Huyết áp cao hay tăng huyết áp xảy ra khi huyết áp đo tại phòng khám lớn hơn hoặc bằng 140/90 mmHg. Tiền tăng huyết áp khi nằm trong khoảng 120-139/80-89 mmHg, mức huyết áp tối ưu khi dưới 120/80 mmHg. Đây được coi là “kẻ giết người thầm lặng” vì ít gây triệu chứng và có thể dẫn đến bệnh tim, đột quỵ và suy thận. Các nguyên nhân bao gồm di truyền, chế độ ăn uống kém (nhiều muối), thiếu vận động, căng thẳng, được điều trị bằng thay đổi lối sống và thuốc.
Các loại hạt được xem là thực phẩm tốt cho tim mạch vì chứa protein, chất xơ và chất béo lành mạnh. Một số còn giàu vitamin và khoáng chất đặc biệt, có thể mang lại lợi ích cho người cao huyết áp.
Hạnh nhân
Hạnh nhân là nguồn chất xơ và protein thực vật dồi dào. Duy trì chế độ ăn giàu hai chất này có thể giảm nguy cơ cao huyết áp. Hạnh nhân còn chứa các dưỡng chất có lợi cho huyết áp gồm:
Magie: 28 g hạnh nhân cung cấp khoảng 76,5 mg magie (tương đương 18-25% nhu cầu cơ thể cần hằng ngày – DV). Magie giúp hạ huyết áp chủ yếu bằng cách hoạt động như một chất ức chế kênh canxi tự nhiên, thúc đẩy sự giãn nở của mạch máu và giảm sức cản mạch máu.
Vitamin E: 28 g hạnh nhân chứa khoảng 7,26 mg vitamin E (gần 50% DV). Vitamin E là chất chống oxy hóa giúp hạn chế tổn thương tế bào do gốc tự do – yếu tố liên quan đến bệnh tim mạch.
Hạt óc chó
Loại hạt này không chỉ giàu protein và chất xơ mà còn chứa nhiều chất béo không bão hòa đa (chất béo tốt). 28 g (khoảng 7 hạt óc chó) có khoảng 13,4 g chất béo tốt, bao gồm omega-3 và omega-6. Những chất béo này mang lại nhiều lợi ích như omega-3 có thể giảm mỡ máu và nguy cơ rối loạn nhịp tim, omega-6 hỗ trợ kiểm soát đường huyết, đồng thời cả hai đều góp phần giảm huyết áp.
Hạt dẻ cười
Hạt dẻ cười là món ăn vặt giàu dinh dưỡng như protein, chất xơ và chất béo lành mạnh – tất cả đều liên quan đến cải thiện huyết áp. Ngoài ra, loại hạt này còn chứa chất chống oxy hóa như beta-carotene, lutein, zeaxanthin và vitamin C, giúp giảm stress oxy hóa, đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Kali trong hạt dẻ cười có tác dụng giãn mạch máu và đào thải natri dư thừa, từ đó cải thiện huyết áp.
Hạt Brazil
Hạt Brazil là loại hạt lớn, giàu dưỡng chất tốt cho tim mạch. Khẩu phần 6 hạt cung cấp 2,1 g chất xơ, 4 g protein, 6,9 g chất béo không bão hòa đa. Chế độ ăn giàu các chất này có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp tốt hơn.
Đặc biệt, hạt Brazil rất giàu selen, một hạt có thể chứa 68-91 mcg selen. Ở liều lượng hợp lý, selen giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên tiêu thụ quá 400 mcg selen mỗi ngày.
Để bổ sung hạt vào chế độ ăn, bạn có thể trộn các loại hạt vào salad, thêm hạt óc chó và chuối vào cháo yến mạch, rắc hạt dẻ cười lên trái cây tươi, kết hợp hạt với sữa chua… Lưu ý kiểm soát khẩu phần khoảng một nắm (tương đương 28 g) mỗi ngày vì chúng giàu calo có thể dẫn đến tăng cân.
Nhiều người cho rằng phải đến khi có bệnh mới cần chăm sóc sức khỏe, hoặc muốn khỏe mạnh phải bắt đầu từ những thay đổi "to tát". Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền tảng của một cơ thể dẻo dai lại được xây dựng từ những việc rất nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa, sức khỏe là trạng thái thoải mái hoàn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là không có bệnh tật. Điều này cho thấy sức khỏe có mối liên hệ mật thiết với lối sống và thói quen sinh hoạt. Do đó, việc chăm sóc sức khỏe cần được xem như một hành trình xuyên suốt, không ngắt quãng và phải được bắt đầu từ những hành động đơn giản nhất mỗi ngày.
Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM khuyến cáo các thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò quyết định trong bảo vệ cơ thể. Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc và hạn chế rượu bia có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm. Lợi ích sức khỏe không đến từ những nỗ lực ngắn hạn mà được tích lũy qua các hành động nhỏ duy trì đều đặn mỗi ngày, từ đó hình thành "lá chắn" vững chắc chống lại các tác nhân gây bệnh.
Bên cạnh sinh hoạt lành mạnh, việc chủ động phòng bệnh sẽ giúp chúng ta nhận diện sớm các nguy cơ, từ đó ngăn chặn sự tiến triển của bệnh tật ngay từ giai đoạn "mầm mống". Việc phát hiện sớm không chỉ nâng cao tỷ lệ điều trị thành công mà còn giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh và xã hội.
Để xây dựng hành trình chăm sóc sức khỏe trọn đời, có thể bắt đầu ngay hôm nay bằng việc thực hiện 7 thói quen thiết thực sau:
Ăn đủ bữa, tăng cường rau xanh, trái cây.
