Ngày 9.5, Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng cho biết, năm nay, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 diễn ra từ ngày 22 – 25.5, sớm hơn thường lệ.
Theo Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng, toàn thành phố có 43.586 thí sinh đăng ký tuyển sinh lớp 10, trong đó 42.628 thí sinh trực tiếp dự thi, 955 học sinh được tuyển thẳng và 18 thí sinh tự do. Tổng chỉ tiêu tuyển sinh THPT công lập là 38.690, gồm 37.175 THPT đại trà, 1.025 THPT chuyên, 175 chỉ tiêu vào Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT Quảng Nam và 315 chỉ tiêu vào 3 trường phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT.
Tại nhiều trường THCS, những ngày này, lịch học và ôn tập của học sinh lớp 9 gần như kín đặc. Các trường đồng loạt tăng cường thời lượng ôn tập 3 môn thi gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ; tổ chức thi thử, chữa đề và phân nhóm phụ đạo theo năng lực học sinh.
Ghi nhận tại Trường THCS Trưng Vương (phường Hải Châu), hơn 545 học sinh lớp 9 đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Theo thầy Hồ Ngọc Hưng, Hiệu trưởng nhà trường, ngay từ đầu năm học, trường đã chủ động thông tin về chỉ tiêu tuyển sinh, mức độ cạnh tranh của từng trường THPT để học sinh và phụ huynh có định hướng phù hợp.
“Nhà trường tăng cường ôn tập bám sát cấu trúc đề thi của Sở GD-ĐT, đồng thời tổ chức nhiều đợt thi thử để học sinh rèn kỹ năng làm bài, phân bổ thời gian và ổn định tâm lý trước kỳ thi”, thầy Hưng cho biết.
Theo các giáo viên, áp lực tâm lý đang là một trong những trở ngại lớn nhất đối với học sinh lớp 9. Kỳ thi năm nay diễn ra sớm khiến thời gian ôn tập bị rút ngắn, trong khi mức độ cạnh tranh vào các trường công lập ở khu vực trung tâm thành phố vẫn rất cao.
Không ít học sinh rơi vào trạng thái căng thẳng, lo lắng vì sợ không đạt được nguyện vọng mong muốn. Trước thực tế này, nhiều trường học triển khai các giải pháp hỗ trợ tâm lý học đường, phối hợp phụ huynh theo dõi sát tình hình học tập và tinh thần của học sinh.
Sau mỗi đợt kiểm tra thử, giáo viên phân tích kỹ kết quả, chỉ ra lỗi sai thường gặp và hướng dẫn học sinh phương pháp làm bài hiệu quả. Các đề ôn tập được xây dựng bám sát cấu trúc đề minh họa của Sở GD-ĐT nhằm giúp học sinh làm quen với dạng đề và nâng cao kỹ năng vận dụng.
Em Nguyễn Đắc Thanh Bình, học sinh lớp 9/1 Trường THCS Nguyễn Hồng Ánh (phường Hòa Xuân), cho biết mặc dù khá áp lực nhưng bản thân đã chủ động phân chia thời gian học hợp lý cho cả 3 môn thi.
“Em đăng ký nguyện vọng 1 vào Trường THPT Hòa Vang và nguyện vọng 2 vào Trường THPT Nguyễn Văn Thoại nên đang tập trung ôn chắc kiến thức cơ bản để giữ điểm ổn định”, Bình nói.
Không chỉ học sinh, nhiều phụ huynh tại thành phố Đà Nẵng cũng bước vào giai đoạn nhiều áp lực khi đồng hành cùng con trước kỳ thi quan trọng đầu đời.
Chị Nguyễn Hải Vân (phường Sơn Trà) cho biết, trong vài tháng gần đây, con gái chị gần như học đến khuya mỗi ngày. Ngoài học chính khóa, em còn tham gia ôn luyện thêm các môn toán, ngữ văn và tiếng Anh.
“Những ngày cuối tuần, cháu tự làm đề rồi nhờ thầy cô sửa để rút kinh nghiệm. Thấy con cố gắng như vậy nên gia đình cũng áp lực theo, nhiều đêm mất ngủ theo con. Dù kết quả thi thử của cháu khá ổn định nhưng tôi vẫn lo vì kỳ thi lớp 10 công lập ở thành phố Đà Nẵng tỷ lệ cạnh tranh rất cao”, chị Vân chia sẻ.
