Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt của thị trường thiết bị làm sạch tại Việt Nam. Trong khi mức tăng trưởng chung của khu vực Đông Nam Á duy trì ở mức 40%, doanh số bán lẻ robot hút bụi, vệ sinh tại Việt Nam đã ghi nhận con số kỷ lục: tăng trưởng hơn 70% chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025. Tổng giá trị thị trường ước tính đạt xấp xỉ 250 triệu USD vào cuối năm, chiếm tới 24,51% tổng giá trị thị trường robot dịch vụ của cả vùng, theo báo cáo của Ken Research.
Sự bùng nổ không chỉ tập trung ở những đại đô thị như Hà Nội hay TP.HCM. Dữ liệu thương mại điện tử cho thấy một làn sóng tiêu dùng mới tại các tỉnh công nghiệp vệ tinh như Bình Dương (địa giới cũ - tăng 122,1%), Long An (nay là Tây Ninh, tăng 63,41%) và Hưng Yên (39,41%). Điều này chứng minh lối sống hiện đại và nhu cầu tự động hóa đã lan tỏa sâu rộng đến tầng lớp quản lý và lao động có thu nhập trung bình khá trở lên tại các khu kinh tế trọng điểm.
Khác với giai đoạn sơ khởi khi người dùng ưu tiên các dòng máy giá rẻ, năm 2025 chứng kiến sự lên ngôi của những mẫu robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Phân khúc từ 10 đến 15 triệu đồng đang chiếm ưu thế với 53% thị phần, trong khi phân khúc cao cấp (trên 15 triệu đồng) cũng ghi nhận mức tăng trưởng 14,8%.
Người tiêu dùng Việt Nam hiện nay có những yêu cầu rất cụ thể: robot phải tích hợp hút và lau đồng thời, có trạm sạc tự động làm sạch giẻ bằng nước nóng, khả năng điều hướng thông minh... Nhờ sự phát triển của công nghệ, đây không còn là những lựa chọn xa xỉ mà đã trở thành "tiêu chuẩn vàng" để đáp ứng đặc thù kiến trúc nhà phố và chung cư tại Việt Nam.
Cấu trúc cạnh tranh năm 2025 ghi nhận sự thống trị của các thương hiệu robot hút bụi đến từ Trung Quốc tại Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Theo GfK, những cái tên hàng đầu gồm Roborock, Ecovacs, Dreame, Xiaomi, Narwal hiện kiểm soát hơn 65% thị phần toàn cầu.
Trao đổi với Thanh Niên, ông Đào Hải Đăng - đại diện thương hiệu Ecovacs tại Việt Nam khẳng định Việt Nam là một trong những thị trường năng động và tiềm năng bậc nhất khu vực. "Năm 2025, chúng tôi ghi nhận mức tăng trưởng doanh số gấp đôi so với năm 2024, với gần 70.000 sản phẩm được bán ra. Xu hướng 'tự động hóa sâu' đang trở thành tiêu chuẩn mới khi người dùng ngày càng khắt khe, ưu tiên các giải pháp tích hợp AI để giảm thiểu thao tác thủ công".
Đồng quan điểm về dư địa phát triển, đại diện Dreame chia sẻ: "Thu nhập người dân tăng cùng tỷ lệ đô thị hóa cao đã thúc đẩy ngành hàng gia dụng tăng trưởng trên 10%/năm. Tại Việt Nam, nhóm dân số trẻ từ 18 đến 45 tuổi chiếm gần 60%. Đây là những người sẵn sàng chi trả cho các sản phẩm chất lượng cao, thiết kế đẹp để hỗ trợ cuộc sống hiện đại. Chúng tôi tin rằng phân khúc robot hút bụi lau nhà cao cấp sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới".
Tiềm năng tăng trưởng không chỉ thể hiện qua những con số mà còn bởi sự xuất hiện của những nhãn hiệu gia nhập thị trường. Dyson (Anh) nổi tiếng bởi các sản phẩm ở phân khúc giá cao cấp mới đây cũng tuyên bố tham gia thị trường robot hút bụi, lau nhà tại Việt Nam với mẫu Spot+Srub Ai với mức giá niêm yết lên tới 35,99 triệu đồng, cao hàng đầu hiện nay. Hãng cũng bổ sung thêm Clean+Wash Hygiene vào dòng thiết bị làm sạch cầm tay vốn đang là thế mạnh của thương hiệu này.
Ngoài ra, một thương hiệu khác là MOVA (Trung Quốc) cũng rục rịch đưa sản phẩm gia nhập kệ hàng thiết bị gia dụng thông minh tại Việt Nam. Thương hiệu này chọn cách bắt đầu với các dòng robot hút bụi trải dài từ phân khúc tiêu chuẩn (gần 10 triệu đồng) tới cao cấp, trong đó model V50 Ultra có giá gần 20 triệu đồng, được xác định là model chủ lực.
