Ít ai biết rằng huyết áp có nhịp sinh học riêng, thường giảm vào ban đêm để giúp tim và mạch máu “nghỉ ngơi”. Khi cơ chế này bị gián đoạn, nguy cơ tim mạch có thể tăng lên.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim và đột quỵ, trong đó lối sống đóng vai trò quan trọng.
Một trong những sai lầm phổ biến là ăn nhiều muối vào buổi tối. Natri khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích máu và áp lực lên thành mạch.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp nhanh chóng, đặc biệt ở người nhạy cảm với natri.
Ăn sát giờ ngủ khiến hệ tim mạch phải hoạt động nhiều hơn trong khi cơ thể cần nghỉ ngơi. Điều này có thể làm huyết áp không giảm như bình thường vào ban đêm.
Bác sĩ David Agus, chuyên gia ung thư, Đại học Nam California (Mỹ), cho biết cơ thể xử lý năng lượng kém hiệu quả hơn vào ban đêm, vì vậy nên ăn tối trước khi ngủ ít nhất 2 – 3 giờ.
Nhiều người có thói quen uống rượu bia để thư giãn sau một ngày làm việc. Tuy nhiên, rượu có thể làm tăng huyết áp tạm thời và ảnh hưởng đến hệ thần kinh điều hòa mạch máu.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, uống rượu thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch.
Ngồi hoặc nằm ngay sau khi ăn khiến quá trình chuyển hóa chậm lại. Khi đó, cơ thể sử dụng năng lượng kém hiệu quả, dễ dẫn đến tăng đường huyết và ảnh hưởng gián tiếp đến huyết áp.
Bà Franziska Spritzler, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng (Mỹ), cho biết vận động nhẹ sau ăn có thể giúp cải thiện chuyển hóa và hỗ trợ ổn định huyết áp.
Thiếu ngủ làm rối loạn hệ thần kinh và hormone điều hòa huyết áp. Khi ngủ không đủ, cơ thể dễ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, khiến huyết áp tăng cao hơn bình thường.
Theo các chuyên gia, ngủ đủ giấc là yếu tố quan trọng để duy trì huyết áp ổn định.
Để hạn chế nguy cơ tăng huyết áp vào ban đêm, chuyên gia khuyến nghị:
Những thói quen trên có thể không gây ảnh hưởng ngay lập tức nhưng tích lũy theo thời gian sẽ làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Người có tiền sử tăng huyết áp nên theo dõi chỉ số thường xuyên và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần.
Ngày 7/5, một bệnh nhân được sơ tán khẩn cấp từ tàu MV Hondius bằng máy bay cứu thương và nhập viện tại Radboudumc.
Trong giai đoạn đầu điều trị, đội ngũ y tế chỉ áp dụng quy trình tiêu chuẩn để lấy và xử lý các mẫu máu. Tuy nhiên, phía bệnh viện sau đó thừa nhận rằng do đặc tính sinh học cực kỳ nguy hiểm của virus Hanta Andes, các mẫu này lẽ ra phải được xử lý theo một hệ thống kiểm soát nghiêm ngặt hơn.
Đến ngày 9/5, ban quản lý bệnh viện tiếp tục nhận thấy các hướng dẫn quốc tế mới nhất về việc xử lý nước tiểu của bệnh nhân cũng đã không được tuân thủ đúng quy định.
Những sai sót mang tính hệ thống này đã buộc bệnh viện phải áp dụng các biện pháp bảo vệ, đưa 12 nhân viên có nguy cơ phơi nhiễm vào chế độ theo dõi và cách ly nghiêm ngặt trong vòng 6 tuần để đảm bảo an toàn cộng đồng.
Tiến sĩ Bertine Lahuis, Chủ tịch Hội đồng điều hành Radboudumc, nhận định rằng: “Khả năng nhân viên y tế bị lây nhiễm là rất thấp nhưng vì biết đây là một loại virus nguy hiểm, phía bệnh viện đã quyết định chọn giải pháp an toàn nhất”.
Vị lãnh đạo này cũng bày tỏ sự hối tiếc khi sự việc xảy ra tại một trung tâm y tế đại học hàng đầu.