Theo chị Vân, bên cạnh mục tiêu vào trường công lập, gia đình cũng chủ động tìm hiểu một số trường tư thục để chuẩn bị phương án dự phòng nếu kết quả không như mong muốn.
Đồng quan điểm không gây áp lực cho con trước kỳ thi, chị Phạm Thị Quỳnh Hương (phường Cẩm Lệ) cho biết, vì năm nay khi so sánh chỉ tiêu và số lượng thí sinh đăng ký có đến gần 7.000 học sinh có nguy cơ rớt trường công lập, vì vậy việc chọn trường tư thục cho con là điều các gia đình đã nghĩ đến và khuyên các con chuẩn bị tâm lý sớm.
“Mặc dù học lực của cháu khá tốt nhưng vì đặt mục tiêu vào Trường THPT Phan Châu Trinh nên thời gian gần đây con rất áp lực, lo lắng. Gia đình cũng đã động viên cháu không nên quá căng thẳng và sẵn sàng cho con học trường tư thục nếu không đậu vào ngôi trường mong muốn. Bởi nhiều học sinh khi trượt trường tốp đầu thường dễ rơi vào tâm lý hụt hẫng, buồn và mất tự tin”, chị Quỳnh Hương chia sẻ.
Song song với công tác ôn tập, các phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi cũng đang được triển khai đồng bộ. Theo Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng, từ cuối tháng 3.2026, đơn vị đã tổ chức các hội nghị triển khai kỳ thi, tập huấn nghiệp vụ cho từng bộ phận như giám thị coi thi, lực lượng bảo vệ, in sao đề và bảo quản bài thi.
Công tác vận chuyển và bảo quản đề thi, bài thi được xây dựng phương án riêng với sự phối hợp của Công an thành phố Đà Nẵng. Đề thi sẽ được vận chuyển từ địa điểm in sao đến các điểm thi dưới sự áp tải, giám sát của lực lượng công an. Sau mỗi buổi thi, bài thi được bàn giao và vận chuyển về nơi lưu giữ theo đúng quy trình bảo mật.
Theo ông Mai Tấn Linh, Phó giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng, một trong những khó khăn lớn của kỳ thi năm nay là số lượng điểm thi lớn, trải rộng từ khu vực trung tâm đến miền núi, vùng sâu, vùng xa.
“Trong điều kiện quy chế thi nghiêm ngặt, cán bộ coi thi không được sử dụng điện thoại tại điểm thi nên nếu phát sinh sự cố, việc báo cáo và xin ý kiến xử lý có thể mất nhiều thời gian”, ông Linh cho biết.
Ngoài ra, yếu tố thời tiết, nguy cơ mưa lớn hoặc sạt lở ở một số khu vực miền núi cũng được ngành giáo dục tính đến trong các phương án dự phòng.
Về công tác giao thông, lực lượng CSGT đã khảo sát từng điểm thi để xây dựng kế hoạch phân luồng, điều tiết từ xa nhằm tránh ùn tắc cục bộ. Các tổ tuần tra sẽ tăng cường xử lý tình trạng đậu đỗ xe trái phép quanh khu vực thi và sẵn sàng hỗ trợ thí sinh khi cần thiết.
Đại tá Phan Thanh Hồng, Trưởng phòng CSGT Công an thành phố Đà Nẵng, cho biết lực lượng CSGT sẽ bố trí cán bộ, chiến sĩ ứng trực tại nhiều tuyến đường trọng điểm để bảo đảm thí sinh đến điểm thi an toàn, đúng giờ.
“Chúng tôi khuyến cáo phụ huynh và thí sinh chấp hành nghiêm quy định của luật Giao thông đường bộ, tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng để kỳ thi diễn ra an toàn, thuận lợi”, đại tá Phan Thanh Hồng nói.
Chi phí phù hợp, đào tạo gắn doanh nghiệp cùng nhu cầu nhân lực các ngành công nghệ, bán dẫn, y tế khiến Đài Loan trở thành địa chỉ du học được nhiều học sinh Việt Nam quan tâm.
Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT Đồng Tháp Nguyễn Hoàng Nhi cho biết từ năm 2017 đến nay đã có khoảng 1.200 học sinh tỉnh này sang Đài Loan học tập. Đây là hướng đi giúp nhiều học sinh, nhất là nhóm có hoàn cảnh khó khăn, tiếp cận môi trường giáo dục hiện đại và mở rộng cơ hội việc làm.
Ông Nhi cho rằng điều kiện tham gia chương trình không quá xa tầm với của học sinh tốt nghiệp THPT trong độ tuổi phù hợp, có học lực trung bình khá trở lên có thể cân nhắc lộ trình này. Đồng Tháp từng có chính sách hỗ trợ vốn cho học sinh đi học Đài Loan với mức vay khoảng 60 triệu đồng/người, lãi suất thấp.
Đặc biệt học sinh có thể vừa học vừa làm nên giảm gánh nặng chi phí cho gia đình. Ở một số chương trình, sinh viên học lý thuyết giai đoạn đầu, sau đó thực tập tại nhà máy, doanh nghiệp và có thu nhập. Nhờ đó giúp sinh viên trang trải chi phí sinh hoạt, trả dần khoản vay và tích lũy kinh nghiệm làm việc.
Còn ông Nguyễn Anh Linh - nguyên Phó giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Thuận - thông tin nhiều học sinh khó khăn tại địa phương sau khi du học Đài Loan đã gửi tiền về hỗ trợ gia đình, xây nhà hoặc tiếp tục học lên cao hơn. Đó là một học sinh ở vùng biển Cà Ná sau khi xong ĐH tiếp tục học thạc sĩ, gửi tiền giúp mẹ xây nhà; một học sinh người Chăm đi học tập và làm tại Đài Loan đã giúp gia đình mua đàn vịt cả ngàn con, sửa sang nhà cửa.
Bà Hoàng Thị Minh Liên - Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển giáo dục Minh Anh - chia sẻ phụ huynh quan tâm về ngoại ngữ, tài chính và đầu ra việc làm khi tìm hiểu du học Đài Loan. Bà lưu ý học sinh cần có lộ trình dài hạn từ học ngoại ngữ, chọn ngành, định hướng nghề nghiệp đến chuẩn bị tài chính. Chuẩn bị tốt ngoại ngữ để không gặp áp lực trong học tập, sinh hoạt và làm thêm.
Chi phí học tập và sinh hoạt tại Đài Loan có thể dao động khoảng 70-90 triệu đồng/năm tùy trường và ngành học. Công ty có các gói hỗ trợ 50-120 triệu đồng, lãi suất 0% dùng cho các khoản học phí học kỳ đầu, ký túc xá, hồ sơ, vé máy bay và sinh hoạt phí những tháng đầu.
Sinh viên quốc tế tại Đài Loan được phép làm thêm khoảng 20 giờ/tuần. Với mức lương theo giờ phổ biến 165-198 đài tệ, sinh viên có thể có thu nhập khoảng 14-16 triệu đồng/tháng khi làm đủ số giờ cho phép. "Học sinh cần chọn chương trình phù hợp, trường có cơ chế hỗ trợ sinh viên quốc tế, ký túc xá ổn định, bảo hiểm rõ ràng và kết nối việc làm hợp pháp", bà nói.
Nhìn tổng thể, bà Liên cho rằng du học Đài Loan cần được nhìn như một lộ trình phát triển con người gồm học ngoại ngữ, học chuyên môn, rèn kỹ năng sống, tiếp cận việc làm và tích lũy kinh nghiệm quốc tế. Với nhóm học sinh khó khăn, đây còn là cơ hội để học ĐH, có nghề nghiệp và sau này mang kiến thức trở về phục vụ quê hương.
TS Vũ Trí Viễn, Trưởng bộ môn tự động hóa Trường ĐH Tôn Đức Thắng, kể gần sáu năm học tập tại Đài Loan giúp ông tiếp xúc với môi trường đa văn hóa, học thêm tiếng Hoa bên cạnh tiếng Anh và mở rộng kết nối nghề nghiệp. Ông nói môi trường công nghiệp và công nghệ của Đài Loan có nhiều nét tương đồng với Việt Nam.
