Tuy nhiên theo các chuyên gia, cần phải hiểu IELTS là một định hướng dài hạn để xây nền tiếng Anh học thuật chứ không nên chỉ học IELTS khi cần thi lấy chứng chỉ, đạt điểm số cho “bằng bạn bằng bè”.
Chia sẻ tại buổi tư vấn trực tuyến chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? của Báo Thanh Niên diễn ra hôm 5.5, tiến sĩ (TS) Đỗ Hữu Nguyên Lộc, Chủ tịch Hội Nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh TP.HCM (TESOL TP.HCM), cho biết theo quy chế tuyển sinh 2026 của Bộ GD-ĐT thì thí sinh có chứng chỉ IELTS được chọn một trong 2 hình thức: hoặc quy đổi điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển, hoặc được cộng điểm. Với quy định của Bộ GD-ĐT thì IELTS không thể là tấm vé “2 trong 1”, vừa được quy đổi điểm môn tiếng Anh trong xét tuyển vừa được cộng điểm nữa. Đồng thời, thí sinh cũng có thể sử dụng chứng chỉ IELTS, tùy mức điểm, để xét học bổng khi trúng tuyển đầu vào ĐH, hay sử dụng khi du học. Nhưng không phải vì những ích lợi của tấm vé IELTS, mà phụ huynh, học sinh (HS) ngộ nhận về việc học tiếng Anh, ngộ nhận về IELTS.
TS Lộc cho rằng một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là phụ huynh thường nhìn việc học tiếng Anh của trẻ tiểu học bằng tiêu chuẩn của người lớn: xem học tiếng Anh để thi sao cho đạt IELTS 7.0 hay 8.0; trẻ muốn học giỏi tiếng Anh là phải học nhiều ngữ pháp, làm nhiều bài tập, hoặc luyện thi chứng chỉ càng sớm càng tốt; hoặc nghĩ rằng trẻ phải phát âm giống người bản xứ mới được xem là giỏi; hay học với giáo viên (GV) nước ngoài thì hiệu quả hơn… Nhưng ở lứa tuổi tiểu học, điều quan trọng hơn là trẻ được tiếp xúc với tiếng Anh một cách tự nhiên, nghe, nói nhiều, bắt chước, tương tác, chơi trò chơi, sử dụng ngôn ngữ trong tình huống quen thuộc. Đặc biệt với trẻ em, yếu tố quan trọng là GV có hiểu tâm lý lứa tuổi, biết tổ chức hoạt động, biết điều chỉnh ngôn ngữ và biết giúp trẻ tiến bộ từng bước. Đó là lý do không phải ai có điểm IELTS cao cũng dạy được tiếng Anh, đặc biệt là dạy cho trẻ em.
Nghiên cứu sinh Hà Đặng Như Quỳnh, Giám đốc học thuật tại DOL IELTS Đình Lực, cho biết nếu nghĩ chỉ học tiếng Anh 1 – 2 năm là đạt được điểm IELTS mơ ước thì không khả thi; nhất là khi vào bậc THPT, HS vừa có quá nhiều môn học, kỳ thi để lo lắng, trong khi nếu học IELTS sớm, HS được bồi đắp vốn kiến thức, vốn tiếng Anh học thuật, xây dựng tư duy của mình, chứ không phải với tâm thế “học để thi”.
Hơn nữa, lứa tuổi tiểu học là giai đoạn vàng để HS học nghe, nói tiếng Anh, bồi đắp tư duy, phát triển kiến thức. Do đó, nên trả IELTS về đúng vị trí của nó – học để các em phát triển ngôn ngữ và tư duy, kết nối với thế giới – không phải là một đường đua điểm số.
TS Đỗ Hữu Nguyên Lộc nhìn nhận: “Nếu học IELTS ở tiểu học bằng cách cho các em luyện đề thật, học mẹo làm bài, viết bài nghị luận học thuật, hoặc chạy theo mức điểm từ quá sớm, điều này có thể quá sức và chưa phù hợp. HS tiểu học chưa có nhu cầu thực tế phải thi IELTS ngay. Quan trọng hơn, các em đang trong giai đoạn hình thành ngôn ngữ, tư duy, cảm xúc học tập và sự tự tin. Nếu đưa áp lực thi cử vào quá sớm, trẻ có thể học một cách máy móc, thậm chí mất hứng thú với tiếng Anh”.
