Đó là câu nói của Hoa khôi Nét đẹp Thầy thuốc trẻ – Miss HYPA 2026 – bác sĩ Thái Minh Ngọc, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân 115.
Tiếng bánh xe băng ca dội trên nền gạch, gấp gáp và nặng nề; tiếng bước chân gần như chạy của bác sĩ, y tá; tiếng máy móc vang lên lạnh lẽo, dứt khoát. Người bệnh được đưa vào với chẩn đoán nhồi máu cơ tim nặng. Người nhà bối rối, gần như chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra. Trước mắt họ là 2 lựa chọn: điều trị bảo tồn bằng thuốc hoặc can thiệp đặt stent. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử ấy, họ không thể tự đưa ra quyết định, mà phải đặt trọn niềm tin vào bác sĩ – người đưa ra “câu trả lời thay”.
“Trong cấp cứu, chúng tôi chỉ có vài phút để giành giật sự sống. Vai trò của bác sĩ là tư vấn chính xác, dựa trên chuyên môn và bằng chứng mới nhất, giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ lợi ích – nguy cơ; còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về họ”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Giữa áp lực thời gian và sự hoang mang của người nhà, bác sĩ Minh Ngọc vẫn giữ được sự bình tĩnh, kiên trì giải thích từng phương án điều trị. Cuối cùng, gia đình lựa chọn can thiệp; ca bệnh sau đó được ê kíp tim mạch của bệnh viện xử trí thành công.
“Mỗi người bệnh có mỗi hoàn cảnh và khả năng tuân thủ điều trị khác nhau. Chỉ khi đủ bình tĩnh, bác sĩ mới nhận ra những khác biệt đó để điều chỉnh cách tư vấn cho phù hợp”, bác sĩ Ngọc nói.
Thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Quang, Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân 115, nhận xét: “Bác sĩ Minh Ngọc rất nhiệt huyết, luôn tận tâm với người bệnh. Việc gì cần nhanh thì xử lý dứt khoát, nhưng khi cần tỉ mỉ, Ngọc cũng làm rất kỹ. Đặc biệt, cách giao tiếp rất ‘đời’. Phần lớn bệnh nhân ở Khoa Cấp cứu là người lao động, nên điều này giúp Ngọc trao đổi hiệu quả hơn. Tôi đánh giá Ngọc đã và đang đảm đương rất tốt vai trò của mình”.
Làm việc tại Khoa Cấp cứu – nơi được ví như “đầu sóng ngọn gió” của bệnh viện – hơn 2 năm, bác sĩ trẻ Thái Minh Ngọc cho biết những ngày đầu từng “stress đến mức về nhà chỉ muốn ngủ, chưa kịp thích nghi với nhịp làm việc khốc liệt”. Thế nhưng, chính môi trường áp lực ấy lại trở thành động lực để Ngọc dấn thân vào thử thách mới, khi quyết định tham gia cuộc thi Miss HYPA 2026 do Hội Thầy thuốc trẻ TP.HCM tổ chức.
“Trước khi là hoa khôi, tôi là một bác sĩ. Danh hiệu Miss HYPA 2026 với tôi không chỉ là vinh dự, mà còn giúp tôi bền bỉ và kiên cường hơn. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh việc việc khám bệnh, kê toa, thì truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng cũng là một phần vận dụng chuyên môn cực kỳ quan trọng. Tôi muốn làm cầu nối, giúp người dân hiểu đúng về y tế giữa ‘ma trận’ thông tin trên mạng xã hội”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7.4, bác sĩ Thái Minh Ngọc chia sẻ về định hướng “sức khỏe ứng dụng” mà cô đang ấp ủ: Thông tin y tế hiện nay không thiếu, nhưng điều quan trọng là nhiều người dân chưa biết cách sử dụng đúng.
Vì vậy, các dự án của Miss HYPA 2026 tập trung vào việc “đơn giản hóa” kiến thức y khoa, giúp người dân dễ hiểu và có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày. Mục tiêu không chỉ dừng ở điều trị mà còn nâng cao nhận thức, hướng đến phòng bệnh từ sớm.
