Theo Aboluowang, nhồi máu cơ tim và đột quỵ thiếu máu não là hai tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Dù cơ chế hình thành khác nhau, điểm chung của hai bệnh lý này đều liên quan đến sự tắc nghẽn dòng máu trong lòng mạch.
Theo BS Lưu Bác Nhân, chuyên gia về dinh dưỡng học, nhồi máu cơ tim xảy ra khi máu đông hình thành ngay tại chỗ trong động mạch vành, giống như “cặn bẩn tích tụ trong đường ống nước”, khiến dòng chảy bị chặn lại.
Trong khi đó, đột quỵ thiếu máu não thường do các vật thể như cục máu đông, mỡ, bọt khí hoặc tế bào bất thường di chuyển theo dòng máu rồi mắc kẹt tại mạch máu não.
“Về bản chất, huyết khối là tình trạng máu đông hình thành tại chỗ, còn tắc mạch là do vật thể di chuyển gây bít tắc ở vị trí khác. Tuy nhiên, cách phòng ngừa hai tình trạng này lại khá giống nhau”, bác sĩ cho biết.
Động tác nhón chân giúp giảm nguy cơ đột quỵ
Một trong những cách đơn giản được bác sĩ khuyến nghị là tập nhón chân thường xuyên. Khi thực hiện động tác này, nhóm cơ bắp chân co lại, đóng vai trò như “máy bơm” hỗ trợ đẩy máu từ tĩnh mạch trở về tim.
Theo bác sĩ, bắp chân còn được ví như “trái tim thứ hai” của cơ thể. Nếu vùng cơ này hoạt động kém, dòng máu tĩnh mạch dễ bị ứ trệ, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Bài tập nhón gót chân hướng về tường là một động tác đơn giản nhưng có thể thực hiện hằng ngày để hỗ trợ lưu thông máu và tăng cường sức khỏe chi dưới. Khi tập, người thực hiện đứng thẳng, mặt hướng về phía tường, hai tay đặt lên tường để giữ thăng bằng.
Từ từ nhón gót chân lên, giữ tư thế trong khoảng 3 giây để cảm nhận sự co lại của cơ bắp chân, sau đó hạ gót chân xuống một cách chậm rãi.
Động tác này nên được lặp lại nhiều lần trong ngày, với tổng số khoảng 60 lần, giúp kích hoạt nhóm cơ bắp chân – bộ phận được ví như “trái tim thứ hai” của cơ thể.
Việc duy trì bài tập đều đặn không chỉ hỗ trợ tăng sức mạnh cơ bắp, mà còn góp phần thúc đẩy tuần hoàn máu, ổn định huyết áp và giảm nguy cơ hình thành huyết khối. Ngoài ra, thói quen vận động nhẹ nhàng này còn mang lại lợi ích lâu dài cho xương khớp và chức năng não bộ nếu được duy trì thường xuyên.
Ngoài nhón chân, việc xoay cổ chân hoặc đi bộ nhanh cũng mang lại hiệu quả tương tự. Những chuyển động lặp lại ở chi dưới giúp tăng lưu thông máu, hạn chế tình trạng máu “đặc” hoặc lưu thông chậm trong lòng mạch.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ trung bình mỗi tuần, như đi bộ nhanh. Thói quen này không chỉ cải thiện tuần hoàn mà còn hỗ trợ phục hồi lớp nội mạc mạch máu, từ đó giảm nguy cơ hình thành huyết khối.
Ăn uống và thói quen sinh hoạt quyết định nguy cơ
Bên cạnh vận động, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa huyết khối.
Theo bác sĩ, một trong những yếu tố nguy cơ lớn là tình trạng máu “quá đặc”. Việc uống đủ nước mỗi ngày là điều cần thiết, với lượng nước có thể tính theo công thức cân nặng nhân 30 ml. Khi cơ thể đủ nước, máu lưu thông dễ dàng hơn, giảm nguy cơ đông vón.
Ngoài ra, các thực phẩm giàu axit béo omega-3 như cá biển, quả óc chó, dầu hạt lanh được cho là có khả năng giảm độ nhớt của máu và hạn chế phản ứng viêm trong lòng mạch. Các hợp chất thực vật có trong hành tây, đậu nành lên men cũng góp phần bảo vệ thành mạch và hỗ trợ chống hình thành cục máu đông.
Dù vậy, bác sĩ lưu ý những biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ. Với những người có yếu tố nguy cơ cao như bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sử đột quỵ, việc thăm khám định kỳ và tuân thủ điều trị vẫn là yếu tố then chốt.
Bác sĩ Lương Trình Siêu, Trưởng khoa Tiêu hóa và Gan mật tại Bệnh viện Quản lý Sức khỏe Bắc Đầu (Đài Loan), mới đây chia sẻ trường hợp một thanh niên có thói quen uống trà sữa gần như mỗi ngày, đồng thời thích ăn đồ ngọt và ăn đêm. Trong một lần kiểm tra sức khỏe, chỉ số men gan (GPT/ALT) của anh tăng vọt lên mức 120, gấp nhiều lần so với ngưỡng bình thường là 17. Bệnh nhân được chẩn đoán gan nhiễm mỡ nặng và bắt đầu xuất hiện tình trạng xơ hóa.