Ông Lộc nói thêm: “Nếu IELTS được hiểu là một định hướng dài hạn để xây nền tiếng Anh học thuật, thì câu chuyện sẽ khác. Ở cấp tiểu học, các em hoàn toàn có thể làm quen với những năng lực nền tảng mà sau này IELTS cần: nghe hiểu ý chính, mô tả tranh, kể chuyện, so sánh, đưa ra lý do đơn giản, đọc văn bản phù hợp với lứa tuổi, viết câu và đoạn ngắn rõ ràng. Vấn đề không nằm ở chữ IELTS mà nằm ở cách chương trình được thiết kế”.
Nghiên cứu sinh Như Quỳnh cũng cho hay hiện nay nhiều HS tiểu học đã học các chương trình Starter, Mover, Flyer; nhiều em mới lớp 2, lớp 3 đã hoàn thành Flyers, có nền tảng tiếng Anh khá vững. Sau khi hoàn thành các cấp độ trên, HS thường đã có vốn từ vựng, ngữ pháp và mẫu câu giao tiếp đủ tốt để miêu tả những điều quen thuộc xung quanh mình, cũng như giao tiếp cơ bản trong các tình huống đời thường. Vì vậy, khi chuyển lên IELTS ở bậc THCS, các em không bắt đầu từ con số 0, mà đã có một bước đệm tốt về ngôn ngữ.
Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh, giảng viên tại DOL IELTS Đình Lực, cho rằng hoàn toàn khả thi nếu một HS tiểu học đạt được 7.0 IELTS, nếu em đó có phương pháp học tập, lộ trình phù hợp. Ví dụ, HS được học Starters từ lớp 1, Movers ở lớp 2, Flyers ở lớp 3, sau đó chuyển sang IELTS THCS trong giai đoạn lớp 4, lớp 5 và lớp 6. Khi lên lớp 7 hoặc lớp 8, các em có thể bắt đầu học IELTS theo hướng chuyên sâu hơn. “Còn lại nếu chỉ học IELTS bằng cách học tủ, học mẹo, luyện đề, học tập nhồi nhét để lấy điểm số thì điều này vừa áp lực, vừa không khả thi với HS tiểu học, THCS”, thạc sĩ Ngọc Anh nói.
Phạm Vũ Thiên Di, lớp 6 Trường THCS – THPT Trần Đại Nghĩa, TP.HCM, đang học IELTS tại DOL English. Di cho biết lý do học IELTS sớm: “Con thấy giỏi tiếng Anh thì nghe được nhiều loại nhạc, xem nhiều loại phim và đọc được nhiều sách, tìm hiểu được nhiều nền văn hóa. Con cũng thích đi du lịch, du học và mọi thứ sẽ dễ dàng hơn nếu mình giỏi ngoại ngữ từ sớm. Nên con nghĩ cái gì mình có cơ hội chinh phục trước thì mình tập trung học giỏi để từ đó có nền tảng chinh phục, cải thiện các kỹ năng khác. Con thấy việc học vui vẻ, không áp lực”. Mỗi ngày trên lớp, Di thường nói chuyện bằng tiếng Anh với các bạn. Khi rảnh rỗi, em xem các chương trình, nghe nhạc bằng tiếng Anh.
Hiện việc chọn đơn vị cung ứng thực phẩm hoặc suất ăn bán trú trong trường học được thực hiện theo Nghị định 214/2025 ban hành ngày 4.8.2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Trước khi Nghị định 214 ra đời, công tác lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm cho các bếp ăn bán trú, phần lớn các nhà trường dựa trên cơ chế "niềm tin" và "thực tiễn kiểm chứng". Các trường học, thông qua sự giới thiệu của phụ huynh, uy tín của đơn vị tại địa phương, hoặc năng lực thực tế mà nhà cung cấp tự chứng minh, sẽ ký hợp đồng trực tiếp.
Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý nhà nước, mô hình này bộc lộ điểm yếu về tính thống nhất và cơ sở pháp lý về đấu thầu; tiềm ẩn rủi ro về tính minh bạch, về lợi ích nhóm và thực tế từng xảy ra các vụ việc khiến những người có quyền quyết định về bữa ăn bán trú vướng vòng lao lý.
Chính vì vậy, với việc ban hành Nghị định 214, việc cung cấp thực phẩm cho bữa ăn bán trú thường được áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn (do tính chất mua sắm thường xuyên, giá trị gói thầu thường nằm trong hạn mức hoặc thuộc trường hợp cấp bách để đảm bảo việc học tập của học sinh - HS).
