Sự việc bắt nguồn từ 5 năm trước, khi Sanders được thông báo nợ 400 USD tiền phí của Ban quản trị khu dân cư (HOA) Weddington Hills ở bang Bắc Carolina.
HOA cho biết đã gửi nhiều thư cho chủ nhà, yêu cầu thanh toán tiền phí. Sanders thừa nhận bà nợ số tiền trên, nhưng nói rằng không nhận được thông báo nào từ ban quản lý.
Ban quản trị Weddington Hills sau đó quyết định áp dụng các biện pháp trừng phạt. Tháng 2/2021, HOA giành được quyền cầm giữ tài sản (lien) đối với ngôi nhà của Sanders. Hai tháng sau, bà nhận thông báo cho biết số nợ đã tăng lên khoảng 1.200 USD, kèm lời cảnh báo quá trình tịch thu tài sản chuẩn bị bắt đầu.
“Tôi cứ nghĩ đó chỉ là một trò đùa”, Sanders nói với đài Action 9 News cuối tháng trước.
Tuy nhiên, mọi thủ tục pháp lý đều là thật. Sanders cuối cùng mất trắng ngôi nhà rộng hơn 300 m2 bên trong khu dân cư Weddington Hills. Theo hồ sơ địa phương, bất động sản này ban đầu bị bán với mức giá bèo bọt 49.000 USD. Chỉ 5 tháng sau, chủ sở hữu mới đã bán lại ngôi nhà với giá 850.000 USD.
“Thật tàn khốc đối với các con tôi. Tôi không mong điều này xảy ra với bất kỳ ai”, Sanders nói. Bà hy vọng câu chuyện của mình sẽ là bài học để những chủ nhà khác không đánh giá thấp quyền lực của các ban quản trị khu dân cư, cũng như nắm rõ quyền lợi của bản thân.
Tại Mỹ, HOA là đơn vị do người dân thành lập để quản lý các khu dân cư. Ban quản trị HOA gồm các thành viên là cư dân tình nguyện trong khu, cũng có thể thuê thêm đơn vị quản lý, phần lớn là doanh nghiệp vì lợi nhuận, để phụ trách vận hành hàng ngày.
HOA đặt ra các quy định áp dụng với chủ nhà, người cho thuê trong khu, còn chủ sở hữu phải đóng phần chi phí cho các tiện ích chung, khu vực chung cho ban quản lý.
Đại diện HOA Weddington Hills từ chối bình luận về sự việc, nhưng hành động của họ được xác định là hoàn toàn hợp pháp, khiến Sanders không có cơ sở để khiếu kiện hay đòi lại nhà.
Theo luật hiện hành của bang Bắc Carolina, HOA có quyền áp đặt lệnh cầm giữ tài sản nếu chủ nhà không nộp phí. Nếu tình trạng nợ đọng tiếp diễn, ban quản trị được phép khởi xướng thủ tục tịch thu tài sản. Quyền lực này vốn được cấp để giúp HOA duy trì các tiêu chuẩn chung của khu dân cư, nhưng nhiều người mua nhà thường không hiểu rõ giới hạn quyền hạn và trách nhiệm của tổ chức này.
Thông thường, mục đích của các HOA là thu hồi nợ chứ không phải tịch thu nhà của chủ hộ. Người dân có thể kháng cáo lệnh tịch thu, nhưng các lựa chọn pháp lý bảo vệ họ rất hạn chế.
Các nhà lập pháp bang Bắc Carolina đang xem xét một dự luật nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người sở hữu nhà. Nếu được thông qua, luật mới sẽ yêu cầu ban quản lý phải đáp ứng những tiêu chí nghiêm ngặt hơn trước khi ra lệnh cầm giữ tài sản. HOA cũng bắt buộc phải gửi thông báo rõ ràng cho người dân về khoản nợ, các chi tiết liên quan và hậu quả pháp lý của việc không thanh toán.
Dù vậy, dự luật này vẫn đang bị đình trệ tại cơ quan lập pháp bang kể từ tháng 5 năm ngoái.
Suýt mất nhà vì khoản nợ từ chủ cũ
Jewel Inostroza, 56 tuổi, suýt mất nhà khi nợ 200 USD tiền phí quản lý tại khu dân cư ở thành phố Newnan, bang Georgia. Khi mới dọn đến ở vào năm 2008, Inostroza cảm thấy đây là một khu dân cư đẹp, ấm cúng, gắn kết, nhưng sau đó nhận ra căn nhà thuộc một “khu cộng đồng có lợi ích chung”, nơi họ phải trả phí quản lý.