Đối mặt với cuộc khủng hoảng sức khỏe, chàng trai quyết tâm từ bỏ ba thói quen ăn uống tai hại, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt chế độ dinh dưỡng và tập luyện. Chỉ sau 5 tháng, cân nặng của anh đã giảm từ 91 kg xuống còn 78 kg. Không chỉ lấy lại vóc dáng thon gọn, tình trạng gan nhiễm mỡ của anh cũng biến mất, các chỉ số men gan hồi phục về mức an toàn và ngay cả tình trạng xơ hóa gan vốn nguy hiểm cũng được đảo ngược thành công.
Gan nhiễm mỡ không chỉ đơn thuần là tình trạng tích tụ mỡ tại gan, mà còn là dấu hiệu cảnh báo hệ chuyển hóa của toàn cơ thể đang suy yếu. Theo bác sĩ Lương Trình Siêu, với tỷ lệ cứ 3 người Đài Loan thì có một người mắc bệnh, gan nhiễm mỡ được xác định khi lượng mỡ chiếm quá 5% trọng lượng gan. Dù thường diễn biến âm thầm và không có triệu chứng rõ rệt, nhưng nó là minh chứng cho thấy cơ thể đang gặp các bất thường về chuyển hóa.
Trước đây, giới y khoa thường chia gan nhiễm mỡ thành hai nhóm: do rượu và không do rượu. Tuy nhiên, từ năm 2020, Hiệp hội Nghiên cứu Gan thế giới đã chính thức đổi tên căn bệnh này thành "bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa", cho thấy gan nhiễm mỡ có mối quan hệ không thể tách rời với hội chứng chuyển hóa. Những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao thường gồm người thừa cân có chỉ số BMI từ 23 trở lên, người mắc tiểu đường type 2 hoặc có từ hai bất thường chuyển hóa trở lên như tăng triglyceride, giảm cholesterol tốt (HDL), tiền tiểu đường hoặc chỉ số viêm CRP tăng cao.
Trong các kỳ khám sức khỏe định kỳ, nhiều người thường lầm tưởng chỉ số men gan bình thường nghĩa là cơ thể vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, bác sĩ Lương nhấn mạnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu thường diễn biến âm thầm và có thể ẩn mình ngay cả khi kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số vẫn ổn định. Nếu bị ngó lơ, bệnh sẽ tiến triển theo ba giai đoạn nguy hiểm: từ xơ hóa gan sang xơ gan và cuối cùng là ung thư gan. Đáng lo hơn, do những rối loạn chuyển hóa đi kèm, bệnh nhân gan nhiễm mỡ có nguy cơ tử vong vì các bệnh lý tim mạch như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim cao hơn nhiều so với ung thư gan.
Giải đáp thắc mắc tại sao nhiều người ăn chay, kiêng đồ chiên rán và không uống rượu vẫn mắc bệnh, bác sĩ Lương chỉ ra rằng thủ phạm chính là đồ uống có đường và tinh bột tinh chế. Đặc biệt, đường fructose có nhiều trong trà sữa, nước trái cây và bánh kẹo khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa gần như hoàn toàn thành triglyceride để lưu trữ dưới dạng mỡ. Do đó, ngay cả khi không tiêu thụ chất béo, việc nạp quá nhiều đường vẫn khiến gan tích mỡ trầm trọng.
Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc đặc trị để loại bỏ hoàn toàn gan nhiễm mỡ, vì vậy giảm cân được coi là phương pháp hiệu quả nhất. Các nghiên cứu xác nhận rằng việc giảm 5% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể tình trạng nhiễm mỡ và nếu giảm được 7%, mức độ viêm nhiễm hoặc xơ hóa gan cũng sẽ được thuyên giảm rõ rệt. Để bảo vệ gan và phục hồi sức khỏe, mỗi người cần nắm vững ba nguyên tắc cốt lõi, đó là điều chỉnh thực đơn bằng cách cắt giảm tối đa đường và tinh bột tinh chế, duy trì thói quen tập thể dục đều đặn để tiêu hao năng lượng và kiên trì kiểm soát cân nặng ở mức ổn định.
Ngày 4-5, nguồn tin từ Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cho biết UBND tỉnh này vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 80 triệu đồng đối với ông Lê Văn Ánh, chủ tiệm bánh mì Quốc Hùng tại xã Ea Drăng, do vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, gây hậu quả nghiêm trọng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài mức phạt tiền, cơ sở này bị đình chỉ toàn bộ hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trong thời hạn 3 tháng.
Chủ cơ sở cũng buộc phải chi trả toàn bộ chi phí liên quan đến việc xử lý vụ ngộ độc, khám và điều trị cho các nạn nhân.
Trước đó, theo kết quả điều tra của ngành y tế, ngày 27-3, tiệm bánh mì Quốc Hùng đã bán khoảng 300 ổ bánh mì cho người dân. Đến tối cùng ngày, nhiều thực khách ăn bánh mì của tiệm này xuất hiện các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn.
