Sứ giả trẻ – nhịp cầu sống động trong giao lưu văn hóa

Tại 1199 Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông (TP.HCM), quán cà phê này gây chú ý khi lựa chọn hướng đi khác biệt: biến tôn cũ và phế liệu thành một không gian mang đậm dấu ấn sáng tạo. Không chạy theo phong cách hiện đại hay thiết kế cầu kỳ, không gian tại quán gây ấn tượng bởi sự mộc mạc và cách sắp đặt ngẫu hứng. Những vật liệu như tôn cũ, dây kim loại, chai lọ… được tái chế thành các chi tiết trang trí độc đáo, tạo nên tổng thể vừa lạ mắt vừa gần gũi.

Điểm nhấn của quán là cách tận dụng các vật liệu tái chế, đặc biệt là những chi tiết làm từ ve chai. Các vật dụng này được bố trí xen kẽ, tạo nên tổng thể hài hòa nhưng vẫn giữ được nét riêng. Bàn ghế trong quán chủ yếu được làm thủ công từ vật liệu cũ, mỗi sản phẩm có kiểu dáng khác nhau, không trùng lặp, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng vừa tạo cảm giác mới lạ cho khách.

Trần Duy Đức, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết tình cờ đi ngang qua nên ghé vào trải nghiệm. "Mình thấy không gian quán khá lạ nên vào thử, rồi thấy cũng hợp và thích cách quán làm", Đức chia sẻ.

Theo Đức, điểm ấn tượng nằm ở cách quán sử dụng những vật liệu ít thấy trong quán cà phê như bánh xích, dây xích cũ hay mái tôn rỉ sét để trang trí. "Tường và trần cũng làm từ những mảnh tôn cũ tạo cảm giác như quay lại không gian xưa, khá khác biệt so với những quán khác", Đức nói thêm.

Vũ Xuân Quỳnh Nga, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đến quán cùng bạn sau khi thấy những chia sẻ trên mạng xã hội. "Bạn mình ở gần đây nên rủ qua thử. Mình xem trước thấy không gian khá đẹp nên ghé vào", Nga chia sẻ.

Theo Nga, quán mang lại cảm giác gần gũi và gợi nhiều ký ức. "Không gian ở đây khiến mình thấy giống như được trở về nhà, có chút hoài niệm, khác với những quán cà phê hiện đại mà mình thường đi", Nga chia sẻ.

Theo anh Mai Quang Vinh, chủ quán Tôn Cũ Cà Phê, ý tưởng xây dựng quán xuất phát từ mong muốn "hồi sinh" những vật liệu tưởng chừng đã bị lãng quên. "Những thứ này đều là đồ phế liệu, là những thứ người ta đã bỏ đi và thường được gọi là cái không có giá trị, không còn linh hồn. Mình muốn mang chúng về để tái sinh, chuyển hóa thành một câu chuyện khác có ý nghĩa và giá trị sử dụng hơn", anh Vinh chia sẻ.

Để có được không gian như hiện tại, anh Vinh đã trải qua hành trình với rất nhiều khó khăn. Anh phải lặn lội đến từng bãi phế liệu, tìm kiếm từng thứ một. "Nếu đi kiếm bình thường, có lẽ phải mất 10 năm mới đủ những thứ như thế này. Nhưng vì đam mê, đi đâu mình cũng nhìn thấy chúng và phải hình dung ngay trong đầu là món đồ này sẽ nằm ở đâu, vị trí nào trong quán", anh Vinh nói.

Dù được thiết kế từ những vật liệu cũ, anh Vinh cho rằng không gian quán không hề lỗi thời mà vẫn thu hút đông đảo khách trẻ. Với anh, đây là cách để truyền đạt những giá trị lịch sử một cách trực quan nhất. "Giới trẻ bây giờ nhìn thấy những món đồ từ thời xưa có thể không hiểu nó là cái gì. Chính sự tò mò đó thôi thúc các bạn tìm hiểu, để biết rằng thế hệ đi trước đã từng sống và vất vả như thế nào", anh Vinh nói thêm.

