VN-Index tiếp tục duy trì đà hưng phấn trong phiên giao dịch ngày 14-5 khi đóng cửa tại mức 1.925,46 điểm, tăng 27,09 điểm, tương đương 1,43% và thiết lập đỉnh cao mới trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam.
Có thời điểm trong phiên, chỉ số tiến sát mốc 1.930 điểm nhờ lực kéo mạnh từ nhóm vốn hóa lớn.
Cùng chiều, HNX-Index tăng 0,45 điểm lên 255,07 điểm, UPCoM-Index tăng 0,47 điểm lên 126,75 điểm. Trong khi đó, VN30-Index tăng 25,11 điểm lên 2.068,62 điểm. Rổ VN30 ghi nhận trạng thái tích cực áp đảo với hơn 24 mã tăng giá, chỉ có 4 mã giảm và 2 mã đứng tham chiếu.
Toàn thị trường có 360 mã tăng giá, 275 mã giảm, 895 mã đứng giá. Số cổ phiếu tăng trần và giảm sàn cùng ở mức 14 mã. Thanh khoản trên cả ba sàn đạt hơn 23.547 tỉ đồng, giảm khoảng 25% so với phiên trước đó.
Động lực tăng chính của VN-Index trong phiên đến từ bộ đôi VIC và VHM. Trong đó, VIC tăng gần 4%, đóng góp tới 14,86 điểm cho chỉ số chung, trở thành cổ phiếu tác động tích cực mạnh nhất thị trường. VHM cũng tăng gần 3%, đóng góp thêm khoảng 4 điểm.
Ngoài nhóm Vingroup, nhiều cổ phiếu ngân hàng và công nghệ cũng hỗ trợ đáng kể cho đà tăng của thị trường. Trong đó, VCB đóng góp khoảng 1,61 điểm cho VN-Index, VPB đóng góp 1,55 điểm, FPT đóng góp 1,2 điểm, BID đóng góp 1,17 điểm, CTG đóng góp 0,66 điểm và TCB đóng góp 0,6 điểm.
Ở chiều ngược lại, áp lực điều chỉnh chủ yếu đến từ một số cổ phiếu như GVR lấy đi khoảng 0,5 điểm của chỉ số, VCK làm giảm 0,4 điểm, GEE giảm 0,19 điểm, trong khi PLX và POW cùng khiến VN-Index mất khoảng 0,13 điểm.
Đáng chú ý, cổ phiếu FPT của Công ty cổ phần FPT trở thành tâm điểm thị trường ngay từ đầu phiên sáng. Tại thời điểm khoảng 10h, mã này tăng tới 6,51%. Dù đà tăng thu hẹp về cuối phiên, FPT vẫn đóng cửa tăng 4,53% lên 73.900 đồng/cổ phiếu với khối lượng khớp lệnh hơn 21,5 triệu cổ phiếu, gấp khoảng 2 lần mức giao dịch bình quân nhiều tuần gần đây.
Dù vậy, tính từ đầu năm đến nay, thị giá FPT vẫn thấp hơn khoảng 30% so với vùng đỉnh 106.100 đồng/cổ phiếu thiết lập cuối tháng 1. Vốn hóa doanh nghiệp hiện còn khoảng 125.889 tỉ đồng.
Dòng tiền trong phiên 14-5 tập trung mạnh vào nhóm tài chính và bất động sản. Nhiều cổ phiếu ngân hàng duy trì sắc xanh tích cực như VPB tăng 3,24%, ACB tăng 1,33%, BID tăng 1,75%, TCB tăng 1,19%, TPB tăng 1,6%, CTG tăng 1,13% hay VCB tăng 1,5%.
Tuy nhiên nhóm chứng khoán diễn biến phân hóa khi SSI, VIX giữ được đà tăng, trong khi HCM giảm 0,88% và VCK mất hơn 2%.
Ở nhóm bất động sản, VIC và VHM tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Bên cạnh đó, VRE tăng 3,48%, DIG tăng 1,37%, PDR tăng 1,22% và VPI tăng 0,81%. Một số mã như NVL hay SIP vẫn chịu áp lực điều chỉnh nhẹ.
Nhóm bán lẻ và tiêu dùng cũng giao dịch tích cực với MWG, MSN, VNM, MCH duy trì sắc xanh. Trong khi đó, nhóm công nghiệp phân hóa mạnh, nổi bật là GEX tăng hơn 1%, còn GEE giảm gần 2%.
