Sáng 18-4, Sở Y tế TP.HCM thông báo kết quả trong ngày đầu tiên khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân tại 168 phường, xã, đặc khu trên toàn địa bàn, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế vào ngày 17-4.
Theo đó có tổng cộng 29.687 lượt người dân tham gia khám trong ngày, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế.
Nhiều người lần đầu tiên được phát hiện bệnh lý hoặc yếu tố nguy cơ, từ đó được tư vấn điều trị sớm, chuyển khám chuyên khoa hoặc tiếp tục theo dõi tại tuyến cơ sở.
Kết quả ghi nhận 19.088 trường hợp có vấn đề sức khỏe, chiếm 64,3% số người được khám. Trong đó có 10.634 người cần tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, 8.447 trường hợp được chỉ định khám chuyên khoa, chuyển tuyến hoặc điều trị tiếp.
Các điểm khám triển khai nhiều chuyên khoa như ung thư, phụ sản, tim mạch, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, viêm gan B, viêm gan C… Qua đó phát hiện thêm nhiều trường hợp bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ghi nhận tại nhiều địa phương, đông đảo người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đã đến trạm y tế từ sớm để được khám.
Nhiều người bày tỏ phấn khởi khi được bác sĩ từ các bệnh viện lớn trực tiếp khám ngay gần nơi cư trú, không phải di chuyển xa và không mất chi phí.
PGS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho rằng đây là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn TP.HCM. Nhiều bệnh viện lớn trực tiếp khám ngay gần nơi cư trú, người dân không phải di chuyển xa và không mất chi phí.
Kết quả trên cho thấy mô hình khám sức khỏe, khám tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả rõ rệt: giúp người dân phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ bệnh nặng, đồng thời hỗ trợ phân luồng điều trị và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.
Đây cũng là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn TP.HCM.
Chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng, đặc biệt chứa nhiều kali có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Aviv Joshua (Mỹ), chuối cũng chứa lượng đường tự nhiên nên có thể làm tăng đường huyết. Mức độ tăng này phụ thuộc nhiều vào khẩu phần ăn và độ chín của chuối.
Một quả chuối chín cỡ trung bình có chỉ số đường huyết GI khoảng 51 (thấp), nhưng chỉ số tải lượng đường huyết là 13 (ở mức trung bình). Khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường, làm tăng chỉ số GI. Theo đó, chuối xanh (chưa chín) có GI thấp nhất (30 - 40), giúp đường huyết ổn định hơn. Ngược lại, chuối quá chín có GI cao nhất (65-70), khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
Để thưởng thức chuối mà không gây tăng đột biến đường huyết, chuyên gia Joshua đưa ra lời khuyên đơn giản sau đây:
Chọn chuối xanh hoặc chưa chín: Hàm lượng tinh bột kháng cao trong chuối xanh giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, giữ chỉ số GI thấp.
Lưu ý khẩu phần: Chọn quả nhỏ hơn hoặc chia nhỏ quả lớn để ăn rải rác trong ngày.
Kết hợp thực phẩm: Ăn chuối cùng protein, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh (như các loại hạt, sữa chua, yến mạch) để trì hoãn sự tăng đường huyết.
Bảo quản lạnh: Giữ chuối trong tủ lạnh giúp làm chậm quá trình chín, trì hoãn việc chuyển hóa tinh bột thành đường và duy trì chỉ số GI thấp.
Đối với người tập thể dục, chuối là lựa chọn phổ biến vì carbohydrate cung cấp nguồn năng lượng nhanh chóng, còn kali hỗ trợ chức năng cơ bắp.
Hiệp hội Tiểu đường Mỹ khẳng định: Đối với hầu hết mọi người (kể cả người bệnh tiểu đường), chuối hoàn toàn có thể là một phần trong chế độ ăn uống cân bằng nếu bạn chú ý đến độ chín, khẩu phần và cách kết hợp thực phẩm đi kèm, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận một nam bệnh nhân trong tình trạng méo miệng, mắt nhắm không kín sau một đêm ngủ dậy. Trước đó bệnh nhân ngâm mình trong bể sục nước nóng khoảng 2-3 giờ rồi về phòng nghỉ có bật điều hòa. Sáng hôm sau, miệng bệnh nhân không khép kín, uống nước khó, đánh răng bị chảy nước ra ngoài, không cười được, mắt nhắm không kín, lông mày một bên không cử động.
Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, còn gọi là liệt mặt, điều trị bằng y học hiện đại sử dụng thuốc kháng viêm kết hợp y học cổ truyền điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau một thời gian ngắn điều trị, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi tốt hơn, ăn uống và sinh hoạt thuận lợi hơn.