Không tập trung vào sự mới mẻ hay hiện đại, quán lựa chọn khai thác giá trị từ đồ tái chế, biến những chi tiết tưởng chừng đơn giản thành điểm nhấn trong thiết kế, qua đó tạo nên một không gian vừa lạ mắt vừa có tính nhận diện riêng, cũng chính vì thế, quán thu hút rất nhiều bạn trẻ đến đây vừa thưởng thức cà phê, vừa thư giãn và hoài niệm qua những vật dụng nhuốm màu thời gian.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hành trình sáng lập và điều hành Trung tâm Giáo dục truyền thống và lịch sử của ông Lê Xuân Niêm - một cựu chiến binh trong hơn ba thập kỷ qua, là một bản hùng ca giữa đời thường, được viết nên bởi máu, nước mắt và một trái tim rực lửa yêu nước.

Sinh năm 1949, năm 1965, khi mới bước sang tuổi 16, chàng thiếu niên Lê Xuân Niêm đã giấu gia đình để tòng quân.

Tuổi thanh xuân của ông gắn liền với vùng đất Quảng Trị anh hùng, cùng Trung đoàn 812 đơn vị ông, qua từng trận đánh ở Cồn Tiên, Dốc Miếu, Thành cổ Quảng Trị…

Bản thân ông cũng là thương binh hạng 4/4. Trở về từ chiến trường, ông công tác tại Quân khu Thủ đô, làm giáo viên, trợ lý quân lực, trợ lý chính sách trong nhịp sống thời bình.

Thế nhưng, những ám ảnh ngoài mặt trận về sự hy sinh của bao đồng đội vẫn khiến ông day dứt khôn nguôi. Năm 1992, ông xin nghỉ hưu sớm và thành lập Trung tâm Giáo dục truyền thống và lịch sử.

Chia sẻ về cơ duyên thành lập trung tâm, ông cho biết, vào tháng 5 năm 1992, ông đã tổ chức một cuộc gặp mặt quy mô lớn dành cho 1.400 cựu chiến sĩ Điện Biên Phủ tại Hội trường Ba Đình, và vinh dự mời được Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Định đến dự. Sự kiện thành công đã gây xúc động mạnh mẽ trong những người tham dự.

Tuy nhiên, ông Niêm nhận thấy, muốn tạo ra phong trào sâu rộng và lâu dài cho xã hội, cần phải có bộ máy và tính chuyên nghiệp. Trung tâm Giáo dục truyền thống và lịch sử sau đó đã ra đời, nhờ sự giúp đỡ của giáo sư - viện sĩ Phạm Minh Hạc, Phó trưởng ban thường trực - Ban Khoa giáo T.Ư Đảng lúc bấy giờ, ông Niêm chia sẻ.

Ngay từ ngày đầu thành lập, ông Niêm đã xác định trung tâm hoạt động với một tôn chỉ "6 tự": tự nguyện, tự lo, tự làm, tự trang trải, tự nuôi nhau và tự chịu trách nhiệm. Vậy là ông cùng những đồng đội già tìm cách xã hội hóa phong trào.

Hơn 30 năm qua, dưới sự chèo lái của ông Lê Xuân Niêm, trung tâm đã làm được những điều mà không phải tổ chức nào cũng làm được. Ông và các cộng sự đã huy động được hàng trăm tỉ đồng để hỗ trợ các đối tượng chính sách và vùng căn cứ kháng chiến. Trung tâm đã xây dựng hàng loạt ngôi nhà tình nghĩa, hỗ trợ nhiều gia đình chính sách và người có công có hoàn cảnh khó khăn.

Ông đã tổ chức cho hàng triệu lượt người đi thực tế, tham quan các di tích văn hóa lịch sử, thăm chiến trường xưa, đặc biệt là những chuyến đi "Về nguồn với Bác Hồ" để bồi đắp lòng yêu nước và cách mạng.

Những chuyến xe của trung tâm lăn bánh khắp mọi miền Tổ quốc, từ ngã ba Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị, đến Côn Đảo, Phú Quốc, đất mũi Cà Mau và vùng cao Tây Bắc, Việt Bắc...

Ông còn đưa hàng trăm đoàn cựu chiến binh và gia đình chính sách đến Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Liên bang Nga, để kết nối tinh thần quốc tế, quảng bá lịch sử kiên cường của dân tộc Việt Nam.

Đặc biệt, trăn trở trước một bộ phận thế hệ trẻ chưa quan tâm đến lịch sử, coi đây là môn học phụ, khô khan, nhàm chán, ông đã đúc kết toàn bộ lịch sử thời đại Hồ Chí Minh với "6 kỳ tích cách mạng" rất ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ để truyền đạt cho giới trẻ.

