Quân đội Iran hôm 6/4 cho biết sự việc xảy ra trước đó một ngày tại khu vực Mahyar thuộc tỉnh Isfahan, miền trung đất nước, khi các đơn vị nước này truy tìm phi công F-15E Mỹ bị bắn rơi và giao tranh trực tiếp với tiêm kích, trực thăng, máy bay không người lái vũ trang đối phương.
Lực lượng Iran đã khai hỏa về phía các máy bay Mỹ, trong đó một tên lửa vác vai đã bắn trúng mục tiêu. Phi cơ Mỹ sau đó bắn trả khiến 4 sĩ quan Iran thiệt mạng, gồm chuẩn tướng Masoud Zare, đại tá Moein Heidari, đại tá Seyyed Saeid Mousavi và trung úy Milad Salarvand.
Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng cùng ngày, Tổng thống Donald Trump nói rằng nỗ lực giải cứu hai phi công tiêm kích F-15E bị bắn rơi là “một trong những cuộc tìm kiếm cứu nạn chiến đấu lớn nhất, phức tạp nhất, gian khổ nhất từng được quân đội Mỹ thực hiện”.
Theo ông, phi công thứ hai “đã trốn tránh sự truy bắt trên mặt đất ở Iran trong gần 48 giờ” trước khi được cứu. Các trực thăng tham gia chiến dịch cũng phải đối mặt với hỏa lực ở cự ly rất gần.
“Quân đội Mỹ đã đổ bộ vào khu vực, giao chiến với đối phương, giải cứu sĩ quan bị mắc kẹt, hạ mọi mối đe dọa và rút khỏi lãnh thổ Iran mà không chịu thương vong nào”, Tổng thống Trump cho hay.
Tổng thống Mỹ khẳng định nước này huy động lực lượng đông đảo tham gia chiến dịch giải cứu một phần nhằm đánh lạc hướng đối phương. “Chúng tôi muốn họ nghĩ rằng phi công đang ở địa điểm khác, bởi Iran triển khai lực lượng quân sự rất lớn ở đó. Hàng nghìn người đang tìm kiếm khi đó”, ông nêu thêm.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran.
Phi công buồng trước được sơ tán ngay sau đó. Sĩ quan điều khiển vũ khí ở buồng sau, được ông Trump mô tả là “một đại tá rất được kính trọng”, phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Công báo Hoàng gia Thái Lan ngày 12/5 cho biết Cục Mỹ thuật nước này đã chính thức đưa 9 di tích lịch sử tại tỉnh Surin vào danh mục di tích cổ quốc gia, trong đó có các quần thể đền Ta Muen, Ta Kwai và Nong Khana nằm ở khu vực biên giới với Campuchia.
Theo Cục Mỹ thuật Thái Lan, động thái nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để bảo vệ các di tích cổ theo luật bảo tồn di sản của nước này. Quyết định được lãnh đạo cục là Phanomboot Chanthachot ký duyệt từ ngày 9/4.
Bộ Văn hóa Campuchia ngày 13/5 chỉ trích Thái Lan, yêu cầu nước láng giềng "thu hồi quyết định đăng ký phi pháp" với các di tích nằm tại khu vực biên giới tranh chấp giữa hai nước, trong đó có đền Tamone, Ta Krabey và K'nar. Đây là tên gọi của Campuchia với đền Ta Muen, Ta Kwai và Nong Khana.
"Campuchia coi việc đăng ký của Thái Lan là nỗ lực trái phép nhằm tạo ra vỏ bọc pháp lý giả tạo đối với các di sản văn hóa nằm trong lãnh thổ có chủ quyền của Vương quốc Campuchia", Bộ Văn hóa Campuchia cho biết.
Thái Lan và Campuchia từ lâu đã có bất đồng về việc phân định đường biên giới dài 800 km, nhiều lần xảy ra xung đột liên quan đến một số ngôi đền cổ có niên đại hàng thế kỷ. Căng thẳng bùng phát thành xung đột hồi tháng 7 và 12/2025, khiến hàng chục người thiệt mạng, hàng trăm nghìn người ở hai bên phải sơ tán.
