“Thủ tướng Benjamin Netanyahu và tôi đã chỉ thị cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) dốc toàn lực hành động trên bộ lẫn trên không ở Lebanon, kể cả trong thời gian ngừng bắn, để bảo vệ binh sĩ khỏi mọi mối đe dọa”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết hôm 19/4.
Bộ trưởng Katz thêm rằng IDF đã nhận lệnh phá hủy tất cả công trình hoặc tuyến đường bị gài mìn. “Chúng tôi cũng sẽ dỡ bỏ nhà cửa trong những ngôi làng tiếp giáp biên giới, vốn là tiền đồn của Hezbollah và đe dọa các khu dân cư Israel”, ông cho hay.
“Mục tiêu tổng thể của chiến dịch ở Lebanon là giải giáp Hezbollah, loại bỏ mối đe dọa với các khu dân cư phía bắc Israel thông qua biện pháp quân sự và ngoại giao. Nếu chính phủ Lebanon tiếp tục không thực hiện nghĩa vụ của mình, IDF sẽ làm điều này thông qua những hoạt động quân sự nối tiếp”, quan chức Israel nói thêm.
Hãng thông tấn quốc gia Lebanon NNA cùng ngày đưa tin Israel “đang phá hủy những gì còn sót lại của các ngôi nhà” ở Bint Jbeil, thị trấn từng chứng kiến những trận giao tranh dữ dội giữa IDF và Hezbollah trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Quân đội Israel còn phá hủy nhiều ngôi nhà ở khu dân cư Mais al-Jabal và Deir Siryan, cũng như pháo kích thị trấn Kunin, theo NNA.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.300 người ở Lebanon thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực từ hôm 17/4, vài ngày sau cuộc gặp cấp cao đầu tiên của đại diện hai nước sau nhiều thập kỷ.
Quân đội Lebanon ngày 19/4 thông báo mở lại con đường nối thành phố miền nam Nabatieh với khu Khardali, cùng một phần cầu Burj Rahal-Tyre. Loạt vụ tập kích của Israel nhắm vào những cây cầu bắc qua sông Litani, cách biên giới khoảng 30 km, trước lệnh ngừng bắn đã hạn chế nỗ lực tiếp cận những khu vực trên.
Tin Gốc: Vnexpress
Đài ABC News hôm qua đưa tin hơn 35 triệu người, trải dài ở các bang miền trung nước Mỹ, có nguy cơ đối mặt thời tiết cực đoan, gồm những trận bão và lốc xoáy nghiêm trọng. Một số tiểu bang đã ghi nhận những trận lốc xoáy làm hư hại nhà cửa. Tại Wisconsin, một người đàn ông tử vong sau khi bị sét đánh trúng hôm 15.4.
Các cơn bão hoành hành ở Mỹ tiếp tục đe dọa gây mưa lớn. Trung tâm Dự báo bão của Mỹ nâng cảnh báo lên cấp 4/5 đối với nhiều khu vực, đồng nghĩa những nơi này có nguy cơ xuất hiện những trận bão cường độ lớn và kéo dài, đi kèm nguy cơ lũ quét. Theo CNN, một luồng năng lượng mạnh kết hợp không khí ẩm ở vịnh Mexico được cho là nguyên nhân bùng phát lốc xoáy tại miền trung Mỹ.
Cơ quan khí tượng còn cảnh báo về khả năng xảy ra hiện tượng bão hiếm gặp với những cột mây khổng lồ. Đây là những cơn bão "supercell", ít phổ biến nhưng rất dễ gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan. Khi bão supercell xuất hiện, những đám mây khổng lồ bao phủ một vùng rộng lớn. Nếu hội tụ đủ điều kiện, hiện tượng bão này có thể càn quét liên tục trong nhiều giờ liền, trút xuống những trận mưa đá khổng lồ, gió giật và tạo ra những trận lốc xoáy mạnh.
Tại Colombia, Reuters ngày 18.4 đưa tin lũ lụt trong 2 tháng đầu năm đã tàn phá hơn 1.200 ha chuối ở vùng Uraba, ảnh hưởng đến sản lượng chuối vốn là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 3 ở nước này.
Ngoài ra, mưa lớn kéo dài ở khu vực Đảo Bắc New Zealand đã gây đợt lũ quét tại thủ đô Wellington trong ngày 18.4.