6 kỳ tích đó là: Cách mạng tháng Tám; kháng chiến chống Pháp; kháng chiến chống Mỹ (thống nhất non sông); các cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả; đổi mới, xây dựng, hội nhập phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc thành công; nâng tầm vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Thông qua cách hệ thống hóa này, lịch sử không còn là những con số, ngày tháng khô khan, mà biến thành niềm tự hào của người trẻ. Chính ông và đồng đội đã tạo ra một "trường học lịch sử không vách ngăn" trong cộng đồng.

Những cống hiến không mệt mỏi của cựu chiến binh Giám đốc Lê Xuân Niêm và tập thể Trung tâm Giáo dục truyền thống và lịch sử đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng tấm Huân chương Lao động hạng nhì và hạng ba, cùng nhiều bằng khen của các bộ, ngành T.Ư.

Nhưng với ông, phần thưởng cao quý nhất là sự tin yêu của nhân dân, sự trân trọng của đồng đội và sự chuyển biến trong nhận thức của các thế hệ trẻ.

Ở độ tuổi 77, khi những vết thương cũ vẫn còn đau nhức, nhưng ông Niêm vẫn đang trực tiếp quản lý trung tâm cùng các văn phòng đại diện, 4 câu lạc bộ Người Anh hùng và nhân chứng kể chuyện lịch sử cho tuổi trẻ nhà trường.

Thông điệp lớn nhất mà người lính già muốn gửi gắm đến thế hệ thanh niên ngày nay rằng: "Nếu thế hệ trẻ không biết được lịch sử, không hiểu được 6 kỳ tích vĩ đại của dân tộc mà cha ông đã đánh đổi bằng cả máu xương và nước mắt, thì làm sao có được hòa bình".

Tin Gốc: Thanh Niên

Ung thư đại tràng thường được xem là bệnh của người lớn tuổi (>50 tuổi). Tuy nhiên, thực tế cho thấy gần đây số lượng người trẻ tuổi mắc ung thư đại tràng đang tăng lên.

Bác sĩ chuyên khoa I Ung thư Nguyễn Văn Đạt, Bệnh viện đa khoa Bà Rịa (TP.HCM) bần thần khi nhắc lại ca bệnh của một chàng trai mới đây. Khi bệnh nhân nhập viện, khối u xâm lấn gây thủng ruột, viêm phúc mạc. Quá trình điều trị lúc này cho bệnh nhân rất gian nan và kéo dài. Tới hiện tại sau phẫu thuật và 8 lần hóa trị vẫn chưa kết thúc.

Bác sĩ Đạt cũng còn nhớ trường hợp thứ 2 bệnh nhân là nữ (35 tuổi) thi thoảng cảm thấy đau bụng nhẹ thoáng qua nên tặc lưỡi bỏ qua. Ai ngờ, thăm khám nội soi đại tràng phát hiện có một khối u lớn ở đại tràng phải, bề mặt loét và rất dễ chảy máu. Kết quả mô học khẳng định: ung thư đại trực tràng.

Trường hợp thứ hai là nam bệnh nhân 31 tuổi hay bị chóng mặt kèm theo rối loạn đi cầu. Khi bác sĩ tiến hành nội soi đại trực tràng thì phát hiện một khối u dạng vòng nhẫn đang chảy máu rỉ rả ở vùng trực tràng. Giải phẫu bệnh một lần nữa gọi tên: ung thư trực tràng.

Đây cũng là thực trạng mà thời gian qua rất nhiều bệnh viện đăng bài cảnh báo. Cụ thể ngày 25.11.2025, trên fanpage Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở 3) có đăng bài của thạc sĩ - BSCKI, BSNT Ngô Văn Tân, Phòng khám hỗ trợ điều trị ung thư với tựa đề: "Ung thư đại trực tràng vì sao ngày càng trẻ hóa?".

Bác sĩ Tân chỉ ra: "Ở người trẻ, nhiều trường hợp mắc bệnh giai đoạn sớm nhưng lại mang đặc điểm ác tính mạnh hơn, có xu hướng xâm lấn nhanh, thậm chí di căn ngay khi mới phát hiện. Nền tảng bệnh học trên người trẻ có thể có các đột biến gen, rối loạn miễn dịch hoặc những thay đổi bất thường trong hệ vi sinh đường ruột. Một số nghiên cứu hồi cứu cho kết quả rằng, tỉ lệ bệnh nhân trẻ tuổi được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn IV là 38,7% và giai đoạn I là 3,2%".