Phí HOA mà gia đình Inostroza phải đóng là 200 USD mỗi năm. Nhưng hai vợ chồng sau đó phát hiện căn nhà còn tồn nhiều khoản nợ phạt, phụ phí từ trước thời điểm họ mua, liên quan đến chăm sóc bãi cỏ và nhiều vấn đề nào phát sinh.
Gia đình không chấp nhận nộp các khoản phạt này, cho rằng chúng thuộc trách nhiệm của chủ cũ. Họ cho biết HOA cùng công ty quản lý khi đó là Homeowners Management đã không phản hồi các đề nghị xóa nợ của họ.
Hồ sơ CNBC thu thập được cho thấy khoản nợ này vẫn tiếp tục phình ra ít nhất từ năm 2012. Gia đình Inostroza cho biết trước năm 2011 họ liên lạc với HOA chủ yếu qua điện thoại. Đến tháng 8/2015, HOA đăng ký quyền cầm giữ đối với căn nhà của gia đình. Trong hồ sơ tòa án, HOA cho biết họ nợ 1.600 USD.
Giống như Inostroza, ngày càng nhiều người lần đầu mua nhà mua phải những bất động sản thuộc diện HOA quản lý mà không hay biết.
Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, khoảng 84% nhà ở riêng lẻ mới xây được bán trong năm 2022 thuộc các khu có HOA. Tại phần lớn các bang miền nam và miền tây, gần như không thể tìm được một căn riêng lẻ không thuộc HOA quản lý. Một số địa phương thậm chí yêu cầu gần như mọi dự án mới xây đều phải có HOA.
Khi mua nhà trong các khu có HOA quản lý, người mua thực chất không chỉ mua tài sản mà còn nhận luôn các nghĩa vụ tài chính gắn với căn nhà. Điều này đồng nghĩa nếu chủ cũ còn nợ phí hoặc bị phạt, khoản nợ sẽ “đi theo” bất động sản sang chủ mới.
HOA có quyền đăng ký quyền cầm giữ với căn nhà để đảm bảo thu hồi nợ. Đây là cơ chế pháp lý cho phép chủ nợ gán nghĩa vụ thanh toán vào tài sản, như nhà ở. Từ đó, HOA có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế như phát mại nhà. Giới chuyên gia mô tả mô hình này giống một “cái bẫy” nếu người mua không kiểm tra kỹ các khoản nợ phí của chủ cũ.
Trong trường hợp của gia đình Inostroza, hai vợ chồng bị khấu trừ thu nhập từ giữa năm 2015. Tuy nhiên, bà cho biết mình không được thông báo trước về biện pháp này và chỉ biết chuyện là khi nhận bảng lương. Mãi đến hai tuần sau, bà mới nhận được giấy báo.
Dù lương đã bị khấu trừ, tổng dư nợ HOA không giảm. Đến tháng 12/2016, gia đình đã nợ HOA hơn 4.300 USD.
Hai vợ chồng sau đó thuê luật sư. Năm 2016, luật sư của họ đã đạt thỏa thuận với luật sư phía HOA để chấm dứt khấu trừ lương. Theo thỏa thuận, vợ chồng họ sẽ trả khoảng 3.100 USD theo từng đợt. Hồ sơ CNBC thu thập cho thấy họ đã hoàn tất khoản thanh toán này hồi tháng 1/2023.
Tuy nhiên, HOA vẫn tiếp tục cộng tiền phạt và tính lãi. Gia đình Inostroza ước tính họ đã trả tổng cộng khoảng 12.000 USD tiền phạt và tiền bị khấu trừ lương cho HOA, chưa kể hàng nghìn USD phí luật sư. Homeowners Management và HOA không trả lời yêu cầu bình luận.
Theo Tom Skiba, lãnh đạo tổ chức đại diện cho các HOA, nhà ở là khoản đầu tư lớn nhất đời người đối với phần lớn người Mỹ, và HOA có trách nhiệm bảo vệ giá trị tài sản đó, nên các biện pháp cứng rắn của họ với những người không chịu nộp phí quản lý là phù hợp.
Trải nghiệm của gia đình Inostroza cho thấy rõ cơ chế quyền lực của HOA đang xuất hiện ở nhiều nơi trên khắp nước Mỹ.
Khảo sát năm 2023 của Rocket Mortgage với 1.001 người Mỹ sống trong khu có HOA cho thấy hơn một nửa, tương đương 57%, không thích mô hình này, và hơn 30% cho rằng HOA nắm quá nhiều quyền lực.
