Ý kiến được đại diện các hiệp hội, nhà đầu tư đưa ra tại tọa đàm Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP HCM do báo Người lao động phối hợp Tổng công ty điện lực TP HCM (EVNHCM) tổ chức, ngày 5/5.
Ông Phan Thanh Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP HCM, cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay chi phí thiết bị – vốn đã giảm mạnh những năm gần đây – mà ở cơ chế thị trường, đặc biệt là mức giá mua điện dư quá thấp, chưa tạo được động lực tài chính.
Theo ông Lâm, sau giai đoạn bùng nổ với cơ chế giá FIT (FiT 1 và FiT 2) vào các năm 2019-2020, thị trường đã chững lại đáng kể. Các chính sách hiện hành chưa tạo được cú hích đủ mạnh, đặc biệt còn có một số rào cản.
Đầu tiên là thủ tục hành chính và quy trình triển khai còn phức tạp, đặc biệt khi có yếu tố bán điện lên lưới, khiến phần lớn người dân và doanh nghiệp lựa chọn phương án tự tiêu thụ thay vì tham gia sâu hơn vào thị trường điện.
Tiếp đến là thiếu các chính sách khuyến khích mang tính kinh tế rõ ràng. Ở nhiều quốc gia, người dân đầu tư điện mặt trời vì có cơ chế hỗ trợ cụ thể như ưu đãi thuế, tín dụng xanh, hoặc giá điện theo thời gian. Trong khi đó, tại Việt Nam, động lực tài chính hiện nay chưa đủ mạnh để tạo làn sóng đầu tư mới.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Toàn, đại diện nhóm nhà đầu tư năng lượng tái tạo tại TP HCM, cho rằng ở các khu công nghiệp TP HCM, mái nhà máy sản xuất mới lắp đặt khoảng 20% tiềm năng, còn hộ gia đình tham gia rất ít do bài toán kinh tế chưa khả thi.
“Người dân phát điện vào ban ngày nhưng đi làm, không sử dụng hết; phần điện dư bán lại với giá quá thấp không bù được tiền điện mua vào buổi tối”, ông Toàn nói. Trong khi đó, người dân chỉ được bán tối đa 20% công suất lắp đặt thực tế với giá hiện hành chỉ hơn 800 đồng/kWh.
Theo ông, dự kiến sắp tới tỷ lệ bán điện dư lên lưới lên đến 50% cũng là một tín hiệu để phát triển điện mặt trời áp mái. Tuy nhiên, điều quan trọng là giá mua cần hấp dẫn hơn. “Cần có chính sách để giá mua điện dư tiệm cận với giá đầu tư thì mới đủ sức thu hút”, ông Toàn nói.
Hiện theo quy định, điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu chỉ được bán lên lưới một phần dư với giá điện năng thị trường bình quân năm trước, thay vì cơ chế giá ưu đãi cố định như giai đoạn 2019-2020 (giá mua hiện tại 2.105 đồng/kWh, chưa bao gồm VAT). Giới chuyên môn cho rằng mức này chưa đủ tạo lợi nhuận rõ rệt cho các khoản đầu tư nhỏ lẻ.
Trong khi đó, theo Quy hoạch điện VIII, đến năm 2030 cả nước đặt mục tiêu khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, tương đương quy mô 26.000 MW.
Với TP HCM, nơi nhu cầu điện cho tăng trưởng kinh tế, kinh tế số và AI được dự báo tăng nhanh, việc tận dụng hàng triệu mái nhà như những “nhà máy điện nhỏ” được xem là giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn điện tại chỗ.
Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó giám đốc Sở Công Thương TP HCM, cho biết thành phố hiện có 22.355 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 1.832 MWp, song dư địa phát triển vẫn còn rất lớn ở khu dân cư, thương mại và công nghiệp.
Theo bà Ngọc, TP HCM đang xây dựng một nghị quyết riêng về cơ chế, chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà cho hộ dân và doanh nghiệp theo cơ chế đặc thù. Song song đó, thành phố nghiên cứu thêm các giải pháp như tín dụng xanh, vốn vay ưu đãi, mô hình ESCO, hỗ trợ kỹ thuật, số hóa thủ tục và ưu đãi thuế để giảm chi phí đầu tư ban đầu.
