Lộ đề, hủy kết quả bài thi Toán quốc tế ở Việt Nam

Hiện việc chọn đơn vị cung ứng thực phẩm hoặc suất ăn bán trú trong trường học được thực hiện theo Nghị định 214/2025 ban hành ngày 4.8.2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.

Trước khi Nghị định 214 ra đời, công tác lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm cho các bếp ăn bán trú, phần lớn các nhà trường dựa trên cơ chế "niềm tin" và "thực tiễn kiểm chứng". Các trường học, thông qua sự giới thiệu của phụ huynh, uy tín của đơn vị tại địa phương, hoặc năng lực thực tế mà nhà cung cấp tự chứng minh, sẽ ký hợp đồng trực tiếp.

Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý nhà nước, mô hình này bộc lộ điểm yếu về tính thống nhất và cơ sở pháp lý về đấu thầu; tiềm ẩn rủi ro về tính minh bạch, về lợi ích nhóm và thực tế từng xảy ra các vụ việc khiến những người có quyền quyết định về bữa ăn bán trú vướng vòng lao lý.

Chính vì vậy, với việc ban hành Nghị định 214, việc cung cấp thực phẩm cho bữa ăn bán trú thường được áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn (do tính chất mua sắm thường xuyên, giá trị gói thầu thường nằm trong hạn mức hoặc thuộc trường hợp cấp bách để đảm bảo việc học tập của học sinh - HS).

Năm học 2025 - 2026 là năm đầu tiên UBND TP.Hà Nội hỗ trợ một phần kinh phí suất ăn trưa cho HS tiểu học với hơn 3.000 tỉ đồng. Tháng 7.2025, HĐND TP mới ban hành nghị quyết nhưng nhờ cơ chế lựa chọn nhà thầu (LCNT) trong trường hợp đặc biệt của Nghị định 214, nhiều trường học cho biết đã rút ngắn được thời gian đấu thầu, kịp thời triển khai chủ trương nhân văn này ngay đầu năm học mới.

Theo nghị định, gói thầu cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường hoặc mua thực phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào để thực hiện việc cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường cho HS bán trú, nội trú tại cơ sở giáo dục công lập là 1 trong 20 nhóm gói thầu được áp dụng hình thức LCNT trong trường hợp đặc biệt. Dù quy trình rút gọn, nhà thầu vẫn phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các giấy tờ tương đương theo quy định chuyên ngành.

Ghi nhận cho thấy, mỗi trường học ở Hà Nội có cách tiếp cận riêng. Một số trường LCNT cung cấp suất ăn cho cả năm học. Trong khi nhiều trường lại tách nhỏ gói thầu theo nhóm thực phẩm, nguyên liệu đầu vào để nấu ăn tại trường. Ví dụ, có trường chia thành 5 - 7 gói thầu để dễ kiểm soát hàng hóa, từ thực phẩm tươi sống, gạo, bún, mì đến sữa, bánh ngọt, dầu ăn, nước tinh khiết… Hoặc có trường không tổ chức LCNT thực hiện hợp đồng cho cả năm học, mà chia theo mốc thời gian. Theo chia sẻ của một số trường, việc LCNT dựa trên một danh mục các nhà thầu có uy tín, chọn lựa ra đơn vị có năng lực và đáp ứng yêu cầu của nhà trường.

Tuy nhiên, sau vụ lùm xùm 300 tấn thịt heo bệnh của Công ty Cường Phát tuồn ra thị trường và vào bếp ăn trường học, tìm hiểu của báo chí cho thấy Công ty CP dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội (nơi có nhập thịt của Cường Phát) cũng là đơn vị được rất nhiều trường tiểu học ở Hà Nội, Bắc Ninh lựa chọn là nhà thầu cung cấp suất ăn bán trú. Khi xảy ra vụ việc, dù công ty này khẳng định với một số tờ báo rằng công ty cũng chỉ là nạn nhân, nhưng rõ ràng nạn nhân thực sự cần được bảo vệ nhất trong câu chuyện này chính là HS.

Từ thực tế cho thấy dù đã có quy định đấu thầu nhưng việc quy định cho phép LCNT trong trường hợp đặc biệt cũng đã bộc lộ bất cập.

Chưa kể, nhiều hiệu trưởng than thở, họ vốn chỉ là nhà giáo, nay phải thực hiện quy trình LCNT theo các bước như: lập kế hoạch, thương thảo, phê duyệt kết quả và ký kết hợp đồng… là một thách thức. Nỗi lo thường trực là làm thế nào để biết nhà thầu "đủ năng lực, kinh nghiệm" khi chưa có quy định cụ thể, hay một khung hướng dẫn về "năng lực tối thiểu" cho loại hình nhà thầu này.

