Cách đây một năm, Dan Thomson, một nhà sáng lập công nghệ, gây chú ý khi tuyên bố thành lập một quốc gia do trí tuệ nhân tạo (AI) quản lý trên một hòn đảo nhiệt đới giữa lòng châu Á. Năm 2025, Thomson mua quyền sử dụng một hòn đảo tại tỉnh Palawan, điểm du lịch nổi tiếng của Philippines. Ông đặt tên đảo là Sensay, trùng tên với công ty AI của mình và tuyên bố đây là một “vi quốc gia” (micronation), thuật ngữ chỉ các thực thể tự xưng là nhà nước độc lập nhưng không được các chính phủ hay tổ chức quốc tế công nhận.
Thomson đã thiết lập một hội đồng điều hành gồm các bot vận hành bằng AI được mô phỏng theo loạt nhân vật lịch sử như Winston Churchill, Eleanor Roosevelt, Marcus Aurelius, Nelson Mandela, Tôn Tử, Leonardo da Vinci, Alexander Hamilton và Mahatma Gandhi, đồng thời mở cổng đăng ký cư trú cho công dân toàn cầu.
Tầm nhìn của Thomson là biến hòn đảo thành một điểm dừng chân độc đáo cho những du khách thích lặn biển và đi tour khám phá nhiều đảo vốn phổ biến tại Palawan, đồng thời đón nhận một số cư dân định cư lâu dài. Thomson cho hay ông đã có quyền thuê và phát triển hòn đảo, đang được quy hoạch để xây dựng khoảng 30 biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp dành cho du khách và những người muốn đến trải nghiệm lối sống mới.
“Tôi nghĩ nơi đây chủ yếu sẽ đón khách du lịch đến từ các đảo lân cận đảo Coron”, ông nói và cho biết chính quyền tỉnh Palawan hiện chưa phản hồi về tính pháp lý của mô hình quản trị này.
Bên cạnh việc ghé thăm đảo thực tế, du khách có thể đăng ký trở thành “cư dân điện tử” (e-residents) thông qua một chương trình trực tuyến sẽ ra mắt vào năm 2027. Chương trình cư trú dự kiến chính thức ra mắt vào năm 2027, nhưng các thử nghiệm tương tác sẽ bắt đầu trong mùa hè năm nay.
Hiện tại, đã có hơn 12.000 người đăng ký trải nghiệm mô hình. Du khách ảo có thể gửi các đề xuất xây dựng, phát triển đảo và chờ đợi hội đồng robot AI thảo luận, bỏ phiếu thông qua. Theo hiến pháp của Sensay, các thực thể AI sẽ đưa ra quan điểm, phản biện lẫn nhau và tiến hành bỏ phiếu. Sau đó, con người trên đảo sẽ có nhiệm vụ thực thi quyết định của AI.
Theo Emily Keogh, cố vấn truyền thông của dự án, đảo Sensay hiện chưa gặp phải các xung đột với dân bản địa. Dân số thực tế duy nhất trên đảo hiện chỉ có một nhân viên chăm sóc cảnh quan tên Mike.
Piotr Pietruszewski-Gil, một người từng tự xây dựng vi quốc gia riêng, đã gia nhập dự án với tư cách quản lý. Anh cho biết người nộp đơn rất đa dạng, từ những du khách tò mò, người đam mê công nghệ, đến những công dân đã mất niềm tin vào các chính trị gia ngoài đời thực.
Thomson chia sẻ việc tìm kiếm những nhân sự hoàn toàn khách quan để thực hiện chính xác các mệnh lệnh của AI là một thách thức. Ông tin rằng khi công nghệ phát triển, yếu tố con người sẽ giảm dần. AI có thể tự sở hữu ví tiền điện tử, tài khoản ngân hàng để tự thuê nhà thầu và nhân công thực hiện các công việc lao động chân tay trên đảo.
Khẳng định dự án không phải là trò đùa, nhà sáng lập kỳ vọng mô hình này sẽ được các chính phủ tương lai áp dụng để đảm bảo tính khách quan, tránh bị chi phối bởi các nhóm lợi ích. Để làm được điều đó, hệ thống sử dụng kho tài liệu lịch sử khổng lồ để huấn luyện các “nhà lãnh đạo AI” đưa ra quyết định dựa trên tầm nhìn vĩ mô, thay vì bắt chước các thói quen hay định kiến của nguyên mẫu.
