TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, cho biết, Bộ Y tế đang hoàn thiện, sớm ban hành đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 – 2030 và tầm nhìn đến năm 2035, với mục tiêu 100% tỉnh, thành kiện toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện theo chuẩn quốc gia.
“Theo đề án, các cơ sở y tế tham gia cấp cứu ngoại viện; Bộ Y tế phối hợp Bộ Tài chính xây dựng giá cấp cứu ngoại viện và thanh toán chi phí cấp cứu từ quỹ bảo hiểm y tế.
Bộ Công an triển khai sử dụng tổng đài một đầu số duy nhất, vận hành trung tâm tiếp nhận và xử lý thông tin khẩn nguy cấp tỉnh; phối hợp Bộ Y tế và các bộ, ngành xây dựng cơ chế điều phối liên ngành; các quy định về miễn trừ trách nhiệm cho người tham gia cấp cứu tại hiện trường…”.
Ông Đức cho biết tại hội thảo xin ý kiến về đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 – 2030 được Bộ Y tế tổ chức ngày 17.4.
Theo ông Đức, hệ thống cấp cứu sẽ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, điều phối và quản lý hoạt động cấp cứu ngoại viện. Trong năm 2026 sẽ triển khai nền tảng quản lý hệ thống cấp cứu ngoại viện toàn quốc, kết nối các cơ sở cấp cứu ngoại viện tại T.Ư và địa phương, công lập và ngoài công lập.
Đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành trong cấp cứu ngoại viện, trong đó lực lượng y tế – phòng, cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, Bộ Công an đóng vai trò nòng cốt; 100% tỉnh, thành có nội dung phối hợp liên ngành y tế – công an về triển khai cấp cứu ngoại viện.
Tại hội thảo, theo đại diện Bộ Công an, dự kiến, khi hoàn thiện hệ thống, các xe cứu thương sẽ gắn định vị và kết nối với hệ thống giao thông thông minh, để đảm bảo đơn vị điều phối kết nối nhanh nhất với xe cứu thương tiếp nhận người bệnh; và trường hợp có ùn tắc giao thông, hệ thống giao thông thông minh sẽ mở làn xanh hỗ trợ vận chuyển cấp cứu được thông suốt, rút ngắn thời gian người bệnh được đến đơn vị tiếp nhận, tăng cơ hội được cấp cứu, điều trị, cứu sống.
Theo Bộ Y tế, tại Việt Nam, các tổng đài tiếp nhận và điều phối thông tin cấp cứu ngoại viện tiếp nhận gần 1 triệu cuộc gọi mỗi năm, trong đó có khoảng 10 – 20% số cuộc gọi được xác định có nhu cầu cấp cứu; 91% số cuộc gọi cấp cứu được đáp ứng kịp thời. Tỷ lệ cứu sống người bệnh tăng lên, đặc biệt trong các tình huống nguy kịch như ngừng tuần hoàn, tai nạn giao thông, thảm họa, thiên tai.
Hiện chưa có sự điều phối tổng thể về hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc; việc điều phối triển khai hoạt động rời rạc, phân mảnh theo từng ngành (y tế, công an, phòng cháy chữa cháy…), từng địa phương. Hệ thống cấp cứu ngoại viện mới chỉ đáp ứng được dưới 10% nhu cầu cấp thiết (đột quỵ, tai nạn).
Thời gian phản ứng trung bình cấp cứu ngoại viện trong khoảng 10 đến trước 20 phút; 15% người bệnh được đội cấp cứu tiếp cận từ 20 – 60 phút, cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn quốc tế là không quá 8 phút (ở đô thị), tối đa không quá 15 phút (nông thôn), trong khi các tình huống thường gặp nhất khi cấp cứu ngoại viện là đột quỵ, suy hô hấp, và chấn thương do tai nạn giao thông, là các cấp cứu y tế nguy hiểm, có thể gây tử vong hoặc di chứng nặng nề, đòi hỏi xử lý nhanh chóng.