Trong khi đó, đặc thù của gói thầu cung cấp thực phẩm cho bữa ăn học đường không giống như thiết bị dạy học nào đó. Nó là mặt hàng có tính rủi ro cao, là một hoạt động diễn ra hằng ngày, nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao; đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực vận hành ổn định mỗi ngày chứ không chỉ vận hành tốt khi có đoàn kiểm tra còn lại là "khuất mắt trông coi".

Với những hiệu trưởng muốn làm đúng quy định, đảm bảo chất lượng bữa ăn bán trú của HS thì nỗi lo của họ là rủi ro khi vô tình LCNT không đúng. Tuy nhiên, với những người muốn LCNT vì mối quan hệ hoặc vì lợi ích cá nhân thì quy định này lại là kẽ hở cho những người cố tình trục lợi.

Hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 300 suất ăn bán trú mỗi ngày ở TP.HCM (dùng suất ăn bán trú từ một công ty cung cấp) cho biết các yêu cầu về đấu thầu đều phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật, có công khai kết quả chọn nhà thầu... Trước đó, từ những bên gửi hồ sơ dự thầu, ban giám hiệu nhà trường phải cùng với ban đại diện cha mẹ HS đến các công ty này xem quy mô, nguồn thực phẩm, ăn thử món ăn… Từ đó, mọi người biểu quyết chọn công ty. Dù vậy, hiệu trưởng này cho biết mỗi khi có vụ việc nghi ngộ độc thực phẩm ở trường nào là bản thân lại mất ăn mất ngủ.

"Chúng tôi phải làm việc liên tục với công ty cung cấp suất ăn mỗi ngày, một năm cũng mấy lần đi đột xuất kiểm tra, thế nhưng không thể ngày nào cũng có đủ người đến bếp ăn canh chừng. Chỉ biết trông chờ vào trách nhiệm, đạo đức của người làm kinh doanh, và sự nghiêm minh của các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm", vị này nói.

Hồi cuối tháng 1.2026, khi xảy ra lùm xùm ở công ty cung cấp suất ăn S.G cho nhiều trường tại TP.HCM, hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày, thời điểm đó cho biết đã ký hợp đồng với công ty được 2 năm rưỡi. Hằng năm, trường đều tổ chức mời thầu, thường có 2 công ty tham gia dự thầu. Suốt thời gian đó, phụ huynh đều tin tưởng công ty vì đầy đủ hồ sơ pháp lý, cơ sở sản xuất đạt yêu cầu... Thế nhưng sau đó công ty vẫn vướng lo ngại về thực phẩm, vụ việc đến nay đang chờ kết luận của cơ quan chức năng. Hiệu trưởng và các phụ huynh đều bức xúc khi niềm tin bị đổ vỡ.

Do đó, bữa ăn học đường dù cần nhất là sự tận tâm của nhà trường, trách nhiệm của nhà thầu, nhưng vẫn phải có hành lang pháp lý khả thi, minh bạch và dễ vận hành.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tuy nhiên theo các chuyên gia, cần phải hiểu IELTS là một định hướng dài hạn để xây nền tiếng Anh học thuật chứ không nên chỉ học IELTS khi cần thi lấy chứng chỉ, đạt điểm số cho "bằng bạn bằng bè".

Chia sẻ tại buổi tư vấn trực tuyến chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? của Báo Thanh Niên diễn ra hôm 5.5, tiến sĩ (TS) Đỗ Hữu Nguyên Lộc, Chủ tịch Hội Nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh TP.HCM (TESOL TP.HCM), cho biết theo quy chế tuyển sinh 2026 của Bộ GD-ĐT thì thí sinh có chứng chỉ IELTS được chọn một trong 2 hình thức: hoặc quy đổi điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển, hoặc được cộng điểm. Với quy định của Bộ GD-ĐT thì IELTS không thể là tấm vé "2 trong 1", vừa được quy đổi điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển vừa được cộng điểm nữa. Đồng thời, thí sinh cũng có thể sử dụng chứng chỉ IELTS, tùy mức điểm, để xét học bổng khi trúng tuyển đầu vào ĐH, hay sử dụng khi du học. Nhưng không phải vì những ích lợi của tấm vé IELTS, mà phụ huynh, học sinh (HS) ngộ nhận về việc học tiếng Anh, ngộ nhận về IELTS.