Mặc dù những người sáng lập tin tưởng vào một chính phủ AI không biên giới và không xung đột, giới học giả lại đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc.
Alondra Nelson, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Đạo đức AI thuộc Đại học Oxford, nói: “Đó là một tuyên bố lố bịch, chúng ta thấy AI gặp lỗi và đi chệch hướng mỗi ngày”. Bà Nelson cũng hoài nghi về tính dân chủ của dự án khi mọi quyền lực thực chất nằm trong tay một công ty công nghệ hoặc một nhà sáng lập duy nhất, gọi cơ chế này là “mang tính biểu diễn”.
Đáp lại, Thomson cho biết hiến pháp của đảo cho phép cư dân bỏ phiếu thay thế bất kỳ thành viên nào trong hội đồng bằng một nhân vật lịch sử khác. Ông cho hay đây là một cuộc thử nghiệm xã hội. Nếu cư dân muốn đề xuất các nhân vật độc tài như Stalin hay Hitler vào nội các, đó là lựa chọn của họ. Rủi ro lớn nhất không đến từ AI, mà đến từ việc con người có thể kích động hệ thống tạo ra một robot mang tính cách của vị vua chuyên chế để đi xâm chiếm các vùng đất khác.
“Nếu hệ thống AI này bắt đầu tìm cách sở hữu vũ khí và tấn công các đảo lân cận, đó sẽ là một kịch bản tồi tệ, nhưng tôi nghĩ khả năng này cực kỳ thấp”, Thomson nói và cho rằng ông không chắc chắn hoàn toàn về một kết cục tốt đẹp của quốc gia AI.
Mô hình vi quốc gia để phục vụ du lịch và thử nghiệm ý tưởng không phải mới. Trước đây, Công quốc Sealand, Anh, hay Vương quốc Slowjamastan giữa sa mạc California, Mỹ, từng trở thành những điểm check in nổi tiếng nhờ tính độc lạ, sở hữu cả hộ chiếu và luật lệ riêng.
Tuy nhiên, đảo Sensay lại đại diện cho một xu hướng mới của các triệu phú công nghệ, mua đảo hoang để làm “phòng thí nghiệm” công nghệ và lối sống. Bằng cách cài đặt các bot AI làm người quản lý, nhà sáng lập kỳ vọng hòn đảo sẽ vận hành một cách khách quan nhất, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thiên vị của con người.
Dù mô hình quản lý bằng robot này vẫn nhận về nhiều ý kiến hoài nghi từ các chuyên gia công nghệ về tính thực tế và độ an toàn, đảo Sensay vẫn đang là cái tên gây tò mò lớn trong cộng đồng xê dịch, hứa hẹn mang đến một làn gió mới cho du lịch biển đảo Philippines thời gian tới.
Sáng 5/5, ông Huỳnh Đình Quang, Phó chủ tịch UBND phường Sông Cầu, cho biết đơn vị đang hoàn tất hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính đối với cơ sở Timothe Beach Hotel & Apartments. Mức phạt dự kiến là 1,5 triệu đồng cho lỗi không niêm yết giá dịch vụ theo quy định.
Sự việc khởi nguồn từ phản ánh bị 'chặt chém' phí dịch vụ của một nhóm khách 4 người từ Gia Lai lưu trú tại đây từ ngày 29/4 đến 1/5. Theo hóa đơn, cơ sở này tính giá bia Heineken 900.000 đồng mỗi thùng (giá thị trường khoảng 500.000 đồng) và thu phí dịch vụ 2,5 triệu đồng cho nhóm gần 30 người (bạn của khách từ bên ngoài đến, không lưu trú tại khách sạn).
Đại diện cơ sở giải thích, dù quy định không cho khách mang đồ ăn thức uống từ ngoài vào nhưng khách vẫn mang vào nên khách sạn thu phí phụ thu phục vụ mua bia và đá lạnh. Tuy nhiên, cơ quan chức năng xác định cơ sở chỉ niêm yết giá bia chai (30.000 đồng mỗi chai), không niêm yết giá bia thùng và các loại phí dịch vụ khác.