Một số mô hình sản xuất, quản trị, tự động hóa, bán dẫn từng được triển khai tại Đài Loan nhiều năm trước hiện cũng dần xuất hiện tại Việt Nam. "Sinh viên từng học tập và làm việc tại Đài Loan có thể có lợi thế khi trở về Việt Nam, đặc biệt trong các doanh nghiệp công nghệ, sản xuất và bán dẫn", ông Viễn nói.
PGS.TS Lê Phương Trường, Trưởng phòng khảo thí và kiểm định chất lượng Trường ĐH Lạc Hồng, cho rằng sinh viên cần chuẩn bị nghiêm túc trước khi sang Đài Loan. Ngoại ngữ là yếu tố đầu tiên, có thể chọn tiếng Anh hoặc tiếng Trung, trong đó tiếng Trung giúp mở rộng lựa chọn học tập, học bổng và hỗ trợ.
Cùng với đó sinh viên cần chuẩn bị kỹ năng tự lập, sức khỏe và tài chính ban đầu. Môi trường học tập tại Đài Loan đòi hỏi người học chủ động quản lý thời gian, chịu trách nhiệm với kết quả học tập và thích nghi với cách học mới. "Giá trị của du học ở việc người học được đào tạo cách hoàn thành công việc hiệu quả trong môi trường quốc tế, đồng thời tích lũy kỹ năng và trải nghiệm thực tế", ông Trường nói.
Tổ chức Times Higher Education (THE) ngày 23/4 công bố xếp hạng đại học châu Á năm 2026. Hai đại diện mới của Việt Nam lọt vào bảng xếp hạng năm nay là Đại học Nguyễn Tất Thành và Đại học Đà Nẵng.
Đây là lần đầu tiên được xếp hạng nhưng Đại học Nguyễn Tất Thành nhận được đánh giá cao hơn Đại học Bách khoa Hà Nội và hai hệ thống Đại học Quốc gia.
Các đại diện khác của Việt Nam được nêu tên trong danh sách gồm: Đại học Kinh tế TPHCM, Đại học Duy Tân, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Y Hà Nội, Đại học Nguyễn Tất Thành, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Mở TPHCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng.
Đại học Kinh tế TPHCM đứng đầu danh sách xếp hạng của Việt Nam nhưng vẫn tụt hạng so với năm ngoái.
Nhìn tổng thể danh sách 11 trường đại học của Việt Nam năm nay, có 6/9 gương mặt cũ giảm thứ hạng so với năm ngoái.
Mặc dù có thứ hạng cao nhất nhưng so với năm ngoái, Đại học Kinh tế TPHCM giảm thứ hạng so với năm trước, từ 136 xuống 184.
Trong khi đó, Đại học Duy Tân, Y Hà Nội và Quốc gia TPHCM giữ nguyên thứ hạng so với trước.
Năm nay, Times Higher Education xếp hạng 929 cơ sở giáo dục đại học đến từ 36 quốc gia, vùng lãnh thổ tại châu Á.
Các nhóm đánh giá được THE sử dụng để xếp hạng bao gồm: Đào tạo (môi trường học tập), môi trường nghiên cứu (khối lượng, thu nhập và danh tiếng), chất lượng nghiên cứu (ảnh hưởng trích dẫn, thế mạnh nghiên cứu), tầm nhìn quốc tế (giảng viên, sinh viên và hợp tác nghiên cứu quốc tế), nguồn thu từ hợp tác với doanh nghiệp (hiệu quả chuyển giao tri thức).
Trong các trường ở Việt Nam, Đại học Kinh tế TP HCM đứng đầu về chất lượng nghiên cứu, đạt hơn 88/100 điểm. Đại học Y Hà Nội tiếp tục có chất lượng giảng dạy vượt trội so với các trường, hơn 38/100 điểm.
Xét trong khu vực châu Á, Trung Quốc áp đảo bảng xếp hạng khi Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh vẫn giữ nguyên vị trí thứ nhất và thứ hai, đồng thời cũng là quốc gia duy nhất có 7 đại học lọt vào top 10.