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế quy định tại Nghị định 90 bao gồm: a) Vi phạm các quy định về y tế dự phòng và phòng chống HIV/AIDS; b) Vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh (KCB); c) Vi phạm các quy định về dược, mỹ phẩm; d) Vi phạm các quy định về thiết bị y tế; đ) Vi phạm các quy định về bảo hiểm y tế; e) Vi phạm các quy định về dân số.
Trong đó, đối với hành vi vi phạm về KCB, Nghị định 90 quy định phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: kê đơn thuốc, chỉ định sử dụng các dịch vụ KCB hoặc gợi ý chuyển người bệnh tới cơ sở KCB khác nhằm trục lợi; lạm dụng nghề nghiệp để xâm phạm danh dự, nhân phẩm, thân thể người bệnh; người nước ngoài trực tiếp KCB bằng tiếng Việt nhưng chưa được cơ sở đào tạo chuyên ngành chỉ định kiểm tra và công nhận thành thạo tiếng Việt hoặc bằng ngôn ngữ khác không phải tiếng Việt mà chưa được đăng ký sử dụng; lợi dụng hình ảnh, tư cách của người hành nghề để phát ngôn, tuyên truyền, khuyến khích người bệnh sử dụng phương pháp KCB chưa được công nhận.
Nghị định 90 quy định phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: KCB khi chưa được cấp giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề KCB; thuê, mượn giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề KCB; cho người khác thuê, mượn giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề KCB; xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề và người khác làm việc tại cơ sở KCB hoặc phá hoại, hủy hoại tài sản của cơ sở KCB…
Ngoài ra, phạt tiền từ 500.000 - 1 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: không cung cấp trung thực thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của mình, không hợp tác đầy đủ với người hành nghề và cơ sở KCB; không chấp hành hoặc không yêu cầu thân nhân, người đến thăm mình chấp hành nội quy của cơ sở KCB, quy định của pháp luật về KCB. Phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi: không chi trả chi phí KCB khi sử dụng dịch vụ KCB, trừ trường hợp được miễn, giảm theo quy định của pháp luật…
Trong lần khám sức khỏe đầu tháng 3.3026, chị Phạm Thị Diễm Lệ (ở TP.HCM) bất ngờ nhận kết quả có khối u ở thận trái. Điều khiến chị càng lo lắng là chỉ 4 tháng trước đó, kết quả kiểm tra vẫn hoàn toàn bình thường.
"Tôi khá sốc khi nhận được kết quả siêu âm. Nhờ gia đình có người thân làm trong ngành y nên tôi nhanh chóng bình tĩnh lại để tập trung tìm cách điều trị tốt nhất", chị chia sẻ.
Sau khi tìm hiểu, chị và gia đình quyết định lựa chọn Bệnh viện FV để điều trị.
Qua thăm khám kết hợp với các chẩn đoán hình ảnh, ThS-BS.CKII Đỗ Quang Minh - Trưởng khoa Tiết niệu, Bệnh viện FV - kết luận khối u 3,4 cm ở thận trái, giai đoạn T1a. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt bướu bảo tồn thận - phương pháp tối ưu trong giai đoạn sớm.
"Chúng tôi lên kế hoạch cắt trọn khối u và sau đó phục hồi phần thận còn lại. Thách thức là phải thực hiện ca mổ nhanh và chính xác nhất có thể bởi trong quá trình cắt bướu buộc phải tạm ngưng dòng máu nuôi thận. Nếu thời gian này kéo dài, các tế bào thận sẽ bắt đầu bị tổn thương", bác sĩ Minh cho biết.
Để tối ưu hiệu quả điều trị và mang lại trải nghiệm nhẹ nhàng nhất cho bệnh nhân, ê-kíp quyết định thực hiện ca mổ bằng robot da Vinci Xi - hệ thống phẫu thuật hiện đại giúp nâng cao độ chính xác và khả năng bảo tồn thận.
Chiều 25.3, ê-kíp phẫu thuật do ThS-BS.CKII Đỗ Quang Minh đảm trách đã thực hiện thành công ca cắt bướu thận cho bệnh nhân bằng robot da Vinci Xi. Ca mổ có sự giám sát của chuyên gia quốc tế người Pháp - bác sĩ Jean-Luc Hoepffner (Trung tâm Groupe Urologie Saint Augustin).