Ngoài mưa bão, nắng nóng gay gắt cũng đang trở thành mối lo ở nhiều khu vực. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ngày 17.4 đã công bố tên gọi mới được thêm vào để phân loại những ngày nóng. Theo đó, từ "kokushobi", hay "ngày nóng gay gắt" sẽ được áp dụng với các ngày có mức nhiệt trên 40 độ C. Giới chức Nhật Bản đã có tên gọi cho các mức nhiệt thấp hơn, và động thái mới nhất phản ánh thực trạng ngày càng xuất hiện những đợt nắng nóng hơn 40 độ C những năm gần đây. Hồi tháng 2, JMA dự báo mùa hè năm nay sẽ nóng hơn mức trung bình.
Trong một nghiên cứu đăng trên chuyên san Environmental Research Letters hôm 7.4, các nhà khoa học chỉ ra dưới tác động lớn từ hiện tượng nóng lên toàn cầu, mùa hè đang đến sớm hơn, kéo dài và khắc nghiệt hơn so với trước. Phân tích từ 10 thành phố lớn trên thế giới, nhóm nhà khoa học cho rằng mùa hè hiện nay trung bình đã dài hơn khoảng 30 ngày so với thập niên 1960.
Ông Ted Scott, trưởng nhóm nghiên cứu, thuộc khoa Địa lý của Đại học British Columbia (Canada), nhận định nhiều thành phố vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với các đợt nắng nóng đến sớm, như việc bố trí các điểm làm mát và cập nhật cảnh báo. Hoạt động sản xuất, chất lượng sống cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng tiêu cực, đặt ra nhu cầu cấp thiết cần cắt giảm khí thải nhà kính và giải quyết tận gốc nguyên nhân gây nóng lên toàn cầu, nhóm nghiên cứu đề cập.
Tin Gốc: Thanh Niên
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã bước sang tuần thứ sáu kể từ các đợt không kích quy mô lớn bắt đầu ngày 28/2.
Với hàng chục nghìn quả bom và tên lửa được sử dụng, chiến dịch phối hợp chung của Washington và Tel Aviv nhằm vào các mục tiêu quân sự Iran đã làm suy yếu đáng kể năng lực phòng không và chỉ huy của Tehran. Tuy nhiên, Iran vẫn kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu và tuyên bố đóng cửa hoàn toàn kể từ đầu tháng 3. Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa leo thang, bao gồm khả năng triển khai bộ binh chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran.
Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 25-32km, là “huyết mạch” kinh tế của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. Hòn đảo này xử lý khoảng 90-95% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, tương đương 1,5-2 triệu thùng/ngày trước chiến tranh, mang lại doanh thu hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Các bến cảng sâu cho phép tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) neo đậu, kết nối trực tiếp với các mỏ dầu lớn như Ahvaz và Marun qua đường ống ngầm.
Theo các tài liệu tình báo Mỹ từ thập niên 1980 (nay vẫn còn giá trị), bất kỳ gián đoạn nào tại Kharg cũng đe dọa sự sống còn của nền kinh tế Iran. Tổng thống Trump đã công khai coi việc kiểm soát hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng dầu tại đây là “lựa chọn ưu tiên” để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và đàm phán.
Dù đã hứng chịu thiệt hại nặng nề từ các đợt không kích của Mỹ - Israel (hơn 90 mục tiêu quân sự trên Kharg đã bị tấn công ngày 13/3 nhưng cơ sở dầu này vẫn được giữ nguyên), Iran thậm chí duy trì khả năng phản công bất đối xứng. Các chuyên gia từ Viện Hudson, Atlantic Council và Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS) đều cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực chiếm đóng trên bộ nào cũng sẽ kích hoạt phản ứng mạnh mẽ từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Dưới đây là bốn kịch bản đáp trả chính mà Tehran có thể lựa chọn để đáp trả Mỹ nếu hòn đảo bị tấn công.
1, Kháng cự mặt đất và hỏa lực bất đối xứng
Kịch bản có xác suất cao nhất là Iran phản công trực tiếp nếu lính Mỹ đặt chân lên đảo Kharg. Hòn đảo nhỏ này (rộng khoảng 20km²), nằm trong tầm bắn dễ dàng của tên lửa đạn đạo ngắn, UAV tấn công và pháo binh ven bờ do IRGC kiểm soát.
