Một buổi sáng giữa tháng 4, trong không gian trang nhã của Văn phòng Tổng lãnh sự Vương quốc Hà Lan tại TP.HCM, cuộc trò chuyện giữa một nhà ngoại giao trẻ và những “nhà báo sinh viên” diễn ra cởi mở hơn mong đợi.
Không có khoảng cách quyền uy, thay vào đó là những câu hỏi thẳng thắn, những câu trả lời chân thành – và đôi khi là cả những nụ cười khi câu chuyện chạm đến những điều rất đời thường: học tập, lựa chọn nghề nghiệp, hay nỗi băn khoăn trước một thế giới đang thay đổi quá nhanh.
Giữa nhịp đối thoại ấy, Tổng lãnh sự Raïssa Marteaux – với sự điềm tĩnh của một nhà ngoại giao và sự gần gũi của một người từng trải – đã phác họa một chân dung đầy lạc quan về thế hệ trẻ Việt Nam.
* Bà từng nói chuyện với nhiều bạn trẻ Việt Nam, đâu là những phẩm chất hoặc thế mạnh của họ khiến bà ấn tượng nhất? Theo bà, điều gì giúp các bạn trẻ Việt có thể thích ứng mạnh mẽ trong một thế giới toàn cầu hóa đáng kinh ngạc như hiện nay?
Bà Raïssa Marteaux:
– Mỗi lần trò chuyện với các bạn trẻ Việt Nam, tôi đều có cảm giác rất rõ ràng rằng đây là một thế hệ đang chuyển động cùng với đất nước của mình. Và nếu chọn ra ba điểm nổi bật nhất, tôi nghĩ đó cũng chính là những yếu tố sẽ giúp các bạn thành công trong bối cảnh toàn cầu.
Điều đầu tiên là khả năng thích nghi. Việt Nam đã thay đổi rất nhanh trong vài thập kỷ qua, và các bạn lớn lên trong chính sự thay đổi đó. Vì vậy, những điều có thể khiến người khác cảm thấy áp lực thì với các bạn lại khá tự nhiên. Các bạn học rất nhanh, dễ dàng tiếp nhận kỹ năng mới, và cũng sẵn sàng điều chỉnh hướng đi khi cơ hội xuất hiện. Theo tôi, đây là một lợi thế rất đặc biệt.
Điểm thứ hai là tinh thần học hỏi. Tôi gặp nhiều bạn trẻ, từ rất nhỏ đến sinh viên, và điều khiến tôi ấn tượng là sự nỗ lực không ngừng. Không chỉ trong trường học, các bạn còn chủ động tìm kiếm cơ hội học tập bên ngoài – từ các khóa học trực tuyến đến việc trau dồi ngoại ngữ và các kỹ năng khác. Các bạn luôn cố gắng để thành công trong cuộc sống cũng như nỗ lực vì một tương lai tốt đẹp hơn.
Và điểm cuối cùng là tinh thần khởi nghiệp mà tôi có thể cảm nhận gần như ở khắp nơi. Khi bước ra ngoài đường, tôi thấy ai nấy đều tất bật. Mọi người đều cố gắng kinh doanh gì đó. Rất nhiều người trẻ có các dự án phụ, hoặc có các cơ sở kinh doanh nhỏ, và họ xoay xở để tạo ra một công việc kinh doanh từ mọi cơ hội.
Tôi đã thấy những cửa hàng ở đây mà tôi chưa từng thấy ở châu Âu. Chẳng hạn quán cà phê có chơi game, quán cà phê Lego cho những khách hàng thích xây Lego. Tôi nghĩ đó là ý tưởng xuất sắc bởi vì nơi đó dành cho những người cùng sở thích. Nếu bạn không muốn tự mua mọi thứ và để ở nhà, bạn có thể chỉ cần đến đó uống cà phê và chơi.
Ý tôi muốn nói tôi thấy nhiều người mạnh dạn bắt đầu việc kinh doanh từ một cơ hội nhỏ, tôi nghĩ đó là một lợi thế rất lớn khi bạn bước ra thế giới.