Nhà chức trách kết luận, việc cơ sở mua hộ đồ từ bên ngoài sau đó ghi vào hóa đơn tạm với giá tự thỏa thuận là vi phạm quy định về minh bạch giá tại Luật Giá năm 2023 và vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều 13 Nghị định số 87/2024/NĐ-CP ngày 12/7/2024 của Chính phủ. Hành vi không công khai bảng giá phụ thu rõ ràng khiến khách hàng rơi vào thế bị động khi thanh toán.
Sau sự việc này, UBND phường Sông Cầu cho biết sẽ tổng rà soát, yêu cầu các cơ sở dịch vụ du lịch trên địa bàn ký cam kết thực hiện đúng quy định về niêm yết giá, tránh làm ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương.
Trước đó, chị Trang Đài (Gia Lai) phản ánh trải nghiệm tệ tại cơ sở này trong hai ngày thuê phòng 29-30/4. Đoàn khách thuê phòng, tự mang đồ ăn và sử dụng bàn ghế của khách sạn. Theo chị Đài, chủ cơ sở gợi ý đoàn có thể ở lại ăn uống sau khi trả phòng và sẽ tính "giá hợp lý". Tuy nhiên, khi thanh toán, đoàn "sốc" với hóa đơn tổng cộng 14,5 triệu đồng.
Trong đó, phí dịch vụ phục vụ được tính riêng cho 3 bữa ăn là 1,8 triệu đồng, 900.000 đồng và 2,5 triệu đồng. Chị Đài cho rằng mức phí này không hợp lý vì đoàn tự nấu nướng. Ngoài ra, tiền bia cũng bị đẩy lên 900.000 đồng mỗi thùng, gấp gần đôi giá thị trường. Với hai thùng bia đoàn tự mang theo, khách sạn cũng phụ thu hơn 900.000 đồng.
Về phía khách sạn, chủ cơ sở cũng bày tỏ sự bức xúc khi nhóm khách mang theo loa kéo và hát karaoke sau 22h dù chưa có sự đồng ý, gây ảnh hưởng đến các khách lưu trú khác và hàng xóm xung quanh. Khi bị nhắc nhở, nhóm khách đã chuyển loa ra ngoài bãi biển để hát tiếp. Sáng sớm ngày 30/4, chủ khách sạn xem lại camera và phát hiện nhóm khách tự ý cắm trại ngủ ngay trong sân của resort.
Thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau ngày 30-4, theo quy hoạch, toàn bộ Vườn quốc gia U Minh Hạ có diện tích hơn 8.500ha. Trong đó, khu vực định hướng phát triển du lịch sinh thái đến năm 2030 là 1.318ha, tập trung tại xã Đá Bạc và Khánh An. Riêng diện tích lập quy hoạch phân khu hơn 199ha.
Quy hoạch đặt mục tiêu khai thác du lịch gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng tràm và đa dạng sinh học; đồng thời giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường, đảm bảo hài hòa giữa khai thác và gìn giữ tài nguyên tự nhiên.
Về cấu trúc không gian, khu du lịch được chia thành nhiều phân khu chức năng, gồm khu du lịch sinh thái gần 93ha, khu nghỉ dưỡng hơn 54ha, khu tái hiện làng rừng, làng nghề truyền thống và các không gian chuyên đề như vườn dược liệu, công viên rừng chim, khu tham quan động vật.
Mô hình lưu trú được thiết kế theo hai hướng: lưu trú bản địa gắn với trải nghiệm đời sống người dân vùng rừng và lưu trú cao cấp phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng. Các công trình được khống chế chiều cao tối đa 12m, ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường, hạn chế tác động đến sinh cảnh tự nhiên.
Theo mục tiêu đến năm 2030, khu vực dự kiến thu hút ít nhất 309.200 lượt khách, trong đó khách quốc tế chiếm tối thiểu 8%. Lượng khách khoảng 800 - 1.000 lượt/ngày, với khoảng 28% khách lưu trú qua đêm.
Hạ tầng được thiết kế theo hướng "xanh hóa", kết hợp đường bộ, đường thủy, đường đi bộ và xe điện nội khu.
