Cơ duyên của anh Dương Bá Hưng với màu áo xanh tình nguyện của chương trình Tiếp sức mùa thi không bắt đầu từ vai trò một người hỗ trợ, mà từ chính trải nghiệm của một sĩ tử “lều chõng” đi thi.
Ngược dòng thời gian về kỳ thi đại học, cao đẳng năm 2013, chàng trai trẻ Dương Bá Hưng cùng cha từ quê lên Hà Nội ứng thí. Giữa không khí lo lắng và bỡ ngỡ nơi bến xe Giáp Bát, hình ảnh những anh chị sinh viên tình nguyện trong màu áo xanh đã để lại một ấn tượng sâu đậm trong lòng anh.
Dù lúc đó chưa hiểu hết ý nghĩa công việc họ làm, nhưng anh đã vô cùng cảm phục trước sự nhiệt tình, trách nhiệm khi thấy các anh chị không quản ngại nắng hè oi ả để phân luồng giao thông, hỗ trợ tại các quầy nước miễn phí và giúp đỡ các thí sinh. Hình ảnh đẹp đẽ và đầy cảm hứng đó đã gieo vào lòng anh một hạt mầm thiện nguyện.
Ngay sau khi đỗ vào Viện đại học Mở Hà Nội, anh đã không ngần ngại tìm hiểu và đăng ký tham gia đội tình nguyện của trường. Từ một người được giúp đỡ, anh đã chính thức trở thành người trao đi sự hỗ trợ, khoác lên mình màu áo xanh mà anh từng ngưỡng mộ.
Mùa thi năm 2014, với tư cách là sinh viên năm hai, anh lần đầu tiên tham gia chương trình. Chính cuộc gặp gỡ tình cờ và đầy ý nghĩa tại bến xe năm xưa đã mở ra hành trình hơn 1 thập kỷ cống hiến, biến ký ức về những “thiên thần áo xanh” trở thành một phần quan trọng và không thể thiếu trong cuộc đời anh.
Nhớ lại những ngày đầu khoác lên mình chiếc áo xanh, anh Hưng bồi hồi kể về mùa Tiếp sức mùa thi năm 2014. Đó là những ngày mà cả đội thức dậy từ 5 giờ sáng, vượt quãng đường 15 – 17 km từ nội thành đến tận điểm thi ở Tây Mỗ.
Dù phải đi từ tờ mờ sáng và đối mặt với nhiều vất vả, nhưng không khí trong đội lúc nào cũng hừng hực khí thế. Các tình nguyện viên chia nhau mỗi người một việc, phối hợp nhịp nhàng với địa phương và nhà trường để hỗ trợ vòng ngoài cho kỳ thi.
Một trong những kỷ niệm khiến anh Hưng nhớ mãi là khoảnh khắc giao lưu cùng các bậc phụ huynh. Đứng đợi con trước cổng trường thi, tâm lý chung của các cha mẹ là sự lo âu, bồn chồn, nét mặt ai nấy đều căng thẳng.
Thế nhưng, bằng sự chân thành và sức trẻ, các tình nguyện viên đã đến trò chuyện, mời nước và động viên. Từ những người xa lạ ngồi lặng lẽ ở một góc, các bậc phụ huynh đã hòa mình vào không khí của tuổi trẻ, cùng vỗ tay, cùng hát vang những bài ca sinh viên với đội tình nguyện.
Những lời khen ngợi, động viên từ các cô chú phụ huynh chính là món quà tinh thần vô giá, giúp anh Hưng nhận ra công việc mình đang làm thực sự có ý nghĩa và mang lại giá trị nhân văn to lớn cho cộng đồng.
Thông thường, với nhiều người, công tác tình nguyện thường khép lại khi họ rời ghế nhà trường, bắt đầu guồng quay của công việc và cuộc sống mưu sinh. Thế nhưng, với anh Dương Bá Hưng, ngọn lửa đam mê chưa bao giờ tắt.
Sau khi tốt nghiệp, anh không chọn cách dừng lại mà quyết định tiếp tục gắn bó với phong trào thanh niên của thành phố. Anh tham gia và hiện đang đảm nhiệm vai trò Phó chủ nhiệm thường trực Câu lạc bộ Tình nguyện viên thủ đô.
Từ năm 2015 đến nay, khi kỳ thi chuyển đổi hình thức sang thi tốt nghiệp THPT quốc gia tại các địa phương, công tác Tiếp sức mùa thi cũng có nhiều thay đổi. Không còn tập trung giải tỏa áp lực ở các bến xe lớn, đội hình của anh Hưng chuyển hướng sang hỗ trợ trực tiếp tại các điểm thi.