Năm học 2025 - 2026 là năm đầu tiên UBND TP.Hà Nội hỗ trợ một phần kinh phí suất ăn trưa cho HS tiểu học với hơn 3.000 tỉ đồng. Tháng 7.2025, HĐND TP mới ban hành nghị quyết nhưng nhờ cơ chế lựa chọn nhà thầu (LCNT) trong trường hợp đặc biệt của Nghị định 214, nhiều trường học cho biết đã rút ngắn được thời gian đấu thầu, kịp thời triển khai chủ trương nhân văn này ngay đầu năm học mới.
Theo nghị định, gói thầu cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường hoặc mua thực phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào để thực hiện việc cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường cho HS bán trú, nội trú tại cơ sở giáo dục công lập là 1 trong 20 nhóm gói thầu được áp dụng hình thức LCNT trong trường hợp đặc biệt. Dù quy trình rút gọn, nhà thầu vẫn phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các giấy tờ tương đương theo quy định chuyên ngành.
Ghi nhận cho thấy, mỗi trường học ở Hà Nội có cách tiếp cận riêng. Một số trường LCNT cung cấp suất ăn cho cả năm học. Trong khi nhiều trường lại tách nhỏ gói thầu theo nhóm thực phẩm, nguyên liệu đầu vào để nấu ăn tại trường. Ví dụ, có trường chia thành 5 - 7 gói thầu để dễ kiểm soát hàng hóa, từ thực phẩm tươi sống, gạo, bún, mì đến sữa, bánh ngọt, dầu ăn, nước tinh khiết… Hoặc có trường không tổ chức LCNT thực hiện hợp đồng cho cả năm học, mà chia theo mốc thời gian. Theo chia sẻ của một số trường, việc LCNT dựa trên một danh mục các nhà thầu có uy tín, chọn lựa ra đơn vị có năng lực và đáp ứng yêu cầu của nhà trường.
Tuy nhiên, sau vụ lùm xùm 300 tấn thịt heo bệnh của Công ty Cường Phát tuồn ra thị trường và vào bếp ăn trường học, tìm hiểu của báo chí cho thấy Công ty CP dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội (nơi có nhập thịt của Cường Phát) cũng là đơn vị được rất nhiều trường tiểu học ở Hà Nội, Bắc Ninh lựa chọn là nhà thầu cung cấp suất ăn bán trú. Khi xảy ra vụ việc, dù công ty này khẳng định với một số tờ báo rằng công ty cũng chỉ là nạn nhân, nhưng rõ ràng nạn nhân thực sự cần được bảo vệ nhất trong câu chuyện này chính là HS.
Từ thực tế cho thấy dù đã có quy định đấu thầu nhưng việc quy định cho phép LCNT trong trường hợp đặc biệt cũng đã bộc lộ bất cập.
Chưa kể, nhiều hiệu trưởng than thở, họ vốn chỉ là nhà giáo, nay phải thực hiện quy trình LCNT theo các bước như: lập kế hoạch, thương thảo, phê duyệt kết quả và ký kết hợp đồng… là một thách thức. Nỗi lo thường trực là làm thế nào để biết nhà thầu "đủ năng lực, kinh nghiệm" khi chưa có quy định cụ thể, hay một khung hướng dẫn về "năng lực tối thiểu" cho loại hình nhà thầu này.
Trong khi đó, đặc thù của gói thầu cung cấp thực phẩm cho bữa ăn học đường không giống như thiết bị dạy học nào đó. Nó là mặt hàng có tính rủi ro cao, là một hoạt động diễn ra hằng ngày, nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao; đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực vận hành ổn định mỗi ngày chứ không chỉ vận hành tốt khi có đoàn kiểm tra còn lại là "khuất mắt trông coi".
Với những hiệu trưởng muốn làm đúng quy định, đảm bảo chất lượng bữa ăn bán trú của HS thì nỗi lo của họ là rủi ro khi vô tình LCNT không đúng. Tuy nhiên, với những người muốn LCNT vì mối quan hệ hoặc vì lợi ích cá nhân thì quy định này lại là kẽ hở cho những người cố tình trục lợi.
Hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 300 suất ăn bán trú mỗi ngày ở TP.HCM (dùng suất ăn bán trú từ một công ty cung cấp) cho biết các yêu cầu về đấu thầu đều phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật, có công khai kết quả chọn nhà thầu... Trước đó, từ những bên gửi hồ sơ dự thầu, ban giám hiệu nhà trường phải cùng với ban đại diện cha mẹ HS đến các công ty này xem quy mô, nguồn thực phẩm, ăn thử món ăn… Từ đó, mọi người biểu quyết chọn công ty. Dù vậy, hiệu trưởng này cho biết mỗi khi có vụ việc nghi ngộ độc thực phẩm ở trường nào là bản thân lại mất ăn mất ngủ.
