Nữ Việt kiều đến điều trị tại Trung tâm Y học giới tính Hà Nội, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội là ví dụ điển hình, khi những triệu chứng tưởng chừng “bình thường” lại trở thành nỗi ám ảnh suốt nhiều năm.
Theo chia sẻ, khoảng 3 năm trước, khi khoảng cách giữa các chu kỳ kinh nguyệt thưa dần, chị H. (51 tuổi) bắt đầu xuất hiện các cơn bốc hỏa nhẹ, mỗi ngày 1 – 2 lần, nhu cầu “gần gũi chuyện chăn gối” với chồng cũng giảm đi rõ rệt. Tuy nhiên, chị H. khi đó không chú ý, quan tâm nhiều đến những thay đổi này.
Hai năm sau đó, khi kinh nguyệt ngừng hẳn, tình trạng bốc hỏa quay trở lại với mức độ nghiêm trọng hơn.
Mỗi ngày chị trải qua 3 – 4 cơn bốc hỏa, không chỉ vào ban đêm mà xuất hiện cả ban ngày. Sau mỗi lần bốc hỏa là tình trạng đổ mồ hôi như tắm, chị H. phải vội lau người, thay quần áo, khiến giấc ngủ ban đêm bị gián đoạn liên tục và công việc hằng ngày bị ảnh hưởng, kèm biểu hiện hay quên, thiếu tập trung.
Không dừng lại ở đó, những rối loạn khó nói như tiểu són khi ho, tiểu gấp không kiểm soát được, gây rất nhiều phiền toái trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày.
Sinh sống ở nước ngoài, chị H. cho biết việc tiếp cận dịch vụ y tế gặp nhiều trở ngại về giao tiếp và chi phí điều trị. Trong khi các triệu chứng ngày càng ảnh hưởng đến cuộc sống, chị đã quyết định trở về Việt Nam điều trị.
Tại Trung tâm Y học giới tính Hà Nội, chị H. được thực hiện một số xét nghiệm nội tiết cần thiết để đánh giá tình trạng mãn kinh.
Kết quả cho thấy chỉ số FSH tăng cao, estrogen giảm mạnh; thực thể ghi nhận tình trạng teo niêm mạc âm đạo. Bác sĩ kết luận bệnh nhân bị rối loạn vận mạch, kèm hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Phạm Minh Ngọc, Phó giám đốc Trung tâm Y học giới tính Hà Nội, chia sẻ rất nhiều phụ nữ nghĩ rằng đây là biểu hiện bình thường của tuổi mãn kinh nên cố gắng chịu đựng. Tuy nhiên, các triệu chứng này hoàn toàn có thể can thiệp nếu được phát hiện sớm.
“Chẩn đoán mãn kinh dựa trên tiêu chuẩn đơn giản nhưng rất quan trọng, đó là không có kinh nguyệt trong 12 tháng liên tiếp. Trường hợp này đi kèm rối loạn vận mạch điển hình như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, cùng các hội chứng niệu sinh dục”, bác sĩ Ngọc cho biết.
Sau khi loại bỏ các yếu tố nguy cơ như tim mạch, ung thư, rối loạn đông máu, bệnh nhân được tư vấn điều trị bằng liệu pháp hormone nội tiết thời kỳ mãn kinh kết hợp điều chỉnh lối sống.
Theo bác sĩ Ngọc, đây là phương pháp mang lại hiệu quả cao nếu được chỉ định đúng. Với những trường hợp có triệu chứng bốc hỏa rõ rệt, liệu pháp nội tiết có thể cải thiện nhanh chỉ sau khoảng một tuần. Tuy nhiên bắt buộc phải loại trừ các chống chỉ định trước khi điều trị.
Sau một tháng điều trị, các triệu chứng của bệnh nhân giảm rõ rệt, tình trạng bốc hỏa chấm dứt, giấc ngủ được cải thiện, không còn tình trạng mệt mỏi. Sau tái khám, bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, từ đó giảm liều và tiếp tục theo dõi trong những tháng tiếp theo.
Theo bác sĩ, điều trị nội tiết không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn góp phần bảo vệ tim mạch, hạn chế loãng xương và rối loạn chuyển hóa. Nhưng hiệu quả tốt nhất chỉ đạt được khi bệnh nhân đến khám sớm.
“Chúng tôi từng gặp nhiều bệnh nhân để tình trạng này kéo dài hàng chục năm mới đi khám. Nếu để ảnh hưởng của mãn kinh kéo dài trên 10 năm hoặc bệnh nhân trên 60 tuổi thì cơ hội điều trị nội tiết đã không còn vì không đảm bảo loại trừ được các yếu tố nguy cơ tim mạch, tiểu đường…
Vì vậy, phụ nữ nên đi khám ngay khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường”, bác sĩ Ngọc khuyến cáo.
Sáng 18-4, Sở Y tế TP.HCM thông báo kết quả trong ngày đầu tiên khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân tại 168 phường, xã, đặc khu trên toàn địa bàn, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế vào ngày 17-4.
