự, các thanh thiếu niên Trung Quốc vẫy cờ.
Màn tiếp đón dành cho lãnh đạo nước ngoài được thiết kế cẩn trọng là cách Bắc Kinh truyền tải thông điệp. Lần này, Bắc Kinh có thể tìm cách gửi đi một thông điệp đa tầng.
Julian Gewirtz, một nhà sử học về Trung Quốc tại Đại học Columbia, người từng giữ các vai trò hoạch định chính sách cấp cao về Trung Quốc trong Hội đồng An ninh Quốc gia dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, cho biết: “Trung Quốc từng cử Phó Chủ tịch nước Hàn Chính đến dự lễ nhậm chức của ông Trump và việc này sẽ gây ấn tượng với vị Tổng thống Mỹ vốn coi trọng vị thế”.
Ông nói thêm: “Đây là một ví dụ về việc trong suốt hội nghị thượng đỉnh này, Trung Quốc hy vọng sẽ sử dụng các nghi thức ngoại giao để tránh sự quay trở lại của việc leo thang căng thẳng thương mại”.
Với vai trò là Phó Chủ tịch nước, ông Hàn Chính thường được cử đến các sự kiện ngoại giao chính thức, như lễ đăng quang của Vua Anh Charles III hoặc lễ nhậm chức lần thứ hai của Tổng thống Trump.
Việc lựa chọn ông Hàn cũng có thể báo hiệu cách Bắc Kinh tiếp cận chuyến thăm của nhà lãnh đạo quốc gia quyền lực nhất thế giới. Điều này gợi ý rằng ông Trump có thể được thết đãi bằng các nghi lễ của một chuyến thăm cấp nhà nước chính thức.
Evan Medeiros, giáo sư nghiên cứu về châu Á tại Đại học Georgetown, người từng là cố vấn châu Á cho Tổng thống Barack Obama, cho biết: “Trong ngoại giao Trung Quốc, nghi thức chính là thực chất, đặc biệt là trong một chuyến thăm cấp nhà nước. Lễ đón tại sân bay là ngưỡng cửa đầu tiên, đó là cách Trung Quốc phát tín hiệu về sự tôn trọng”.
Trong chuyến thăm vào năm 2017, ông Trump đã được chào đón bởi nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc Dương Khiết Trì, người là ủy viên Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực thứ hai của đảng Cộng sản Trung Quốc. Vào thời điểm đó, Tân Hoa xã, đã mô tả sự hiện diện của ông Dương là dấu hiệu cho thấy "sự coi trọng mà Trung Quốc dành cho cuộc gặp" giữa 2 nhà lãnh đạo.
Ông Trump gặp gỡ và hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào lúc 10h sáng ngày 14/5 giờ địa phương. Các nhà lãnh đạo dự kiến tổ chức một cuộc hội đàm song phương tại Đại lễ đường Nhân dân, nơi các cuộc thảo luận được kỳ vọng sẽ bao gồm cuộc xung đột Mỹ - Iran, các mối quan hệ thương mại.
Sau cuộc hội đàm chính thức, ông Trump và ông Tập sẽ đi thăm di tích lịch sử Thiên Đàn, một quần thể kiến trúc từ thế kỷ XV, trước khi tham dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước.
Sự kiện này đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ tới Trung Quốc kể từ chuyến thăm trước đó của ông Trump vào năm 2017.
Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh dọa hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.
Ông Trump cho biết, cuộc hội đàm cấp cao lần này sẽ mang lại “những điều tuyệt vời” cho cả 2 nước, ông cùng người đồng cấp của mình có “rất nhiều điều để thảo luận”.
"Như đã nói, tôi chịu trách nhiệm về kết quả bầu cử lần này, nhưng tôi cũng mang trách nhiệm thực hiện những thay đổi mà chúng tôi từng cam kết. 48 giờ qua đã gây bất ổn đối với chính phủ, kéo theo cái giá phải trả về kinh tế đối với đất nước cũng như các hộ gia đình", Thủ tướng Anh Keir Starmer nói trong cuộc họp nội các ngày 12/5.
Tuyên bố được đưa ra giữa bối cảnh Thủ tướng Anh đang đối mặt áp lực phải từ chức sau khi Công đảng cầm quyền thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử địa phương tuần trước.
Kết quả bầu cử này đã châm ngòi cho làn sóng "nổi loạn" bên trong Công đảng, khi hơn 80 nghị sĩ công khai kêu gọi ông từ chức hoặc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở.
Bà Miatta Fahnbulleh, Bộ trưởng phụ trách phân quyền, tín ngưỡng và cộng đồng, ngày 12/5 trở thành thành viên đầu tiên của chính phủ từ chức để hối thúc ông Starmer rời ghế.
"Tôi kêu gọi Thủ tướng hãy làm điều đúng đắn cho đất nước, Công đảng và đưa ra lộ trình cho quá trình chuyển giao quyền lực một cách có trật tự", bà cho hay.
Tuy nhiên, ông Starmer không cho thấy ý định sẽ từ chức, thậm chí còn thách thức các thành viên trong đảng khởi động quy trình bãi nhiệm ông nếu có đủ sự ủng hộ.
"Công đảng có quy trình để thách thức vị trí lãnh đạo, và quy trình đó chưa được kích hoạt. Người dân kỳ vọng chúng tôi tiếp tục điều hành đất nước. Đó là điều tôi và toàn bộ nội các phải làm", Thủ tướng Starmer khẳng định.
Phản ứng của ông Starmer đã khiến nhiều nghị sĩ thất vọng. "Tôi cảm thấy ông ấy đã phạm sai lầm", nghị sĩ Công đảng Paulette Hamilton nói với BBC. "Ông ấy không lắng nghe, đó là lý do người dân cũng không còn lắng nghe chúng ta nữa".
Ông Starmer, 63 tuổi, nhậm chức Thủ tướng vào tháng 7/2024 sau khi thắng áp đảo đối thủ Rishi Sunak, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ.
Ông chưa thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế để hỗ trợ người dân Anh giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt, đồng thời gần đây bị cuốn vào bê bối liên quan bổ nhiệm Peter Mandelson, người có quan hệ với tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, làm đại sứ tại Mỹ.
Những yếu tố này khiến Công đảng chịu đòn giáng nặng nề, mất hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương ở Anh trong cuộc bầu cử tuần trước, mất quyền kiểm soát nghị viện Wales, nơi Công đảng là chính đảng lớn nhất suốt hàng chục năm. Các đảng cánh hữu Cải cách nước Anh và đảng Xanh dân túy cánh tả đều giành thêm lợi thế trong cuộc bầu cử này.