Năm 2026, ngành điện TP HCM xây dựng kế hoạch cung cấp điện với mục tiêu đáp ứng mức tăng trưởng điện năng khoảng 5% so với năm trước. Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc EVNHCMC, cho biết sau khi tiếp nhận thêm địa bàn Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), quy mô hệ thống điện TP HCM đã tăng lên đáng kể. Công suất cực đại năm 2025 của toàn hệ thống đạt 8.936 MW; công suất đặt các máy biến áp 110kV thuộc sở hữu ngành điện là 13.363 MVA, tương ứng khoảng 12.027 MW với hệ số công suất 0,90; tỷ lệ dự phòng lưới điện khoảng 35%.
Theo ông Kiên, dù hệ thống điện TP HCM sau khi mở rộng địa bàn vẫn đang duy trì mức dự phòng tương đối an toàn, ngành điện cho rằng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng cao trong các năm tới, thành phố vẫn cần đẩy mạnh nguồn điện phân tán tại chỗ. EVNHCMC khuyến khích hộ dân, doanh nghiệp phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ năng lượng nhằm giảm áp lực lưới điện giờ cao điểm và tối ưu chi phí sử dụng điện lâu dài.
Một số doanh nghiệp có tỉ lệ cạnh tranh rất cao, phải kể tới Vinamilk, Chứng khoán Vietcap…
Vinamilk là doanh nghiệp sữa có thị phần lớn nhất thị trường. Khép lại năm 2025, doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu hợp nhất đạt 63.723 tỉ đồng, tăng 3% so với năm trước; còn lại lợi nhuận sau thuế 9.413 tỉ đồng, giảm nhẹ.
Tại báo cáo thường niên 2025 vừa được công bố, Vinamilk ghi nhận quy mô nhân sự toàn tập đoàn đạt 9.906 người, giảm 54 người sau một năm.
Ước tính với con số này, bình quân mỗi người lao động ở tập đoàn sữa lớn nhất Việt Nam làm ra gần 1 tỉ đồng lợi nhuận ròng/năm.
Báo cáo cũng đưa ra con số cho thấy sức hút tuyển dụng ở Vinamilk rất lớn. Theo đó, chương trình Graduate Talent Program 2025 ghi nhận với 6.294 hồ sơ ứng tuyển, nhưng tỉ lệ cạnh tranh lên tới 1:166, tương đương khoảng 38 người trúng tuyển.
Song song đó, chương trình khác của Vinamilk là Sales Trainee Program với trọng tâm xây dựng đội ngũ kế thừa cho khối kinh doanh, ghi nhận 1.965 hồ sơ ứng tuyển, nhưng tỉ lệ chọn lọc 1:115, tương ứng 17 người trúng tuyển.
Sang 2026, Vinamilk đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất đạt 66.477 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế dự kiến ở mức 9.828 tỉ đồng, cùng tăng nhẹ khoảng 4% so với kết quả thực hiện năm 2025.
Nói về triển vọng doanh nghiệp sữa lớn nhất Việt Nam, Chứng khoán KBSV nhận định: Xung đột tại Trung Đông đang khiến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp tạm thời bị gián đoạn. Khu vực này hiện chiếm khoảng 70-80% kim ngạch xuất khẩu hằng năm, tương đương khoảng 7% tổng doanh thu.
KBSV dự báo doanh thu xuất khẩu của Vinamilk sẽ suy giảm trong nửa đầu năm, trên cơ sở giả định căng thẳng địa chính trị sẽ dần hạ nhiệt vào nửa cuối năm, qua đó hỗ trợ các đơn hàng phục hồi.
Tuy nhiên về dài hạn, triển vọng tại thị trường này vẫn tích cực nhờ mối quan hệ hợp tác lâu năm và dư địa tăng trưởng lớn của nhu cầu tiêu thụ sữa.
Còn trong lĩnh vực chứng khoán, Vietcap do bà Nguyễn Thanh Phượng làm Chủ tịch HĐQT là cái tên đáng chú ý về tỉ lệ cạnh tranh ứng tuyển.