Với vai trò ban chủ nhiệm, anh Hưng cùng các cộng sự không ngừng đổi mới các hoạt động để hỗ trợ thiết thực nhất cho thí sinh. Các đội hình được tổ chức bài bản hơn: từ phân luồng giao thông, đảm bảo an ninh trật tự, đến việc thành lập các đội “xe ôm miễn phí” sẵn sàng đưa đón những thí sinh gặp sự cố, quên giấy tờ hay đi lạc đường.
Bên cạnh đó là những gian hàng cung cấp nước uống, đồ dùng học tập, quạt mát và cả những món quà handmade nhỏ xinh kèm lời chúc may mắn để cổ vũ tinh thần cho các sĩ tử.
“Có những em học sinh đi thi trong tâm trạng rất lo lắng, phụ huynh cũng bối rối không biết xử lý tình huống ra sao khi quên đồ. Những lúc ấy, sự có mặt và hỗ trợ kịp thời của tình nguyện viên giúp họ giải tỏa tâm lý rất nhiều. Nhìn thấy các em bước ra khỏi phòng thi với nụ cười rạng rỡ, chạy òa về phía tình nguyện viên để khoe làm được bài, kể những câu chuyện trong phòng thi…, cảm giác ấy thực sự rất hạnh phúc”, anh Hưng chia sẻ.
12 năm – 12 mùa thi đi qua, thứ mà anh Dương Bá Hưng nhận lại được không phải là vật chất, mà là sự trưởng thành của bản thân và một mạng lưới những người bạn chung chí hướng. Anh tự hào vì qua mỗi mùa thi lại thấy được sự lan tỏa mạnh mẽ của tinh thần thiện nguyện.
Điều khiến anh Hưng tâm đắc nhất là tính “kế thừa” của chương trình. Rất nhiều bạn học sinh từng là sĩ tử được các anh chị tình nguyện viên giúp đỡ, động viên trong những ngày thi căng thẳng, để rồi vài năm sau, lại khoác lên mình màu áo xanh, đứng tại vị trí đó để tiếp sức cho thế hệ đàn em. Vòng tuần hoàn của sự tử tế ấy cứ thế được tiếp nối, tạo nên một giá trị bền vững cho xã hội.
Trong lễ tốt nghiệp ngày 24.4 của Trường ĐH Tài chính – Quản trị kinh doanh (nay thuộc Phân viện Học viện tài chính), hình ảnh cả đại gia đình đông đúc quây quần bên tân cử nhân Nguyễn Thị Huyền nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý.
Huyền cho biết, hôm nhận bằng có tổng cộng 29 thành viên đến chúc mừng. Trong số đó, người lớn tuổi nhất là ông nội 74 tuổi, bà nội 70 tuổi. Nhỏ nhất là một em bé mới 6 tháng tuổi. Tất cả mọi người đều cố gắng thu xếp để có mặt trong ngày trọng đại của cô nàng.
Đại gia đình của Huyền sống tại Sóc Sơn (Hà Nội), cách trường khoảng 45 km. Để tham dự buổi lễ, mọi người phải di chuyển gần 1 tiếng rưỡi bằng xe khách 29 chỗ được Huyền thuê trước đó. Không chỉ đến dự lễ, cả gia đình còn cùng nhau đi ăn mừng, đi chơi và tận hưởng trọn vẹn niềm vui.
Điều đặc biệt, toàn bộ chi phí cho ngày hôm đó được Huyền chủ động chuẩn bị từ khoản học bổng hơn 18 triệu đồng mà cô nhận được. “Khi có lịch tốt nghiệp và nhận được tiền học bổng, mình đã nghĩ ngay đến việc mời cả gia đình đi cùng để chia sẻ niềm vui”, Huyền nói.
Nhưng với cô, khoảnh khắc đáng nhớ nhất không phải lúc nhận bằng, mà là khi nhìn thấy ông bà bước xuống xe.
“Lúc đó mình thực sự xúc động. Ông bà đã lớn tuổi, sức khỏe không tốt nhưng vẫn đi một quãng đường xa để đến với mình. Mình cảm giác như mình là người hạnh phúc nhất ngày hôm đó”, Huyền chia sẻ.
Hôm ấy cũng có mặt trong ngày vui của cháu, chị Nguyễn Thị Tươi, cô của Huyền, chia sẻ: “Khi đó gia đình chưa biết Huyền tốt nghiệp loại gì hay có học bổng, chỉ nghĩ đơn giản là cháu thiếu vắng bố mẹ nên mọi người muốn có mặt để cháu không tủi thân”.