TS Lộc cho rằng một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là phụ huynh thường nhìn việc học tiếng Anh của trẻ tiểu học bằng tiêu chuẩn của người lớn: xem học tiếng Anh để thi sao cho đạt IELTS 7.0 hay 8.0; trẻ muốn học giỏi tiếng Anh là phải học nhiều ngữ pháp, làm nhiều bài tập, hoặc luyện thi chứng chỉ càng sớm càng tốt; hoặc nghĩ rằng trẻ phải phát âm giống người bản xứ mới được xem là giỏi; hay học với giáo viên (GV) nước ngoài thì hiệu quả hơn… Nhưng ở lứa tuổi tiểu học, điều quan trọng hơn là trẻ được tiếp xúc với tiếng Anh một cách tự nhiên, nghe, nói nhiều, bắt chước, tương tác, chơi trò chơi, sử dụng ngôn ngữ trong tình huống quen thuộc. Đặc biệt với trẻ em, yếu tố quan trọng là GV có hiểu tâm lý lứa tuổi, biết tổ chức hoạt động, biết điều chỉnh ngôn ngữ và biết giúp trẻ tiến bộ từng bước. Đó là lý do không phải ai có điểm IELTS cao cũng dạy được tiếng Anh, đặc biệt là dạy cho trẻ em.

Nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh, Giám đốc học thuật tại DOL IELTS Đình Lực, cho biết nếu nghĩ chỉ học tiếng Anh 1 - 2 năm là đạt được điểm IELTS mơ ước thì không khả thi; nhất là khi vào bậc THPT, HS vừa có quá nhiều môn học, kỳ thi để lo lắng, trong khi nếu học IELTS sớm, HS được bồi đắp vốn kiến thức, vốn tiếng Anh học thuật, xây dựng tư duy của mình, chứ không phải với tâm thế "học để thi".

Hơn nữa, lứa tuổi tiểu học là giai đoạn vàng để HS học nghe, nói tiếng Anh, bồi đắp tư duy, phát triển kiến thức. Do đó, nên trả IELTS về đúng vị trí của nó - học để các em phát triển ngôn ngữ và tư duy, kết nối với thế giới - không phải là một đường đua điểm số.

TS Đỗ Hữu Nguyên Lộc nhìn nhận: "Nếu học IELTS ở tiểu học bằng cách cho các em luyện đề thật, học mẹo làm bài, viết bài nghị luận học thuật, hoặc chạy theo mức điểm từ quá sớm, điều này có thể quá sức và chưa phù hợp. HS tiểu học chưa có nhu cầu thực tế phải thi IELTS ngay. Quan trọng hơn, các em đang trong giai đoạn hình thành ngôn ngữ, tư duy, cảm xúc học tập và sự tự tin. Nếu đưa áp lực thi cử vào quá sớm, trẻ có thể học một cách máy móc, thậm chí mất hứng thú với tiếng Anh".

Ông Lộc nói thêm: "Nếu IELTS được hiểu là một định hướng dài hạn để xây nền tiếng Anh học thuật, thì câu chuyện sẽ khác. Ở cấp tiểu học, các em hoàn toàn có thể làm quen với những năng lực nền tảng mà sau này IELTS cần: nghe hiểu ý chính, mô tả tranh, kể chuyện, so sánh, đưa ra lý do đơn giản, đọc văn bản phù hợp với lứa tuổi, viết câu và đoạn ngắn rõ ràng. Vấn đề không nằm ở chữ IELTS mà nằm ở cách chương trình được thiết kế".

Nghiên cứu sinh Như Quỳnh cũng cho hay hiện nay nhiều HS tiểu học đã học các chương trình Starter, Mover, Flyer; nhiều em mới lớp 2, lớp 3 đã hoàn thành Flyers, có nền tảng tiếng Anh khá vững. Sau khi hoàn thành các cấp độ trên, HS thường đã có vốn từ vựng, ngữ pháp và mẫu câu giao tiếp đủ tốt để miêu tả những điều quen thuộc xung quanh mình, cũng như giao tiếp cơ bản trong các tình huống đời thường. Vì vậy, khi chuyển lên IELTS ở bậc THCS, các em không bắt đầu từ con số 0, mà đã có một bước đệm tốt về ngôn ngữ.

Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh, giảng viên tại DOL IELTS Đình Lực, cho rằng hoàn toàn khả thi nếu một HS tiểu học đạt được 7.0 IELTS, nếu em đó có phương pháp học tập, lộ trình phù hợp. Ví dụ, HS được học Starters từ lớp 1, Movers ở lớp 2, Flyers ở lớp 3, sau đó chuyển sang IELTS THCS trong giai đoạn lớp 4, lớp 5 và lớp 6. Khi lên lớp 7 hoặc lớp 8, các em có thể bắt đầu học IELTS theo hướng chuyên sâu hơn. "Còn lại nếu chỉ học IELTS bằng cách học tủ, học mẹo, luyện đề, học tập nhồi nhét để lấy điểm số thì điều này vừa áp lực, vừa không khả thi với HS tiểu học, THCS", thạc sĩ Ngọc Anh nói.