Lão hóa là quá trình tự nhiên không thể tránh khỏi theo thời gian. Tuy nhiên, quá trình lão hóa không giống nhau ở mọi người. Lão hóa sớm xảy ra khi các dấu hiệu điển hình của tuổi già xuất hiện sớm hơn so với tuổi thật.
Đốm nâu trên da
Các đốm nâu thường xuất hiện ở người trên 40 tuổi. Hầu hết là lành tính và do tích lũy tác động của ánh nắng trong nhiều năm. Những vùng tăng sắc tố này có thể xuất hiện trên mặt, mu bàn tay hoặc cẳng tay. Người có làn da sáng màu có thể gặp tình trạng này sớm hơn. Tuy nhiên, bạn nên đi khám nếu đốm có màu đen, thay đổi hình dạng, bị chảy máu, có bờ không đều...
Để tránh tình trạng này, hãy dùng kem chống nắng, che chắn khi ra ngoài và hạn chế tiếp xúc nắng gắt 10h-14h.
Suy giảm trí nhớ
Những thay đổi nhẹ về trí nhớ có thể bắt đầu từ sau tuổi 40, chẳng hạn như mất nhiều thời gian hơn để nhớ tên hoặc vừa định làm gì đó rồi lại quên. Đây là biểu hiện khá phổ biến của quá trình lão hóa bình thường. Phần lớn các bệnh lý nghiêm trọng như bệnh Alzheimer hay sa sút trí tuệ thường xuất hiện sau 65 tuổi và không phải ai lớn tuổi cũng mắc. Để giữ đầu óc minh mẫn, bạn nên ăn uống lành mạnh, duy trì giao tiếp xã hội và tập thể dục đều đặn.
Đau nhức khớp
Đau nhức khớp không xảy ra với tất cả mọi người khi lớn tuổi, nhưng nguy cơ thoái hóa khớp tăng dần theo thời gian. Nam giới thường bắt đầu có triệu chứng sau 45 tuổi, còn ở nữ là sau 55 tuổi. Vận động thường xuyên có thể giúp khắc phục tình trạng này. Chỉ cần duy trì khoảng một giờ tập luyện 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần để đảm bảo sức khỏe, kết hợp các bài tăng độ linh hoạt, sức mạnh và vận động nhẹ là đã có lợi. Nếu mới bắt đầu tập, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để chọn bài tập phù hợp.
Da khô
Theo tuổi tác, da có xu hướng giảm sản xuất dầu tự nhiên, dễ trở nên khô và xỉn màu, đặc biệt sau tuổi 40. Tuy nhiên, tình trạng da khô cũng có thể liên quan đến thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Để cải thiện, nên tắm nhanh bằng nước ấm thay vì nước quá nóng, làm sạch da nhẹ nhàng và dưỡng ẩm đều đặn mỗi ngày. Đồng thời, cần uống đủ nước và hạn chế tiếp xúc lâu với môi trường khô. Nếu da khô và ngứa kéo dài không giảm, người bệnh nên đến khám bác sĩ da liễu để được đánh giá và tư vấn phù hợp.
Nếp nhăn hoặc da chảy xệ
Khi bước sang tuổi 30, da bắt đầu giảm sản xuất collagen - loại protein giúp da giữ độ đàn hồi và săn chắc. Khi lượng collagen giảm, da dễ xuất hiện nếp nhăn, chảy xệ hơn. Điều này thường thấy ở những vùng cơ hoạt động nhiều như trán hoặc vùng tiếp xúc nhiều với ánh nắng.
Độ tuổi xuất hiện nếp nhăn khác nhau ở mỗi người và không có tiêu chuẩn rõ ràng về sớm hay muộn. Đôi khi nguyên nhân không hẳn do lão hóa mà có thể do bụi bẩn hoặc mất nước.