Sinh viên ĐH Nguyễn Tất Thành thuyết trình sản phẩm thực hành trên lớp ở báo Tuổi Trẻ – Ảnh: HOÀNG GIÁM
* Bà đã học tập và sinh sống ở nhiều quốc gia, nhiều môi trường văn hóa khác nhau. Nhìn lại hành trình của mình, bà nghĩ đâu là những kỹ năng “vô hình” quý giá nhất cho người trẻ?
– Tôi từng sống tự lập tại Singapore từ năm 16 tuổi, và đó là trải nghiệm mang tính bước ngoặt giúp tôi mở mang tầm mắt và thực sự đã thay đổi cuộc đời tôi. Khi bạn bước ra khỏi vùng an toàn, đối diện với những điều chưa quen thuộc, phải tự làm những việc mà bạn chưa từng làm, thì đó chính là lúc bạn trưởng thành.
Một trong những điều quan trọng nhất tôi học được là trí tuệ văn hóa – khả năng hiểu và thích nghi với những khác biệt, không chỉ ở bên ngoài mà cả trong cách suy nghĩ và hành xử. Đây là điều khó có thể học hoàn toàn từ sách vở, mà đến từ trải nghiệm thực tế.
Bên cạnh đó là tư duy đa chiều. Khi bạn học trong những môi trường khác nhau, bạn nhận ra rằng có nhiều cách tiếp cận và nhiều “đáp án đúng” cho cùng một vấn đề. Điều này giúp bạn linh hoạt hơn trong suy nghĩ và ra quyết định.
Những trải nghiệm đó cũng giúp bạn tự tin hơn và hiểu rõ bản thân hơn. Khi phải tự mình giải quyết vấn đề, bạn dần hiểu rõ hơn về chính mình – cả điểm mạnh lẫn những giá trị cốt lõi.
* Trong thời đại AI và chuyển đổi số nhanh chóng, nhiều sinh viên cảm thấy lo lắng về việc thị trường việc làm đang thay đổi nhanh như thế nào. Từ góc nhìn của bà, người trẻ nên ưu tiên những kỹ năng hay giá trị “lấy con người làm trung tâm” nào để luôn thích nghi và không thể bị thay thế?
– Đây là một câu hỏi rất hay, tôi lớn lên trong thời đại mà chúng tôi thậm chí còn chưa có máy tính ở nhà, máy tính là một thứ to lớn mà chỉ có ở nơi làm việc. Ngày nay chúng ta có điện thoại thông minh và mọi thứ đều nằm trong lòng bàn tay, Internet ở hầu hết mọi nơi, mọi lúc chỉ với một cú chạm. Mọi thứ đang thay đổi.
Và bây giờ nhìn vào sự phát triển của AI, tôi không chắc mình có thể tưởng tượng ra điều này ngay cả khi tôi còn trẻ. Vì vậy, tôi hiểu những lo lắng của giới trẻ.
Nhưng có một điều chúng ta không nên quên: AI cũng có những giới hạn của nó. Những kỹ năng “nông” hơn như ghi nhớ hay các công việc lặp đi lặp lại sẽ bị AI tiếp quản. Nhưng điều đó cũng giúp cuộc sống của chúng ta dễ dàng hơn, tập trung vào những năng lực có giá trị cao hơn. Ví dụ, khi tôi học luật, không thể chỉ học thuộc lòng các điều luật mà phải học cách áp dụng nó, và học cách áp dụng nó với sự sáng tạo hơn. Và tôi nghĩ đó là nơi những kỹ năng con người sẽ không bao giờ bị AI thay thế.
Cô Raissa Marteaux trao đổi với Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Nguyễn Á trong buổi truyền thụ nghiệp vụ chụp ảnh cho sinh viên ĐH Nguyễn Tất Thành học thực hành ở báo Tuổi Trẻ – Ảnh: ĐINH THỊ MINH NGỌC (SV ĐH Nguyễn Tất Thành)
Bởi vì sự sáng tạo theo nghĩa này là nhìn thấy những khả năng mà người khác bỏ lỡ. Và AI không thể làm được điều đó, đó là thứ vốn dĩ thuộc về con người. Một điểm khác là sự phán đoán. Tức không chỉ là phân tích dữ liệu, mà là đánh giá nó và đưa ra quyết định dựa trên đó. AI không thể đưa ra quyết định. Nó có thể cung cấp cho bạn dữ liệu thô và tóm tắt giúp bạn, nhưng quá trình ra quyết định thực sự là của con người.
Vì vậy, trong lĩnh vực chính sách, kinh doanh hay y tế, những lĩnh vực mà hệ quả quan trọng hơn cả dữ liệu thô, đó sẽ là những lĩnh vực không bao giờ bị AI chiếm lĩnh. Tôi nghĩ điều quan trọng đối với giới trẻ là học cách đặt ra những câu hỏi tốt hơn thay vì chỉ học thuộc lòng thông tin và các câu trả lời. Tôi nghĩ điều đó chắc chắn sẽ đảm bảo rằng dù mọi chuyện diễn ra theo cách nào, bạn vẫn luôn có thể phát triển và thích nghi trên thị trường việc làm.
Một điều cuối cùng là AI có thể rất giỏi tạo ra nội dung, nhưng không giỏi trong việc mang lại ý nghĩa cho nội dung đó. Bạn sẽ luôn cần bộ não con người đứng sau để kết nối các điểm dữ liệu và hiểu tại sao mọi thứ lại quan trọng. Công việc của chúng ta có thể thay đổi, nhưng sẽ luôn có những thứ mà AI không thể đảm đương được.
AI có thể hỗ trợ xử lý thông tin, nhưng việc hiểu ý nghĩa và đưa ra quyết định cuối cùng vẫn là vai trò của con người. Vì vậy, thay vì lo lắng, các bạn trẻ nên tập trung phát triển những kỹ năng này.
Cô Tổng lãnh sự Hà Lan Raissa Marteaux giao lưu với sinh viên ĐH Nguyễn Tất Thành đang học thực hành tại báo Tuổi Trẻ – Ảnh: THANH HIỆP
* Hiện nay có nhiều bạn trẻ Việt dành nhiều thời gian trực tuyến và ít thời gian cho các hoạt động thể chất. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thích ứng của trí não, sức khỏe và thói quen làm việc trong tương lai. Đây có phải cũng là một thách thức ở Hà Lan không?
– Tôi nghĩ đây là một thách thức chung trên toàn thế giới, không chỉ riêng Việt Nam hay Hà Lan.
Mỗi yếu tố có một vai trò khác nhau, nhưng theo tôi, điều quan trọng nhất là cần bảo vệ nhóm người dùng nhỏ tuổi, vì các em dễ bị ảnh hưởng nhất. Hiện nay, nhiều trẻ em đã sử dụng điện thoại thông minh từ rất sớm. Các em cũng dễ bị tác động bởi quảng cáo nhắm mục tiêu hoặc các thuật toán được thiết kế để giữ người dùng ở lại lâu hơn. Vì vậy, việc dạy trẻ kỹ năng sử dụng công nghệ là rất cần thiết – từ cách dùng điện thoại đến các nền tảng như ChatGPT hay Instagram.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần giúp người trẻ hiểu cách các thuật toán hoạt động – vì chúng quyết định phần lớn những gì bạn nhìn thấy mỗi ngày. Quan trọng hơn, các bạn trẻ cần học cách đánh giá thông tin một cách có chọn lọc, thay vì tin ngay vào mọi thứ xuất hiện trên mạng.
