Tại hội nghị triển khai nghị định thư với bưởi và chanh tươi ở TP HCM sáng 14/5, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung chia sẻ nỗi trăn trở về năng lực kiểm nghiệm và hiệu quả quản lý mã số vùng trồng – hai nút thắt của hệ thống quản lý xuất khẩu nông sản hiện tại.
Theo ông, các vướng mắc trong thủ tục cấp phép phòng kiểm nghiệm, cùng tình trạng quá tải kiểm định và cảnh báo tồn dư Cadimi, đang gây áp lực lớn lên xuất khẩu nông sản, đặc biệt là sầu riêng. Gần đây, giá sầu riêng giảm còn 25.000-35.000 đồng một kg, khiến nông dân và doanh nghiệp gặp khó khăn lớn.
Ông cho rằng, một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay là tình trạng ách tắc kéo dài trong việc cấp phép phòng kiểm nghiệm. Có trường hợp hồ sơ xin mở phòng thử nghiệm tồn đọng tới 6 tháng, do phải đi qua nhiều cơ quan như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài nguyên và Môi trường.
“Doanh nghiệp có năng lực tài chính, có kỹ thuật nhưng vẫn không thể triển khai vì thủ tục kéo dài, hồ sơ bị đẩy qua nhiều nơi”, ông nói.
Không chỉ chậm cấp phép, chất lượng hoạt động của một số phòng thử nghiệm cũng bị đặt dấu hỏi. Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, có tình trạng phòng kiểm nghiệm cung cấp kết quả không phản ánh đúng thực tế, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín nông sản Việt Nam trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tại Đồng bằng sông Cửu Long – vùng nguyên liệu trái cây lớn nhất cả nước – hiện chưa có phòng phân tích hoạt động ổn định sau khi nhiều cơ sở tại Cần Thơ phải tạm dừng để rà soát sai phạm. Điều này khiến doanh nghiệp gặp khó, nhất là với các mặt hàng có thời gian bảo quản ngắn như sầu riêng.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Ngô Tường Vy – CEO Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu Trái cây Chánh Thu (Chánh Thu Group), cho biết doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư phòng kiểm nghiệm để chủ động kiểm soát dư lượng và chất lượng trong chuỗi sản xuất. Tuy nhiên, quá trình phê duyệt hồ sơ hiện kéo dài do phải qua nhiều sở ngành, trong khi doanh nghiệp cũng không rõ thời điểm được cấp phép.
Theo bà Vy, doanh nghiệp đang phải tự kiểm tra nội bộ tại các vùng nguyên liệu để đánh giá mức độ rủi ro và chủ động sàng lọc vùng thu mua đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
Không chỉ vướng ở khâu kiểm nghiệm, doanh nghiệp còn gặp khó trong thủ tục cấp mã số vùng trồng. Theo bà Vy, hồ sơ tại cấp xã thường bị kéo dài do cán bộ thiếu chuyên môn, trong khi mỗi địa phương áp dụng một quy trình khác nhau, gây khó cho doanh nghiệp hoạt động liên tỉnh.
Bà Vy cũng cảnh báo nguy cơ xuất hiện các mã số vùng trồng “ảo” nếu thiếu giám sát thực chất. Theo doanh nghiệp, mới đây, Trung Quốc mở cửa thêm thị trường cho bưởi sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu khâu kiểm nghiệm và quản lý mã số được siết chặt hơn.
Ở góc độ hiệp hội, ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng cần sớm thống nhất một quy trình chung về cấp và quản lý mã số vùng trồng, tránh tình trạng mỗi địa phương thực hiện một kiểu gây khó cho doanh nghiệp.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Vina T&T, nói mã số vùng trồng cần được xem như “hộ chiếu” hay “sổ đỏ” của nông dân để chứng minh năng lực sản xuất và đủ điều kiện tham gia thị trường xuất khẩu.
Các địa phương nên chủ động cấp mã số cho tổ hợp tác và nông dân ngay từ đầu, thay vì chờ liên kết với doanh nghiệp. Khi vùng nguyên liệu đạt chuẩn và có mã số rõ ràng, doanh nghiệp sẽ chủ động tìm đến thu mua, giúp hình thành nền sản xuất minh bạch và bền vững hơn.
Ông cảnh báo nếu không sớm mở rộng mã số vùng trồng theo hướng thực chất, mục tiêu xuất khẩu rau quả 10 tỷ USD vào năm 2026 sẽ đối mặt nhiều rủi ro, đồng thời dễ phát sinh tình trạng làm giả hoặc hình thức hóa mã số.
