Nhằm hiện thực hóa mục tiêu mỗi công dân Thủ đô đều được khám, theo dõi sức khỏe liên tục theo vòng đời, chăm sóc toàn diện, Sở Y tế Hà Nội vừa ban hành Công văn số 4250/SYT-NVY về việc hướng dẫn nội dung chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho người dân và trẻ em dưới 6 tuổi.
Theo đó, Sở Y tế đề nghị Sở Nội vụ, Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các phường/xã căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao phối hợp chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý triển khai thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Đồng thời, yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong và ngoài công lập nghiên cứu, tổ chức thực hiện các nội dung chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho người dân và trẻ em dưới 6 tuổi theo hướng dẫn của Bộ Y tế tại Quyết định số 1284/QĐ-BYT và Công văn số 3401/BYT-KCB.
Tổ chức triển khai đồng bộ, thiết thực, hiệu quả công tác khám sức khỏe định kỳ cho người dân, phấn đấu đạt mục tiêu người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm, được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời từ năm 2026.
Trong hướng dẫn vừa ban hành, Bộ Y tế quy định nội dung khám đối với từng nhóm đối tượng:
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, công tác khám sức khỏe định kỳ được thực hiện theo Quyết định số 1284/QĐ-BYT về hướng dẫn nội dung chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi.
Đối với người từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi, khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Các nội dung khám gồm: khám thể lực (chiều cao, cân nặng, mạch, huyết áp); khám lâm sàng nhi khoa (tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa, thận, tiết niệu, thần kinh, tâm thần và các nội dung lâm sàng khác); mắt; tai mũi họng; răng hàm mặt và khám cận lâm sàng (xét nghiệm huyết học, sinh hóa, chụp X-quang và các xét nghiệm khác khi có chỉ định của bác sĩ).
Các xét nghiệm cận lâm sàng thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ hoặc yêu cầu tự nguyện chi trả của người dân hoặc theo tình hình thực tiễn về khả năng hỗ trợ chi trả của địa phương, đơn vị.
Đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, nội dung khám gồm: khám thể lực (chiều cao, cân nặng, mạch, huyết áp); nội khoa (tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa, thận, tiết niệu, nội tiết, cơ xương khớp, thần kinh, tâm thần); ngoại khoa, da liễu, sản phụ khoa, mắt, tai mũi họng, răng – hàm – mặt; khám cận lâm sàng (xét nghiệm huyết học, sinh hóa, chụp X-quang và các xét nghiệm khác khi có chỉ định của bác sĩ).
Khi hỏi tiền sử bệnh tật, khám lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh nếu có dấu hiệu tổn thương nghi ngờ mắc bệnh lao, u phổi hay bệnh lý khác, người hành nghề cần chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên khoa làm căn cứ chẩn đoán, điều trị hoặc chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để chẩn đoán và can thiệp sớm bệnh tật.
Đối với lao động nữ, danh mục khám phụ sản sẽ thực hiện theo phụ lục riêng của Thông tư 32/2023/TT-BYT.
Ngoài ra, hướng dẫn của Bộ Y tế cũng quy định riêng việc khám sức khỏe đối với cán bộ, học sinh, lái xe ô tô, nhân viên hàng không, người điều khiển phương tiện đường sắt, thuyền viên và các nhóm nghề đặc thù khác theo quy định chuyên ngành hiện hành.
Thông tin được bà Nguyễn Thị Nga - Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế - chia sẻ tại lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 diễn ra ngày 15-5 tại Hà Nội.
Theo bà Nga, trong quý 1-2026, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ với 649 đối tượng xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong số này, xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỉ lệ lớn nhất - chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc.
"Có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân", bà Nga cho biết.
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng.
Ngoài các vụ xâm hại tình dục, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.
Liên quan các vụ bạo hành trẻ em gây bức xúc dư luận thời gian qua, bà Nga cho hay xâm hại trẻ em là một dạng "tội phạm ẩn", nhiều vụ việc diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phát hiện hoặc không được thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng.
"Các vụ bạo hành trẻ em nghiêm trọng thời gian qua cho thấy không ít trường hợp trẻ bị bạo lực kéo dài bởi cha dượng, người tình của mẹ hoặc chính người thân trong gia đình. Không phải chỉ xảy ra một lần rồi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ngay.
Có những trường hợp kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần nhưng các thành viên trong gia đình không lên tiếng, không can thiệp", bà Nga nói và cho rằng đây là vấn đề rất đáng báo động.
Theo bà, ở Việt Nam hiện nay, kiến thức về bảo vệ trẻ em và kỹ năng làm cha mẹ vẫn còn thiếu.
Nhiều tài liệu chuyên môn trước đây chủ yếu do các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hỗ trợ xây dựng, trong khi hệ thống tài liệu chuẩn hóa của cơ quan quản lý nhà nước chưa nhiều.
Dự kiến trong tháng 6 hoặc đầu quý 3 năm nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em sẽ hoàn thiện và ban hành bộ tài liệu truyền thông về bảo vệ trẻ em và phòng chống xâm hại trẻ em để phục vụ công tác tuyên truyền.