Theo báo cáo thường niên, tính đến cuối năm 2025, quy mô nhân sự của Vietcap đạt 442 người, tăng 53 người so với năm trước.
Tuy nhiên, trong năm 2025, Vietcap đã tiếp nhận tới hơn 8.200 hồ sơ ứng tuyển tiềm năng. Trong đó, gần 3.000 hồ sơ đến từ khối đổi mới sáng tạo và công nghệ thông tin, hơn 1.000 hồ sơ thuộc bộ phận nghiên cứu và phân tích, gần 1.000 hồ sơ ứng tuyển vào khối ngân hàng đầu tư, cùng nhiều hồ sơ khác phân bổ tại các phòng ban còn lại.
Theo Vietcap, kết quả này tiếp tục khẳng định sức hút của thương hiệu, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu và ngân hàng đầu tư.
Báo cáo thường niên cũng phản ánh hiệu quả lao động của Vietcap thông qua chỉ tiêu lợi nhuận bình quân trên mỗi nhân viên trong các năm.
Cụ thể, chỉ số này đạt đỉnh vào năm 2021 với khoảng 6,36 tỉ đồng/người. Tuy nhiên, giai đoạn 2022-2023 ghi nhận sự suy giảm mạnh, lần lượt xuống còn khoảng 2,83 tỉ và 1,49 tỉ đồng/người, trong bối cảnh quy mô nhân sự gia tăng nhanh.
Đến năm 2024, hiệu quả lao động cải thiện, đạt khoảng 2,8 tỉ đồng/người và tiếp tục phục hồi trong năm 2025 lên khoảng 3,69 tỉ đồng/người.
Theo nguồn tin của Reuters, các thương hiệu xa xỉ đã báo cáo doanh số tháng 3 giảm 30-50% tại Mall of the Emirates - một trong những trung tâm thương mại lớn nhất Dubai (UAE) so với cùng kỳ 2025.
Lượng khách đến Mall of the Emirates, nơi có các cửa hàng của Louis Vuitton, Dior, Gucci, Cartier, Chanel và Rolex, đã giảm 15%. Cùng thời điểm, tại trung tâm thương mại lớn hơn và nổi tiếng với khách du lịch là Dubai Mall, lượng khách thậm chí đã giảm 50%.
Ở Abu Dhabi, doanh số bán hàng tháng 3 tại trung tâm thương mại Galleria giảm khoảng 10% trên toàn hệ thống, theo nguồn tin khác của Reuters. Những con số này phản ánh tác động của cuộc xung đột Trung Đông đối với ngành hàng xa xỉ, vào thời điểm LVMH, Kering và Hermes chuẩn bị công bố doanh số quý.
Thị trường hàng xa xỉ toàn cầu có quy mô khoảng 400 tỷ USD, đã chứng kiến doanh số giảm 2% vào 2025, theo công ty tư vấn Bain & Company. Tuy nhiên, Trung Đông - chiếm khoảng 5% thị phần, là một trong những điểm sáng hiếm hoi, ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu hai chữ số suốt các năm gần đây, theo Carole Madjo, Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng xa xỉ tại Barclays.
"Đây chắc chắn là một khu vực chiến lược", Madjo nói thêm. Nhờ chi phí mặt bằng và lao động thấp, trong khi giá bán lẻ cao hơn nơi khác và hầu như không có thuế, Dubai được đánh giá là một trong những điểm bán hàng sinh lợi nhất của ngành hàng xa xỉ. Với các thương hiệu lớn như Louis Vuitton, Hermes hay Chanel, doanh thu hàng năm trên mỗi m2 ở Dubai có thể vượt vài trăm nghìn euro, gấp nhiều lần trung bình toàn cầu, theo nguồn tin am hiểu về Mall of the Emirates.
Nhưng hình ảnh hào nhoáng và ổn định được xây dựng cẩn thận của Dubai đã bị lung lay bởi cuộc không kích của Mỹ và Iran bắt đầu vào ngày 28/2. Một số tòa nhà và cơ sở hạ tầng của thành phố, bao gồm khách sạn hạng sang Burj Al Arab nổi tiếng và sân bay, đã bị máy bay không người lái của Iran tấn công.