“Họ hoạt động như những ‘chính quyền khu phố’, thậm chí lấn át những quy định pháp luật hiện hữu”, Steve Horvath, đồng sáng lập nhóm HOA United, cho biết.
Theo ông, gốc rễ của HOA nằm ở mong muốn của giới chức đô thị, muốn chuyển giao bớt trách nhiệm vốn dĩ phải do chính quyền đảm nhận, như bảo trì vỉa hè, đường nội bộ hay hệ thống thoát nước, những việc mà người dân vốn nghĩ mình đã đóng thuế để được hưởng.
Nhiều chủ nhà có tranh chấp với HOA cho biết họ rất khó tìm được sự hỗ trợ từ các cơ quan công quyền. Raelene Schifano, đồng sáng lập HOA United, nói rằng quyền duy nhất của chủ nhà là kiện ra tòa dân sự, nhưng con đường này hầu như không hiệu quả.
Các nhà lập pháp ở một số bang như Maryland, Florida đã đưa ra dự luật nhằm xử lý những vấn đề mà chủ nhà lâu nay phản ánh về HOA, nhưng đều vấp phải sự phản đối từ ngành quản lý chuyên nghiệp.
Đến nay, thay đổi chủ yếu vẫn phải xuất phát từ việc các chủ nhà vừa đấu tranh qua hệ thống tòa án, vừa tìm cách bầu ra một hội đồng quản trị mà họ tin là thực sự đại diện cho mình, Charlotte Morabito, bình luận viên tài chính của CNBC, nhận định.
Theo báo Nation, quân đội và Bộ Quốc phòng Thái Lan ngày 30-4 đã bác bỏ cáo buộc của Campuchia rằng binh sĩ Thái nổ súng tại khu vực cửa khẩu O'Smach (giáp tỉnh Surin, Thái Lan), khẳng định lực lượng chỉ kích nổ ba quả pháo làm tín hiệu cảnh báo trong lúc các tùy viên quân sự nước ngoài tới quan sát thực địa.
Theo phía Thái Lan, sự việc xảy ra sáng 29-4 khi Campuchia đưa đoàn trợ lý tùy viên quân sự và quan sát viên tới khu vực gần hàng rào dây thép gai do Thái Lan dựng lên để xác định ranh giới an toàn.
Dù đã được cảnh báo, một số người trong đoàn được cho là tiếp tục tiến sát khu vực nhạy cảm và có hành vi "khiêu khích", buộc binh sĩ Thái phải kích hoạt biện pháp kích nổ pháo cảnh báo theo quy trình. Sau đó, đoàn Campuchia đã rút khỏi khu vực.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Campuchia cáo buộc lực lượng Thái Lan đã nổ súng 5 lần, bắn tổng cộng 9 phát từ súng phóng lựu M79 và súng trường M16 trong khoảng 10h35 đến 11h09 cùng ngày, khi đoàn tùy viên quân sự đang làm nhiệm vụ quan sát trong khuôn khổ lệnh ngừng bắn giữa hai nước.
Thiếu tướng Winthai Suvaree, người phát ngôn Quân đội Hoàng gia Thái Lan, bác bỏ thông tin này, nhấn mạnh binh sĩ Thái không sử dụng vũ khí hay hỏa lực sát thương.
Ông cho biết việc kích nổ pháo nổ là biện pháp kiểm soát cấp thấp, nhằm ngăn chặn nguy cơ va chạm và đảm bảo an toàn cho tất cả các bên.
Quân khu 2 Thái Lan cũng cho rằng không có việc nổ súng, đồng thời nói khu vực xảy ra sự việc gần một tòa nhà bị nghi liên quan hoạt động bất hợp pháp, nằm sát hàng rào an ninh.
Theo đơn vị này, phía Campuchia vẫn tiếp tục tiếp cận và chụp ảnh dù đã được cảnh báo.
Phía Thái Lan cũng cáo buộc Campuchia có các hành vi khiêu khích lặp lại dọc biên giới, như tiếp cận sát hàng rào vào ban đêm, nẹt pô xe lớn hoặc có động tác giống sử dụng vũ khí hạng nặng nhằm gây áp lực. Tuy vậy, quân đội Thái khẳng định vẫn duy trì kỷ luật, kiềm chế và tuân thủ quy tắc để tránh leo thang căng thẳng.
Chuẩn đô đốc Surasant Kongsiri, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Thái Lan, cho biết tình hình hiện vẫn nằm trong tầm kiểm soát của các cơ quan an ninh. Ông kêu gọi công chúng và truyền thông chỉ dựa vào nguồn tin chính thức, đồng thời cảnh báo nguy cơ "chiến tranh thông tin" có thể gây hiểu lầm và ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.