Bên cạnh đó, bà cũng nhận định một trong những khó khăn lớn trong bảo vệ trẻ em hiện nay là thiếu nhân lực làm công tác bảo vệ trẻ em ở cơ sở.
Luật Trẻ em quy định trách nhiệm của cán bộ bảo vệ trẻ em cấp xã từ năm 2017, tuy nhiên thực tế nhiều nơi vẫn chưa bố trí đủ nhân lực. Điều này dẫn đến tình trạng địa phương không nắm được danh sách trẻ có nguy cơ cao để theo dõi, hỗ trợ kịp thời.
Đặc biệt, nhóm trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly thân, ly hôn hoặc sống cùng cha dượng, mẹ kế được đánh giá là nhóm nguy cơ cao dễ bị bạo lực, xâm hại.
"Khi không có nhân lực để rà soát, thăm hộ gia đình hay tư vấn hỗ trợ thì đến lúc sự việc xảy ra nghiêm trọng chính quyền mới biết và vào cuộc", bà Nga nói.
Lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em cho hay để công tác bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn, cần đồng thời bảo đảm ba trụ cột gồm hoàn thiện thể chế, phát triển hệ thống dịch vụ và tăng nguồn lực con người.
Hiện Bộ Y tế đang sửa đổi Luật Trẻ em cùng nhiều văn bản liên quan nhằm tháo gỡ các khó khăn trong thực tiễn. Dự thảo sửa đổi luật dự kiến được đưa ra Quốc hội thảo luận trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đang xây dựng chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định pháp luật. Theo định hướng được nêu trong Nghị quyết 263, đến năm 2027, 100% cấp xã phải bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em và thiết lập mạng lưới hoạt động 24/7.
Hiện cả nước có hơn 500 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, gồm cả công lập và ngoài công lập. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn cần tiếp tục được mở rộng và nâng cao chất lượng để trẻ em và gia đình có thể tiếp cận hỗ trợ thuận lợi hơn.
Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động lại các hoạt động chuyển hóa. Một bữa sáng cân bằng với thực phẩm quen thuộc như bún có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và hạn chế mệt mỏi trong ngày.
Theo Tổ chức Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, bữa sáng nên kết hợp đầy đủ tinh bột, protein và rau củ để cung cấp năng lượng bền vững và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Đây là lựa chọn phổ biến, dễ tìm và phù hợp với nhịp sống bận rộn:
Sự kết hợp giữa tinh bột và protein giúp ổn định đường huyết, hạn chế tình trạng mệt mỏi sau ăn. Khi ăn kèm rau, quá trình tiêu hóa cũng diễn ra tốt hơn.
Bác sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại hệ thống bệnh viện Fortis Healthcare (Ấn Độ), cho biết bữa sáng cân bằng giúp duy trì năng lượng ổn định và cải thiện khả năng tập trung trong buổi sáng.
Não bộ cần nguồn năng lượng liên tục để hoạt động hiệu quả. Khi ăn sáng đầy đủ, khả năng tập trung và xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt.
Bà Sarah Schenker, chuyên gia dinh dưỡng ở Anh, cho biết bữa sáng đầy đủ giúp tăng hiệu suất nhận thức và giảm cảm giác mệt mỏi.
Để tối ưu lợi ích, ăn bún buổi sáng không chỉ dừng lại ở việc “ăn no” mà cần điều chỉnh cách chọn nguyên liệu và chế biến.
Trước hết, nên ưu tiên thịt nạc hoặc cá thay vì các loại nhiều mỡ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc giảm chất béo bão hòa trong khẩu phần giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Bữa ăn nên cân bằng giữa tinh bột, protein và chất xơ giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định hơn, tránh tình trạng mệt mỏi sau ăn. Vì vậy, khi ăn bún, nên kết hợp thêm nhiều rau sống như giá, xà lách, rau thơm để tăng lượng chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa.
Bên cạnh đó, cần lưu ý lượng muối trong nước dùng. Nhiều món bún có nước lèo đậm vị, dễ dẫn đến dư natri nếu ăn thường xuyên. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, ăn quá mặn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Một tô bún lành mạnh nên có ít mỡ - ít muối - nhiều rau - đủ đạm, giúp cơ thể vừa có năng lượng nhanh vừa duy trì sự sảng khoái trong suốt buổi sáng.
Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều hoặc bỏ rau, vì có thể khiến bữa ăn mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, cần thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất.
Chuyến bay hồi hương nhóm hành khách Mỹ, sau khi được sơ tán từ tàu du lịch MV Honhius neo đậu ngoài khơi đảo Tenerife (Tây Ban Nha) hôm 10/5, đã về đến bang Nebraska vào sáng ngày 11/5, theo CNN. Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha cho biết 17 người Mỹ và một công dân Anh sống tại Mỹ trên chuyến bay này. Trong một bài đăng trên X trước đó, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ cho biết một người Mỹ có kết quả xét nghiệm dương tính "nhẹ" với virus và một người khác có triệu chứng nhẹ. Cả hai đều được vận chuyển trong các đơn vị cách ly sinh học (biocontainment units) trên máy bay nhằm "thực hiện sự thận trọng tối đa".