Trong những ngày sau đó, số người nhập viện tăng nhanh. Tổng cộng có 86 người ăn bánh mì của tiệm Quốc Hùng bị ngộ độc thực phẩm. May mắn, không có ca thiệt mạng.
Kết quả xét nghiệm của Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên cho thấy 5/10 mẫu bệnh phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella. Đối với mẫu thực phẩm, cơ quan chức năng phát hiện 2 mẫu nhiễm Salmonella ở rau và giăm bông, đồng thời ghi nhận 1 mẫu rau nhiễm vi khuẩn Escherichia coli.
Cơ quan chức năng nhận định Salmonella và E.coli là các tác nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm, nhiễm trùng đường ruột, thường xuất hiện trong các trường hợp thực phẩm không bảo đảm điều kiện vệ sinh.
Từ kết quả xét nghiệm, ngành chức năng xác định nguyên nhân vụ ngộ độc xuất phát từ bánh mì bán tại tiệm Quốc Hùng bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh.
Eshaan Karde, nhà sáng tạo nội dung ở Mumbai, gây chú ý khi chia sẻ hành trình giảm 12 kg trong 2 tháng trong một bài đăng trên Instagram hôm 3/3, theo NDTV. Anh cho biết vừa đi làm hành chính, vừa tập gym và ăn kiêng là thử thách khắc nghiệt nhất từng trải qua. Có những đêm mất ngủ, những lúc hoài nghi liệu có kết quả hay không nhưng Eshaan vẫn kiên trì không bỏ cuộc.
Anh cho hay bí quyết thành công nằm ở việc tuân thủ nghiêm ngặt một chế độ ăn và sinh hoạt lặp lại suốt 60 ngày. "Tôi duy trì tính kỷ luật 80-90% và tuyệt đối nói không với các bữa ăn 'xả kèo' (cheat meals), đường, khoai tây chiên hay bánh quy. Những hôm bận, tôi linh hoạt thay thế bữa trưa bằng các loại bánh cuộn gà giàu protein hoặc cơm để đảm bảo năng lượng", Eshaan, 23 tuổi, nói.
Chàng trai bắt đầu hành trình giảm cân từ ngày 26/1 đến 27/3. Trước đó, Eshaan nặng 80 kg, với 25-26% mỡ cơ thể. Sau 2 tháng điều chỉnh chế độ ăn, anh giảm còn 70 kg, mỡ cơ thể chỉ còn 14-15%. "Điều tuyệt vời nhất của hành trình này là tôi không mất quá nhiều cơ, chủ yếu giảm mỡ", Eshaan nói, cho biết gần đạt được mục tiêu vóc dáng mơ ước.
Anh cho biết chế độ ăn chia làm 4 bữa. Bữa sáng là một trong những bữa ăn quan trọng nhất trong ngày bởi nó cung cấp nguồn năng lượng cần thiết cho cơ thể hoạt động suốt cả ngày dài. Vì thế, Eshaan luôn đảm bảo thực đơn của mình có đủ protein cùng lượng tinh bột và chất béo cần thiết để duy trì năng lượng. Bữa sáng của anh thường gồm một muỗng đạm whey kết hợp với yến mạch và 150 ml sữa, cung cấp khoảng 35 gram protein, 35 gram tinh bột và 8 gram chất béo.
Bữa trưa, anh ưu tiên sự cân bằng dưỡng chất với 200 gram ức gà (hoặc phô mai tươi paneer truyền thống của Ấn Độ), ăn kèm với 2 ổ bánh mì roti, nước sốt nhẹ và rau xanh. Bữa ăn này cung cấp lượng dinh dưỡng cao hơn bữa sáng với khoảng 50 gram protein và 45-50 gram tinh bột.
Giai đoạn xế chiều thường là thời điểm dễ phá vỡ chế độ ăn kiêng nhất nhưng Eshaan đã khéo léo thay thế các loại đồ ăn nhanh bằng một khẩu phần nhẹ lành mạnh gồm một loại trái cây, một nắm hạt khô và 5 lòng trắng trứng, cung cấp khoảng 22-24 gram protein.
Cuối cùng, để kết thúc ngày dài một cách nhẹ nhàng nhưng vẫn đủ no, Eshaan cắt giảm tối đa tinh bột và chất béo trong bữa tối, chỉ tập trung vào 200 gram salad gà hoặc phô mai tươi, đảm bảo nạp thêm 45 gram protein cho quá trình phục hồi cơ bắp.
Theo Eshaan, chế độ ăn của anh được thiết kế xoay quanh ba nhóm dưỡng chất thiết yếu. Với thực đơn có thịt gà, anh nạp vào cơ thể khoảng 150-155 gram protein, 110-120 gram tinh bột và 35-40 gram chất béo, tương đương mức năng lượng 1.400-1.500 kcal mỗi ngày. Trong khi với phương án ăn chay sử dụng phô mai paneer, lượng protein đạt khoảng 130-135 gram nhưng lượng chất béo và calo sẽ cao hơn, dao động mức 1.700-1.800 kcal.