Chuyên gia Bryan Clark từ Viện Hudson (Mỹ) nhận định: lực lượng IRGC vẫn đồn trú trên đảo và đã chuẩn bị sẵn các bẫy, bao gồm thiết bị nổ tự chế (IED), mìn và nhiều bất ngờ khác. Một khi Mỹ cố chiếm giữ, việc khôi phục sản xuất dầu sẽ trở nên khó khăn, nên Iran có thể tận dụng để gây thương vong tối đa, tạo áp lực chính trị nội bộ lên Tổng thống Trump.
Chuyên gia Joe Costa từ Atlantic và Jason Campbell từ Viện Trung Đông (Mỹ) đồng quan điểm rằng Iran có thể duy trì cường độ tấn công bằng rocket, UAV, thủy lôi và xuồng tốc độ cao. Với quân số hơn 190.000 người trong Lực lượng Vệ binh và quân đội chính quy, bất kỳ chiến dịch kiểm soát đảo hoặc eo biển Hormuz nào cũng dễ dàng chuyển thành chiến tranh du kích kéo dài.
Các nguồn báo chí Nga như TASS và RT cũng nhấn mạnh rằng Iran đã cảnh báo sẽ dùng tên lửa đạn đạo và UAV quy mô lớn để “thiêu rụi” các cơ sở dầu khí Mỹ và đồng minh nếu Kharg bị tấn công.
Theo giới chuyên gia, việc chiếm giữ Kharg không dễ. Hòn đảo cách các căn cứ Mỹ ở Kuwait 225 m, đòi hỏi hậu cần phức tạp. Chuyên gia Danny Citrinowicz từ INSS (Israel) cảnh báo: “Sẽ rất khó chiếm đảo Kharg. Iran có thể dùng tên lửa đạn đạo bắn phá đường băng, UAV săn lùng tàu tiếp tế và máy bay”.
Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy UAV tự sát và mìn (hoặc ngư lôi) có thể làm tê liệt chuỗi cung ứng. Nếu Mỹ triển khai khoảng 3.000 lính từ Sư đoàn Dù 82, họ sẽ đối mặt với hỏa lực liên tục từ đất liền, dẫn đến thương vong cao và áp lực rút quân nhanh chóng.
2, Tấn công các trung tâm dầu khí Vùng Vịnh
Nếu Mỹ đưa bộ binh vào Iran, Tehran rất có thể leo thang bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng của các đồng minh Mỹ tại vịnh Ba Tư. Iran đã chứng minh khả năng này qua các cuộc tấn công trả đũa gần đây vào cơ sở khí đốt Qatar và Ả rập Xê út sau khi Israel nhắm vào mỏ Pars South.
Chuyên gia Jon Hoffman từ Viện Cato (Mỹ) lưu ý: “Iran vẫn kiềm chế nhưng sẵn sàng leo thang. Họ có thể tấn công cơ sở dầu mỏ, nhà máy điện, thậm chí nhà máy khử mặn, những mục tiêu mang lại lợi ích lớn nhất bằng cách siết chặt thị trường năng lượng toàn cầu”.
Các phân tích từ giới chuyên gia của CSIS (Mỹ) và Foreign Policy cho thấy: một cuộc tấn công vào đảo Kharg hoặc eo Hormuz sẽ đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, thậm chí cao hơn nếu Iran mở rộng mục tiêu sang các mỏ dầu ở Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) hay Qatar. Iran đã phóng tên lửa đạn đạo vào nhà máy điện lớn nhất Israel tuần trước, chứng tỏ họ sẵn sàng nhắm dân sự và năng lượng.
Theo TASS, Iran tuyên bố sẽ “biến tất cả cơ sở dầu khí của Mỹ và đồng minh thành tro bụi” nếu Kharg bị tấn công. Điều này có thể gây gián đoạn sản xuất dầu khu vực, đẩy dầu Brent lên mức kỷ lục (150 USD/thùng) và gây lạm phát toàn cầu. Ông Trump từng giảm nhẹ tác động giá xăng nội địa Mỹ bằng cách cho rằng chỉ là tạm thời, nhưng các nhà phân tích cảnh báo, nếu chiến tranh kéo dài đến giữa tháng 4, gián đoạn nguồn cung sẽ trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cử tri Mỹ.