Nếu xung đột kết thúc sớm, việc khôi phục hoạt động mua sắm của các trung tâm này cũng phải mất nhiều tháng, theo các chuyên gia. Công ty quản lý tài sản và nghiên cứu đầu tư toàn cầu Bernstein đánh giá các tác động dây chuyền của cuộc xung đột, bao gồm chi phí dầu mỏ và đi lại tăng cao, lạm phát hoặc khả năng thị trường chứng khoán suy giảm, có thể "dễ dàng làm gián đoạn" nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng.
Ông Christopher Rossbach, quản lý danh mục đầu tư tại J Stern & Co ở London, cho rằng kỳ vọng phục hồi của ngành hàng xa xỉ từ đầu 2026 sẽ không thể xả ra. "Nhiều khả năng sẽ bị trì hoãn đến nửa cuối năm hoặc sang 2027, tôi nghĩ không ai ngạc nhiên về điều này", ông nhận định.
Do quy mô tương đối nhỏ của thị trường Trung Đông, tác động tức thời của cuộc xung đột đến doanh thu quý I của các thương hiệu xa xỉ sẽ hạn chế. Nhưng tác động của cuộc xung đột đến lợi nhuận trong báo cáo bán niên của các hãng xa xỉ có thể ghi nhận tác động đáng kể hơn nhiều, theo ông Rossbach.
Theo báo Guardian, nền tảng mua bán xe lớn nhất nước Đức - Mobile.de - nhận định giá nhiên liệu leo thang đang trở thành "chất xúc tác" cho một làn sóng bùng nổ xe điện.
Giám đốc điều hành Mobile.de - ông Ajay Bhatia - cho biết lượng tìm kiếm xe điện tại Đức trong tháng 3 tăng hơn 50% so với tháng 2. Mẫu xe điện bán chạy nhất hiện là Volkswagen ID.3.
Bên cạnh đó, nhu cầu xe điện còn được "tiếp sức" bởi chính sách trợ giá hào phóng của Berlin, với mức hỗ trợ lên tới 6.000 euro (khoảng 7.000 USD)/xe.
Theo ông Bhatia, giá xăng dầu tăng đang tạo "cú hích" cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải - điều vốn gặp nhiều trở ngại tại châu Âu. "Thực tế kinh tế đang làm được điều mà quá trình chuyển đổi năng lượng chưa làm được", ông nói.
Xu hướng này cũng được ghi nhận tại nhiều thị trường khác. Nền tảng Carwow cho biết mức độ quan tâm đến xe điện tại Anh và Tây Ban Nha đã tăng từ 20 - 30% trong vòng một tháng gần đây. Riêng tại Anh, nhu cầu xe điện tăng 23%.
Ông Iain Reid, quản lý cấp cao của Carwow, nhận định xu hướng rời bỏ xe động cơ đốt trong đã hình thành từ trước, nhưng xung đột tại Trung Đông đang "tăng tốc" quá trình này.
Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) cho thấy trong tháng 3, số xe điện đăng ký đạt 86.120 chiếc - tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái và lập kỷ lục mới.
Tại Pháp, nền tảng La Centrale ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng vọt 160% chỉ trong một tháng. Phó giám đốc điều hành La Centrale, ông Guillaume-Henri Blanchet, cho biết người tiêu dùng "rất nhạy cảm với giá năng lượng" và sẽ chuyển sang các lựa chọn thay thế.
Tương tự, nền tảng AutoScout24 cũng ghi nhận nhu cầu xe điện tăng khoảng 40% tại Áo và Ý, trong khi xe xăng gần như đi ngang hoặc giảm.
Ông Ajay Bhatia cho rằng sau chiến sự, nhu cầu xe điện có thể hạ nhiệt nhưng khó quay lại mức cũ, mà sẽ ổn định nhờ hạ tầng sạc được cải thiện và giá xe điện dễ tiếp cận hơn.
Trong khi đó, ông Ian Plummer, giám đốc nền tảng Autotrader, cảnh báo "vẫn còn nhiều việc phải làm để người tiêu dùng tin rằng xe điện phù hợp với lối sống của họ".
