‘Ghế biến hình’ đổ bộ trường học Trung Quốc

Theo danh sách, Trường đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM là trường dẫn đầu về số lượng chương trình được giao đào tạo tài năng. Trong đó, có 9 chương trình kỹ sư và 6 chương trình thạc sĩ, thuộc các lĩnh vực khoa học sự sống, kỹ thuật, sản xuất và chế biến, kiến trúc và xây dựng.

Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội được giao đào tạo 10 chương trình thạc sĩ tích hợp, thuộc các lĩnh vực khoa học sự sống, máy tính và công nghệ thông tin, kỹ thuật.

Đại học Bách khoa Hà Nội được giao đào tạo 7 chương trình thạc sĩ tích hợp thuộc các lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật.

Đại học Kinh tế TP.HCM, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Trường đại học Tôn Đức Thắng, Trường đại học VinUni là nhóm trường chỉ được giao đào tạo một chương trình.

Theo chuẩn chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực khoa học công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM) được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành tháng 9-2025, người học tốt nghiệp chương trình kỹ sư tài năng được cấp bằng kỹ sư bậc 7 (tương đương trình độ thạc sĩ).

Với người học tốt nghiệp chương trình thạc sĩ tài năng được cấp bằng thạc sĩ. Người học tốt nghiệp chương trình thạc sĩ tích hợp cử nhân tài năng được cấp đồng thời bằng cử nhân và bằng thạc sĩ.

Chương trình đào tạo kỹ sư tài năng có ít nhất 180 tín chỉ, nhiều hơn 30 tín chỉ so với thông thường. Với chương trình thạc sĩ tài năng, người học phải hoàn thành ít nhất 60 tín chỉ (tương tự hiện nay) nếu đã tốt nghiệp đại học ở cùng nhóm ngành.

Ở đầu vào, để được tuyển thẳng vào chương trình đào tạo kỹ sư tài năng, thí sinh phải đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc Olympic quốc tế các môn toán, lý, hóa, sinh, tin.

Nếu xét điểm thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp xét tuyển phải có môn toán và ít nhất một môn khác thuộc nhóm khoa học tự nhiên. Tổng điểm của tổ hợp xét tuyển phải thuộc nhóm 20% thí sinh đạt điểm cao nhất cả nước.

Với chương trình đào tạo thạc sĩ yêu cầu điểm trung bình tích lũy của chương trình đại học đã tốt nghiệp đạt tối thiểu 3,2/4. Đồng thời tiếng Anh đạt tối thiểu bậc 4/6.

Xem chi tiết chuẩn chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng thuộc các lĩnh vực STEM tại đây.

Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới năm 2045 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 5-2025, đặt mục tiêu giai đoạn 2030 - 2035, tỉ lệ người theo học các ngành STEM đạt 40% ở mỗi trình độ đào tạo, trong đó ít nhất 3% thuộc các ngành khoa học cơ bản và 20% thuộc các ngành liên quan tới công nghệ số.

Đến năm 2045, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam được xếp vào nhóm hàng đầu khu vực châu Á trong đào tạo và nghiên cứu các ngành STEM, nhất là các ngành về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học.

Người theo học các chương trình đào tạo trong đề án sẽ được ưu tiên học bổng mức cao nhất. Các cơ sở đào tạo được tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ phục vụ đào tạo và nghiên cứu...

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bài tập Toán gắn yếu tố thực tế là nỗi sợ lớn nhất của Hoài Anh, học sinh lớp 12 ở Hà Nội. Nữ sinh kể với dạng trả lời trắc nghiệm đúng, sai, em thường chỉ mất 5 phút cho cả bài bốn ý, nếu đề gồm các đại lượng thuần Toán học. Song, khi đề thay bằng chất liệu thực tế như tính diện tích, thể tích vật thể, nữ sinh mất gấp 2-3 lần thời gian, cũng hay sai hơn.

Hoài Anh lấy ví dụ với một bài hình học không gian. Nếu đề cho khối trụ có số đo bán kính r, chiều cao h và yêu cầu tính thể tích V, em có thể áp dụng ngay công thức V = pi r^2h. Nhưng nếu đề chuyển thành "thiết kế vỏ lon nước ngọt hình trụ sao cho tốn ít nhôm nhất nhưng vẫn đựng được thể tích V", nữ sinh không biết đó chính là tính diện tích nhỏ nhất chứa được thể tích V.