“Chúng tôi sẽ điều tra kỹ lưỡng diễn biến sự việc để rút kinh nghiệm và ngăn chặn điều này xảy ra trong tương lai”, Tiến sĩ Lahuis khẳng định.
Mối đe dọa từ virus Hanta chủng Andes
Virus Hanta thông thường lây lan sang người qua việc hít phải bụi hoặc tiếp xúc với chất thải của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Tuy nhiên, chủng Andes (thường xuất hiện tại Nam Mỹ) là một biến thể đặc biệt nguy hiểm.
Các nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh loại virus này có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần. Chính khả năng lây truyền trực tiếp này là lý do khiến việc sai sót trong xử lý bệnh phẩm (máu, nước tiểu) tại Radboudumc trở nên nghiêm trọng.
Con tàu MV Hondius hiện là tâm điểm của cuộc điều tra y tế quốc tế. Không chỉ Hà Lan, Tây Ban Nha cũng ghi nhận các ca bệnh liên quan đến hành trình của con tàu này.
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia xác nhận đã sơ tán 14 công dân khi tàu cập cảng tại quần đảo Canary. Trong số đó, một bệnh nhân đã có kết quả PCR dương tính ngay khi về đến Madrid và đang được chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Gomez Ulla.
Theo thông tin từ cơ quan y tế Tây Ban Nha, bệnh nhân hiện không có triệu chứng nhưng vẫn phải cách ly tuyệt đối để theo dõi lâm sàng. 13 hành khách còn lại dù có kết quả xét nghiệm sơ bộ âm tính nhưng vẫn đang trong chế độ giám sát y tế chặt chẽ.
Về lộ trình, sau khi tạm dừng tại cảng Granadilla (Tenerife) do thời tiết xấu và hoàn tất sơ tán hành khách, tàu MV Hondius hiện đã di chuyển về phía Rotterdam, Hà Lan. Các chuyên gia y tế quốc tế đang nỗ lực truy vết và xác định mối liên quan giữa các ca nghi nhiễm trên tàu để ngăn chặn virus lây lan qua các biên giới.
Sự cố tại Radboudumc cho thấy ngay cả những cơ sở y tế hiện đại cũng có thể gặp khó trước các mầm bệnh hiếm gặp, có đặc tính phức tạp.
Hiện các nhân viên y tế tại Hà Lan vẫn trong thời gian cách ly. Các cơ quan chức năng tiếp tục giám sát sức khỏe những người liên quan, đồng thời rà soát lại toàn bộ quy trình an toàn sinh học tại các cơ sở điều trị.
Nhịp sống hiện đại khiến thời gian nghỉ ngơi bị rút ngắn, vận động giảm dần, trong khi ăn uống ngày càng phụ thuộc vào sự tiện lợi. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ này tích tụ theo thời gian và âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Không ít trường hợp chỉ phát hiện vấn đề khi cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu rõ rệt, theo trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Một nghiên cứu mới cho thấy chỉ thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Khi duy trì lối sống tốt hơn, lợi ích còn rõ ràng hơn. Người ngủ đủ 8 đến 9 tiếng mỗi đêm, vận động khoảng 42 phút mỗi ngày và ăn uống ở mức hợp lý có nguy cơ bệnh tim thấp hơn 57% so với nhóm kém lành mạnh.
Ông Nicholas Koemel, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Sydney (Úc), cho biết việc kết hợp nhiều thay đổi nhỏ mang lại hiệu quả lớn cho tim mạch. Ông nhận định cách này dễ thực hiện và phù hợp với cuộc sống hằng ngày.
Nghiên cứu phân tích dữ liệu của hơn 53.000 người trưởng thành. Thời gian theo dõi kéo dài 8 năm.
Kết quả nghiên cứu được công bố trên European Journal of Preventive Cardiology cho thấy những người ngủ thêm 11 phút, tập thể dục thêm 5 phút và ăn thêm 1/4 cốc rau xanh mỗi ngày có thể giảm 10% nguy cơ mắc đau tim và đột quỵ.
Các số liệu cũng cho thấy chỉ cần điều chỉnh nhẹ trong thói quen sống vẫn giúp giảm nguy cơ bệnh rõ rệt. Hiệu quả tăng lên khi kết hợp nhiều yếu tố như giấc ngủ, vận động và ăn uống.
