Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và “nhập vai”. Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là “khách” mà là “chủ nhân”, “cậu chủ”, “tiểu thư”, trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển “Okaerinasaimase!” (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức “Omajinai” (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như “Moe moe kyun”, một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là “Thập niên mất mát” (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và “vật hóa” nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng “quyền nhân phẩm” của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực “làm sạch” bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán “núp bóng” hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc “không chạm” được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các “hầu gái”, việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một “cam kết” giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển “nhân viên hầu gái” trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian “chữa lành” cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai “tiểu thư”.
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Sáng đầu tuần, quán cà phê nhỏ "Nghệ cà phê" ở số 17 Nguyễn Trung Trực (P.Bến Thành, TP.HCM) tấp nập khách trong và ngoài nước. Anh Bùi Thế Hướng (33 tuổi), chủ quán, cho biết lượng khách nước ngoài tại quán chiếm tỷ lệ lớn. Điều này cũng dễ hiểu vì quán nằm ở khu vực trung tâm, nơi đông khách nước ngoài qua lại tham quan. Nhưng một lý do không thể không nhắc tới là chủ quán cà phê giao tiếp bằng tiếng Anh lưu loát, lại rất chịu khó nói chuyện. Gặp ai cũng chào hỏi, cười nói vui vẻ nên cứ 10 khách đi qua thì 9 khách ngồi lại uống cà phê, ăn xôi gà trứng non ở tiệm "Number One" 3 đời kế bên. "Hai quán tương trợ lẫn nhau, khách gọi món xong ngồi bên nào cũng được, nên cả tuyến đường nhộn nhịp khách ngoại thưởng thức ẩm thực, đi dạo đông vui cả buổi sáng", anh Hướng chia sẻ.
Theo anh Hướng, trung bình quán đón khoảng 100 khách/ngày, ngày nào đông thì có thể lên tới 200 - 300 khách, trong khi diện tích chỉ khoảng 15 m2, kê được 2 - 3 chiếc bàn gỗ sát cửa. Từ tết đến nay, khách quốc tế đến với TP.HCM ngày càng đông. Vì vậy ngày nào anh Hướng cũng ra quán bán hàng cùng nhân viên từ suốt 6 giờ tới 22 giờ.
Quán đông khách nước ngoài, chủ quán cũng "thuộc lòng" một số sở thích của khách. Ví dụ khách Úc thường thích cà phê nóng như latte hoặc cappuccino. Trong khi đó, khách Hàn Quốc lại rất thích americano và các loại nước ép trái cây, đặc biệt sinh tố xoài. "Khách đi ngang quán, tôi chỉ cần gọi mời đơn giản như "mango, mango" là họ dừng lại. Bởi vậy, menu cứ dần được hoàn thiện theo sở thích và thói quen của khách quốc tế, dựa trên nền tảng là cà phê ngon, chất lượng được quán đặt rang xay riêng trực tiếp từ xưởng quen", anh Hướng tiết lộ.
Dạo quanh khu vực trung tâm TP.HCM thời điểm này cũng thấy khách du lịch quốc tế nhộn nhịp đi lại, ăn uống, thưởng thức ẩm thực địa phương. Điều này được phản ánh trong số liệu công bố của Cục Thống kê mới đây. Theo đó, lượng khách quốc tế đến VN trong tháng 3 đạt gần 2,1 triệu lượt, tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý 1, tổng lượng khách quốc tế ước đạt 6,76 triệu lượt, tăng hơn 12% so với cùng kỳ năm 2025 và là mức cao nhất của quý 1 từ trước đến nay. Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu tiên ngành du lịch VN thiết lập kỷ lục mới khi duy trì 3 tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế/tháng.
Theo Cục Du lịch quốc gia VN, kết quả này phản ánh sức hấp dẫn, khả năng chống chịu và vị thế ngày càng vững chắc của du lịch VN trong bối cảnh môi trường toàn cầu còn nhiều bất định.
Thạc sĩ Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Quản trị du lịch - nhà hàng - khách sạn, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), nhận định việc VN duy trì lượng khách quốc tế trên 2 triệu lượt/tháng trong 3 tháng liên tiếp là tín hiệu rất tích cực, đặc biệt trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động. "Quý 1 vốn là giai đoạn cao điểm của du lịch VN do trùng với mùa lễ hội, tết và thời tiết thuận lợi ở nhiều điểm đến. Bên cạnh đó, tác động của biến động địa chính trị và giá xăng dầu thực tế chỉ rõ rệt từ nửa cuối tháng 3 nên trong khoảng 2,5 tháng đầu năm, chi phí và tâm lý thị trường vẫn tương đối ổn định", ông Nhân phân tích.