Phạm Vũ Thiên Di, lớp 6 Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa, TP.HCM, đang học IELTS tại DOL English. Di cho biết lý do học IELTS sớm: "Con thấy giỏi tiếng Anh thì nghe được nhiều loại nhạc, xem nhiều loại phim và đọc được nhiều sách, tìm hiểu được nhiều nền văn hóa. Con cũng thích đi du lịch, du học và mọi thứ sẽ dễ dàng hơn nếu mình giỏi ngoại ngữ từ sớm. Nên con nghĩ cái gì mình có cơ hội chinh phục trước thì mình tập trung học giỏi để từ đó có nền tảng chinh phục, cải thiện các kỹ năng khác. Con thấy việc học vui vẻ, không áp lực". Mỗi ngày trên lớp, Di thường nói chuyện bằng tiếng Anh với các bạn. Khi rảnh rỗi, em xem các chương trình, nghe nhạc bằng tiếng Anh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ) vừa chính thức công bố tiếp tục triển khai chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc đại học (NZUA) dành riêng cho học sinh Việt Nam với 15 suất cho năm 2026.

Được Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon công bố lần đầu vào năm 2025 trong chuyến viếng thăm chính thức đến Việt Nam, chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc đại học (NZUA) đã trao các suất học bổng cho thế hệ sinh viên Việt Nam đầu tiên vào cuối năm 2025.

Năm 2026, chương trình nâng số suất học bổng lên 15 suất, với tổng giá trị gần 3,4 tỉ đồng, đồng thời tiếp tục mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh Việt Nam thông qua cơ chế ứng tuyển sáng tạo và linh hoạt.

Học bổng NZUA 2026 chính thức nhận hồ sơ ứng tuyển trực tuyến từ ngày 15-4 đến hết ngày 12-7. Kết quả học bổng dự kiến được công bố vào đầu tháng 9-2026. Lễ vinh danh và trao chứng nhận học bổng sẽ được tổ chức vào tháng 10-2026.

Thông tin chi tiết về học bổng được đăng tải tại website chính thức: https://hocbongnzua.com/

ENZ cho biết học bổng dành riêng cho học sinh Việt Nam, NZUA mang đến lợi thế rõ rệt khi ứng viên Việt Nam không cần phải cạnh tranh với các thí sinh từ các quốc gia khác, đồng thời có thể ứng tuyển vào tất cả các ngành học ở bậc cử nhân của các đại học tại New Zealand.

Các suất học bổng NZUA được phân bổ cụ thể như sau: Đại học Auckland (2 suất), Đại học Waikato (3 suất), Đại học Massey (3 suất), Đại học Lincoln (3 suất), Đại học Canterbury (2 suất), Đại học Otago (2 suất). Mỗi suất học bổng trị giá 15.000 đô la New Zealand, áp dụng cho năm học đầu tiên trong chương trình cử nhân.

Bên cạnh đó, phần lớn các đại học thuộc chương trình NZUA 2026 còn cho phép sinh viên Việt Nam ứng tuyển thêm các học bổng riêng của trường và có thể cộng gộp giá trị học bổng NZUA và học bổng riêng của trường.

Chương trình NZUA 2026 tiếp tục duy trì hình thức nộp hồ sơ hoàn toàn trực tuyến, giúp giảm thiểu rào cản địa lý và chi phí, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận trên toàn quốc.

Ngoài bảng điểm, chứng chỉ tiếng Anh, thư mời nhập học từ đại học New Zealand, ứng viên thể hiện bản sắc, sự sáng tạo và năng lực cá nhân qua video 90 giây để chinh phục ban giám khảo.

Ứng viên cần đạt trình độ tiếng Anh tương đương IELTS 7.0, nhưng không bắt buộc điểm tối thiểu cho từng kỹ năng. Thay đổi này mở rộng cánh cửa cho những học sinh có năng lực học thuật tốt nhưng chưa đồng đều giữa các kỹ năng ngôn ngữ vẫn có thể tự tin ứng tuyển.

Các trường đại học New Zealand cũng chủ động tạo điều kiện cho học sinh Việt Nam thuận tiện xin thư mời nhập học.

Phần lớn các đại học New Zealand cho phép học sinh Việt Nam nộp đơn xin nhập học ngay khi có kết quả lớp 12 mà không cần phải đợi đến khi có chứng nhận tốt nghiệp phổ thông trung học quốc gia, hoặc nộp đơn ngay khi có điểm dự đoán nếu theo học chương trình IB hoặc A-level mà không cần phải đợi kết quả chính thức.

Ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhấn mạnh: "Chúng tôi luôn chủ động điều chỉnh quy trình ứng tuyển để học bổng NZUA trở nên gần gũi và thực tế hơn với học sinh Việt Nam. Sự tham gia tích cực của các trường đại học với cơ chế học bổng kép thể hiện rõ mong muốn của New Zealand trong việc chào đón các học sinh Việt Nam tài năng".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