Theo đó có tổng cộng 29.687 lượt người dân tham gia khám trong ngày, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế.
Nhiều người lần đầu tiên được phát hiện bệnh lý hoặc yếu tố nguy cơ, từ đó được tư vấn điều trị sớm, chuyển khám chuyên khoa hoặc tiếp tục theo dõi tại tuyến cơ sở.
Kết quả ghi nhận 19.088 trường hợp có vấn đề sức khỏe, chiếm 64,3% số người được khám. Trong đó có 10.634 người cần tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, 8.447 trường hợp được chỉ định khám chuyên khoa, chuyển tuyến hoặc điều trị tiếp.
Các điểm khám triển khai nhiều chuyên khoa như ung thư, phụ sản, tim mạch, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, viêm gan B, viêm gan C... Qua đó phát hiện thêm nhiều trường hợp bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ghi nhận tại nhiều địa phương, đông đảo người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đã đến trạm y tế từ sớm để được khám.
Nhiều người bày tỏ phấn khởi khi được bác sĩ từ các bệnh viện lớn trực tiếp khám ngay gần nơi cư trú, không phải di chuyển xa và không mất chi phí.
PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho rằng đây là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn TP.HCM. Nhiều bệnh viện lớn trực tiếp khám ngay gần nơi cư trú, người dân không phải di chuyển xa và không mất chi phí.
Kết quả trên cho thấy mô hình khám sức khỏe, khám tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả rõ rệt: giúp người dân phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ bệnh nặng, đồng thời hỗ trợ phân luồng điều trị và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.
Đây cũng là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn TP.HCM.
Tối 5-5, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) cho biết hiện đang tiếp nhận và điều trị cho bé trai N.G.K. (sinh năm 2024) nghi bị mẹ ruột và người tình bạo hành tại xã Hòa Hiệp (TP.HCM).
Đại diện bệnh viện cũng cho biết thêm, bé được các bác sĩ chẩn đoán đa chấn thương với các tổn thương gồm: dập lách, dập gan, đứt tụy, tổn thương thận; gãy cũ xương cẳng tay trái; kèm theo thiếu máu mạn tính và rối loạn đông máu.
Trước đó cùng ngày, lãnh đạo UBND xã Hòa Hiệp cho biết cơ quan công an đã khởi tố vụ án để điều tra vụ bé trai 2 tuổi trên địa bàn bị bạo hành nghiêm trọng gây hôn mê, đa chấn thương.
Nạn nhân được xác định là bé N.G.K. Cơ quan công an đã tạm giam N.T.T.T. (33 tuổi, mẹ ruột bé trai) và D.C. (30 tuổi, người tình của bà T.) để tiếp tục điều tra.
Làm việc với cơ quan chức năng, C. khai sáng 2-5 có gọi bé K. dậy ăn sáng nhưng bé trai khóc nên đã lấy cây tre đánh vào chân cháu bé.
Chiều cùng ngày, C. và T. tiếp tục dùng cây tre đánh vào lưng và đầu bé trai.
Khi thấy K. mệt mỏi, đầu chảy máu, cả hai đi mượn tiền để đưa cháu bé đến bệnh viện. Tuy nhiên lúc này người dân phát hiện bé trai bị đánh nên trình báo cơ quan chức năng địa phương.
Bác sĩ Baibing Chen (thường gọi là Dr. Bing) là một chuyên gia thần kinh sở hữu hai chứng nhận hội đồng chuyên môn tại Mỹ, đồng thời là một nhà khoa học y sinh và nhà thống kê sinh học. Ông thường xuyên sử dụng mạng xã hội để truyền tải các kiến thức bảo vệ "sức khỏe não bộ".
Trong một video chia sẻ gần đây trên nền tảng TikTok thu hút hơn 5 triệu lượt xem, bác sĩ Chen đã chỉ ra 3 thói quen thông thường mà bản thân ông tuyệt đối không bao giờ làm để giữ cho bộ não luôn khỏe mạnh.
Lạm dụng nước tăng lực
Vị bác sĩ thần kinh chia sẻ bản thân không bao giờ đụng đến nước tăng lực. Lý do là bởi rất nhiều loại nước tăng lực chứa hàm lượng caffeine cực kỳ cao, đôi khi chạm ngưỡng hoặc vượt quá giới hạn khuyến nghị hàng ngày dành cho người trưởng thành.
Chưa dừng lại ở đó, nhà sản xuất thường bổ sung thêm các chất kích thích khác như guarana (một nguồn cung cấp caffeine tự nhiên khác) và taurine để khuếch đại tác dụng của sản phẩm. Sự kết hợp cộng hưởng này có thể làm rối loạn khả năng tự điều hòa của các mạch máu, đồng thời làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Khi tim đập không đều (loạn nhịp), các cục máu đông (huyết khối) rất dễ hình thành. Những cục máu đông này sẽ di chuyển theo dòng tuần hoàn lên não, làm tắc nghẽn mạch máu và gây ra đột quỵ dạng nhồi máu não.