Bộ Quốc phòng Thái Lan khẳng định sẽ tiếp tục cung cấp thông tin "nhanh chóng, chính xác và minh bạch", đồng thời nhấn mạnh nước này luôn bảo lưu quyền tự vệ theo các nguyên tắc quốc tế để bảo vệ chủ quyền và an toàn công cộng.
Về phía Campuchia, nước này mô tả sự việc là "vô cùng đáng tiếc" và đang tiếp tục tình trạng cảnh giác cao độ và theo dõi sát sao.
"Chúng tôi đã bắt đầu quá trình dọn dẹp eo biển Hormuz như một món quà cho các nước trên khắp thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp và nhiều nước khác. Thật khó tin, họ không có đủ can đảm hay quyết tâm tự làm điều này", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social ngày 11/4.
Tổng thống Mỹ không nêu cụ thể quá trình dọn dẹp bao gồm những hoạt động gì, nhưng dường như ám chỉ đến hoạt động rà phá thủy lôi. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ chưa công bố động thái quân sự nào trên eo biển Hormuz.
Ông Trump cho rằng Iran đã chịu tổn thất nặng nề trong xung đột, cho rằng nước này "không còn hải quân và cũng không còn không quân", hệ thống phòng không và radar bị phá hủy, trong khi các cơ sở sản xuất cũng như kho tên lửa, máy bay không người lái "đã bị xóa sổ".
Tổng thống Mỹ nói "mối đe dọa duy nhất còn lại" của Iran với tàu dầu đi qua Hormuz là thủy lôi. "Tiện thể, toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi của họ đều đang nằm dưới đáy biển", ông Trump thông báo.
Ông Trump đăng thông điệp vài giờ sau khi nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn nguồn thạo tin tiết lộ "một số tàu hải quân Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz" mà không có sự phối hợp với Iran. Đây được cho là lần đầu tiên hoạt động như vậy diễn ra kể từ khi xung đột bùng phát.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết quân đội nước này đã cảnh báo một tàu quân sự Mỹ về khả năng bị tấn công "trong vòng 30 phút" nếu đi qua eo biển Hormuz, khiến phương tiện này phải quay đầu, rút khỏi vùng biển.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các quả thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Việc mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa các bên, dù số lượng tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, phần lớn do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
New York Times ngày 10/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nói rằng tình trạng mất dấu thủy lôi là một trong những lý do khiến Iran chưa thể nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính quyền Tổng thống Trump về mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trong lúc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang diễn ra tại Islamabad, Pakistan, với mục tiêu chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 40 ngày qua đang làm rung chuyển cả Trung Đông và dẫn đến nhiều hệ lụy kinh tế toàn cầu.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết phía Tehran đã trình bày "loạt đề xuất và lằn ranh đỏ" cho đàm phán hòa bình, đề cập các vấn đề eo biển Hormuz, bồi thường chiến tranh, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực Trung Đông. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington sẵn sàng đối thoại nếu Iran thực sự thiện chí.
Khi dự quốc yến tại Phòng Đông, Nhà Trắng trong chuyến thăm cấp nhà nước đến Mỹ đêm 28/4, Vua Charles III tặng Tổng thống Donald Trump một chiếc chuông vàng, món quà sáng bóng mang đậm phong cách "Trump" nhất.
"Thưa Tổng thống, tôi rất vui được trao tặng ngài món quà cá nhân, đó là chiếc chuông từng treo trên đài chỉ huy của con tàu mang tên ngài", Vua Anh nói, trước khi ra hiệu cho tùy tùng đưa ra món quà đã chuẩn bị sẵn.
Khắc rõ nét trên bề mặt chuông là dòng chữ TRUMP 1944. Đây là chiếc chuông từng treo trên tàu ngầm tên là HMS Trump, hạ thủy từ xưởng đóng tàu của Anh vào năm 1944 và từng tham gia chiến đấu tại Thái Bình Dương trong Thế chiến II.
Tổng thống Trump đứng dậy khỏi ghế và nhìn chiếc chuông mới với vẻ ngưỡng mộ. Ông liếc nhìn Đệ nhất phu nhân Melania như muốn nói "thấy gì chưa, em yêu", theo lời kể của Shawn McCreesh, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của NYTimes.
"Mong rằng nó sẽ là minh chứng cho lịch sử chung và tương lai tươi sáng của hai quốc gia chúng ta. Và nếu ngài cần liên lạc với chúng tôi, hãy rung chuông", Vua Charles nói.