Sau phiên tăng mạnh trước đó, nhóm dầu khí và năng lượng quay đầu điều chỉnh nhẹ. PLX giảm 1,24%, PVD giảm 1,92%, POW giảm 1,41%, PVS giảm 1,22% và PVT giảm 0,64%. Dù vậy, GAS vẫn tăng hơn 2% và tiếp tục hỗ trợ chỉ số chung.
Đáng chú ý, cổ phiếu HRC của Công ty cổ phần Cao su Hòa Bình tiếp tục gây chú ý khi tăng trần phiên thứ 6 liên tiếp, lên 51.500 đồng/cổ phiếu. Dù thị giá bứt phá mạnh, thanh khoản mã này vẫn ở mức khá thấp với chỉ hơn 16.800 cổ phiếu được khớp lệnh trong phiên.
Theo giải trình với HoSE, doanh nghiệp cho biết cổ phiếu tăng chủ yếu xuất phát từ diễn biến cung – cầu trên thị trường chứng khoán. Doanh nghiệp khẳng định không có tác động trực tiếp nào ảnh hưởng đến giá giao dịch cổ phiếu trên thị trường; hoạt động sản xuất kinh doanh hiện vẫn diễn ra bình thường và ổn định.
Thông tin trên được Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) nêu trong báo cáo thường niên 2025 công bố mới đây.
Bên cạnh những thuận lợi, ACV cho biết ngành hàng không trong nước và quốc tế sắp tới sẽ phải đối mặt nhiều thách thức, trong đó nổi cộm là khủng hoảng nhiên liệu bay Jet A1.
Do xung đột tại Trung Đông, nguồn cung mặt hàng này bị đứt gãy. Giá nhiên liệu liên tục leo thang, mức phụ thu vật lý đạt đỉnh 39,6 USD mỗi thùng (tăng gấp 20 lần), theo ACV. Nguồn cung Jet A1 trong nước chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu, còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu từ các nước đang hạn chế xuất khẩu như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc.
Ông lớn hàng không này cho biết các hãng quốc tế đã phải chuyển sang chế độ phòng thủ như giảm sản lượng ghế cung ứng trong quý II, III/2026, cơ cấu lại mạng bay, áp dụng phụ thu nhiên liệu (20-200 USD mỗi vé tùy chặng).
Trước tình hình khó khăn hiện nay, ACV cho biết các hãng bay Việt Nam đặt mục tiêu ưu tiên các đường bay trên trục chính như Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM và bay quốc tế. Cùng với đó, hàng không trong nước dồn chuyến, tối ưu hệ số lấp đầy, dừng bay đêm (0-5h sáng).
"Điều này làm giảm đáng kể số lượt hạ, cất cánh tại các cảng của ACV", đơn vị đang vận hành 21 sân bay nêu. ACV ước tính giá vé nội địa "tăng trung bình 15-20%", thông qua việc các hãng đóng dải vé giá rẻ. Vì vậy, điều này dẫn đến sự sụt giảm nhu cầu đi lại của hành khách, đặc biệt là phân khúc du lịch nghỉ dưỡng.
Mới đây, Cục Hàng không cũng tiếp tục đề xuất cho thu phụ phí nhiên liệu với các chuyến bay nội địa để hỗ trợ các hãng bay. Chi phí nhiên liệu tăng cao đang tạo áp lực lớn lên hoạt động kinh doanh của các hãng hàng không Việt Nam trong khi các chính sách hỗ trợ hiện hành chỉ bù đắp được một phần.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay tại khu vực châu Á Thái Bình Dương trung tuần tháng 4 hơn 207 USD mỗi thùng, cao hơn mức bình quân của thế giới gần 23 USD. Mức này gấp khoảng 2,4 lần bình quân 2025.
Vietnam Airlines ước tính cả năm có thể phát sinh thêm chi phí 11.000-27.000 tỷ đồng vì biến động giá nhiên liệu. Vietjet cho biết chi phí của hãng trong tháng 4 tăng thêm khoảng 24 triệu USD với giá Jet A1 ở mức 195 USD mỗi thùng.
Bên cạnh rủi ro từ khủng hoảng năng lượng, ACV nhìn nhận ngành hàng không còn phải đối mặt với các khó khăn khác như tỷ giá, lãi suất biến động khó lường, ảnh hưởng hiệu quả khai thác.