Hay như ngày 19.3.2026 trên fanpage Bệnh viện Nhân dân 115 đăng bài cảnh báo: "Ung thư đại trực tràng ở người trẻ - Cẩn trọng với các triệu chứng mệt mỏi, xanh xao không điển hình". Bài viết nêu ra: "Tại phòng khám Nội tiêu hóa - Bệnh viện Nhân dân 115, chúng tôi ghi nhận một thực trạng đáng báo động: Người bệnh ung thư đại trực tràng đang ngày càng trẻ hóa. Đáng nói, rất nhiều bạn trẻ (27 - 35 tuổi) nhận "bản án" ung thư giai đoạn muộn chỉ từ những triệu chứng mà họ vẫn đinh ninh là do "áp lực công việc": mệt mỏi, uể oải, da xanh xao và thỉnh thoảng đau bụng lâm râm"...

Bác sĩ chuyên khoa I Ung thư Nguyễn Văn Đạt nói khoảng 28% bệnh nhân mắc ung thư đại trực tràng ở độ tuổi trẻ có tiền sử gia đình mắc bệnh này. "Những bệnh nhân có người thân cấp một (ví dụ cha - con) mắc ung thư đại trực tràng có nguy cơ mắc bệnh cao gấp bốn lần so với người bình thường", bác sĩ Đạt cho biết.

Bác sĩ Đạt cũng thông tin, bệnh nhân 21 tuổi nói trên, gia đình không ai bị ung thư tiêu hoá. Tuy nhiên, khi khai thác kỹ thêm những yếu tố liên quan trong cuộc sống hằng ngày, thì bệnh nhân này có nhiều thói quen sinh hoạt thường gặp làm gia tăng tỉ lệ mắc ung thư đại tràng.

Bác sĩ Đạt nêu ra lưu ý 3 thói quen sau:

Một là thói quen sống "western diet": tiện lợi nhưng tiềm ẩn rủi ro. Cuộc hiện đại cùng sự hối hả tất bật khiến bạn trẻ lựa chọn ăn kiểu phương tây "western diet": đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, quá nhiều thịt đỏ, nước ngọt có gas, trong khi lại thiếu chất xơ từ rau xanh và trái cây. Bác sĩ Đạt khuyến cáo việc ăn quá nhiều thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn là yếu tố nguy cơ của một số bệnh như mỡ máu cao, tim mạch, ung thư, đặc biệt là ung thư đại tràng.

Hai là thói quen ngồi nhiều, ít vận động. Tùy cơ địa và sức khỏe của từng người để có hình thức tập luyện phù hợp.

Ba là lạm dụng thuốc kháng sinh. Người trẻ lạm dụng thuốc kháng sinh là một trong những nguyên nhân quan trọng gây thay đổi hệ vi sinh vật, tác nhân gây ung thư đại tràng. "Việc lạm dụng thuốc đôi sẽ làm giảm/hết triệu chứng tạm thời khiến bệnh nhân chủ quan trong việc thăm khám, điều trị, gây kéo dài thời gian phát hiện ung thư dẫn tới khi triệu chứng nặng quá khi tới bệnh viện thăm khám phát hiện thì đã qua giai đoạn vàng điều trị, khả năng bình phục khó hơn", bác sĩ chuyên khoa I Ung thư Nguyễn Văn Đạt khuyến cáo.

PGS.TS.BS Tạ Thị Tuyết Mai, Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện quốc tế Carmel, nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Nhân dân Gia Định, phân tích không ít người trẻ hiện nay đang tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh (khoai tây chiên, hamburger, xúc xích…), uống quá nhiều đồ uống có đường (trà sữa, nước ngọt), ăn quá nhiều thịt, đặc biệt là thịt bò nhưng thiếu chất xơ, rau xanh và trái cây…

"Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị mỗi bữa ăn nên được xây dựng một cách đa dạng và cân bằng, trong đó thành phần không thể thiếu là rau xanh và trái cây. Đặc biệt, người trẻ nên chủ động bổ sung các loại hạt giàu dinh dưỡng như hạt óc chó, hạt mắc ca vào chế độ ăn hằng ngày. Bên cạnh đó, việc đảm bảo đầy đủ các nhóm dưỡng chất từ cá, thịt, trứng, đậu… cũng rất quan trọng để duy trì sức khỏe. Trong khẩu phần ăn hằng tuần, bạn nên dành ít nhất 3 bữa cho cá và từ 1–2 bữa với các món từ đậu…", PGS.TS.BS Tạ Thị Tuyết Mai chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên