Ngày 3/5, Đại tá Nguyễn Hà Lai – Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an Tp.Đà Nẵng cho biết, Cơ quan CSĐT Công an Thành phố đang tạm giữ tài xế Võ Nguyễn Duy An (24 tuổi, trú thôn Tú Nghĩa, xã Thăng Điền) và chủ phương tiện để phục vụ công tác điều tra liên quan đến vụ cháy ô tô xảy ra tại cây xăng Petrolimex số 90 (thôn Tú Mỹ, xã Thăng Điền, Đà Nẵng) khiến 2 người tử vong.
Liên quan đến thông tin ngay khi xe vừa phát cháy tài xế không có động thái mở cửa để cứu 2 nạn nhân ở trong xe và không báo có người mắc kẹt bên trong, Đại tá Lai cho biết tài xế khai do quá hoảng sợ nên không biết cách xử trí; thấy xe bùng cháy đột ngột nên sợ quá bỏ đi.
Theo Đại tá Lai, tài xế là người lái hộ cho chủ xe. Số pin, ắc quy trên xe cũng không thuộc sở hữu của người này. Tuy vậy, tài xế và chủ xe đã vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy và có thể sẽ bị xử lý hình sự.
Trước đó, khoảng 15h20 ngày 1/5, ô tô biển kiểm soát 92A-265.04 do anh Võ Nguyễn Duy An (SN 2002, trú thôn Tú Nghĩa, xã Thăng Điền) điều khiển, chạy vào trụ bơm tại cây xăng số 90 (thôn Tú Cẩm, xã Thăng Điền).
Sau đó, An mở cửa xuống xe, trên ô tô lúc này có 2 thiếu niên là Trần Hữu Trí (SN 2009, trú thôn An Dưỡng) và Dương Anh Kiệt (SN 2010, trú thôn Tú Phương, cùng xã Thăng Điền).
Khi nhân viên cây xăng vừa đưa vòi bơm chuẩn bị tiếp nhiên liệu, phần cốp sau xe bất ngờ phát nổ, lửa bùng lên dữ dội, nhanh chóng bao trùm phương tiện. Nhân viên cây xăng cùng người dân, lực lượng tại chỗ đã sử dụng bình chữa cháy để dập lửa, khống chế đám cháy sau khoảng 15 phút. Tuy nhiên, vụ cháy khiến Trí và Kiệt tử vong trong xe.
Qua xác minh ban đầu, thời điểm xảy ra vụ việc, trên xe chở khoảng 20–25 khối pin loại 24V cùng 9 bình ắc quy xe điện đồ chơi trẻ em đã được sạc đầy.
Ngoài vụ cháy ô tô khiến 2 người tử vong nói trên trước đó hôm 30/4, một ô tô con chở theo cả gia đình khi lưu thông trên cao tốc Tp.HCM – Trung Lương bất ngờ bốc cháy. May mắn là cả ba người trên xe kịp thoát, nhưng chiếc xe cháy rụi.
Một vụ khác vào chiều 29/4, một ô tô 5 chỗ chạy ở đường vành đai 3 trên cao (phía trên hồ Linh Đàm) theo hướng đi cầu Thanh Trì bất ngờ dừng phía làn khẩn cấp rồi bốc cháy từ phần đầu. Ngọn lửa nhanh chóng lan sang kính lái, khiến phương tiện chỉ còn trơ khung. Vụ việc xảy ra đúng giờ cao điểm, gây ùn tắc cục bộ, nhưng may mắn không có thiệt hại về người.
Những sự việc trên thu hút sự quan tâm, bàn luận của cộng đồng. Nhiều người bày tỏ sự tiếc thương trước hậu quả đau lòng, đồng thời đặt ra câu hỏi: Nếu rơi vào tình huống xe bốc cháy đột ngột, cần làm gì để thoát ra ngoài trong thời gian ngắn sống còn?
Trước thực tế những sự cố cháy xe diễn biến nhanh và khó lường, việc trang bị kỹ năng thoát hiểm cho cả người lái lẫn hành khách trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Theo các chuyên gia an toàn giao thông, khi ô tô bất ngờ bốc cháy, phản ứng của tài xế trong những giây đầu tiên mang tính quyết định đến khả năng thoát hiểm và mức độ thiệt hại.
Ngay khi nhận thấy dấu hiệu bất thường như mùi khét, xuất hiện khói trong khoang lái hoặc nhiệt độ tăng nhanh, người lái cần bật đèn cảnh báo, giảm tốc độ và nhanh chóng đưa xe vào làn khẩn cấp hoặc vị trí an toàn gần nhất. Nơi dừng xe nên cách xa trạm xăng, khu dân cư và các khu vực có nguy cơ cháy nổ cao.
Sau khi dừng xe, việc tắt động cơ ngay lập tức được xem là thao tác quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan từ hệ thống điện hoặc nhiên liệu. Trong tình huống khẩn cấp, người lái cần giữ bình tĩnh, nhanh chóng thông báo cho toàn bộ hành khách trên xe và yêu cầu rời khỏi xe ngay lập tức mà không mang theo bất kỳ vật dụng cá nhân nào.
Bên cạnh việc mở khóa cửa trung tâm, tài xế cũng cần kiểm tra nhanh khoang cabin để bảo đảm không còn người mắc kẹt bên trong, đặc biệt là trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi.
Với một số dòng xe, cửa ghế phụ phía trước có thể mở bằng cách kéo tay nắm 2 lần liên tiếp để vô hiệu hóa khóa tạm thời. Tuy nhiên, cửa hàng ghế sau thường bị giới hạn hơn, muốn mở được cần có thao tác mở khóa từ phía trước hoặc phải trèo lên ghế trước để thoát ra.
Nếu cửa xe bị kẹt, cần sử dụng dụng cụ chuyên dụng, thanh sắt của gối tựa đầu hoặc giày cao gót để đập vỡ cửa sổ bên, sau đó di chuyển ra xa ít nhất 30 mét. Mọi hành động cần được thực hiện trong vài giây vì lửa có thể bao trùm phương tiện rất nhanh chóng.
Để chuẩn bị cho tình huống phải phá kính, hãy luôn để sẵn dụng cụ cắt dây an toàn và thiết bị phá kính trong ngăn chứa đồ hoặc trong tầm với.
Trong trường hợp xe được trang bị bình chữa cháy mini và đám cháy mới phát sinh ở quy mô nhỏ, người lái có thể xử lý ban đầu nếu bảo đảm an toàn.
Ngoài ra, các chuyên gia nhấn mạnh không nên cố gắng dập lửa khi ngọn lửa đã bùng phát mạnh hoặc có nguy cơ phát nổ. Khi đó, ưu tiên hàng đầu là nhanh chóng rời xa phương tiện và giữ khoảng cách an toàn.
Hành khách (đặc biệt ngồi ghế sau) cần chủ động và phản ứng nhanh khi có sự cố cháy xe
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường: Mở ngay cửa gần nhất để thoát ra, không chờ hỗ trợ nếu còn tự di chuyển được
Không chậm trễ vì hoảng loạn hoặc lúng túng tìm tay nắm cửa có thể mất cơ hội thoát thân
Trong môi trường có khói, lửa: Việc di chuyển tìm lối thoát sẽ khó khăn hơn với người không quen xe
Tạo thói quen khi lên xe:
Xác định tay nắm cửa
Vị trí chốt khóa
Cách mở cửa
Với trẻ nhỏ:
Người lớn ưu tiên hỗ trợ thoát trước
Nhanh chóng tháo dây an toàn, mở cửa, đưa trẻ ra ngoài
Nếu cửa bị kẹt:
Thử cửa phía đối diện
Dùng vật cứng, nặng đập vào góc kính bên hông để phá kính
Cả người lớn và trẻ em nên có kỹ năng phá kính ô tô từ bên trong
Khi thoát nạn:
Không mang theo đồ cồng kềnh gây cản trở
Nếu có người bị nạn: Cõng, bế, hoặc đưa ra ngoài nhanh chóng
Với trẻ nhỏ: Hỗ trợ, hướng dẫn hoặc bế/cõng để thoát an toàn
Sau khi ra khỏi xe:
Di chuyển ra xa ngay vì xe có thể phát nổ
Khói độc có thể gây ngạt nhanh mọi thao tác phải khẩn trương
Nằm giữa trung tâm tài chính Mumbai, Dharavi hình thành từ thế kỷ 19, là nơi cư trú của gần 1,2 triệu người trên diện tích chỉ 2,39 km2. Mật độ dân số dày đặc biến nơi đây thành khu ổ chuột lớn nhất châu Á.