Các tuyến giao thông nội bộ sử dụng cầu gỗ, đường nổi, hạn chế can thiệp nền đất tự nhiên; điện chiếu sáng ưu tiên năng lượng mặt trời; nước thải và rác thải được xử lý tập trung theo tiêu chuẩn môi trường.
Quy hoạch cũng đặt trọng tâm vào yếu tố cộng đồng, hướng đến tạo sinh kế cho người dân địa phương, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ rừng.
Địa phương sẽ tăng cường kiểm tra không để xảy ra tình trạng ùn tắc cục bộ, gây mất an ninh trật tự tại bến tàu Rạch Giá, Hà Tiên đi Phú Quốc, làm ảnh hưởng lịch trình vui chơi của du khách.
Còn ông Bùi Quốc Thái - Giám đốc Sở Du lịch An Giang - chia sẻ chuẩn bị đón khách du lịch trong dịp lễ 30-4 sở đã có văn bản gửi lãnh đạo xã, phường và đặc khu về việc tăng cường kiểm tra và yêu cầu các doanh nghiệp làm du lịch bán đúng giá niêm yết, không "chặt chém", không để xảy ra chèo kéo. Doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ và cho ra nhiều sản phẩm du lịch độc đáo phục vụ du khách.
"Đối với các trường hợp cố tình chặt chém và ép giá du khách, địa phương sẽ kiên quyết xử lý để tạo điểm đến du lịch an toàn, thân thiện", ông Thái nhấn mạnh.
"Phú Quốc hiện đẩy mạnh kiểm tra, khuyến khích quán ăn, nhà hàng bán đúng giá phục vụ du khách. Đặc biệt địa phương luôn chú trọng vấn đề an ninh trật tự để hướng đến là điểm đến an toàn trong mắt khách du lịch" - ông Trần Minh Khoa, Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc, khẳng định.
Trong dịp lễ này các điểm vui chơi nổi tiếng ở Phú Quốc như công viên chủ đề VinWonders Phú Quốc, khu Grand World Phú Quốc, thị trấn Hoàng Hôn, cầu Hôn và cáp treo qua Hòn Thơm (ở An Thới) được doanh nghiệp trang trí rực rỡ, qua đó tạo điểm nhấn độc đáo, mới lạ để khách du lịch đến vui chơi, chụp ảnh lưu niệm.
Ông Nguyễn Đắc Tuấn Anh - Tổng quản lý VinWonders Phú Quốc - thông tin lễ 30-4 và 1-5, đơn vị mang đến hành trình độc bản giữa lòng đảo ngọc - nơi thiên nhiên, tinh hoa văn hóa Việt và niềm tự hào dân tộc cùng hòa quyện.
Khách du lịch đến chơi sẽ trải nghiệm nhiều hoạt động với chuỗi các show 3D mapping hoành tráng nơi hình ảnh lá cờ Tổ quốc hiện lên sống động trên màn nước; vẽ lá cờ Tổ quốc…
Ngoài ra du khách ở các tỉnh thành miền Tây đến khu vui chơi VinWonders - Vinpearl Safari - Grand World Phú Quốc sẽ được ưu đãi giá hấp dẫn, tặng voucher ẩm thực lên đến 250.000 đồng để thoải mái vui chơi, ăn uống. Thời gian áp dụng từ 20-3 đến 25-5-2026.
"Lễ 30-4 và 1-5 này, tour ca nô bên đơn vị đã được du khách đặt kín. Lượng khách Việt đổ về Phú Quốc chơi đông. Chúng tôi vẫn giữ ổn định giá tour tuyến để phục vụ khách" - ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc Công ty ca nô Tâm Đăng Khoa ở đặc khu Phú Quốc, nói.
Lãnh đạo Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc thông tin dịp lễ 30-4 và 1-5 dự kiến các chuyến bay đến và rời Phú Quốc đạt trung bình 118-130 chuyến bay/ngày. Lượng khách du lịch trong và ngoài nước qua sân bay Phú Quốc ước đạt 22.000 khách.
Các chuyến tàu cao tốc từ đất liền Rạch Giá, Hà Tiên đi Phú Quốc và ngược lại cũng được dự báo sẽ tăng chuyến chạy, giữ ổn định giá vé để phục vụ du khách chơi lễ 30-4.