Hai đại học hàng đầu Singapore là Đại học Quốc gia Singapore và Đại học Công nghệ Nanyang lần lượt giữ vị trí thứ 3 và đồng hạng 4...
PGS. TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng trường Đại học Phương Đông, đưa ra nhận định trên tại ngày hội khám phá các ngành học, nghề nghiệp - Future Fest, ngày 24/4.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh nếu có hơn 15% sinh viên thôi học ngay trong năm đầu. Ông Cương đánh giá con số này là có cơ sở.
Số liệu tổng hợp của Tập đoàn Giáo dục Văn Lang, dựa trên các nghiên cứu trong nước và quốc tế, cho thấy khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học.
"Đây là sự lãng phí rất lớn về cả thời gian và tiền bạc", ông Cương nói.
Nguyên nhân dẫn đến chọn sai ngành, theo ông Cương là do học sinh chưa được định hướng nghề nghiệp tốt, chưa hiểu rõ bản chất ngành nghề và đưa ra quyết định dựa trên thông tin một chiều. Đặc biệt, rất nhiều học sinh chọn ngành theo ý bố mẹ.
Ông lấy ví dụ trường hợp cả nhà theo ngành Kế toán nên rất muốn con theo ngành đó. Thế nhưng sau khi vào học, sinh viên thấy không thích mà muốn theo đuổi các ngành ngôn ngữ. Nếu cố học, em này có thể đạt điểm thấp, thậm chí không thể ra được trường.
40 năm làm việc trong ngành Y, trong đó nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, TS Đặng Thị Ngọc Dung, Viện Karolinska, Thụy Điển, cũng thấy vấn đề tương tự.
Không có khảo sát chính thức nào từ các trường Y về lựa chọn ngành, nghề của sinh viên. Tuy nhiên, theo bà Dung, rất nhiều gia đình muốn con học Y vì "đây là nghề có nhiều hào quang mà cả dòng họ chưa ai học".
Bà Dung nhớ mãi một sinh viên do mình phụ trách bị trượt một môn ba lần. Đến năm thứ 5, em này nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi được hỏi, nam sinh bật khóc, thừa nhận không thích học Y mà muốn làm nhà văn, nhưng bị gia đình ép theo ngành. Áp lực từ bố mẹ quá lớn khiến em không dám tự ý chuyển trường, suy kiệt cả về thể chất và tinh thần.
"Những năm tháng tuổi trẻ lẽ ra phải được hạnh phúc thì em ấy lại sống trong khổ sở và vật vã với một ngành học không thuộc về mình", bà Dung nhìn nhận.
Bà khuyên phụ huynh trở thành những "nhà đầu tư thiên thần", đầu tư niềm tin và thông tin cho con, cùng con đặt câu hỏi để tìm hiểu ngành nghề yêu thích, thay vì áp đặt ước mơ của mình lên vai con.
Với học sinh, ông Cương khuyên tìm hiểu ngành nghề một cách thực chất, thay vì chỉ tham khảo thông tin qua website các trường đại học.
Ở ngày hội Future Fest, học sinh được nghe các chuyên gia đầu ngành chia sẻ thông tin, được "chạm tay" trực tiếp vào robot, mô hình công trình hay thử học một ngôn ngữ. Các trường khác cũng tổ chức nhiều hoạt động tương tự. Nếu tham gia, học sinh hình dung tốt hơn về ngành, nghề.
Nói thêm, bà Nguyễn Thị Liên, Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi, Công ty Cổ phần Công nghệ Viindoo, lưu ý học sinh tìm kiếm thông tin trên các nền tảng, diễn đàn về nghề nghiệp để xem mô tả công việc, yêu cầu tuyển dụng, mức lương... , thay vì lựa chọn cảm tính hoặc nghe theo lời khuyên của bố mẹ.
Còn nếu chọn sai, ông Cương cho rằng các sinh viên nên mạnh dạn thay đổi sớm, đồng thời trao đổi với giảng viên, gia đình để được hỗ trợ tìm hướng phù hợp.
Bà Liên đồng tình. Theo bà, điều quan trọng là dám thử và khi thử phải làm đến cùng, phát huy khả năng học hỏi, thích nghi. Khi không thấy hợp thì sinh viên có thể chuyển.