Ca mổ diễn ra trong chưa đầy 2 giờ. Nhờ cánh tay robot xoay linh hoạt đến 540 độ, phẫu thuật viên có thể tiếp cận khối u ở nhiều góc độ phức tạp. Đặc biệt, thời gian phải tạm ngưng dòng máu nuôi thận - trong lúc mổ khối bướu - được rút ngắn xuống chỉ còn 18 phút, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng an toàn (30 phút). Điều này giúp đảm bảo tính an toàn cao nhất có thể cho bệnh nhân.
Ngay ngày hôm sau, chị Lệ đã có thể đi lại, tự ăn uống và sinh hoạt bình thường. "Điều khiến tôi bất ngờ nhất là ca mổ rất nhẹ nhàng, không hề đau như tôi hình dung", chị vui mừng chia sẻ.
Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác nhận khối u ác tính. Với biên phẫu thuật an toàn (cắt sạch bướu và không có chỉ định điều trị thêm), bệnh nhân được xuất viện chỉ 2 ngày sau mổ. Gia đình cho biết, FV áp dụng thanh toán cộng gộp quyền lợi bảo hiểm y tế nhà nước và bảo hiểm sức khỏe tư nhân, nên chị Lệ được bảo hiểm chi trả 100% chi phí cho ca phẫu thuật công nghệ cao này.
"Từ trường hợp của mình, tôi mong mọi người chủ động khám sức khỏe định kỳ để phát hiện ra bệnh ở giai đoạn sớm", chị Lệ chia sẻ.
Công nghệ robot nâng tầm chuẩn mực trong phẫu thuật niệu khoa
Sự phát triển của công nghệ robot đang mở ra bước tiến mới trong phẫu thuật niệu - lĩnh vực thách thức hàng đầu trong ngoại khoa.
Theo bác sĩ Đỗ Quang Minh, robot được ứng dụng trong hầu hết các phẫu thuật niệu khoa, từ cắt thận toàn phần, bán phần, cắt thận - niệu quản - bàng quang, cắt tuyến tiền liệt đến nạo hạch ung thư. Những ca bệnh khó và phức tạp trước đây buộc phải mổ hở (như bướu thận giai đoạn muộn có xâm lấn tĩnh mạch hay các khối u bàng quang) nay cũng có thể thực hiện bằng robot. Mổ nội soi với sự hỗ trợ của Robot có những ưu điểm vượt trội sau:
Bác sĩ Jean-Luc Hoepffner - chuyên gia đã thực hiện hơn 3.000 ca phẫu thuật robot - nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ này trong các ca mổ vùng sâu như xương chậu: "Việc loại bỏ u tuyến tiền liệt bằng phương pháp cũ thường để lại di chứng về chức năng như rò rỉ nước tiểu hay rối loạn cương dương. Nay nhờ robot, chúng tôi dễ dàng bảo tồn các mô xung quanh, giúp cuộc mổ an toàn và bảo toàn chất lượng sống tốt hơn rất nhiều so với mổ hở".
Bác sĩ Jean-Luc Hoepffner cũng đánh giá cao năng lực của đội ngũ FV: "Bác sĩ Minh là một phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm, anh ấy kiểm soát rất tốt toàn bộ quy trình. Tôi đặc biệt ấn tượng với sự phối hợp nhịp nhàng của ê-kíp FV, một quy trình vận hành chuẩn quốc tế".
Để được tư vấn về phẫu thuật niệu khoa bằng robot da Vinci Xi, bạn đọc có thể liên hệ khoa Tiết niệu, Bệnh viện FV tại địa chỉ số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (Quận 7 cũ), TP.HCM ĐT: (028) 3511 3333.