Dharavi không chỉ có những túp lều tạm bợ. Nơi đây sở hữu hơn 20.000 cơ sở sản xuất siêu nhỏ, vận hành như một "thành phố trong thành phố". Ngân hàng Thế giới và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) ước tính tổng sản lượng hàng năm của Dharavi đạt 1 đến 1,5 tỷ USD.
Xương sống kinh tế từ rác và da thuộc
Ẩn sau những con hẻm ngoằn ngoèo, xe cứu hỏa hay xe cứu thương không thể tiếp cận, là một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ.
Ngành đồ da là xương sống của nền kinh tế Dharavi. Hơn 5.000 cơ sở nhỏ lẻ tại đây sản xuất mọi thứ, từ túi xách đến yên ngựa. Dọc tuyến đường Koliwada, chợ đồ da dài 500 m tạo ra doanh thu khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Hàng hóa từ đây liên tục được xuất sang châu Âu và Mỹ.
Raju Bhoite, chủ một xưởng sản xuất, cho biết doanh thu mục tiêu của ông khoảng 240 USD mỗi ngày và mức này đạt được khá dễ dàng.
Sunil Sonawane, chủ cơ sở Suaso Handcrafted Leather, cho rằng nếu có hỗ trợ máy móc và bảo hộ sở hữu trí tuệ, xưởng của ông có thể làm ra sản phẩm ngang Gucci hay Prada. "Công việc liên quan đến hóa chất và thuộc da rất bẩn thỉu, nhưng với cư dân, da thuộc chính là vàng", ông nói.
Bên cạnh da thuộc, tái chế phế liệu là ngành thu hút đông lao động nhất với 250.000 người. Lực lượng này đảm nhận phân loại, nghiền và tái chế 80% rác thải rắn của toàn thành phố Mumbai. Vakil Aalam, một công nhân nhặt rác, kể: "Chúng tôi sàng lọc kim loại, giấy và rác điện tử bằng tay. Việc lẫn rác thải y tế khiến công việc trở nên nguy hiểm". Thu nhập của những người như Aalam dao động 12 đến 48 USD mỗi ngày.
Ngoài rác thải, quần áo cũ cũng được thu gom và giặt sạch để bán lại. Khoảng 50 xưởng tại đây chuyên thu mua quần jean cũ để cắt may thành túi xách. Hanumanta, một thợ sửa ống nước sống tại đây nhiều năm, nói tóm tắt về khu vực mình sống: "Nơi này là cống rãnh, nhưng được làm bằng vàng".
Sự đối lập và tương lai bấp bênh
Bức tranh kinh tế của Dharavi tồn tại một nghịch lý lớn. Những doanh nghiệp tỷ USD này nằm ngay cạnh khu phức hợp cao cấp Bandra-Kurla. Bên ngoài khu ổ chuột, giá thuê văn phòng thương mại rộng 160 m2 có thể chạm mức 6.000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, người nhập cư chọn Dharavi làm điểm dừng chân vì thủ tục thuê nhà đơn giản. Họ trả 36 đến 84 USD mỗi tháng cho một căn phòng dưới 10 m2, chấp nhận việc thiếu nước sạch và hệ thống thoát nước.
Môi trường làm việc tạm bợ khiến họ phải đánh đổi sức khỏe. Tại khu Kumbharwada - trung tâm gốm sứ với hơn 1.000 lò nung, doanh thu đạt 120 triệu USD mỗi năm nhưng đi kèm là khói độc mù mịt. Guddu Kalbate, cư dân tại đây, cho biết tỷ lệ người mắc ung thư trong khu vực tăng lên sau mỗi năm.
Hiện tại, siêu dự án tái thiết Dharavi trị giá hơn 2 tỷ USD do tập đoàn Adani điều hành đã được kích hoạt. Theo kế hoạch, các cấu trúc tạm bợ sẽ bị san phẳng để nhường chỗ cho cao ốc và trung tâm thương mại.
Nhiều cư dân lo ngại họ không đáp ứng đủ giấy tờ để được cấp nhà tái định cư. Dù vậy, những người lao động như Vakil Aalam cho biết hệ sinh thái kinh tế tại đây đã bám rễ quá sâu vào sự vận hành của Mumbai, khiến bản chất cốt lõi của Dharavi rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn.
