Truyền thông Anh dẫn lời 2 quan chức giấu tên của phương Tây cho biết, các cuộc tấn công trả đũa của Ả rập Xê út nhằm vào Iran đã được thực hiện vào cuối tháng 3.
Nếu được xác nhận, điều này đánh dấu lần đầu tiên Ả rập Xê út được biết đến là đã trực tiếp thực hiện một cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Iran.
Các nguồn tin phương Tây nói rằng vào cuối tháng 3, các liên lạc ngoại giao và lời đe dọa đáp trả mạnh mẽ hơn từ phía Ả rập Xê út đã dẫn đến một thỏa thuận ngầm nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Việc hạ nhiệt căng thẳng không chính thức này đã có hiệu lực từ một tuần trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran được công bố vào ngày 7/4.
Giới chức Ả rập Xê út cũng như Iran hiện chưa đưa ra bình luận.
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran đã lan ra khu vực khi Iran đáp trả chiến dịch không kích của Mỹ và Israel bằng cách tấn công các mục tiêu có liên quan đến lợi ích của Washington tại các nước Vùng Vịnh như Qatar, Kuwait, Ả rập Xê út, Bahrain, Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE). Tehran luôn cho rằng một số quốc gia Vùng Vịnh đã cho phép lực lượng Mỹ sử dụng không phận hoặc các căn cứ của Mỹ để tấn công Iran.
Báo Wall Street Journal đầu tuần này cũng đưa tin, UAE đã bí mật tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào Iran hồi tháng 4. Các hoạt động này bao gồm một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của Iran ở vịnh Ba Tư.
WSJ lưu ý rằng mặc dù cuộc tấn công của UAE xảy ra trong thời gian ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhưng không gây ra phản ứng tiêu cực nào từ Washington. Mỹ được cho là ngầm ủng hộ sự can thiệp của UAE vào cuộc xung đột Iran.
Tin tức này có khả năng biến UAE trở thành một mục tiêu rõ ràng hơn nữa đối với Iran nếu lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đổ vỡ và 2 bên tái xung đột. Tổng thống Mỹ Donald Trump đầu tuần này cho biết lệnh ngừng bắn đang “nguy kịch” do Iran không đưa ra được những nhượng bộ mà ông đang tìm kiếm liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.
Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột Mỹ – Iran, UAE đã bị chọn làm mục tiêu cho các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran, một phần do cách tiếp cận gay gắt của họ đối với Tehran.
UAE từng ám chỉ rằng họ muốn tổ chức các chiến dịch trả đũa, chứ không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ các cơ sở dầu mỏ và cảng biển của mình trước các cuộc tấn công của Iran.
Cho đến nay, UAE vẫn thất bại trong việc thuyết phục Qatar hay Ả rập Xê út nỗ lực hơn nữa để chống lại các cuộc tấn công của Iran hoặc lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.
Báo Mỹ Wall Street Journal ngày 28/4 dẫn lời một số quan chức giấu tên cho biết trong các cuộc họp gần đây ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã chọn tiếp tục gây sức ép lên nền kinh tế và ngành xuất khẩu dầu mỏ của Iran, bằng cách ngăn chặn tàu chở hàng hóa đến và đi từ các cảng biển nước này.
Theo các nguồn tin, ông Trump đánh giá rằng những phương án khác, như nối lại không kích hoặc rút khỏi cuộc xung đột, tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với duy trì lệnh phong tỏa.
Mỹ và Iran nhất trí ngừng bắn từ ngày 8/4, nhưng không đạt được thỏa thuận về chấm dứt xung đột trong cuộc đàm phán tại Islamabad vài ngày sau đó. Tổng thống Trump lệnh phong tỏa cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Iran tuyên bố sẽ chỉ mở lại eo biển Hormuz sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa. Lệnh phong tỏa từ hai phía đã khiến số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz thấp nhất kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Ông Trump nói rằng sẽ gia tăng sức ép lên chính quyền ở Iran cho đến khi Tehran chấp thuận yêu cầu then chốt của ông là chấm dứt toàn bộ chương trình hạt nhân.
Người đứng đầu Nhà Trắng hôm 27/4 nói với các trợ lý rằng đề nghị ba bước của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz và hoãn đàm phán hạt nhân đến giai đoạn cuối chứng tỏ Tehran không đàm phán thiện chí.
Tại quốc yến chiêu đãi Vua Charles của Anh tại Nhà Trắng ngày 28/4, ông Trump tuyên bố Iran đã bị "đánh bại về mặt quân sự". "Chúng tôi sẽ không bao giờ để đối thủ đó sở hữu vũ khí hạt nhân", ông nói.
Trong bài đăng trước đó cùng ngày trên Truth Social, ông cho hay Iran đã nói với Mỹ rằng họ "đang trên bờ vực sụp đổ" và đề nghị Washington dỡ lệnh phong tỏa với cảng biển của nước này càng sớm càng tốt.
Iran chưa đưa ra phản ứng về những tuyên bố của ông Trump.
Trước đó, Reza Talaei-Nik, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Iran, nói rằng Mỹ "phải từ bỏ những yêu cầu bất hợp pháp và vô lý của họ". "Mỹ không còn ở vị thế áp đặt chính sách của mình lên các quốc gia độc lập", ông nói.
Theo WSJ, việc kéo dài lệnh phong tỏa cho thấy ông Trump không còn nhiều giải pháp hữu hiệu với Iran. Đơn phương chấm dứt giao tranh có thể mang lại lối thoát nhanh khỏi xung đột và giúp giảm áp lực cho kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu. Tuy nhiên, đề xuất của Iran cuối tuần qua lại cho phép Tehran định hình các điều kiện của lối thoát đó.