ACV hiện chưa công bố chỉ tiêu cụ thể về doanh thu, lợi nhuận 2026. Doanh nghiệp đang rà soát, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh để trình Đại hội đồng cổ đông xem xét, thông qua trong thời gian tới.
Năm 2025, tổng công ty này đạt doanh thu hơn 25.530 tỷ đồng, lãi trước thuế 13.472 tỷ, tăng lần lượt 12% và 6% so với 2024. Trong năm ngoái, 120,3 triệu lượt khách đã qua các cảng hàng không của ACV, tăng 9,4%, trong đó khách quốc tế tăng 14% lên 47,1 triệu lượt.
Với vai trò là chủ đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, trong báo cáo thường niên, ACV vẫn nêu mục tiêu "dự kiến hoàn thành xây dựng trong quý III và đưa vào khai thác thương mại sân bay này quý IV/2026". ACV cũng đã ký hợp đồng tư vấn với liên danh Incheon Airport để hỗ trợ hoàn thiện kế hoạch thử nghiệm, chuyển giao khai thác và cập nhật dự báo sản lượng.
Tuy nhiên, trong báo cáo mới đây gửi Chính phủ, tổng công ty cho biết thiếu gần 6.000 lao động cho dự án sân bay Long Thành, nguy cơ chậm tiến độ hoàn thành cuối năm nay.
Quyết định được Ngân hàng United Overseas Bank (UOB) công bố trong báo cáo vừa phát hành, nguyên nhân bởi "cú sốc năng lượng phát sinh từ Trung Đông đang tạo ra áp lực ngắn hạn đối với Việt Nam cũng như nhiều nền kinh tế châu Á khác".
Theo nhà băng Singapore, trong bối cảnh giá dầu Brent liên tục dao động trong khoảng 100-110 USD mỗi thùng, chi phí năng lượng gia tăng tác động trực tiếp đến các ngành vận tải và logistics.
Bên cạnh yếu tố giá, tắc nghẽn ở eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến nguồn cung nhiều đầu vào quan trọng cho các ngành từ nông nghiệp, xây dựng đến nhựa, bán dẫn và y tế. Do đó, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trên diện rộng gia tăng.
Ngoài ra, chính sách thương mại của Mỹ cũng là yếu tố cần theo dõi, khi Việt Nam cùng nhiều nước khác, có thể phải đối diện với các cuộc điều tra thương mại, chẳng hạn theo Điều khoản 301 và các quy định liên quan.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu UOB, đánh giá xung đột Trung Đông đang ảnh hưởng đến giá năng lượng và khả năng bảo đảm nguồn cung. "Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu chi phí năng lượng và đầu vào khác cao hơn, làm gia tăng chi phí vận hành và đặt hoạt động sản xuất - kinh doanh trước nhiều rủi ro", ông nói.
UOB đánh giá tăng trưởng GDP quý I của Việt Nam ở mức 7,83% là "vượt kỳ vọng", cao hơn dự báo của ngân hàng này (7%) và của Bloomberg (7,6%). Ba tháng đầu năm, hoạt động kinh tế tiếp tục được hỗ trợ từ các lĩnh vực sản xuất chế biến, xây dựng và dịch vụ. Nhưng do ảnh hưởng của chiến sự, ngân hàng quyết định giảm dự báo tăng trưởng quý II, III và IV lần lượt còn 6,5%, 6,8% và 7%.
Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Theo UOB, để đạt được, nền kinh tế sẽ phải tăng trưởng tối thiểu 10% trong từng quý còn lại. Ông Suan Teck Kin đánh giá mặt tích cực là Chính phủ đã xác định rõ một trong những "nút thắt" lớn nhất kìm hãm tăng trưởng là hạ tầng.
"Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, hiệu quả và đồng thời thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế. Vì vậy, đầu tư công đang được đẩy mạnh trong nhiều lĩnh vực", ông nhận định. Hôm 10/4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo GDP Việt Nam 2026 tăng 7,2%.
Với chính sách tiền tệ, UOB kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn duy trì ở mức 4,5%. Lạm phát được dự báo tiếp tục tăng các tháng tới, nhưng chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố phía cung, nên việc thắt chặt chính sách tiền tệ không được xem là phản ứng phù hợp.
Thay vào đó, các chuyên gia ngân hàng này cho rằng gánh nặng ứng phó sẽ chủ yếu đặt lên vai Chính phủ, thông qua việc triển khai các biện pháp giảm thiểu tác động khi áp lực giá và tình trạng thiếu hụt nguồn cung lan tỏa trong nền kinh tế.
Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), từ tháng 3 đến tháng 5/2025, một doanh nghiệp trong nước đã ký hợp đồng xuất khẩu 21 container hồ tiêu sang Karachi (Pakistan) cho đối tác nước ngoài, song không yêu cầu đặt cọc.
Đối tác sử dụng nhiều pháp nhân trung gian để tạo dựng uy tín ban đầu, khiến phía Việt Nam tin tưởng giao hàng. Từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7/2025, 20 container đã cập cảng Karachi.
Tuy nhiên, sau khi hàng đến nơi, đối tác liên tục trì hoãn thanh toán với các lý do không rõ ràng, đồng thời đưa ra các cam kết mang tính hình thức như đang xử lý chuyển tiền hoặc chờ xác nhận từ ngân hàng. Trong quá trình này, đối tác nhiều lần cung cấp chứng từ chuyển tiền giả và yêu cầu bổ sung các bộ hồ sơ không cần thiết nhằm kéo dài thời gian.
Việc chậm thanh toán kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9/2025 khiến hàng hóa bị lưu tại cảng, phát sinh chi phí lưu container và lưu bãi lớn, đồng thời gây áp lực nghiêm trọng lên dòng tiền của doanh nghiệp xuất khẩu.
Lợi dụng tình trạng này, đối tác tiếp tục gây sức ép, yêu cầu giảm giá sâu khoảng 25% so với hợp đồng ban đầu, thấp hơn đáng kể giá thị trường, kèm theo cam kết thanh toán nhanh nhưng không thực hiện.
Trong bối cảnh chi phí phát sinh ngày càng tăng và rủi ro hàng hóa có thể bị xử lý theo quy định tại nước sở tại, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận điều chỉnh giá để giảm thiểu thiệt hại. Tuy nhiên, sau khi đạt thỏa thuận, đối tác vẫn tiếp tục trì hoãn thanh toán đến cuối năm 2025, nhiều lần gửi chứng từ giả và không thực hiện nghĩa vụ.
Kết thúc vụ việc, dù đã xử lý được một phần hàng hóa, tổng thiệt hại của doanh nghiệp ước tính gần 600.000 USD (khoảng 15 tỷ đồng), bao gồm phần giảm giá bán, chi phí lưu bãi và logistics. Sự cố cũng ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp với đối tác vận tải, ngân hàng.
Theo VPSA, vụ việc cho thấy một phương thức lừa đảo có chủ đích: đối tác đặt hàng số lượng lớn nhưng không đặt cọc, kéo dài thời gian thanh toán để phát sinh chi phí lưu cảng, từ đó gây sức ép buộc bên bán giảm giá, rồi tiếp tục chây ì nhằm chiếm dụng lợi ích.
Từ thực tế này, Hiệp hội khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu và gia vị cần đặc biệt thận trọng khi giao dịch với đối tác mới, nhất là tại các thị trường rủi ro cao. Doanh nghiệp không nên giao hàng khi chưa có đảm bảo thanh toán như đặt cọc, thư tín dụng (L/C) hoặc bảo lãnh ngân hàng; đồng thời cần xác minh đối tác qua nhiều kênh và chủ động phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại nước sở tại. Các điều khoản hợp đồng cũng cần được xây dựng chặt chẽ, đặc biệt là quy định xử lý hàng hóa tại cảng khi phát sinh tranh chấp.
Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã gặp rủi ro khi xuất khẩu hồ tiêu, điều, quế và các mặt hàng gia vị sang một số thị trường, với kịch bản phổ biến là đối tác đặt hàng lớn để tạo niềm tin nhưng không đặt cọc, sau đó kéo dài thanh toán và sử dụng chứng từ ngân hàng giả.
Trước đó, năm 2024, một số doanh nghiệp thành viên VPSA cũng gặp sự cố khi xuất khẩu hồ tiêu sang Malaysia cho khách hàng Mafipro SDN BHD. Khi hàng đến cảng, lô hàng bị lấy ra dù phía Việt Nam vẫn giữ vận đơn đường biển gốc.
Trong bối cảnh xuất khẩu hồ tiêu vẫn tăng trưởng, VPSA nhấn mạnh việc kiểm soát rủi ro thương mại cần được đặt lên hàng đầu để bảo vệ doanh nghiệp. Năm 2025, xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam đạt kim ngạch kỷ lục 1,66 tỷ USD, dù sản lượng giảm còn 246.132 tấn, nhờ giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh.