Theo chị Tươi, khi biết lịch nhận bằng, Huyền chủ động đề xuất thuê xe, mời cả nhà đi ăn và kết hợp một chuyến đi chơi. “Với gia đình, đây không chỉ là buổi lễ tốt nghiệp mà còn là dịp sum họp hiếm hoi, khi ai cũng gác lại công việc riêng để chung vui cùng cháu. Đó là một ngày rất ý nghĩa, thậm chí niềm vui còn lớn hơn nhiều sự kiện khác vì chứng kiến hành trình nỗ lực của cháu được đền đáp”, chị Tươi bày tỏ.
Với chị, Huyền không chỉ ngoan ngoãn, biết nghĩ cho mọi người mà còn vượt xa kỳ vọng của gia đình, khiến ai cũng tự hào và sẵn sàng đồng hành cùng em trong những chặng đường phía trước.
Đằng sau khoảnh khắc rộn ràng ấy là một câu chuyện dài về sự mất mát, nỗ lực và tình yêu thương. Huyền chia sẻ cô sinh ra trong một gia đình không trọn vẹn. Năm 5 tuổi, mẹ qua đời, bố thì đi làm xa. Hai anh em Huyền được ông bà nội nuôi dưỡng từ nhỏ. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, ông bà vẫn cố gắng lo cho các cháu đầy đủ.
Biến cố tiếp tục ập đến khi năm 2019, bà nội Huyền được chẩn đoán ung thư phổi. Một năm sau, ông nội cũng phát hiện mắc ung thư dạ dày. “Lúc đó mình đã từng nghĩ sẽ không học đại học. Mình sợ đi học rồi ông bà vất vả hơn, không có ai chăm sóc”, Huyền nhớ lại.
Sau khi tốt nghiệp THPT, Huyền quyết định ở nhà một năm. Chỉ đến năm 2022, khi sức khỏe ông bà dần ổn định, cùng với sự động viên mạnh mẽ từ bà nội, Huyền mới đi học đại học.
“Có những lúc mình mệt mỏi, áp lực, thậm chí từng tự hỏi tại sao cuộc sống lại khó khăn với mình như vậy. Nhưng mỗi lần nghĩ đến ông bà và gia đình, những người luôn đặt hy vọng vào mình thì lại có thêm động lực để cố gắng”, cô gái chia sẻ.
Huyền cho rằng bản thân không phải là người có năng khiếu học tập nổi trội. Nhưng bằng sự kiên trì, cô nàng luôn giữ thói quen học tập chủ động: chăm chú nghe giảng, làm bài đầy đủ, tự ôn tập trước kỳ thi ít nhất một tháng.
“Mình biết mình không thể học giỏi như người khác nên phải bù lại bằng sự chăm chỉ. Mình thường tự soạn đề cương, làm lại bài để hiểu thật kỹ. Chỗ nào không hiểu thì chủ động hỏi thầy cô, bạn bè”, Huyền nói.
Nhờ sự nỗ lực không ngừng, Huyền liên tục đạt thành tích xuất sắc, nhận nhiều học bổng và tốt nghiệp với danh hiệu thủ khoa loại xuất sắc ngành quản trị kinh doanh.
Với Huyền, thành quả ngày hôm nay không chỉ là kết quả của cá nhân, mà còn là “trái ngọt” của cả một gia đình. “Có thể mình thiếu thốn tình cảm của bố mẹ từ nhỏ, nhưng bù lại mình luôn nhận được tình yêu thương từ ông bà và người thân. Có lẽ vì thế mà ngày tốt nghiệp, mọi người đến đông đủ như vậy. Và gia đình chính là nguồn động lực lớn nhất để mình có thể đi đến ngày hôm nay”, Huyền bộc bạch.
Với nhịp sống bận rộn, đặt đồ ăn qua ứng dụng trở thành thói quen của không ít người trẻ, nhưng cách họ chọn quán đã có nhiều thay đổi.
Leo Thị Ngọc Ánh (29 tuổi), ngụ tại Vinhome Grand Park (đường Nguyễn Xiển, P.Long Bình, TP.HCM) cho biết mỗi ngày đều đặt đồ ăn ít nhất một lần qua ứng dụng. Ánh chia sẻ: "Mình thường nhìn hình món ăn trước để xem có sạch sẽ, bắt mắt không, sau đó mới xem review của người mua trước. Gần như mình tin vào đánh giá trên app, nên quán nào điểm thấp hoặc bị chê nhiều là bỏ qua ngay".