Bước sang quý 2, ông Nhân cho rằng ngành du lịch sẽ đối mặt nhiều thách thức hơn khi tác động của giá nhiên liệu bắt đầu rõ rệt. Giá vé máy bay tăng từ 10 - 25%, thậm chí có tuyến tăng tới 40%, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu đi lại, đặc biệt với các thị trường nhạy cảm về giá.
Để giữ đà tăng này, thạc sĩ Tăng Thông Nhân đề xuất cần đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm du lịch cao cấp, hướng đến nhóm khách có khả năng chi tiêu cao vì đây là nhóm ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá vé và có thể giúp tối ưu hóa doanh thu. Đồng thời, nên tận dụng cơ hội từ các dòng khách đang dịch chuyển do biến động địa chính trị, đặc biệt là nhóm khách từ khu vực Trung Đông vốn có mức chi tiêu cao và đang tìm kiếm điểm đến thay thế. Bên cạnh đó, cần tiếp tục duy trì đà tăng của các thị trường mới nổi như Nga và Ấn Độ thông qua việc mở rộng đường bay, chính sách visa và sản phẩm phù hợp. "Cuối cùng, với các thị trường truyền thống như Trung Quốc và Hàn Quốc thì cần có chiến lược riêng để giữ chân và thu hút khách quay trở lại, bởi đây vẫn là nhóm khách có ý nghĩa quan trọng về quy mô và tính ổn định", ông Nhân chia sẻ.
Còn theo TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, để nhìn đúng bài toán hiện tại, cần đặt du lịch VN trong một tiến trình phát triển dài hạn. "Từ giai đoạn 1950 - 2000, thế giới tập trung vào chuỗi cung ứng; từ 2000 - 2010 là chuỗi giá trị; và từ sau 2019 đến nay là giai đoạn tối ưu hóa, tức là làm sao tối ưu toàn bộ hành trình tiêu dùng của du khách", ông Minh nói.
Ở giai đoạn này, yếu tố quyết định, theo ông Dương Đức Minh, không chỉ là có sản phẩm mà là tối ưu trải nghiệm và khả năng chi tiêu ở "điểm cuối", tức khâu mua sắm và mang sản phẩm về nước. Một trong những điểm nghẽn của du lịch VN là chưa tối ưu được khâu này. Nhiều sản phẩm lưu niệm, đặc sản còn cồng kềnh, chi phí vận chuyển cao, khiến du khách e ngại mua sắm. Trong khi đó, các quốc gia như Thái Lan đã làm rất tốt việc đóng gói sản phẩm gọn nhẹ, tối ưu chi phí vận chuyển, từ đó kích thích nhu cầu mua sắm và lan tỏa hình ảnh quốc gia thông qua quà tặng. "Du khách không chỉ mua cho bản thân mà còn mang về làm quà, qua đó trở thành một kênh marketing tự nhiên cho điểm đến. Nếu tối ưu tốt khâu này, giá trị mang lại sẽ rất lớn", ông Minh nói.
Một số địa phương tại VN đã có tín hiệu tích cực. Đơn cử như Quảng Ninh, địa phương đang triển khai khá đồng bộ các giải pháp từ hạ tầng giao thông đến kích cầu tiêu dùng ngay từ sân bay Vân Đồn, với các gói ưu đãi và dịch vụ đi kèm cho du khách. "Muốn giữ đà tăng trưởng và nâng cao hiệu quả, du lịch VN cần nâng cấp trải nghiệm và kích thích chi tiêu một cách bền vững", TS Dương Đức Minh nhấn mạnh.
Hãng taxi bay Joby Aviation vừa thực hiện các chuyến bay thử nghiệm đầu tiên bằng thiết bị cất hạ cánh thẳng đứng bằng điện (eVTOL) nối liền hai địa điểm tại thành phố New York vào ngày 24/4 và tiếp tục duy trì thử nghiệm trong tuần này.
Thiết bị có thiết kế tương tự chiếc flycam khổng lồ, chạy hoàn toàn bằng pin với sức chứa 5 người (bao gồm phi công). Cơ chế hoạt động của máy bay cho phép cất cánh thẳng đứng như trực thăng, sau đó xoay các cánh quạt để đẩy thân tàu bay về phía trước. Theo nhà sản xuất, ưu điểm vượt trội của dòng xe bay này là vận hành êm ái hơn trực thăng truyền thống và không phát thải trực tiếp ra môi trường.