Tuy nhiên, thị trường còn nhiều dư địa và tiềm năng không đồng nghĩa "miếng bánh" sẽ được chia cho tất cả những bên tham gia. Sự trỗi dậy của các "ông lớn" phương Đông với lợi thế về tốc độ nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng khả năng địa phương hóa ngôn ngữ (như tích hợp tiếng Việt) đã tạo ra sức ép lên các thương hiệu đến từ phương Tây. Minh chứng rõ nhất là việc iRobot, "tượng đài" một thời của Mỹ, đã phải nộp đơn phá sản vào cuối năm 2025 do không thể cạnh tranh về giá và tốc độ đổi mới công nghệ.
Gerko, sinh năm 1979, lấy bằng cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ tại Đại học Quốc gia Moskva, cùng hai bằng thạc sĩ ở các trường kinh tế của Nga. Ông bắt đầu sự nghiệp tài chính ở ngân hàng Deutsche Bank, trước khi tham gia lĩnh vực giao dịch ngoại tệ rồi chuyển đến sống tại Anh từ năm 2006 và nhập quốc tịch.
Tháng 1/2015, Gerko thành lập và nắm giữ 75% cổ phần tại XTX Markets, công ty sử dụng thuật toán AI tự phát triển để giao dịch chênh lệch giá thị trường giữa các nền tảng. Doanh thu của họ tại Anh năm ngoái đạt 5,3 tỷ USD, tăng trưởng 44% so với một năm trước đó. Lợi nhuận cũng tăng 33%, lên mức 2,3 tỷ USD, trở thành một trong những công ty thu lợi cao nhất trong lĩnh vực giao dịch thuật toán. Con số này chưa tính đến chi nhánh của công ty tại Singapore, vốn đạt doanh thu ngang ngửa với trụ sở Anh.
Các đối thủ trong ngành như Citadel Securities và Jane Street đạt doanh thu cao hơn, nhưng cần hàng nghìn nhân viên, thay vì 250 người như XTX. Công ty cũng không có nhà đầu tư bên ngoài, đồng nghĩa toàn bộ lợi nhuận dành cho một nhóm nhỏ cổ đông trong XTX. Gerko cũng nằm trong nhóm tỷ phú giàu nhất ở Anh, với tài sản ước tính 12 tỷ USD.
Theo WSJ, trong năm nay, XTX dự kiến vận hành trung tâm dữ liệu đầu tiên trong số 5 cơ sở triển khai ở Phần Lan, mở rộng năng lực xử lý lượng lớn dữ liệu tài chính và huấn luyện các mô hình AI để dự đoán biến động giá thị trường.
Công ty tự xây dựng tổ hợp có trị giá hơn một tỷ USD, thay vì thuê năng lực tính toán từ doanh nghiệp công nghệ - cách tiếp cận thường thấy trong ngành tài chính. Điều này giúp họ duy trì chi phí đào tạo mô hình AI tương đối rẻ, giữa lúc cơn sốt AI đòi hỏi ngày càng nhiều năng lực xử lý dữ liệu trên toàn thế giới.
Đây là cuộc đua mới trong lĩnh vực vốn cạnh tranh gay gắt. Cách đây nhiều năm, các doanh nghiệp giao dịch điện tử đã xây dựng những mạng lưới vô tuyến nhanh nhất để có thể thực thi lệnh giao dịch trong vài mili giây. Hiện nay, khi gặp giới hạn về vật lý, họ dần chuyển sang phát triển những phương thức thông minh hơn. Gerko được coi là người dẫn đầu xu thế dịch chuyển sang AI trong ngành giao dịch tài chính.
"Các công ty cố gắng nhảy cóc, vượt qua nhau bằng cách hành động ngày càng nhanh. Chúng tôi quyết định đứng ngoài cuộc chơi đó", Gerko nói với sinh viên trong một hội thảo hồi năm 2019.
XTX đặt trụ sở tại Khu Tri thức ở London, gần nhiều văn phòng của tập đoàn công nghệ hàng đầu như Google, Meta. Trong công ty trưng bày bản sao kích thước thật của khoang chỉ huy Apollo 11 và một máy mã hóa Enigma được Đức chế tạo từ năm 1943.
Không có nhân viên nào của XTX làm việc như người giao dịch truyền thống. Họ không quyết định tài sản nào cần mua đi bán lại, mà giám sát hàng loạt thuật toán dùng mô hình học sâu để dự báo biến động giá trên thị trường sau từ vài giây cho đến vài giờ. Nhiều giao dịch của XTX xoay quanh chiến lược sẵn sàng mua bán tài sản và thu chênh lệch, số khác tập trung phát hiện những khác biệt so với quy luật thị trường và đánh cược mức giá sẽ nhanh chóng trở lại bình thường.