ThS. BS Hoàng Duy Luân, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay liệt dây thần kinh số VII ngoại biên là tình trạng khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên. Mùa hè là thời điểm nhiều người chủ quan, nghĩ thời tiết nóng nên không thể "trúng lạnh". Thực tế, việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh, đang ở ngoài trời nắng nóng vào phòng điều hòa ngay, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc gáy có thể khiến mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh dẫn tới liệt mặt.
Những biểu hiện điển hình của liệt mặt gồm: mặt mất cân đối, miệng méo lệch sang bên mất nếp nhăn trán, mắt bên liệt nhắm không kín, uống nước dễ chảy ra ngoài khóe miệng, nói không tròn tiếng, không huýt sáo, không phồng má được, có thể kèm đau tai, ù tai, giảm vị giác ở phần trước lưỡi... Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng nếu chậm điều trị có thể để lại di chứng kéo dài như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng ngoại hình và tâm lý.
Liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong "giai đoạn vàng", điều trị đúng hướng sẽ có khả năng hồi phục cao. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kết hợp y học cổ truyền như châm cứu, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt để tối ưu hiệu quả. Các bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện dấu hiệu méo miệng, mắt nhắm không kín, cười lệch mặt... cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám. Không nên tự ý cạo gió, đắp thuốc hoặc trì hoãn điều trị tại nhà.
Để hạn chế nguy cơ liệt mặt giữa thời tiết nắng nóng, các bác sĩ khuyến cáo người dân không để điều hòa quá lạnh sâu. Tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào mặt, đầu, gáy. Không tắm khuya, sấy khô đầu sau khi gội. Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và có biện pháp khi phải di chuyển ra vào các khu vực nóng lạnh để tránh sốc nhiệt. Tập luyện thể dục đều đặn. Ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc. Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress kéo dài.
Những ngày nghỉ lễ hay mùa hè, nhiều gia đình đưa trẻ đi du lịch xa. Không ít phụ huynh mua miếng dán chống say tàu xe chứa scopolamine với suy nghĩ "dán cho khỏe, khỏi ói".
Tuy nhiên, đây không phải sản phẩm vô hại. Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 8 tuổi, việc dùng sai, quá liều có thể dẫn đến những phản ứng nguy hiểm.
Scopolamine là hoạt chất có nguồn gốc từ nhóm cây cà độc dược. Thuốc tác động lên hệ thần kinh bằng cách ức chế chất dẫn truyền acetylcholine - một chất tham gia điều khiển nhiều hoạt động của não bộ và hệ tiền đình.
Thuốc scopolamine chặn bớt hoạt động dẫn truyền thần kinh, giảm triệu chứng say xe. Ở người lớn, thuốc có thể có hiệu quả nếu dùng đúng chỉ định.
Nhưng ở trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ, hệ thần kinh còn non nớt nên phản ứng với thuốc rất khó lường.
Điều nguy hiểm là scopolamine không chỉ tác động lên vùng chống say xe mà còn ảnh hưởng nhiều cơ quan khác. Khi chất dẫn truyền thần kinh này bị ức chế quá mức, trẻ có thể khô miệng, bí tiểu, táo bón, tim đập nhanh, sốt cao hoặc rối loạn thần kinh.
Nhiều phụ huynh lầm tưởng trẻ "ngủ ngon" sau khi dán thuốc. Thực ra, buồn ngủ quá mức, lừ đừ hay kích thích bất thường có thể là dấu hiệu thuốc đang ảnh hưởng lên não.
Ngoài ra, bé còn dễ bị quá liều vì da mỏng, cân nặng thấp và khả năng chuyển hóa thuốc chưa hoàn chỉnh. Chỉ cần dùng miếng dán không phù hợp hoặc vô tình chạm tay vào thuốc rồi dụi mắt, trẻ đã có thể bị giãn đồng tử, nhìn mờ hoặc kích động.
Đáng lo hơn, một số trường hợp trẻ xuất hiện ảo giác, la hét, nói nhảm khiến gia đình tưởng "trúng gió" hay "sốt cao co giật". Thực chất đó có thể là phản ứng không mong muốn của hệ thần kinh do scopolamine.
Vì vậy phụ huynh không nên tự ý mua miếng dán chống say xe cho trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 8 tuổi, nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Phòng ngừa say tàu xe cho trẻ thế nào là an toàn nhất?
1. Trước khi lên xe khoảng 1-2 giờ nên cho trẻ ăn nhẹ, tránh quá no nhưng cũng không để bụng đói.
2. Khi đi xe nên cho trẻ ngồi vị trí ít rung lắc như giữa xe, gần cánh máy bay hoặc khoang giữa tàu.
3. Không nên để trẻ nhìn điện thoại, đọc sách hoặc chơi game liên tục vì mắt phải tập trung gần sẽ làm não dễ rối loạn cảm giác hơn.
4. Nếu trẻ có tiền sử say xe nặng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ tư vấn loại thuốc phù hợp theo tuổi và cân nặng thay vì tự mua theo truyền miệng.