Từ thực tế trên, Thứ trưởng yêu cầu siết lại công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm theo hướng thực chất hơn, trong bối cảnh Chính phủ và Thủ tướng đã phải họp khẩn với 34 địa phương liên quan đến các tồn tại trong xuất khẩu nông sản. Nếu không sớm siết lại công tác kiểm nghiệm và quản lý mã số vùng trồng, nông sản Việt sẽ tiếp tục đối mặt nguy cơ bị cảnh báo, kéo theo nguy cơ mất thị trường và biến động giá như thời gian qua.
Ông cũng chỉ ra nhiều bất cập như diện tích được cấp mã số vùng trồng còn hạn chế so với tiềm năng xuất khẩu; tình trạng gian dối trong quản lý mã số; hay việc sử dụng hóa chất ngoài danh mục như Cadimi, Vàng O (Auramine O) trong xuất khẩu sầu riêng dù đã nhiều lần được cảnh báo.
Cụ thể theo thông báo của Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi, những hộ kinh doanh buộc phải ngưng sử dụng hóa đơn điện tử rơi vào những trường hợp sau:
Những hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2025 trở về trước có doanh thu năm 2025 nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng và doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng.
Hộ kinh doanh mới đăng ký kinh doanh năm 2026 và đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, có doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng.
Cơ quan thuế nhấn mạnh các hộ kinh doanh thuộc đối tượng nêu trên phải ngừng việc sử dụng hóa đơn điện tử kể từ thời điểm cơ quan thuế thông báo và không thực hiện xuất hóa đơn điện tử trong thời gian không thuộc đối tượng sử dụng.
Trong trường hợp vẫn tiếp tục xuất hóa đơn thì cơ quan thuế xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt theo quy định pháp luật.
Sau khi ngừng sử dụng hóa đơn, hộ kinh doanh thực hiện ghi chép doanh thu phát sinh vào sổ doanh thu làm căn cứ kê khai thuế.
Cơ quan thuế cũng cho biết hộ kinh doanh sẽ được tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử khi có doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định lớn hơn 500 triệu đồng.
Sau khi phát sinh doanh thu lớn hơn 500 triệu đồng, hộ kinh doanh có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì thực hiện đăng ký theo quy định.
Trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu quý 1 lớn hơn 500 triệu đồng thì vẫn tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời phải thực hiện nộp tờ khai thuế quý 1 chậm nhất ngày 4-5.
Phản ánh đến Tuổi Trẻ Online, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng hóa đơn điện tử với lý do doanh thu dưới 500 triệu đồng không được sử dụng hóa đơn điện tử nữa.
"Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng", một hộ kinh doanh bức xúc.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. "Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa", vị này cho biết.
Theo các hộ kinh doanh, trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026, vậy mà giờ cơ quan thuế lại dùng doanh thu năm 2025 và quý 1 năm 2026 làm căn cứ để yêu cầu các hộ ngưng sử dụng hóa đơn.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Thế nhưng có cơ quan thuế lại yêu cầu như trên khiến nhiều hộ kinh doanh gặp khó vì không thể mua bán với các đơn vị yêu cầu phải có hóa đơn để đưa vào chi phí được trừ. Dù cơ quan thuế có hướng dẫn ghi bảng kê nhưng nhiều đơn vị không chấp nhận bảng kê vì lo phát sinh rắc rối về sau.
Chiều 10/4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo tờ trình, Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất áp dụng mức 0%.
Hầu hết đại biểu đều ủng hộ chính sách này để hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân trong lúc xung đột tại Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động, tác động đến giá xăng dầu trong nước.
Đồng tình với tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế tài chính, nhưng PGS. TS Trần Hoàng Ngân kiến nghị cân nhắc kéo dài thời hạn áp dụng nghị quyết đến hết năm nay hoặc ít nhất tới 30/9.
Theo ông Ngân, dự thảo Nghị quyết có điều khoản giao Thủ tướng quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực. Tuy nhiên, ông nhận xét quy định này vẫn chưa đảm bảo tính ổn định về mặt tâm lý với doanh nghiệp và người dân.
Đại biểu đoàn TP HCM cho rằng trong trường hợp giá dầu thế giới thời gian tới hạ nhiệt, cũng không nên điều chỉnh mức thuế với xăng dầu. "Chúng ta cần chia sẻ với người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng khi giá nhiên liệu tăng thời gian qua", ông Ngân nói.
Ở chiều ngược lại, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Minh Sơn tranh luận với ông Ngân về thời gian áp dụng. Ông Sơn nói theo tờ trình của Chính phủ, việc giảm thuế dự kiến ảnh hưởng đến thu ngân sách 7.300 tỷ đồng mỗi tháng và khoảng 18.250 tỷ trong 2,5 tháng áp dụng.