Cô cũng có xu hướng quay lại những quán quen, một phần vì ngại thử cái mới, phần khác là nếu thấy ổn thì muốn tiếp tục ủng hộ. Tuy vậy, Ánh cho biết vẫn có những lần nhận món không như kỳ vọng do đánh giá ảo, nhưng cách xử lý của Ánh khá đơn giản: "Không đổi cách chọn, chỉ là né luôn quán đó về sau".
Văn Vũ Thùy Linh (22 tuổi), ngụ tại đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân, TP.HCM, cho biết cô chủ yếu ăn những quán quen vì đã chọn lọc từ trước, hợp khẩu vị, giá ổn và đảm bảo vệ sinh. "Với những quán mới, mình thường quan sát lượng khách và mức độ sạch sẽ rồi mới quyết định vào ăn, đồng thời đặt ra nguyên tắc không ăn nếu phải đợi quá lâu hoặc thấy không gian, khu vực chế biến không đảm bảo. Mình không muốn no bụng mà sau đó lại gặp vấn đề về tiêu hóa", Linh nói.
Một số người chọn cách hạn chế ăn ngoài, ưu tiên tự nấu để kiểm soát tốt hơn. Chị Trần Thị Đức Minh (31 tuổi), sống tại chung cư Hoàng Anh Gia Lai 3, đường Nguyễn Hữu Thọ, X.Nhà Bè, TP.HCM), cho biết hiện nay chủ yếu nấu ăn tại nhà, nếu có ăn ngoài thì chỉ chọn quán quen hoặc quán đông khách để yên tâm hơn. Theo chị, những quán này thường có chất lượng ổn định, giá hợp lý và phù hợp khẩu vị, ăn xong cũng không bị vấn đề gì. So với trước đây, chị Minh thừa nhận bản thân đã thay đổi, cẩn thận hơn để an toàn hơn.
Với sinh viên, chi phí vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không còn là duy nhất. Phạm Thành Duy (sinh viên năm 4, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) cho biết trước đây tiêu chí đầu tiên vẫn là rẻ và hợp khẩu vị, thậm chí từng chọn giá rẻ thay vì cảm giác an toàn. Tuy nhiên, hiện nay Duy cho rằng nếu thấy quán không sạch sẽ, cách chuẩn bị món không gọn gàng thì "dù rẻ cũng không ăn".
"Em thường tham khảo trên TikTok và các nền tảng review khác, nhưng không tin hoàn toàn mà sẽ đọc thêm bình luận để lọc thông tin trước khi quyết định thử", Duy chia sẻ.
Với một số người, chỉ một trải nghiệm không tốt cũng đủ để thay đổi cách ăn uống. Nguyễn Ngọc Vân Uyên (23 tuổi, ngụ trên đường Phan Đình Phùng, P.Cầu Kiệu, TP.HCM) kể từng ăn một quán vỉa hè được review rầm rộ trên TikTok, lúc ăn thấy ngon nhưng sau đó lại bị đau bụng, tiêu chảy, mệt kéo dài đến hôm sau. "Từ sau lần đó, mình thay đổi luôn tiêu chí chọn nơi ăn uống, ưu tiên các quán trong nhà, sạch sẽ từ khu chế biến đến khu vực khách, đồng thời tránh những địa điểm gần khu vực kém vệ sinh. Với những quán từng có trải nghiệm không tốt, mình sẽ loại luôn và không thử lại", Uyên nói.
Dù mỗi người có cách lựa chọn khác nhau từ đọc review, chọn quán quen đến tự nấu ăn, điểm chung là họ không còn dễ dãi với chuyện ăn uống như trước. Việc ăn ngoài giờ đây không chỉ để no hay tiện, mà còn là một quyết định cần cân nhắc, khi cảm giác yên tâm trở thành yếu tố được đặt lên hàng đầu.
Người gắn bó hơn 2 thập kỷ với Tiếp sức mùa thi chia sẻ năm 2001, anh rời Hải Dương vào TP.HCM dự thi đại học. Khi đó, với một thí sinh tỉnh lẻ lần đầu đến thành phố lớn, mọi thứ đều lạ lẫm. Từ đường đi, chỗ trọ đến cách di chuyển giữa những khu vực đông đúc, tất cả đều khiến chàng trai khi ấy không tránh khỏi lo lắng.
"Giữa thời điểm bối rối đó, tôi nhận được sự hỗ trợ từ các sinh viên tình nguyện của chương trình Tiếp sức mùa thi. Anh chị hướng dẫn đường đi, hỗ trợ chỗ ở, giúp tôi ổn định tinh thần để bước vào kỳ thi quan trọng. Kỷ niệm ấy trở thành dấu mốc đặc biệt. Nó không chỉ giúp tôi vượt qua những ngày đầu xa quê, mà còn gieo cho tôi mong muốn được tiếp tục giúp lại những người đến sau", anh Hoàng chia sẻ.