"Chúng tôi phải làm việc liên tục với công ty cung cấp suất ăn mỗi ngày, một năm cũng mấy lần đi đột xuất kiểm tra, thế nhưng không thể ngày nào cũng có đủ người đến bếp ăn canh chừng. Chỉ biết trông chờ vào trách nhiệm, đạo đức của người làm kinh doanh, và sự nghiêm minh của các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm", vị này nói.
Hồi cuối tháng 1.2026, khi xảy ra lùm xùm ở công ty cung cấp suất ăn S.G cho nhiều trường tại TP.HCM, hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày, thời điểm đó cho biết đã ký hợp đồng với công ty được 2 năm rưỡi. Hằng năm, trường đều tổ chức mời thầu, thường có 2 công ty tham gia dự thầu. Suốt thời gian đó, phụ huynh đều tin tưởng công ty vì đầy đủ hồ sơ pháp lý, cơ sở sản xuất đạt yêu cầu... Thế nhưng sau đó công ty vẫn vướng lo ngại về thực phẩm, vụ việc đến nay đang chờ kết luận của cơ quan chức năng. Hiệu trưởng và các phụ huynh đều bức xúc khi niềm tin bị đổ vỡ.
Do đó, bữa ăn học đường dù cần nhất là sự tận tâm của nhà trường, trách nhiệm của nhà thầu, nhưng vẫn phải có hành lang pháp lý khả thi, minh bạch và dễ vận hành.
Theo báo cáo về tác động kinh tế - xã hội của dòng sinh viên quốc tế do Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Di cư (MRTC) công bố ngày 11/5, khoảng 71% du học sinh đang làm thêm trong lĩnh vực ăn uống và lưu trú - vốn đòi hỏi trình độ thấp. Với nhóm sinh viên đại học 19-24 tuổi, tỷ lệ này lên tới 81,6%.
Theo MRTC, xu hướng này do sinh viên muốn tìm việc làm thêm vào khung giờ phù hợp (54,4%), và kiếm tiền trang trải sinh hoạt (24,8%). Tuy nhiên, những công việc như vậy không giúp họ tích lũy kinh nghiệm cho sự nghiệp trong tương lai.
Ngoài ra, 41,9% chọn nhận lương bằng tiền mặt, không khai báo với cơ quan chức năng, được cho là "lao động chui". Nhà chức trách nhìn nhận một trong những lý do là để "lách" quy định về bảo hiểm.
Hiện, du học sinh Hàn Quốc phải đóng bảo hiểm y tế bắt buộc là 150.000 won (2,6 triệu đồng) mỗi tháng. Nhưng nếu thu nhập hàng năm dưới 3,6 triệu won, họ được giảm 50%.
Để được đóng mức thấp, nhiều sinh viên chọn nhận lương bằng tiền mặt, không kê khai. Nhưng cũng vì thế, họ ngại lên tiếng khi bị nợ, quỵt lương.
Ngoài ra, du học sinh đối mặt với nguy cơ bị đối xử bất bình đẳng. Juan Paez Rubiano, sinh viên người Colombia, đang làm phục vụ tại một nhà hàng ở khu Apgujeong, Seoul, kể từng bị cho nghỉ việc ngay trong ngày đầu tiên vì khó giao tiếp với khách hàng. Một số khách Hàn Quốc từ chối nói chuyện với nhân viên nước ngoài, thậm chí quát mắng. Anh cũng hai lần phải nghỉ việc vì bị cấp trên quấy rối.
Cơ quan khảo sát nhận định điều này cho thấy sinh viên quốc tế thường được coi là nguồn lao động giá rẻ, ít gây ra trở ngại với chủ lao động ngay cả khi nhận mức lương tối thiểu. Nhóm này đang giữ vai trò quan trọng với ngành dịch vụ ở Hàn Quốc.
Để cải thiện thực trạng, MRTC đề xuất xây dựng hệ thống quản lý việc làm bán thời gian, đồng thời nới lỏng một số quy định, điều chỉnh ngưỡng thu nhập liên quan đến bảo hiểm y tế hay giới hạn về khoảng cách đến nơi làm việc.
Hàn Quốc đang là điểm đến du học hấp dẫn ở khu vực châu Á, khi hoàn thành mục tiêu đạt 300.000 du học sinh sớm hai năm so với kế hoạch. Trong đó, du học sinh Việt chiếm hơn 1/3, với gần 108.000 người.
Đây không chỉ là một dấu mốc đáng tự hào của Thái Duy Anh, học sinh lớp 9/17 Trường quốc tế Á Châu (TP.HCM) mà còn thể hiện cho khát vọng vươn tầm thế giới của học sinh Việt Nam.