"Em khổ sở, đến mức chỉ nhìn thấy một bài nhiều chữ đã lo lắng, ái ngại. Dạng này khiến em khó đạt 8", Hoài Anh nói.

Không đến mức sợ, nhưng với Nhật Lâm, sinh viên năm thứ nhất ngành Kinh doanh số và Trí tuệ nhân tạo của trường Đại học Kinh tế - Luật, TP HCM, những bài "Toán thực tế" ở phổ thông lại là những thứ quên nhanh nhất. Lý do là em không gặp những bể nước, mảnh vườn, nhà kho... như được học.

Nam sinh lấy ví dụ, dạng bài tính tiền điện thường có bản chất là phép tính nhân, khi cho giá tiền một số điện, rồi nhân với số tiêu thụ. Nhưng khi tính tiền trọ giúp mẹ, Lâm biết được rằng tiền điện thực tế sẽ có nhiều bậc giá, tùy lượng điện đã dùng.

Rồi với chứng chỉ quỹ, khi đầu tư thật, Lâm thấy những cái được học không giúp ích được trong việc hình dung rủi ro và tính toán lãi thực tế. Lý do là giá chứng chỉ sẽ biến động theo ngày, ngoài tiền mua còn cần phí giao dịch, phí lưu giữ, thuế..., trong khi bài học về cơ bản chỉ dạy tính lãi bằng cách nhân tiền gốc với lãi suất.

"Mình cảm giác nhiều bài chỉ đang lấy chuyện ngoài đời để bọc một bài Toán có sẵn, chứ không phải dạy cách giải quyết vấn đề thật", Lâm nói.

Nhiều năm qua, các chuyên gia nhìn nhận chương trình Toán ở phổ thông còn bất cập vì thiếu liên kết với đời sống. Dù vậy, dạy Toán gắn với thực tế hiện lại khiến nhiều em áp lực, nhanh quên sau khi rời trường học, theo cô Thảo, giáo viên ở một trường THPT tại Hà Nội.

Nhiều năm đứng lớp, cô thấy đa số học sinh lúng túng với dạng này. Các em thường hỏi chúng để làm gì, ngoài đời dùng ở đâu, nhưng nhiều lúc cô "cũng khó lấy ví dụ" hoặc không đủ thời gian để dạy cặn kẽ.

Việc dạy và học Toán thực tế bất cập còn bởi hai lý do chính. Một là những bài Toán chỉ "khoác một vỏ bọc thực tế", thay vì thực sự có ý nghĩa ứng dụng, theo GS Tôn Thân, nguyên Trưởng phòng Toán - Tin, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.

Ông lấy ví dụ về các đại lượng tỷ lệ thuận, nghịch, dạng bài phổ biến là cho một công trình với x người làm, dự kiến hoàn thành trong y ngày, coi năng suất mỗi người là như nhau. Về lý thuyết, số người tăng gấp đôi thì số ngày giảm đi một nửa. Nhưng ông đặt vấn đề "tăng x gấp 100 lần thì y tiệm cận 0" là vô lý, dù về mặt Toán học vẫn giải ra đáp số.

"Bài này chỉ thuần Toán học chứ không phải thực tế, không có chuyện năng suất mỗi người như nhau và thời gian về 0", ông nói.

Năm ngoái, đề thi Toán học giỏi quốc gia bị nhiều giáo viên chê vì gượng ép yếu tố thực tế, khi cho bài về các vệ tinh khám phá không gian, đề yêu cầu thí sinh tính khoảng cách giữa hai điểm trong trục tọa độ. Dựa vào dữ kiện được cho, nhiều giáo viên chứng minh được rằng vệ tinh sẽ đâm vào Trái Đất.

"Toán thực tế phải xuất phát từ cuộc sống thật, chứ không phải lấy nội dung Toán học rồi tô vẽ để thành thực tế", ông Thân nói.

Lý do thứ hai là áp lực thi cử, theo thầy Lâm Vũ Công Chính, giáo viên Toán trường THPT Nguyễn Du, TP HCM.