Uống đủ nước, khoảng 1,5-2 lít mỗi ngày.
Duy trì vận động thể chất ít nhất 30 phút mỗi ngày.
Khi nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2, bé sốt cao 39 độ, mạch nhanh 140 lần/phút, thở nhanh 25 lần/phút, các ban rải rác toàn thân. Xét nghiệm định lượng CRP (định lượng protein - đánh giá tình trạng viêm) với kết quả 154mg/L, tăng gấp 20 lần giá trị bình thường. Trước nguy cơ diễn biến nặng, bệnh nhi được chuyển sang Khoa Hồi sức Nhiễm, tại khu vực cách ly riêng biệt.
Ngày 4.5, bác sĩ chuyên khoa 2 Đỗ Châu Việt - Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết trẻ được hỗ trợ hô hấp, tiêm kháng sinh và theo dõi các dấu hiệu sinh tồn. Sau 2 ngày, bệnh nhi đáp ứng với phương pháp điều trị, bé hết sốt, tử ban nhạt màu dần, bạch cầu máu, CRP giảm và được chuyển về Khoa Nhiễm tiếp tục điều trị.
Sau khi điều trị đủ liều kháng sinh, các chỉ số xét nghiệm của bệnh nhi ổn định, bệnh nhi được xuất viện trong niềm vui của gia đình và nhân viên y tế.
Bác sĩ Việt khuyến cáo, bệnh viêm não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao vì bệnh tiến triển nặng rất nhanh (thể nhiễm trùng huyết tối cấp khởi phát bệnh và tử vong trong vòng 24 giờ); có thể để lại di chứng tổn thương thần kinh vĩnh viễn (thể viêm màng não mủ); cắt cụt chi (hoại tử chi do tắc mạch).
Hiện nay số ca mắc não mô cầu có khuynh gia tăng trong năm 2025 và đầu năm 2026. Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất rơi vào độ tuổi trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và tuổi thanh thiếu niên. Việc tiêm vắc xin phòng ngừa não mô cầu là lá chắn quan trọng bảo vệ trẻ hiệu quả nhất.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4, Bệnh viện Đa khoa Sơn Uyên (Bắc Ninh) ký kết hợp tác triển khai giải pháp tầm soát rung nhĩ và sàng lọc nguy cơ tai biến, đột quỵ trong cộng đồng.
Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ đột quỵ cao nhất thế giới, với khoảng 200.000 ca mỗi năm. Như vậy, trung bình mỗi ngày tại nước ta có khoảng 548 ca tai biến, đột quỵ. Bên cạnh đó, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa.
Đáng lo ngại, nhiều trường hợp xảy ra đột ngột, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng trước đó. Trong số các nguyên nhân quan trọng, rung nhĩ - một dạng rối loạn nhịp tim - được xem là "thủ phạm thầm lặng" làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây tắc mạch máu não dẫn tới đột quỵ.
Theo các nghiên cứu cho thấy rung nhĩ có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần, nhưng thường bị bỏ sót vì không xuất hiện liên tục. Ở người trẻ, tình trạng này thường bị nhầm với mệt mỏi hay stress, khiến nhiều ca chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng.
Thực tế cho thấy phần lớn người bệnh không biết mình mắc rung nhĩ do triệu chứng mơ hồ, dễ bị bỏ qua. Việc phát hiện thường chỉ diễn ra khi đã xuất hiện biến chứng. Đây chính là khoảng trống mà chương trình hợp tác lần này hướng tới. Theo đó, công nghệ tầm soát rung nhĩ được tích hợp ngay trong máy đo huyết áp gia đình.
Điểm đáng chú ý của công nghệ này là khả năng phát hiện bất thường nhịp tim ngay trong thao tác đo huyết áp thông thường.
Nhờ đó người sử dụng có thể tự theo dõi sức khỏe tim mạch tại nhà, phát hiện sớm dấu hiệu loạn nhịp để đi khám kịp thời, thay vì chỉ phát hiện khi biến chứng đã xảy ra.
Ông Tạ Văn Luận, đại diện đơn vị cung cấp, chia sẻ: "Mỗi chiếc máy đo có chức năng phát hiện rung nhĩ được trao đi là thêm một gia đình được bảo vệ trước bóng đen của tai biến, đột quỵ. Chúng tôi mong muốn góp phần làm giảm con số 548 ca tai biến mỗi ngày trong tương lai gần".
Trong bối cảnh hệ thống y tế đang đối mặt với áp lực lớn từ các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là bệnh tim mạch và đột quỵ, việc ứng dụng công nghệ để phát hiện sớm, can thiệp sớm là hướng đi mang tính bền vững. Các chuyên gia cũng kỳ vọng sẽ phát triển chương trình thành mô hình điểm để nhân rộng tại nhiều địa phương khác.
Khi công nghệ tầm soát rung nhĩ được phổ biến rộng rãi, người dân có thể chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe tim mạch, qua đó giảm thiểu nguy cơ đột quỵ.
Trong chiến lược chăm sóc sức khỏe hiện đại, y tế dự phòng đang ngày càng được coi trọng. Và đôi khi sự thay đổi lớn lại bắt đầu từ những hành động rất nhỏ như một lần đo huyết áp mỗi ngày.
Để phòng chống bệnh rung nhĩ hiệu quả, các bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần xây dựng lối sống lành mạnh: kiểm soát huyết áp, tiểu đường, duy trì cân nặng hợp lý, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, caffeine và tập thể dục vừa sức.
Cần giảm ăn mặn, ngủ đủ giấc (7-9 giờ/đêm) và khám sức khỏe tim mạch định kỳ để phát hiện sớm rối loạn nhịp.