3, Gia tăng tấn công qua lực lượng ủy nhiệm
Iran có mạng lưới “ủy nhiệm” dày đặc, đã hoạt động mạnh từ đầu xung đột. Các nhóm dân quân Iraq (được Iran hậu thuẫn) đã nhiều lần rocket và UAV vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad và căn cứ Mỹ ở Iraq trong tháng 3. Lực lượng Hezbollah tại Li Băng vẫn giữ khả năng phóng tên lửa vào Israel. Chuyên gia Hoffman (Viện Cato) nhận định: “Các nhóm này sẵn sàng tham gia sâu hơn”.
Lực lượng Houthi tại Yemen (thân Iran) có thể chuyển hướng tấn công sang biển Đỏ. Dù Mỹ từng không kích, làm suy yếu lực lượng này từ tháng 5/2025, họ bị cáo buộc vẫn rải mìn và dùng UAV, tên lửa, gây nguy hiểm cho tàu bè di chuyển trên biển. Chuyên gia Bryan Clark (Viện Hudson) cảnh báo rằng, lực lượng Houthis “mặc dù chưa mạnh bằng Iran nhưng đã chứng minh khả năng gây rối trên biển Đỏ”. Nếu Mỹ leo thang chiến sự tại đảo Kharg, Houthi có thể phong tỏa Bab el-Mandeb, nơi 10% dầu và khí toàn cầu đi qua.
RT (Nga) dẫn nguồn quân sự Iran chỉ rõ, nếu Mỹ gây áp lực hải quân tại vịnh Ba Tư, Tehran chắc chắn sẽ “mở thêm các mặt trận bất ngờ”. Các lực lượng ủy nhiệm có thể tấn công sân bay, cảng và căn cứ quân sự Mỹ ở UAE, Qatar, Ả rập Xê út. Điều này buộc Mỹ và đồng minh phải phân tán lực lượng, tạo “thế tiến thoái lưỡng nan” như chuyên gia Joe Costa nhận định.
4, Đóng eo biển Bab el-Mandeb và mở rộng bất ổn hàng hải
Eo biển Hormuz không phải là mục tiêu duy nhất. Eo Bab el-Mandeb (trên biển Đỏ) là “điểm nghẽn chiến lược thứ hai”, rộng khoảng 32km. Quân đội Iran đã cảnh báo từ cuối tuần trước rằng nếu Mỹ - Israel tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng nước này, Tehran sẽ mở rộng sang các tuyến đường này. Một nguồn quân sự Iran nói với Tasnim: “Chúng tôi sẽ khiến đối phương trả giá gấp đôi”.
Báo Politico và Al Jazeera ghi nhận, lực lượng ủy nhiệm Houthis từng làm gián đoạn biển Đỏ năm 2023-2025 bằng UAV và tên lửa. Iran có thể cung cấp thêm vũ khí, chỉ huy để Houthis rải mìn và tấn công tàu chở dầu. Khoảng 9-10% nguồn cung dầu toàn cầu qua Bab el-Mandeb. Kết hợp với eo Hormuz đang bị phong tỏa, điều này tạo hai mặt trận hàng hải, buộc Mỹ phải huy động hải quân lớn hơn và làm trầm trọng hóa khủng hoảng năng lượng.
Rủi ro leo thang và tác động toàn cầu
Các kịch bản trên không độc lập mà có thể kết hợp, tạo hiệu ứng domino trên toàn khu vực. Theo Foreign Policy, việc Mỹ tấn công đảo Kharg sẽ “quốc tế hóa xung đột” ngay lập tức vì ảnh hưởng đến giá năng lượng. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính, gián đoạn kéo dài có thể đẩy giá dầu vượt 120 USD/thùng, ảnh hưởng tiêu cực chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quan điểm từ Nga (TASS) nhấn mạnh rằng chính quyền Iran không chấp nhận “cú đánh đau” vào đảo Kharg và sẽ dùng mọi phương tiện đáp trả bất đối xứng. Truyền thông phương Tây cảnh báo, việc chiếm giữ Kharg khiến khó khăn về logistics, dễ biến thành “bẫy” như chiến tranh Iraq năm 2003. Các khách hàng dầu lớn nhất của Iran có thể phản đối mạnh mẽ qua ngoại giao, dù chưa can thiệp quân sự.