Trước cuộc xung đột tháng 7/2025, binh sĩ Thái Lan và Campuchia đều hiện diện tại đền Ta Krabey và Tamone, còn Phnom Penh kiểm soát đền K'nar. Nhưng sau cuộc chiến tháng 12/2025, Bangkok giành quyền kiểm soát cả ba đền, cùng một số làng tại khu vực tranh chấp.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, ngày 11-5, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua khuyến nghị về Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu (NEB), kêu gọi các quốc gia thành viên lồng ghép các giá trị của phong trào này vào chính sách quốc gia và các chương trình tài trợ nhằm hướng tới xây dựng môi trường sống bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm trên toàn EU.
Được khởi xướng từ năm 2021, Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu hướng tới kết hợp hài hòa giữa tính bền vững, giá trị kinh tế và yếu tố thẩm mỹ trong quá trình xây dựng và cải tạo các không gian sống.
Theo Hội đồng EU, khuyến nghị mới nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh thông qua việc phát triển các khu dân cư có chi phí hợp lý, thiết kế chất lượng cao và có sự tham gia rộng rãi của cộng đồng.
Khuyến nghị của Hội đồng EU đưa ra 8 định hướng hành động trọng tâm nhằm thúc đẩy triển khai phong trào này trên thực tế. Trong đó, EU khuyến khích các quốc gia thành viên tích hợp các nguyên tắc về tính bền vững, tính bao trùm và thẩm mỹ vào toàn bộ chính sách và chương trình tài trợ có liên quan.
Khuyến nghị cũng nhấn mạnh việc xây dựng môi trường sống theo hướng tuần hoàn và bền vững, ưu tiên cải tạo các công trình hiện có thay vì phá dỡ, đồng thời thúc đẩy sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường nhằm giảm phát thải và hạn chế tác động tiêu cực tới khí hậu.
Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình chuyển đổi không gian sống, bao gồm việc ứng dụng các công cụ kỹ thuật số để người dân cùng tham gia thiết kế và xây dựng môi trường sống chung theo hướng bình đẳng và dễ tiếp cận hơn.
Hội đồng EU đồng thời nhấn mạnh vai trò của nghệ thuật, văn hóa và giáo dục trong thúc đẩy đổi mới và chuyển đổi sạch. Theo khuyến nghị, các quốc gia thành viên cần công nhận và hỗ trợ vai trò của nghệ sĩ, nhà thiết kế và các lĩnh vực sáng tạo trong quá trình phát triển đô thị và cộng đồng.
Ngoài ra, EU cũng kêu gọi tăng cường các chương trình giáo dục và đào tạo nhằm trang bị cho người lao động các kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực xây dựng và cải tạo bền vững, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Khuyến nghị của Hội đồng cũng đề cập việc nâng cao nhận thức về phong trào Bauhaus Mới thông qua phát triển nhãn hiệu NEB và mở rộng cộng đồng NEB, hiện quy tụ gần 2.000 tổ chức địa phương và quốc tế tham gia.
Bên cạnh đó, đặt mục tiêu cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các dự án thuộc khuôn khổ NEB thông qua cơ chế hỗ trợ của chương trình Horizon Europe, đồng thời khuyến khích thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.
Hội đồng EU cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp đa ngành, đa cấp và mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó có hỗ trợ công cuộc tái thiết tại Ukraine.
Phát biểu với tư cách Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Bộ trưởng Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn và Môi trường Cộng hòa Cyprus Maria Panayiotou cho rằng Bauhaus Mới của châu Âu không chỉ liên quan đến kiến trúc hay các công trình đẹp về hình thức, mà còn hướng tới việc xây dựng những cộng đồng năng động và thúc đẩy lối sống bền vững trong các khu dân cư trên toàn liên minh.
Theo bà Panayiotou, khuyến nghị mới sẽ tạo động lực để các quốc gia thành viên tiếp nhận đầy đủ tinh thần của phong trào Bauhaus Mới vì một tương lai xanh hơn, bao trùm hơn và chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Mặc dù khuyến nghị của Hội đồng không mang tính ràng buộc pháp lý như các quy định hoặc chỉ thị của EU, văn bản này được xem là định hướng quan trọng nhằm khuyến khích các quốc gia thành viên điều chỉnh chính sách quốc gia phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm mà EU đang theo đuổi.
Đây cũng được xem là một trong những sáng kiến hỗ trợ triển khai Thỏa thuận Công nghiệp sạch và quá trình chuyển đổi sạch của EU.