Một trường hợp đau lòng xảy ra ở Trung Quốc gần đây được chia sẻ lại thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Người đàn ông 29 tuổi tại Trung Quốc được đưa vào phòng cấp cứu trong tình trạng ngừng tim, tím tái và bất tỉnh sau khi đột ngột ngã quỵ tại nhà.
Bác sĩ tiếp nhận bệnh nhân cho biết vợ của người đàn ông xấu số nói trên kể rằng trong khoảng một năm trở lại đây, chồng thường xuyên thức khuya vì công việc. Có những ngày anh ngủ lúc 2-3h sáng, thậm chí tình trạng này lặp lại gần như cả tuần. Gia đình nhiều lần khuyên ngăn, nhưng anh cho rằng mình còn trẻ, vẫn chịu được áp lực.
Điều đáng nói vào đêm xảy ra sự việc đau lòng, người đàn ông đi ngủ khoảng 1h sáng như thường lệ. Chưa đầy 30 phút sau, anh xuất hiện cơn đau ngực dữ dội, khó thở rồi nhanh chóng mất ý thức. Khi nhân viên y tế đến nơi, tim bệnh nhân đã ngừng đập. Sau hơn 40 phút cấp cứu tích cực, bệnh nhân không qua khỏi, theo Toutiao.
Đi ngủ sau nửa đêm là thói quen phổ biến của nhiều người hiện nay nhưng lại tiềm ẩn vô số tác hại cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Các chuyên gia cho biết vấn đề nguy hiểm không nằm ở việc ngủ muộn một vài lần, mà là tình trạng thiếu ngủ kéo dài, rối loạn đồng hồ sinh học diễn ra liên tục.
Thức khuya là thói quen phổ biến của nhiều người. Nguyên nhân có thể do công việc, giải trí hay đơn giản là lựa chọn cá nhân. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận thức được đầy đủ tác hại tiềm tàng của thức khuya với sức khỏe tổng thể.
- Xáo trộn nhịp sinh học: Thức khuya kéo dài sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học, dễ gây mất ngủ và tăng nguy cơ mắc một số bệnh như đau tim, suy tim và đột quỵ, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
- Nguy cơ mắc bệnh tim: Các nghiên cứu từ lâu đã phát hiện thức khuya liên tục và thiếu ngủ có thể tác động tiêu cực đến nhiều khía cạnh đời sống. Về mặt thể chất, nó có thể dẫn đến tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim và bệnh tiểu đường. Thiếu ngủ cũng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và khiến cơ thể dễ mắc bệnh. Hơn nữa, thức khuya dễ dẫn đến thiếu ngủ, gây buồn ngủ vào ban ngày, khiến cơ thể mệt mỏi và khó tập trung. Tất cả đều ảnh hưởng đến hiệu suất công việc và các mối quan hệ cá nhân.
- Ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc: Thiếu ngủ cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Thiếu ngủ mạn tính có thể làm tăng nguy cơ phát triển các vấn đề tâm lý tâm thần như trầm cảm, lo âu hay rối loạn tâm trạng.
- Dễ mệt mỏi: Một tác hại ít người biết khác của thiếu ngủ là dễ gây chóng mặt. Vì khi chúng ta thiếu ngủ, hệ tiền đình sẽ trở nên mệt mỏi, từ đó khiến cơ thể cảm thấy choáng váng, thiếu ổn định và có cảm giác chóng mặt.
- Mất cân bằng các loại hoóc môn: Không những vậy, thiếu ngủ mạn tính còn gây mất nước bằng cách làm mất cân bằng các loại hoóc môn giúp điều chỉnh lượng nước. Mất nước nhẹ cũng có thể gây ra các triệu chứng hạ huyết áp thế đứng, chẳng hạn như yếu, chóng mặt và mệt mỏi. Ngoài ra, thiếu ngủ làm tăng tình trạng kháng insulin, có thể dẫn đến tăng lượng đường trong máu. Biến động đường huyết trong máu cũng gây chóng mặt.