Mỗi ngày, doanh nghiệp này giao dịch lượng tài sản, như cổ phiếu, ngoại tệ và tiền kỹ thuật số, có trị giá trung bình 250 tỷ USD. Các nguồn tin am hiểu vấn đề tiết lộ XTX gần đây mở rộng sang giao dịch điện năng.
Để huấn luyện mô hình dự báo, XTX sử dụng khoảng 25.000 chip AI, phần lớn do Nvidia sản xuất. Trung tâm dữ liệu đầu tiên ở Phần Lan có diện tích bằng ba sân bóng đá, trong khi cơ sở thứ hai gần hoàn thiện và dự kiến hoạt động từ năm 2027. Phần Lan được chọn vì thời tiết mát mẻ, hỗ trợ quá trình giải nhiệt cho hệ thống.
"Cách tiếp cận của họ dường như là dồn toàn lực vào canh bạc AI", Agustin Lebron, nhà nghiên cứu tại công ty giao dịch EquiLibre Technologies ở Cộng hòa Czech, cho hay.
Các cựu nhân viên kể với WSJ rằng Gerko là nhà quản lý rất sâu sát với hoạt động trong công ty, luôn xuất hiện trên các kênh Slack với hình đại diện là nhân vật trong phim hoạt hình Rick and Morty. Hình ảnh mới đây được đổi thành Thanos, nhân vật phản diện trong loạt phim Avengers.
Theo BGR, trong bối cảnh bão giá linh kiện đang diễn ra không thấy điểm dừng, xu hướng mua một chiếc smartphone sử dụng cho đến lúc hư đang trở nên thịnh hành hơn bao giờ hết. Không chỉ là chất lượng hoàn thiện, yếu tố quyết định một chiếc máy có thể trụ vững 5 năm hay không nằm ở lộ trình cập nhật hệ điều hành và sức mạnh của bộ vi xử lý.
Với sự kết hợp giữa phần cứng mạnh mẽ và cam kết hỗ trợ phần mềm lên đến 7 năm, dưới đây là những cái tên sẽ giúp bạn tiết kiệm chi phí sắm sửa trong tương lai.
Google đã 'chơi' một quân bài tất tay khi cam kết hỗ trợ cập nhật Android và bảo mật lên đến 7 năm. Pixel 10 Pro XL không chỉ sở hữu khung nhôm hàng không bền bỉ mà còn được trang bị gói bảo hành Pixel Care+ hỗ trợ thay pin miễn phí khi dung lượng xuống dưới 80%. Dù cho con chip Tensor G5 không quá vượt trội về điểm số, nhưng sự tối ưu sâu từ Google giúp máy vẫn vận hành mượt mà sau nửa thập kỷ.
Không cần bàn cãi về sức mạnh của chip A19 Pro. Với điểm số đa nhân gần chạm ngưỡng 10.000 trên Geekbench 6, chiếc máy này được dự báo sẽ vẫn nhanh và mượt mà cho đến năm 2030. Đặc biệt, mặt kính Ceramic Shield 2 thế hệ mới có khả năng chống nứt vỡ gấp 4 lần, giúp thiết bị chống chịu tốt trước những cú rơi.
Samsung đã nâng tầm cuộc đua độ bền khi công bố pin của S26 Ultra có thể chịu được 1.200 chu kỳ sạc mới bắt đầu chai. Kết hợp cùng chip Snapdragon 8 Elite Gen 5 mạnh mẽ và 7 năm cập nhật phần mềm, đây là lựa chọn hàng đầu cho những ai muốn một thiết bị vừa phục vụ công việc, vừa có tuổi thọ đáng kinh ngạc.
Nếu bạn không muốn chi quá nhiều tiền, iPhone 17e là một sự thay thế hoàn hảo. Dù có mức giá chỉ bằng một nửa phiên bản Pro Max, Apple vẫn trang bị cho dòng 'e' này cấu hình gần như tương đương và lộ trình cập nhật iOS dài hơi. Đây chính là minh chứng cho việc bạn không cần phải giàu để có một thiết bị bền bỉ.
Khác biệt hoàn toàn với phần còn lại, Fairphone 6 cho phép người dùng tự sửa chữa máy tại nhà nhờ kiểu thiết kế mô-đun. Bên cạnh đó, với cam kết hỗ trợ phần mềm đến tận năm 2033 (8 năm), đây là chiếc điện thoại bền bỉ đúng nghĩa. Nếu một bộ phận bị hỏng hoặc lỗi thời, bạn chỉ việc đặt linh kiện mới về và thay thế trong vài phút.