Ngay sau khi trúng tuyển vào Trường ĐH Mở TP.HCM, anh Hoàng nói rằng anh quyết định đăng ký tham gia đội hình Tiếp sức mùa thi năm 2002. Với anh, đó là cách trả lại món nợ ân tình đã nhận được một năm trước. Cũng từ quyết định ấy, hành trình gắn bó với chương trình bắt đầu và kéo dài cho đến hôm nay.
Anh chia sẻ từ năm 2002 đến 2007, anh là một trong những gương mặt thân quen tại các điểm nóng của chương trình như Bến xe Chợ Lớn, Bến xe Miền Đông. Đây là giai đoạn hoạt động tiếp sức còn nhiều khó khăn.
Không chỉ vất vả về thời gian và sức lực, môi trường bến xe khi ấy cũng rất phức tạp. Những sinh viên tình nguyện không phải lúc nào cũng nhận được sự tin tưởng ngay từ đầu. "Lúc đó chương trình chưa được biết đến rộng rãi như bây giờ. Khi tôi ra tư vấn, phụ huynh không tin, thậm chí còn kéo tay con đi vì tưởng mình là nhân viên tiếp thị", anh Hoàng cười, kể.
Theo anh Hoàng, để phụ huynh và thí sinh tin tưởng, các bạn sinh viên phải kiên trì tiếp cận, giải thích, rồi từng chút một xây dựng sự gần gũi với những người làm việc ở bến xe. "Mình phải kiên trì tiếp xúc, làm thân với từ bác bảo vệ đến chú tài xế để tạo dựng lòng tin", anh nói.
Chính từ sự chân thành và bền bỉ đó, anh Hoàng đã kết nối được thêm nhiều lực lượng cùng tham gia hỗ trợ thí sinh. Có thời điểm, cả các cô chú xe ôm ở bến xe cũng sẵn sàng chở thí sinh với giá rẻ, thậm chí là miễn phí luôn cho những trường hợp khó khăn.
Không chỉ trực tiếp tham gia, anh còn là người đề ra nhiều nguyên tắc để giữ hình ảnh đẹp cho đội hình tình nguyện. Với anh, hỗ trợ thí sinh không chỉ là giúp đúng việc, mà còn phải ứng xử đúng cách. Tình nguyện viên không được nhận tiền từ phụ huynh. Khi đứng tư vấn, các bạn hạn chế tạo khoảng cách, mà phải giữ sự gần gũi, chân thành để người lạ cũng có thể dễ dàng tin tưởng và mở lòng.
Từ năm 2002 đến 2007, anh Hoàng đảm nhận vai trò đội trưởng tại Bến xe Chợ Lớn và Bến xe Miền Đông, trực tiếp tham gia hỗ trợ thí sinh trong những mùa thi căng thẳng. Giai đoạn 2008 - 2018, anh tiếp tục đồng hành với chương trình ở vai trò thành viên ban tổ chức, sau đó là Phó ban thường trực chương trình Tiếp sức mùa thi tại TP.HCM.
Từ năm 2019 đến 2025, anh chuyển sang một vai trò mới khi trở thành đơn vị đồng hành cùng chương trình tại TP.HCM và tỉnh Tây Ninh. Dù ở cương vị nào, từ một thành viên trực tiếp lăn xả ở điểm nóng, người làm công tác tổ chức đến đơn vị tài trợ, anh vẫn luôn giữ sự nhiệt tình, trách nhiệm và tâm huyết với chương trình.
Tinh thần tinh nguyện ấy còn đi vào chính gia đình anh. Anh Hoàng còn vận động cả hai chị em ruột cùng tham gia chương trình. Với anh, đây không chỉ là một hoạt động mùa hè, mà là môi trường để người trẻ học cách sống trách nhiệm, biết chia sẻ và trưởng thành qua trải nghiệm thực tế.
"Em vợ của tôi hiện nay cũng từng là tình nguyện viên của Tiếp sức mùa thi. Thật là tình cờ", anh Hoàng nói.
Nhìn lại hành trình hơn 2 thập kỷ, anh Hoàng cho rằng chính Tiếp sức mùa thi cũng là một "ngôi trường lớn" của nhiều thế hệ sinh viên. Ở đó, các bạn học được kỹ năng sống, sự kiên nhẫn, khả năng ứng biến và tinh thần trách nhiệm trước cộng đồng.
"Năm nay, tôi vẫn sẽ tiếp tục đồng hành với Tiếp sức mùa thi", anh khẳng định.