Mục tiêu của dự án là kết nối các bãi đáp trực thăng hiện có tại khu vực Lower và Midtown Manhattan tới sân bay quốc tế JFK. Lộ trình này thường mất từ 1 đến 2 giờ di chuyển bằng ôtô do tắc đường, nhưng với taxi bay, thời gian rút ngắn còn gần 10 phút.
Hiện, Joby đang sở hữu Blade - công ty chia sẻ chuyến bay bằng trực thăng truyền thống, đồng thời duy trì quan hệ đối tác với hãng hàng không Delta Air Lines và Uber.
Dù Joby đã thực hiện nhiều chuyến bay thử nghiệm từ năm 2023, chiến dịch bay 10 ngày lần này là một phần trong Chương trình Thí điểm Tích hợp eVTOL của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).
Ông Kevin O'Toole, Chủ tịch Cảng vụ New York và New Jersey, đơn vị quản lý các sân bay trong khu vực, cho biết: "Những chuyến bay này thúc đẩy nỗ lực của chúng tôi trong việc xác định cách công nghệ hàng không thế hệ mới phục vụ người dân New York và New Jersey".
Tháng 3, Bộ Giao thông Vận tải Mỹ đã chọn ra 8 chương trình thí điểm để thử nghiệm loại hình này. Bên cạnh dịch vụ taxi bay đô thị, các lĩnh vực như vận tải hành khách liên vùng, chở hàng, cứu trợ thực phẩm khẩn cấp, bay tự hành và vận tải cho ngành năng lượng ngoài khơi cũng đang được đưa vào thử nghiệm. Joby hiện phối hợp với Cảng vụ New York cũng như cơ quan giao thông các bang Texas, Utah, Florida và North Carolina.
Năm 2024, FAA đã ban hành các quy định mới đưa taxi bay tiến gần hơn đến thực tế. Kể từ đó, các công ty như Joby đã nỗ lực thử nghiệm để được cấp chứng nhận.
"Các dự án thí điểm này sẽ tạo ra một trong những môi trường thử nghiệm thực tế lớn nhất thế giới cho máy bay thế hệ mới, dữ liệu thu được sẽ được FAA sử dụng để xây dựng các quy định mới, giúp vận hành công nghệ tương lai này một cách an toàn ở quy mô lớn", đại diện Bộ Giao thông Vận tải cho biết vào tháng 3.
Hiện, dự án đang ở những bước kiểm định cuối cùng. Nếu được FAA cấp phép đúng lộ trình, du khách đến New York sẽ sớm được trải nghiệm dịch vụ taxi bay thương mại.
Chiều 29-4, đại diện chính quyền đặc khu Lý Sơn, Quảng Ngãi xác nhận vào sáng cùng ngày, con cá heo này đã bơi lượn sát bờ, xuất hiện trong hơn 4 giờ liên tục.
Hình ảnh sinh động giữa vùng nước xanh sát bờ biển ở đảo Lý Sơn khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên, thích thú khi tận mắt chứng kiến.
Nhiều du khách và người dân trên đảo đã ra bờ biển, quay video, chụp hình khoảnh khắc hiếm thấy này. Anh Châu (người dân đảo Lý Sơn) chia sẻ: "Con cá heo ở lại khu vực biển Lý Sơn rất lâu, có khi bơi vào cách bờ kè khoảng 10m. Nhiều thời điểm có tàu bè ra vào, nhưng chú cá vẫn bơi lội và làm nhiều động tác đẹp mắt".
Theo các bậc cao niên trên đảo, việc cá heo xuất hiện ngay khu vực gần bờ, đặc biệt là sát cảng, là dấu hiệu cho thấy môi trường biển tại Lý Sơn đang trong tình trạng tốt, nguồn nước sạch và hệ sinh thái phong phú. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với vùng biển đảo.
Cá heo vốn là loài sinh vật biển thông minh, thân thiện và rất nhạy cảm với môi trường sống. Sự xuất hiện của loài này thường được xem là chỉ dấu sinh thái quan trọng, phản ánh chất lượng môi trường biển.
Với ngư dân miền biển, cá heo từ lâu được xem là "bạn của biển", mang lại may mắn, bình an trong những chuyến ra khơi.
Vì vậy việc cá heo xuất hiện tại vùng biển gần cảng An Vĩnh không chỉ mang lại niềm vui, mà còn được kỳ vọng báo hiệu một mùa biển thuận lợi, tôm cá dồi dào cho ngư dân trên đảo.