Theo ước tính của đại biểu này, nếu cộng thêm 8.000 tỷ (tạm ứng quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách), ngân sách có thể bị ảnh hưởng khoảng 26.250 tỷ đồng. "Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chi đầu tư phát triển, đầu tư công, các chương trình an sinh xã hội, tăng áp lực vay nợ công, tác động đến tăng trưởng trong dài hạn", ông Sơn cho hay. Bởi vậy, ông thống nhất với đề xuất Quốc hội giao Thủ tướng ban hành quyết định cá biệt tùy tình hình thực tế.
Trao đổi lại sau đó, ông Trần Hoàng Ngân nói doanh nghiệp, người dân trông chờ rất lớn khi một Nghị quyết được ban hành. Đồng thời, theo ông, quy định pháp lý cần có tính ổn định và nó phải được kéo dài.
Ông ví dụ một phần ăn tăng giá từ 10.000 đồng lên 15.000 đồng, tức thêm 50% khi giá nhiên liệu gia tăng. "Chúng ta chưa thấy lạm phát (chỉ số CPI) thay đổi bởi độ trễ từ tác động bên ngoài đến Việt Nam cần một thời gian nữa. Nên yếu tố ổn định tâm lý, kiểm soát giá cả là quan trọng", ông chia sẻ.
Trong quý I, thu ngân sách đạt 823.000 tỷ đồng, tăng hơn 80.000 tỷ so với cùng kỳ năm ngoái. Vì vậy, ông Ngân cho rằng có thể dùng số tiền này để trợ cấp, phụ trợ giá xăng dầu, nhằm "giảm tổn thương cho người dân, doanh nghiệp".
Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay vào sáng 12/4.
Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (Yuanta) vừa công bố báo cáo nhận định về diễn biến và xu hướng của VN-Index.
Theo Yuanta, VN-Index đang bước vào giai đoạn tăng điểm mang tính tập trung cao, khi chỉ số liên tiếp lập đỉnh lịch sử nhưng phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn chưa thực sự hưởng lợi.
VN-Index tăng 3,3% trong tuần qua, đóng cửa ở mức 1.915 điểm, cao hơn khoảng 1% so với mục tiêu cả năm mà công ty chứng khoán này đưa ra trước đó. Tuy nhiên đà tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là VIC và VHM khi hai mã này đóng góp tới 59% mức tăng của chỉ số trong tuần.
Trong khi VN-Index thăng hoa, độ rộng thị trường lại cho thấy bức tranh kém tích cực hơn. Toàn sàn HoSE ghi nhận 136 mã tăng nhưng có tới 240 mã giảm giá. Đồng thời HNX-Index và UPCoM-Index đều giảm nhẹ, còn thanh khoản thị trường vẫn duy trì ở mức thấp dù đã cải thiện so với tuần trước.
Yuanta cho rằng diễn biến này phản ánh việc dòng tiền chưa thực sự lan tỏa và thị trường hiện chưa được dẫn dắt bởi nhà đầu tư cá nhân. Theo báo cáo, nhiều nhà đầu tư nước ngoài vẫn tỏ ra thận trọng trước mức định giá hiện tại, cũng như việc đà tăng đang tập trung vào một số ít cổ phiếu trụ.
Khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 126 triệu USD trong tuần qua, nâng tổng giá trị bán ròng từ đầu năm lên khoảng 1,9 tỉ USD.
Ở nhóm ngân hàng, Yuanta đánh giá lợi nhuận quý 1-2026 vẫn duy trì tăng trưởng, với lợi nhuận sau thuế toàn ngành tăng 13% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên áp lực thanh khoản bắt đầu xuất hiện khi tăng trưởng tín dụng đạt 3,6% trong quý 1 nhưng tiền gửi khách hàng chỉ tăng 0,6%.
Đồng thời tỉ lệ nợ xấu toàn ngành tăng lên 2%, trong khi tỉ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 79%. Yuanta cho biết lãi suất liên ngân hàng tiếp tục tăng mạnh trong tuần đầu tháng 5, phản ánh áp lực thanh khoản trong hệ thống tài chính.
Cụ thể lãi suất qua đêm đã tăng lên 6,18% vào ngày 6-5, trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước phải bơm ròng khoảng 11.000 tỉ đồng qua kênh thị trường mở nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Dù vậy, Yuanta vẫn cho rằng định giá thị trường chứng khoán Việt Nam chưa ở mức quá cao nếu xét theo triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Theo báo cáo, P/E dự phóng năm 2026 của VN-Index hiện ở mức khoảng 13,5 lần, thấp hơn nhiều thị trường trong khu vực.