Ông Cheng-Han Chen, bác sĩ tim mạch can thiệp tại MemorialCare Saddleback Medical Center (Mỹ), khẳng định lối sống lành mạnh giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ tim mạch. Ông cho rằng cải thiện đồng thời nhiều thói quen nhỏ sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn.
Bà Jennifer Wong, bác sĩ tim mạch tại MemorialCare Heart and Vascular Institute (Mỹ), cho biết thay đổi nhỏ vẫn mang lại lợi ích đáng kể.
Bà nhận định các thói quen này giúp ổn định huyết áp, cải thiện chuyển hóa và hỗ trợ hoạt động của tim theo thời gian.
Nhóm nghiên cứu cho biết giấc ngủ, ăn uống và vận động không tách rời nhau. Thiếu ngủ có thể làm tăng cảm giác thèm ăn và khiến cơ thể nạp nhiều năng lượng hơn.
Vận động thể chất giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Ngược lại, ngủ kém khiến cơ thể mệt mỏi và giảm khả năng vận động. Chế độ ăn cũng ảnh hưởng đến năng lượng và nhịp sinh hoạt hằng ngày.
Các chuyên gia cho rằng việc cải thiện đồng thời nhiều thói quen giúp cơ thể thích nghi tốt hơn và nâng cao sức khỏe tim mạch.
Ông Cheng-Han Chen khuyến khích bắt đầu từng bước thay vì cố gắng thay đổi toàn bộ cùng lúc.
Trong khi đó, bà Jennifer Wong cho rằng những thói quen đơn giản dễ duy trì lâu dài. Bà khẳng định việc lặp lại đều đặn sẽ tạo ra cải thiện rõ rệt cho sức khỏe tim mạch.
Cụ thể, trong những ngày nắng nóng, rau xanh và trái cây nên là lựa chọn hàng đầu. Các loại như dưa hấu, cam, dứa, dưa leo hay rau luộc giúp bổ sung nước tự nhiên, đồng thời cung cấp vitamin và chất điện giải.
Thực phẩm giàu đạm nhẹ như cá, đậu phụ, thịt gà cũng phù hợp hơn so với thịt đỏ nhiều mỡ. Những món này giúp duy trì năng lượng mà không gây cảm giác nặng bụng.
Tiến sĩ Joan Salge Blake, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Boston (Mỹ), cho biết: Trong thời tiết nắng nóng, cơ thể cần thực phẩm dễ tiêu để không phải ‘tăng nhiệt’ cho quá trình tiêu hóa.
Ngoài ra, các món như canh chua, canh rau hoặc cháo loãng cũng là lựa chọn phổ biến ở châu Á vì vừa dễ ăn, vừa hỗ trợ bù nước hiệu quả.
Không chỉ ăn, lựa chọn đồ uống đúng cách đóng vai trò then chốt. Theo chuyên trang sức khỏe Harvard Health Publishing (Trường Y Harvard), nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất để duy trì cân bằng nước.
Bên cạnh đó, bạn có thể dùng:
Tiến sĩ Walter Willett, giáo sư dịch tễ học và dinh dưỡng tại Trường Y tế Công cộng Harvard, cảnh báo: Đồ uống có đường hoặc quá nhiều caffeine có thể làm cơ thể mất nước, đặc biệt trong thời tiết nóng.
Nhiều người có thói quen ăn các món nhiều dầu mỡ hoặc cay nóng vào buổi trưa, điều này có thể khiến cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn.
Ngoài ra, uống nước đá quá lạnh ngay khi vừa đi nắng về cũng không được khuyến khích vì có thể gây co mạch đột ngột, ảnh hưởng tiêu hóa.
Một sai lầm phổ biến khác là chỉ uống nước khi khát. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), cảm giác khát đã là dấu hiệu cơ thể bắt đầu thiếu nước, do đó cần uống nước đều đặn trong ngày.
Các chuyên gia khuyên rằng, để giữ sức khỏe trong những ngày nhiệt độ cao, bạn nên:
Giữ chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp bạn vượt qua cái nóng dễ chịu hơn mà còn giảm nguy cơ các vấn đề sức khỏe liên quan đến nhiệt độ.