Từ năm ba tuổi, anh có biểu hiện vàng da, được chẩn đoán viêm gan do nhiễm Cytomegalovirus (CMV) - loại virus thuộc họ Herpes, có khả năng lây nhiễm ở mọi lứa tuổi qua dịch cơ thể như nước bọt, nước tiểu, máu, sữa mẹ. Dù tuân thủ điều trị, tình trạng vàng da chỉ thuyên giảm tạm thời rồi tái diễn. Suốt 12 năm tuổi thơ, anh phải điều trị liên tục cả nội lẫn ngoại trú tại bệnh viện nhi.
Sang tuổi trưởng thành, chàng trai tiếp tục đến nhiều bệnh viện đầu ngành có chuyên khoa gan mật tại TP HCM, nhận chẩn đoán "viêm gan tắc mật chưa rõ nguyên nhân". Từ năm 2020, anh liên tục nhập viện vì vàng da, suy gan cấp và thiếu máu nặng đến mức phải truyền máu nhiều lần.
Ngày 8/4, TS.BS Lê Hữu Phước, Phó Khoa Viêm gan, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết hồ sơ ghi nhận khi điều trị tại bệnh viện nhi, các chuyên gia đã nghi ngờ khả năng bệnh nhân mắc Wilson - căn bệnh di truyền hiếm gặp về rối loạn chuyển hóa đồng. Tuy nhiên, lúc bấy giờ, tất cả kết quả cận lâm sàng như phân tích gene, xét nghiệm máu đều không đáp ứng đủ tiêu chuẩn chẩn đoán. Rào cản lớn nhất là bệnh nhân không có đột biến gen ATP7B - "tiêu chuẩn vàng" để xác định bệnh, mọi hướng điều trị sau đó rẽ sang ngả khác.
Bước ngoặt đến vào tháng 5/2023, quá trình điều trị tại Khoa Viêm gan, các bác sĩ đặc biệt chú ý đến chi tiết bệnh nhân từng có một người anh và một người chị ruột qua đời năm 6 tuổi và 8 tuổi vì chứng vàng da kéo dài. Dựa trên y văn thế giới ghi nhận vẫn có dưới 1% bệnh nhân Wilson không mang đột biến gene ATP7B, cộng với yếu tố tiền sử gia đình, các bác sĩ mạnh dạn đưa ra nghi ngờ bệnh Wilson thể hiếm và quyết định điều trị thử.
Quá trình theo dõi hai năm cho thấy các bất thường như vàng da hay thiếu máu đều cải thiện rõ. Tái khám ngày 7/4, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, trở lại sinh hoạt bình thường. Vì Wilson là một bệnh lý di truyền nên bệnh nhân vẫn tiếp tục được theo dõi, kiểm soát các triệu chứng và điều trị suốt đời.
BS.CK2 Phạm Thanh Việt, Phó giám đốc phụ trách quản lý điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, nhận định sự kiên trì không nản lòng trước ca khó, liên tục đặt lại vấn đề để xâu chuỗi thông tin toàn diện đã giúp tìm ra "lời giải" cho căn bệnh ẩn nấp suốt nhiều năm. Đây là ca thứ 2 mắc Wilson thể hiếm (không phát hiện đột biến gene ATP7B) được Khoa Viêm gan điều trị thành công, trong tổng số hơn 500 bệnh nhân Wilson mà đơn vị tiếp nhận tron 10 năm qua.
Wilson (phát hiện năm 1912) là bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, do đột biến gene ATP7B gây ra rối loạn chuyển hóa đồng. Nếu cả cha và mẹ mang gene bệnh, tỷ lệ con sinh ra mắc bệnh là 25%. Đây là căn bệnh hiếm và khó chẩn đoán, nhưng nếu được phát hiện kịp thời, quá trình điều trị sẽ nhẹ nhàng, ít tốn kém. Ngược lại, nếu bỏ sót, hầu hết bệnh nhân sẽ tử vong ở tuổi đời rất trẻ.
Người dân, đặc biệt là người trẻ tuổi, cần đi khám ngay nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tăng men gan kéo dài, vàng da không rõ nguyên nhân, thiếu máu hoặc các triệu chứng thần kinh, tâm thần không rõ nguyên nhân.