Theo Thái Duy Anh, học sinh lớp 9/17 Trường quốc tế Á Châu (TP.HCM), hành trình kỳ diệu này bắt đầu từ niềm đam mê mãnh liệt với lịch sử và chính trị. Ngay từ tiểu học, Duy Anh đã dành hàng giờ tại các hiệu sách cũ để tìm hiểu về các nền văn minh và xung đột toàn cầu. Niềm say mê ấy thôi thúc em thực hiện dự án viết cuốn sách 300 trang về địa chính trị Trung Đông.
Khi bản thảo hoàn thành, với mong muốn đảm bảo tính chính xác tuyệt đối, Duy Anh quyết định tìm kiếm ý kiến từ các chuyên gia hàng đầu. Biết được Tổng thống Timor-Leste José Ramos-Horta, chủ nhân giải Nobel Hòa bình năm 1996, là một người am hiểu sâu sắc về lịch sử Trung Đông, cậu học trò lớp 9 đã đưa ra một quyết định táo bạo.
"Em soạn email cả đêm và quyết định bấm gửi cho ngài Tổng thống. Thật bất ngờ, chỉ sau 5 tiếng, ngài Tổng thống đã hồi đáp. Em đọc lại email cả chục lần vì không thể tin rằng một vị nguyên thủ quốc gia lại trực tiếp trả lời mình, em cảm thấy vô cùng tự hào và hạnh phúc", Duy Anh bồi hồi nhớ lại.
Bức thư điện tử từ email cá nhân của Tổng thống José Ramos-Horta chính là "chìa khóa" mở ra một chương mới, mang đến cho em cơ hội đặc biệt, được đích thân Tổng thống mời sang thăm, giao lưu và chia sẻ.
Trong chuyến thăm từ ngày 30.3 đến 2.4 vừa qua, tại ĐH Quốc gia Timor Lorosa'e (UNTL), nam sinh lớp 9 Trường quốc tế Á Châu, đã gây ấn tượng mạnh với bài nói chuyện có chủ đề: "Tiếng nói của thế hệ trẻ châu Á trong các cuộc đối thoại toàn cầu - lược sử Việt Nam và nền kinh tế hiện đại". Đặc biệt, em còn vinh dự tham gia hội đàm cùng Tổng thống tại bàn tròn Phủ Tổng thống.
Chuyến thăm không chỉ là cơ hội giao lưu cá nhân mà còn để truyền tải khát vọng của thế hệ trẻ Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Không chỉ dừng lại ở việc học hỏi, cậu học trò còn tự hào làm cầu nối văn hóa khi mang đặc sản quê hương giới thiệu với bạn bè quốc tế và viết nhiều bài báo quảng bá về Timor-Leste tại Việt Nam. Duy Anh chia sẻ: "Sau chuyến đi, em nhận ra không gì là không thể. Chúng ta là thế hệ không biên giới. Chỉ cần nỗ lực và dám thử thách bản thân, các bạn cũng có thể làm được như em."
Theo lời kể của Thái Duy Anh, năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt khi bài viết đầu tiên của em được đăng tải trên tờ Asia Times danh giá. Với văn phong tiếng Anh mạch lạc, tư duy phân tích đa chiều và sự khách quan hiếm thấy ở một người trẻ, Duy Anh nhanh chóng trở thành cây bút cộng tác quen thuộc của các ấn phẩm báo chí như: Asia Sentinel, Youth Press Agency, Vientians Times…
Những bài viết về địa chính trị, về vai trò của ASEAN hay các vấn đề tình hình thời sự khu vực của cậu không chỉ là những dòng tin tức đơn thuần. Đó là những bản phân tích có chiều sâu, nơi Duy Anh thể hiện sự thấu cảm với những vùng đất xa xôi và lòng tự hào dân tộc mãnh liệt. Nam sinh lớp 9 tự tin chứng minh: Trí tuệ và sự nhạy bén chính trị không có định mức về tuổi tác.
Hiện tại, Duy Anh đang chuẩn bị ra mắt cuốn sách về Trung Đông với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Palestine tại Việt Nam, Đại sứ hữu nghị vì hòa bình TP.Hà Nội Saleem Hadmad.
Duy Anh chia sẻ, em đang nỗ lực từng bước hiện thực hóa ước mơ trở thành nhà ngoại giao trong tương lai.
Hành trình của cậu học trò lớp 9 là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho bè bạn. Rõ ràng khi người trẻ dám ước mơ và hành động, họ hoàn toàn có thể tạo nên những dấu ấn toàn cầu.