Cả văn phòng vang lên tiếng vỗ tay. Với vẻ mặt rạng rỡ, Tổng thống Trump giơ ngón tay cái, thể hiện sự tán thưởng dành cho Vua Anh.
Nhưng khi ông Trump lên phát biểu, Tổng thống Mỹ đã gây ra chút khó khăn ngoại giao với Vua Charles, khi đề cập đến vấn đề mà người đứng đầu hoàng gia Anh muốn tránh.
Khi đọc lướt qua một đoạn trong bài diễn văn nói về những nơi mà người Mỹ và người Anh từng sát cánh chiến đấu, ông Trump rời mắt khỏi văn bản và nói "chúng tôi cũng đang thực hiện một chút công việc ở Trung Đông và chúng tôi đang làm rất tốt".
Ông Trump gần đây bày tỏ tức giận với Anh, khi đồng minh lâu năm này từ chối tham gia vào cuộc chiến tiềm ẩn nhiều rủi ro chống lại Iran cũng như điều tàu chiến hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ đã gọi tàu sân bay của Anh là "đồ chơi" và thể hiện sự bất bình với Thủ tướng Anh Keir Starmer. Giờ đây, ông Trump lại khơi dậy những chuyện không hay đó trong quan hệ hai nước tại quốc yến chiêu đãi Vua Charles.
"Chúng ta đã đánh bại đối thủ đó về mặt quân sự và chúng ta sẽ không bao giờ để đối thủ đó...", ông dường như đang đề cập tới Iran, trước khi dừng lại giữa chừng. "Ngài Charles chắc hẳn cũng đồng ý với tôi rằng chúng tôi sẽ không bao giờ để đối thủ đó sở hữu vũ khí hạt nhân".
Sau đó, ông quay lại với bài phát biểu đã được soạn sẵn. Tuy nhiên, với những bình luận ngoài văn bản như vậy, ông Trump suýt nữa đã kéo Vua Charles vào cuộc tranh cãi chính trị. Với tư cách quốc vương Anh, đây chính là chuyện mà ông muốn tránh.
Vua Charles III đã bắt đầu bài phát biểu của mình bằng cách nhắc lại sự hỗn loạn xảy ra hồi cuối tuần, khi một tay súng cố gắng xông vào phòng khiêu vũ của khách sạn Washington Hilton trong lúc Tổng thống, Đệ nhất phu nhân và hầu hết nội các đang ở bên trong. "Hãy giữ bình tĩnh và tiếp tục vững bước", nhà vua nói.
Bài phát biểu của ông đan xen với các yếu tố lịch sử. Ông kể về lần đầu tiên gặp một tổng thống Mỹ là Dwight D. Eisenhower tại Balmoral khi mình mới 10 tuổi.
Ông cũng kể lại việc cựu thủ tướng Anh Winston Churchill, vốn là một trong những thần tượng của ông Trump, trong một lần lưu trú tại Nhà Trắng đã "bước ra khỏi bồn tắm trong tình trạng khỏa thân và phát hiện cửa mở khi Tổng thống Franklin D. Roosevelt bước vào để trò chuyện".
"Bằng sự hóm hỉnh, ông ấy đã xóa tan mọi sự ngượng ngùng bằng cách tuyên bố rằng 'Thủ tướng Anh không có gì phải che giấu với Tổng thống Mỹ'", ông kể.
Ông cũng đưa ra những câu đùa châm chọc ông Trump mà những người khác có lẽ không dám thử. "Thưa Tổng thống, gần đây ngài có bình luận rằng nếu không có Mỹ, các nước châu Âu giờ này đã nói tiếng Đức. Tôi xin mạn phép nói rằng, nếu không có chúng tôi, ngài giờ này đang nói tiếng Pháp!", ông nói.
Nhà vua nhắc nhở rằng chuyến thăm của mẹ ông, cố Nữ hoàng Elizabeth II, vào năm 1957 đã giúp khôi phục chữ "đặc biệt" trong "mối quan hệ đặc biệt" với Mỹ sau một cuộc khủng hoảng ở Trung Đông. Và rồi ông nói "gần 70 năm trôi qua, thật khó có thể tưởng tượng điều gì tương tự vậy lại xảy ra ngày hôm nay".
Dường như không có nhiều tiếng cười hưởng ứng cho câu nói đó. Tuy nhiên, sau khi nhà vua kết thúc bài phát biểu, ông Trump đã mỉm cười, vỗ vai quốc vương Anh.
"Ngài làm tốt lắm", ông nói và quay sang nhìn chiếc chuông Trump mới được tặng. "Nó thật đẹp!".