Bà Raissa Marteaux cảm thấy thú vị khi lần đầu trả lời câu hỏi theo cách bốc trong “túi mù” – Ảnh: VÕ THẾ ĐẠT
Một điều nữa chúng ta phải học, không chỉ giới trẻ mà cả bản thân tôi, là cách quản lý sự chú ý và tránh xao nhãng. Điện thoại rất gây nghiện. Mỗi khi có tiếng tin nhắn, bạn lại nhìn vào điện thoại. Có chuyện gì đó xảy ra, bạn lại nhìn điện thoại. Việc thực sự tập trung vào một cuộc trò chuyện ngày càng trở nên khó khăn vì bạn sẽ luôn bị xao nhãng bởi chiếc điện thoại ở đó.
Có rất nhiều điều bạn có thể làm, như là chuyển từ sử dụng thụ động sang sử dụng có chủ đích. Khi bạn có xu hướng cầm điện thoại và mở Facebook, hãy tự hỏi tại sao bạn lại mở Facebook? Có phải vì bạn cần tìm kiếm thứ gì đó không? Hay chỉ vì bạn đang buồn chán? Ý thức được hành vi của mình là bước đầu tiên để thay đổi nó.
Sinh viên ĐH Nguyễn Tất Thành thực hành tác nghiệp trong sự kiện báo Tuổi Trẻ tổ chức với “Tiểu tiên cá” Ánh Viên – Ảnh: HỒ NHƯỠNG
Một điều khác có thể hữu ích là điều chỉnh lại môi trường của bạn, cả trong phòng và trên điện thoại. Ví dụ, đừng đi ngủ với chiếc điện thoại bên cạnh. Nếu bạn cầm điện thoại, hãy tắt tất cả các thông báo không cần thiết để bớt xao nhãng.
Và điều cuối cùng, rất quan trọng đối với người trẻ, là hãy cẩn trọng với việc so sánh xã hội. Hãy cẩn thận với việc bạn theo dõi ai trên điện thoại. Hãy đặc biệt ý thức rằng hầu hết nội dung bạn thấy đều đã qua chỉnh sửa – đó là những khoảnh khắc đẹp nhất, chứ không phải toàn bộ cuộc sống. Vì vậy, nếu đem bản thân mình so với những hình ảnh đó, bạn rất dễ cảm thấy áp lực không cần thiết.
Dù vậy, cho tới nay, tuy luật có quy định nội dung trên giấy xác nhận khuyết tật, quy chuẩn vẫn đang mỗi nơi mỗi khác, đôi khi gây chuyện dở khóc dở cười.
Một ví dụ với anh Hoàng, một người khiếm thính, khi làm thủ tục ưu tiên cho người khuyết tật, anh xuất trình giấy xác nhận khuyết tật đầy đủ, nhưng trên giấy lại không có ảnh. Nhân viên nghi ngờ anh dùng giấy giả nên yêu cầu anh xuất trình thêm cả căn cước công dân.
Những tình huống dở khóc dở cười tại các điểm tham quan, dịch vụ công cộng, hay thậm chí trong các giao dịch hành chính như vậy không hiếm, cho thấy giấy xác nhận khuyết tật ở nhiều nơi cấp bị thiếu tính nhận diện và tiện dụng.
Luật Người khuyết tật năm 2010 dành hẳn Chương II (từ Điều 15 đến Điều 20) quy định về việc xác nhận khuyết tật. Cụ thể, Điều 19 nêu rõ giấy xác nhận khuyết tật phải có các nội dung cơ bản như: Thông tin nhân thân (họ tên, ngày sinh, giới tính), nơi cư trú, dạng khuyết tật, mức độ khuyết tật. Đây là những yếu tố cốt lõi để làm căn cứ hưởng chính sách.
Tuy nhiên, luật lại không quy định về các yếu tố hình thức, nên kích thước giấy xác nhận khuyết tật mỗi tỉnh, thành, thậm chí là phường, xã hiện nay lại một dạng khác nhau, chất liệu cũng đủ màu bằng bìa xanh, đỏ, trắng...