Rụng tóc
Rụng tóc xảy ra khi các tế bào gốc kích thích mọc tóc mới trong nang tóc dần suy giảm. Nội tiết tố, môi trường, di truyền và chế độ ăn uống đều ảnh hưởng đến tốc độ rụng tóc. Khoảng 40% phụ nữ trên 70 tuổi gặp tình trạng rụng tóc, trong khi ở nam giới, khoảng 50% bị rụng tóc sau tuổi 50.
Theo thời gian, lớp da phía trên trở nên mỏng hơn và chứa ít protein cấu trúc như collagen - thành phần giúp da giữ được hình dạng. Kết quả là bàn tay có thể trở nên gân guốc hơn, da mỏng và dễ xuất hiện nếp nhăn. Không có độ tuổi cụ thể xác định khi nào bàn tay bắt đầu lão hóa, nhưng nhiều người thường nhận thấy dấu hiệu này từ cuối tuổi 30 đến đầu tuổi 40.
Mỡ bụng nhiều hơn trước
Mỡ cơ thể có xu hướng tích tụ ở vùng bụng khi bạn già đi, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh. Vòng eo lớn có liên quan đến các vấn đề sức khỏe như bệnh tim và tiểu đường type 2. Nguy cơ này tăng nếu vòng eo vượt quá 88 cm ở nữ hoặc 102 cm ở nam. Tập thể dục đều đặn và ăn uống lành mạnh là cách tốt nhất để kiểm soát.
Không phải lúc nào các món lành mạnh như trái cây, rau củ hay chất béo có lợi đều sẽ giúp kiểm soát cân nặng. Trên thực tế, mọi loại thực phẩm đều chứa calo. Khi tổng calo nạp vào cao hơn nhu cầu, cơ thể vẫn sẽ tích trữ phần dư dưới dạng mỡ thừa, theo chuyên trang sức khỏe Healthy (Mỹ).
Các món như trái bơ, quả hạch hay sinh tố trái cây đều rất giàu dinh dưỡng nhưng đồng thời cũng chứa nhiều calo. Nếu ăn với lượng lớn mà không để ý, chúng ta rất dễ vượt quá nhu cầu cơ thể.
Một vấn đề phổ biến là nhiều người không còn cảm nhận đúng về lượng ăn phù hợp. Khẩu phần trong cuộc sống hiện đại thường lớn hơn trước, khiến nhiều người quen với việc ăn nhiều mà không nhận ra.
Ví dụ, một tô bún hoặc gỏi cuốn tưởng chừng nhẹ nhàng, nhiều rau nhưng nếu chan nhiều nước mắm pha đường hoặc thêm nhiều sốt béo, chẳng hạn như sốt mayonnaise, thì tổng năng lượng sẽ tăng đáng kể.
Tương tự, một ly sinh tố bơ hoặc sinh tố xoài ngoài trái cây còn có thêm sữa đặc và đường. Do đó, lượng calo có thể tương đương một bữa ăn nhẹ chứ không chỉ là một phần trái cây đơn thuần.
Khi ăn kiêng nghiêm ngặt, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách giảm tiêu hao calo. Đây là cơ chế thích nghi chuyển hóa, là cách cơ thể tự bảo vệ để tránh bị thiếu năng lượng.
Điều này khiến một số người sau khi giảm cân bằng cách ăn kiêng sẽ dễ tăng cân trở lại. Nguyên nhân là vì cơ thể đã thay đổi khiến tốc độ trao đổi chất chậm lại, hoóc môn gây đói tăng lên và giảm khối lượng cơ. Khi đó, dù ăn không nhiều, cơ thể vẫn dễ tích mỡ thừa hơn.
Ăn uống chỉ là một phần của hành trình giảm cân. Nếu không tập luyện, phần calo dư thừa vẫn sẽ được tích lũy thành mỡ. Ngược lại, có người tập luyện nhưng chưa đúng cách, chẳng hạn chỉ tập cardio mức độ nhẹ mà không tập các bài sức mạnh để tăng cơ bắp.
Trong khi đó, cơ bắp giúp tăng đốt calo ngay cả khi cơ thể nghỉ ngơi. Khi khối cơ giảm, do tuổi tác hoặc ít vận động, cơ thể sẽ đốt ít calo hơn, khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn, theo Healthy.