Để giảm thiểu tác hại tiềm tàng của việc thức khuya và thiếu ngủ, mọi người cần ưu tiên ngủ đủ giấc. Nếu không có việc cần thiết thì không nên thức khuya. Trong trường hợp buộc phải thức khuya, chẳng hạn vì công việc, thì những ngày sau hãy thiết lập lại thói quen ngủ. Mọi người cần tạo một lịch trình giấc ngủ nhất quán, tức mỗi ngày đều ngủ và thức dậy cùng một khung giờ nhất định, theo Verywell Health.
Theo khuyến nghị y khoa, phần lớn người trưởng thành nên ngủ từ 7-9 giờ mỗi đêm. Tuy nhiên, ngoài thời lượng ngủ, tính đều đặn của giờ ngủ cũng rất quan trọng. Việc thường xuyên thay đổi giờ đi ngủ khiến đồng hồ sinh học rối loạn, ảnh hưởng xấu đến tim mạch và chuyển hóa.
Trong những cuộc trò chuyện gia đình, không khó để bắt gặp sự so sánh: người trẻ hôm nay "yếu đuối hơn", "dễ tổn thương hơn", trong khi thế hệ trước dù nghèo khó, vất vả vẫn sống kiên cường, ít khi than vãn.
Thực tế người trẻ ngày nay cởi mở hơn trong việc chia sẻ cảm xúc, sẵn sàng nói về lo âu, trầm cảm, áp lực công việc hay khủng hoảng bản thân. Nhưng chính sự cởi mở ấy lại khiến họ bị nhìn nhận "mong manh" hơn.
Câu hỏi đặt ra là liệu thế hệ trước thật sự không có vấn đề tâm lý hay họ chỉ không gọi tên chúng?
Nhiều người thuộc thế hệ cha mẹ lớn lên trong bối cảnh kinh tế khó khăn, chiến tranh hoặc thời kỳ hậu chiến. Cuộc sống khi đó ưu tiên sự sinh tồn: có cái ăn, có việc làm, nuôi được gia đình. Trong hoàn cảnh đó, cảm xúc cá nhân thường bị đặt xuống sau cùng. Không phải họ không buồn, không áp lực mà là không có điều kiện để dừng lại và đối diện với những cảm xúc đó.
Sự khác biệt lớn giữa hai thế hệ không nằm ở việc ai "mạnh mẽ" hơn mà ở cách họ đối diện với cảm xúc.
Thế hệ trước thường chọn cách im lặng, coi khó khăn là điều phải vượt qua. Thế hệ trẻ, ngược lại, có xu hướng gọi tên vấn đề, tìm kiếm sự hỗ trợ và đặt câu hỏi về sức khỏe tinh thần.
Nếu thế hệ trước đối mặt với khó khăn về vật chất thì người trẻ ngày nay lại chịu áp lực từ những yếu tố vô hình hơn: cạnh tranh nghề nghiệp, kỳ vọng xã hội, mạng xã hội và sự so sánh liên tục. Những áp lực này không dễ nhìn thấy nhưng lại tác động sâu đến tâm lý. Khi không được thấu hiểu, chúng dễ bị đánh giá là "chuyện nhỏ", dẫn đến khoảng cách giữa các thế hệ ngày càng lớn.
Thay vì đặt hai thế hệ lên bàn cân, có lẽ điều cần thiết hơn là sự thấu hiểu. Người lớn có thể thử lắng nghe nhiều hơn, thay vì so sánh. Người trẻ cũng có thể nhìn lại để hiểu rằng sự kiên cường của thế hệ trước là điều đáng trân trọng.
Sức khỏe tinh thần không phải là câu chuyện của riêng một thế hệ. Nó là vấn đề chung, chỉ khác nhau ở cách mỗi thời đại gọi tên và đối diện. Một xã hội trưởng thành không phải là xã hội không có nỗi buồn mà là nơi con người có thể nói về nỗi buồn của mình mà không bị phán xét.
Thế hệ cha mẹ có thể đã đi qua những tổn thương mà chưa từng gọi tên cho chúng. Thế hệ trẻ hôm nay lại đang học cách gọi tên nỗi buồn. Cả hai, theo những cách khác nhau, đều đang cố gắng sống tốt hơn.
Và có lẽ thay vì hỏi ai mạnh mẽ hơn, điều đáng hỏi hơn là chúng ta có đang cho nhau đủ không gian để được yếu đuối một cách lành mạnh hay chưa.