Việc thiếu lộ trình rõ ràng và mang tính quyết định khiến một số quan chức Mỹ nhận định cái kết cho cuộc xung đột ở Trung Đông nhiều khả năng sẽ là hai bên không đạt được thỏa thuận hạt nhân, nhưng cũng không tiếp tục chiến sự.
Hãng truyền thông nhà nước KCNA đưa tin hôm 13/5, nhà lãnh đạo Kim Jong-un tiến hành chuyến thị sát vào ngày 11/5.
Trong chuyến thị sát này, nhà lãnh đạo Triều Tiên đã bày tỏ sự cảm kích trước tinh thần yêu nước và sự tận tụy của đội ngũ công nhân quốc phòng.
Đội ngũ công nhân quốc phòng là những người đã lập kỷ lục trong sản xuất nhiều loại đạn pháo và đạn súng trường, góp phần đáng kể vào việc nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng chỉ ra những thiếu sót còn tồn tại trong cơ cấu, hệ thống sản xuất và trang thiết bị của ngành công nghiệp vũ khí, đồng thời yêu cầu toàn lực lượng siết chặt kiểm soát chất lượng và tăng cường hiệu quả để củng cố năng lực quân sự của đất nước.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường lực lượng súng cối và pháo lựu, đồng thời đưa ra các nhiệm vụ liên quan tới việc xây dựng tổ hợp sản xuất pháo chuyên dụng và nhà máy sản xuất vũ khí nhằm đáp ứng nhu cầu tương lai của lực lượng vũ trang.
Ông Kim Jong-un cũng yêu cầu thiết lập hệ thống sản xuất các loại đạn đa năng độ chính xác cao với nhiều cỡ nòng khác nhau, bao gồm cả đạn chuyên dụng và đạn huấn luyện.
Trong thời gian qua, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un liên tục thị sát các cơ sở quân sự, các hoạt động quốc phòng. Mới đây nhất, ông Kim Jong-un ngày 7/5 đã thị sát tàu khu trục mới mang tên Choe Hyon, theo dõi cuộc thử nghiệm đánh giá tổng hợp năng lực cơ động trước thời điểm con tàu chính thức được đưa vào biên chế.
Hồi cuối tháng 4, nhà lãnh đạo Triều Tiên thị sát một đơn vị hỗn hợp thuộc sư đoàn bộ binh cơ giới của quân đội Triều Tiên ở miền Tây quốc gia Đông Bắc Á này. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập quân đội Triều Tiên.
Theo Hãng tin AFP ngày 14-4, phát biểu với báo Daily Mirror trước thềm chuyến công du Mỹ nhằm tham dự cuộc họp mùa xuân của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves bày tỏ sự thất vọng và tức giận trước cách Mỹ bước vào cuộc xung đột.
Theo bà, đây không phải là cuộc chiến mà Anh khởi xướng hay mong muốn, nhưng lại đang phải gánh chịu những tác động rõ rệt.
"Tôi cảm thấy rất thất vọng và tức giận khi Mỹ tham gia cuộc chiến này mà không có một kế hoạch rút lui rõ ràng, cũng như không có ý tưởng cụ thể về mục tiêu họ muốn đạt được", bà nói.
Các cuộc không kích do Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28-2 đã nhanh chóng lan rộng ra khu vực Trung Đông và làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
Đáng chú ý, Tehran gần như đã phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng - khiến nguồn cung năng lượng bị gián đoạn nghiêm trọng.
Hệ quả gây ra là giá năng lượng tăng vọt, gây thêm áp lực lên nỗ lực của Chính phủ Anh trong việc kiềm chế lạm phát và hạ thấp chi phí đi vay.
Theo số liệu mới công bố, giá xăng tại Anh đã tăng 19% và dầu diesel tăng tới 34% kể từ khi xung đột nổ ra. Khác với một số quốc gia, London đến nay vẫn chưa công bố các biện pháp hỗ trợ mới cho người dân trước làn sóng tăng giá nhiên liệu.
Bà Reeves nhấn mạnh rằng dù không ủng hộ chính quyền Iran, việc khởi động một cuộc chiến mà không xác định rõ mục tiêu cũng như lối thoát là điều "không hợp lý" và là "sai lầm", gây ảnh hưởng trực tiếp tới các gia đình không chỉ ở Anh mà còn tại Mỹ và nhiều nơi khác trên thế giới.
Trong bối cảnh đó, bà dự kiến sẽ kêu gọi các nhà lãnh đạo toàn cầu tại IMF thúc đẩy các biện pháp phối hợp nhằm ổn định kinh tế và tăng cường an ninh năng lượng.
Lập trường cứng rắn hơn của Anh với cuộc chiến cũng phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của chính phủ Thủ tướng Keir Starmer.
Trước đó, London từng tránh chỉ trích ông Trump kể từ khi nhà lãnh đạo trở lại Nhà Trắng, nhưng những diễn biến gần đây - từ phát ngôn gây tranh cãi về Greenland đến chiến dịch quân sự nhằm vào Iran - đã khiến quan điểm này dần thay đổi.
Hôm 13-4, ông Starmer nói trước Quốc hội rằng Tổng thống Mỹ đã "sai lầm" khi đe dọa phá hủy nền văn minh Iran. Bộ trưởng Y tế Anh Wes Streeting cũng lên tiếng chỉ trích các phát biểu này của ông Trump là "kích động và gây phẫn nộ".