Huyết áp cao hay tăng huyết áp xảy ra khi huyết áp đo tại phòng khám lớn hơn hoặc bằng 140/90 mmHg. Tiền tăng huyết áp khi nằm trong khoảng 120-139/80-89 mmHg, mức huyết áp tối ưu khi dưới 120/80 mmHg. Đây được coi là "kẻ giết người thầm lặng" vì ít gây triệu chứng và có thể dẫn đến bệnh tim, đột quỵ và suy thận. Các nguyên nhân bao gồm di truyền, chế độ ăn uống kém (nhiều muối), thiếu vận động, căng thẳng, được điều trị bằng thay đổi lối sống và thuốc.
Các loại hạt được xem là thực phẩm tốt cho tim mạch vì chứa protein, chất xơ và chất béo lành mạnh. Một số còn giàu vitamin và khoáng chất đặc biệt, có thể mang lại lợi ích cho người cao huyết áp.
Hạnh nhân
Hạnh nhân là nguồn chất xơ và protein thực vật dồi dào. Duy trì chế độ ăn giàu hai chất này có thể giảm nguy cơ cao huyết áp. Hạnh nhân còn chứa các dưỡng chất có lợi cho huyết áp gồm:
Magie: 28 g hạnh nhân cung cấp khoảng 76,5 mg magie (tương đương 18-25% nhu cầu cơ thể cần hằng ngày - DV). Magie giúp hạ huyết áp chủ yếu bằng cách hoạt động như một chất ức chế kênh canxi tự nhiên, thúc đẩy sự giãn nở của mạch máu và giảm sức cản mạch máu.
Vitamin E: 28 g hạnh nhân chứa khoảng 7,26 mg vitamin E (gần 50% DV). Vitamin E là chất chống oxy hóa giúp hạn chế tổn thương tế bào do gốc tự do - yếu tố liên quan đến bệnh tim mạch.
Hạt óc chó
Loại hạt này không chỉ giàu protein và chất xơ mà còn chứa nhiều chất béo không bão hòa đa (chất béo tốt). 28 g (khoảng 7 hạt óc chó) có khoảng 13,4 g chất béo tốt, bao gồm omega-3 và omega-6. Những chất béo này mang lại nhiều lợi ích như omega-3 có thể giảm mỡ máu và nguy cơ rối loạn nhịp tim, omega-6 hỗ trợ kiểm soát đường huyết, đồng thời cả hai đều góp phần giảm huyết áp.
Hạt dẻ cười
Hạt dẻ cười là món ăn vặt giàu dinh dưỡng như protein, chất xơ và chất béo lành mạnh - tất cả đều liên quan đến cải thiện huyết áp. Ngoài ra, loại hạt này còn chứa chất chống oxy hóa như beta-carotene, lutein, zeaxanthin và vitamin C, giúp giảm stress oxy hóa, đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Kali trong hạt dẻ cười có tác dụng giãn mạch máu và đào thải natri dư thừa, từ đó cải thiện huyết áp.
Hạt Brazil
Hạt Brazil là loại hạt lớn, giàu dưỡng chất tốt cho tim mạch. Khẩu phần 6 hạt cung cấp 2,1 g chất xơ, 4 g protein, 6,9 g chất béo không bão hòa đa. Chế độ ăn giàu các chất này có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp tốt hơn.
Đặc biệt, hạt Brazil rất giàu selen, một hạt có thể chứa 68-91 mcg selen. Ở liều lượng hợp lý, selen giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên tiêu thụ quá 400 mcg selen mỗi ngày.
Để bổ sung hạt vào chế độ ăn, bạn có thể trộn các loại hạt vào salad, thêm hạt óc chó và chuối vào cháo yến mạch, rắc hạt dẻ cười lên trái cây tươi, kết hợp hạt với sữa chua... Lưu ý kiểm soát khẩu phần khoảng một nắm (tương đương 28 g) mỗi ngày vì chúng giàu calo có thể dẫn đến tăng cân.