"Ngoài đột quỵ, tôi cũng từng tiếp nhận nhiều ca lâm sàng bị tổn thương dây thần kinh theo thời gian do cơ thể tích tụ quá nhiều vitamin nhóm B có trong các loại nước tăng lực này", bác sĩ Chen cảnh báo thêm.
Nâng tạ mức tối đa hoặc tạ nặng trong trạng thái nín thở
Lỗi thứ hai trong danh sách liên quan đến một sai lầm phổ biến mà nhiều người vô tình mắc phải trong quá trình tập luyện thể thao.
Bác sĩ Chen giải thích: "Tôi không bao giờ thực hiện bài tập nâng tạ ở mức tạ tối đa một lần hoặc nâng mức tạ quá nặng trong trạng thái nín thở. Y học gọi đây là 'đột quỵ do nâng nặng'. Khi cố sức nâng tạ nặng và nín thở, người tập đang vô tình thực hiện nghiệm pháp Valsalva (ép hơi".
Hành động này có thể khiến huyết áp tâm thu tăng vọt lên mức cực đoan, đôi khi vượt ngưỡng 400 mmHg. Đây là một áp lực khổng lồ đột ngột dội thẳng lên hệ thống mạch máu não mỏng manh. "Tôi đã trực tiếp chứng kiến áp lực khủng khiếp này làm vỡ mạch máu, dẫn đến xuất huyết não (chảy máu não) ngay tại phòng tập", bác sĩ Chen chia sẻ.
Tuy nhiên, những tín đồ thể hình hay cả những người mới tập luyện vẫn có thể nâng tạ để rèn luyện sức khỏe, miễn là phải tuân thủ nguyên tắc an toàn. Bác sĩ Chen khuyên rằng có những cách an toàn hơn nhiều để tăng cường sức mạnh cơ bắp: hãy kiểm soát hơi thở thật tốt, luôn thở ra khi dùng lực (giai đoạn gắng sức), và ưu tiên sử dụng mức tạ dưới mức tối đa kết hợp với số lần lặp lại cao. Phương pháp này vẫn giúp bạn khỏe mạnh mà không phải đối mặt với nguy cơ huyết áp tăng vọt một cách nguy hiểm.
Thực hiện một số tư thế yoga cực đoan
Cuối cùng, bác sĩ Baibing Chen thảo luận về những rủi ro tiềm ẩn có thể xảy đến từ một số tư thế tập yoga nhất định.
Bác sĩ Chen phân tích rằng nhìn chung, yoga là một bộ môn tuyệt vời cho sức khỏe. Thế nhưng, một số tư thế ép vùng cổ phải ngửa ra sau quá mức (extreme hyper extension) hoặc gập sâu quá mức (hyper flexion) lại tiềm ẩn mối nguy hiểm khôn lường".
Thực tế lâm sàng đã ghi nhận những trường hợp hy hữu nhưng hoàn toàn có thật: các tư thế này dẫn đến bóc tách động mạch cổ (vết rách ở thành mạch máu). Vết rách này sau đó sẽ hình thành nên cục máu đông hoặc làm gián đoạn dòng máu nuôi não, gây ra đột quỵ. Do đó, việc luôn ý thức giữ cho vùng cổ ở vị thế an toàn và tránh các tư thế kéo căng vùng cổ quá mức là điều cực kỳ quan trọng khi tập luyện bộ môn này.
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y tế đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Hiện tượng này xảy ra khi dòng máu nuôi dưỡng một phần bộ não bị gián đoạn hoặc suy giảm nghiêm trọng, khiến các tế bào não bị thiếu oxy, dinh dưỡng và bắt đầu chết đi chỉ trong vòng vài phút.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cảnh báo đột quỵ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng ngôn ngữ cũng như vận động của người bệnh, và quá trình phục hồi thường kéo dài rất lâu. Người bị đột quỵ cần được can thiệp y tế khẩn cấp tại bệnh viện vì tình trạng này có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào. NHS cũng lưu ý rằng các dấu hiệu chính của đột quỵ thường xuất hiện một cách "đột ngột". Các triệu chứng điển hình bao gồm: méo miệng, yếu hoặc liệt cánh tay và nói ngọng, líu lưỡi. Cách dễ nhất để nhận biết các dấu hiệu này là ghi nhớ quy tắc FAST:
F (Face - Khuôn mặt): Một bên mặt bị xệ xuống, nụ cười bị méo xệch.
A (Arms - Cánh tay): Một bên cánh tay bị yếu hoặc tê liệt, không thể nâng lên đồng thời hai tay.
S (Speech - Giọng nói): Khó nói, nói ngọng hoặc không hiểu lời người khác nói.
T (Time - Thời gian): Hãy lập tức gọi cấp cứu ngay khi phát hiện các dấu hiệu trên.