Sau khi hạ cánh, họ lên xe buýt trung chuyển tới cơ sở cách ly chuyên biệt. 15 công dân Mỹ có nguy cơ tiếp xúc với Hantavirus trên tàu du lịch MV Hondius hiện được theo dõi tại Đơn vị Cách ly Quốc gia ở thành phố Omaha, bang Nebraska. Điều kiện lưu trú tại đây được thiết kế tương đồng với các cabin trên tàu hơn là các phòng bệnh thông thường.
Tại họp báo hôm 11/5 do Trung tâm Y tế Đại học Nebraska (UNMC), bác sĩ Angela Hewlett, Giám đốc y tế của Đơn vị cách ly Sinh học, cho biết: "Cơ sở này giống khách sạn hơn là không gian chăm sóc bệnh nhân". Bà cho biết thêm hành khách được trang bị tivi, Wifi, phòng vệ sinh khép kín và thiết bị tập thể dục nhằm tạo sự thoải mái trong vài tuần theo dõi y tế.
Đơn vị Cách ly Quốc gia, cơ sở cách ly duy nhất được liên bang tài trợ tại Mỹ, mới được hoạt động một lần vào thời điểm bùng phát đại dịch Covid-19. Được thành lập vào năm 2019, trung tâm có 20 phòng bệnh trang bị hệ thống áp suất âm riêng biệt cùng các tiện nghi sinh hoạt. Theo bác sĩ Michael Wadman, Giám đốc Đơn vị này, độ tuổi của các hành khách đang cách ly dao động từ cuối 20 đến đầu 80.
Ông Brendan Jackson, quyền Giám đốc bộ phận tác nhân gây bệnh hậu quả cao thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cho biết thời gian cách ly 42 ngày được khuyến cáo dựa trên thời gian ủ bệnh của chủng virus Andes. Tất cả ca bệnh được xác nhận trên tàu MV Hondius đều do chủng này gây ra. Đây cũng là chủng duy nhất được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người.
Ngoài ra, bệnh nhân đã có kết quả xét nghiệm dương tính trước khi về nước hiện được chăm sóc tại Đơn vị Phòng hộ Sinh học của UNMC. Cơ sở này có khả năng điều trị từ những bệnh nhân dương tính nhưng tình trạng ổn định đến các trường hợp nguy kịch. Hai vị khách còn lại là một cặp vợ chồng đang được cách ly tại Đại học Emory ở Atlanta.
Theo bác sĩ Hewlett, các bệnh nhân hiện không phải đeo khẩu trang nhưng đội ngũ y tế tương tác với họ phải mặc đầy đủ trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) từ đầu đến chân gồm máy trợ thở lọc không khí, quần áo bảo hộ toàn thân và bao giày. Tính đến chiều 11/5, tất cả bệnh nhân tại Omaha đều trong tình trạng ổn định. Nhóm hành khách đã được đánh giá y tế khẩn cấp và đang hồi phục sau chuyến đi dài. Chưa có ai xuất hiện các triệu chứng của Hantavirus như đau đầu, buồn nôn, ho hay nghẹt mũi. Trường hợp nằm tại Đơn vị Phòng hộ Sinh học đã được xét nghiệm lại và đang chờ kết quả.
Theo Bloomberg, giới chức y tế quyết định phân bổ việc chăm sóc tại nhiều cơ sở khác nhau nhằm giảm áp lực lên một hệ thống bệnh viện duy nhất. Tất cả hành khách trên tàu MV Hondius đều tự nguyện ở lại khu cách ly song bác sĩ Hewlett cho hay bất kỳ ai chọn rời đi đều cần phải ở gần bệnh viện, vì hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt tại Mỹ cho Hantavirus chủng Andes.
"Vì thế, chúng tôi dựa vào các biện pháp chăm sóc hỗ trợ tích cực", bác sĩ Hewlett nói. Các biện pháp này bao gồm từ truyền dịch tĩnh mạch đến oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (ECMO), một kỹ thuật hỗ trợ sự sống sử dụng hệ thống máy tim phổi nhân tạo để loại bỏ carbon dioxide và cung cấp oxy vào máu cho bệnh nhân.
Hantavirus thường lây sang người qua tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của loài gặm nhấm. Tuy nhiên, chủng virus Andes trong đợt này có thể lây từ người sang người trong những trường hợp hiếm gặp thông qua tiếp xúc gần và kéo dài với người nhiễm bệnh. Tính đến ngày 9/5, đã có 3 hành khách (một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức) trên tàu MV Hondius tử vong sau khi nhiễm virus. Ngoài các hành khách vừa về nước, nhà chức trách Mỹ cũng đang giám sát 7 người khác đã rời tàu trước đó tại 5 bang: Arizona, California, Georgia, Texas và Virginia. Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, khẳng định trước khi các du khách rời tàu rằng đợt bùng phát này "không phải là một đại dịch Covid-19 thứ hai".