Thầy Chính thấy rằng hệ thống giáo dục hiện vẫn phụ thuộc lớn vào các kỳ thi để phân loại học sinh, từ chuyển cấp tới xét tuyển đại học, khiến giáo viên và học sinh buộc phải chạy theo đề thi. Giáo viên không chỉ dạy đúng, hay, đủ mà còn làm sao để học sinh thi đỗ. Vì thế, thi cái gì thì thầy trò học cái đó.

"Đề thi không phải để đánh giá, mà là đánh đố học sinh để phân loại", thầy nói.

Khi đó, giáo viên khó có điều kiện dạy học sinh cách ứng dụng Toán trong đời sống. Thay vào đó, việc học thường xoay quanh nhận dạng dạng bài, luyện mẹo và tối ưu tốc độ làm bài để đạt điểm cao.

Theo các nhà giáo, muốn học sinh bớt sợ và thấy được ý nghĩa của môn Toán, việc thay đổi cần đồng bộ từ cách ra đề, đào tạo giáo viên tới mục tiêu của các kỳ thi.

GS Tôn Thân cho rằng để có những bài Toán thực tế chất lượng, giáo viên, người ra đề cần nắm chắc dạng này. Do đó, ông quan điểm cần có đột phá ở khâu đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và cách xây dựng học liệu. Các chuyên đề tập huấn cũng nên chú trọng vào Toán gắn với đời sống thật, để giáo viên hiểu đúng bản chất, từ đó ra đề mới "hay và hợp lý".

Theo thầy Chính, việc đổi mới sẽ khó đạt hiệu quả nếu thi cử vẫn đặt nặng mục tiêu phân loại. Điều cần thay đổi không phải là cắt giảm lý thuyết, mà là cách dạy và cách tổ chức thi để học sinh có cơ hội hiểu, ứng dụng Toán thay vì chỉ luyện kỹ thuật làm bài.

"Có đổi mới chương trình đến đâu mà các kỳ thi không đổi thì kết quả vẫn vậy", thầy nói.

Với Hoài Anh, kỳ thi tốt nghiệp chỉ còn cách một tháng, mà điểm phần Toán vẫn "trồi sụt", nữ sinh chỉ muốn được dạy cách "dịch đề" để nhanh chóng bóc tách, xem bài Toán thực tế có bản chất là dạng nào.

Hoài Anh cũng mong được học thêm những bài Toán gắn với tình huống gần gũi như chia hóa đơn, tính điện nước.

"Ít nhất em còn hình dung được chuyện đó xảy ra trong cuộc sống. Chứ mấy bài về bể nước có vòi chảy vào, chảy ra, em chưa bao giờ thấy cái bể nào như vậy ngoài đời", nữ sinh nói.

*Tên một số học sinh, giáo viên được thay đổi

Tin Gốc: Vnexpress

10 chuyên đề ôn tập môn vật lý thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Lộ Đàng Đăng Try, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.

https://www.youtube.com/watch?v=8XWp6e5HvZ4

Trong chuyên đề 3, Định luật Boyle - Định luật Charles – Phương trình trạng thái khí lý tưởng, giáo viên hệ thống các khái niệm trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái của một khối khí; Phương trình trạng thái khí lý tưởng; Các đẳng quá trình: đẳng nhiệt, đẳng tích, đẳng áp; Định luật Boyle cho quá trình đẳng nhiệt; Định luật Charles cho quá trình đẳng tích cùng các ví dụ, bài tập minh họa.

Trước đó ở chuyên đề số 2 của môn vật lý phát sóng vào ngày 24.4, với chủ đề nội năng, định luật 1 của nhiệt động lực học, giáo viên hướng dẫn học sinh hệ thống kiến thức về nội năng: định nghĩa, đặc điểm; Các cách làm thay đổi nội năng là thực hiện công và truyền nhiệt; Nhiệt lượng, nhiệt dung riêng: khái niệm, công thức tính; Định luật 1 của nhiệt động lực học cùng một số ví dụ và bài tập minh họa.

Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.

88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, Quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.

Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Lịch phát sóng tuần từ 27.4 đến 2.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:

Tin Gốc: Thanh Niên