Iran đã củng cố phòng thủ cho đảo Kharg bằng hệ thống tên lửa tối tân, UAV và mìn (theo nguồn tình báo Mỹ). Dù suy yếu, hệ thống chỉ huy IRGC vẫn hoạt động khá hiệu quả và chặt chẽ, cho phép phản ứng đáp trả nhanh. Ông Trump đang cân nhắc đàm phán song song với đe dọa, nhưng chuyên gia Kenneth Katzman từ báo Al Jazeera cho rằng “một khi Mỹ bắt đầu chiếm lãnh thổ Iran, mọi kịch bản đều mở”.
Kết thúc xung đột phụ thuộc vào việc mở lại eo Hormuz và đàm phán. Tuy nhiên, nếu ông Trump ra lệnh chiếm đảo Kharg, 4 kịch bản trên có thể khiến Mỹ trả giá đắt: thương vong binh sĩ, giá năng lượng tăng vọt và bất ổn khu vực lan rộng.
Lịch sử Trung Đông cho thấy chiến tranh bất đối xứng hiếm khi mang lại thắng lợi nhanh chóng. Đến ngày 6/4, thế giới đang chờ xem quyết định của Mỹ sẽ dẫn đến hòa bình hay một cuộc chiến kéo dài, đắt đỏ hơn cả những gì Washington đang dự tính.
Theo The Hill, NYT, Bloomberg
"Vì tình hình tác chiến hiện nay, học viên trường quân sự Suvorov và Nakhimov, các lữ đoàn thiếu sinh quân và đội hình khí tài cơ giới sẽ không tham gia lễ duyệt binh năm nay", Bộ Quốc phòng Nga cho biết hôm 28/4, khi công bố hình thức tổ chức lễ Duyệt binh Chiến thắng trên Quảng trường Đỏ ngày 9/5.
Cơ quan này thêm rằng các khối duyệt binh sẽ gồm đại diện những học viện quân sự thuộc mọi quân binh chủng và lực lượng vũ trang Nga. Sự kiện cũng có phần trình diễn trên không, với các đội bay biểu diễn và cường kích Su-25 xả khói màu quốc kỳ Nga khi bay qua Quảng trường Đỏ.
Chương trình truyền hình trực tiếp lễ duyệt binh sẽ lồng ghép hình ảnh hoạt động của quân nhân Nga trong chiến dịch Ukraine.
Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (1941-1945) là cuộc chiến quy mô lớn nhất và gây thương vong nặng nề nhất trong lịch sử nhân loại, với khoảng 27 triệu binh sĩ, dân thường Liên Xô thiệt mạng để bảo vệ tổ quốc và nhân loại trước chủ nghĩa phát xít.
Cuộc chiến kết thúc ngày 9/5/1945, khi đại diện phát xít Đức ký vào biên bản xác nhận đầu hàng vô điều kiện trước đại diện Đồng minh tại Berlin. Hồng quân Liên Xô tổ chức lễ Duyệt binh Chiến thắng đầu tiên vào ngày 24/6/1945. Lễ duyệt binh sau đó diễn ra ngày 9/5 vào các năm 1965, 1985 và 1990.
Sau khi Liên Xô tan rã, Nga nối lại Duyệt binh Chiến thắng tại Moskva từ năm 1995. Từ đó tới nay, sự kiện này diễn ra thường niên vào ngày 9/5. Theo hãng thông tấn TASS, các khí tài hạng nặng bắt đầu xuất hiện trở lại kể từ lễ Duyệt binh Chiến thắng năm 2008.
Năm 2020, Nga không tổ chức Duyệt binh Chiến thắng vào ngày 9/5 mà lùi sang ngày 24/6 do đại dịch Covid-19. Lễ Duyệt binh Chiến thắng năm 2025 tại Moskva huy động hơn 180 phương tiện cơ giới và 11.000 quân nhân, gồm binh sĩ Nga và đoàn quân đội từ 13 quốc gia.
Tin Gốc: Vnexpress