Ảnh nhận diện trên giấy có nơi yêu cầu, có nơi không yêu cầu. Yếu tố bảo mật, chống giả rất thấp.
Khoảng trống này dẫn đến một thực tế là một loại giấy tờ pháp lý nhưng lại thiếu tính chuẩn hóa tối thiểu của một công cụ nhận diện.
Khi giấy xác nhận khuyết tật không có ảnh, không có yếu tố nhận diện rõ ràng, việc kiểm tra trở nên khó khăn. Nhân viên dịch vụ buộc phải đặt câu hỏi: "Liệu người sử dụng có đúng là người được cấp giấy?".
Từ đó phát sinh yêu cầu xuất trình thêm căn cước công dân, thậm chí là tranh cãi, giải thích mất thời gian và đã có trường hợp bị từ chối quyền lợi vì nghi ngờ.
Ở góc độ quản lý dịch vụ, phản ứng này dễ hiểu nhằm tránh gian lận. Nhưng ở góc độ người khuyết tật, đó lại là một trải nghiệm bị tổn thương và thiếu tôn trọng.
Đáng chú ý, nhiều người khuyết tật thừa nhận họ không mang theo giấy xác nhận khuyết tật vì đa số giấy xác nhận khuyết tật kích thước lớn khổ 12x15cm (thậm chí là 15x20cm) nên không vừa ví. Chất liệu bìa rất dễ hỏng khi liên tục phải mang theo, gây bất tiện khi sử dụng thường xuyên.
Điều này khiến đôi khi một giấy tờ quan trọng trở nên… "có cũng như không".
Một ví dụ đáng chú ý đến từ chính sách giao thông công cộng tại Hà Nội, đó là thẻ xe buýt miễn phí dành cho người khuyết tật được thiết kế nhỏ gọn (kích thước tương đương thẻ ATM), có ảnh nhận diện, có mã số cá nhân và được làm bằng chất liệu nhựa bền.
Không chỉ vậy, từ cuối năm 2024, thành phố đã quyết định bỏ thời hạn sử dụng thẻ đối với người khuyết tật, người cao tuổi và người có công - một cải cách mang tính nhân văn và giảm thủ tục hành chính đáng kể.
Tại Hà Nội, thực tế cho thấy nhiều người khuyết tật sử dụng thẻ xe buýt miễn phí như một công cụ thay thế giấy xác nhận khuyết tật trong các tình huống cần xác nhận. Điều này đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Vì sao một loại thẻ dịch vụ lại được thiết kế tối ưu hơn cả giấy tờ pháp lý gốc?
Theo Công ước Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật (CRPD), người khuyết tật được nhìn nhận không chỉ qua khiếm khuyết cơ thể, mà còn qua sự tương tác với các rào cản xã hội.
Điều này dẫn đến một nguyên tắc quan trọng: mọi công cụ hành chính liên quan đến người khuyết tật phải hướng tới việc giảm rào cản, không tạo thêm rào cản.
Trong khi đó, cách tiếp cận hiện nay của Việt Nam vẫn thiên về xác nhận tình trạng y tế, chưa chú trọng đầy đủ đến tính thuận tiện và khả năng sử dụng trong đời sống xã hội.
Giấy xác nhận khuyết tật nếu không được thiết kế phù hợp có thể vô tình trở thành một "rào cản mềm". Vấn đề chuẩn hóa không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà là phục vụ cho quyền con người.
• Nhận diện rõ ràng: có ảnh, thông tin định danh
• Bền vững: chất liệu phù hợp với sử dụng lâu dài
• Tiện dụng: kích thước nhỏ gọn, dễ mang theo
• Thống nhất: áp dụng trên toàn quốc
• Tôn trọng: sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, không kỳ thị
Ngoài ra, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, cần hướng tới:
• Tích hợp giấy xác nhận khuyết tật vào cơ sở dữ liệu dân cư
• Liên thông với căn cước công dân
• Cho phép xác thực điện tử khi cần thiết
Ban hành chuẩn quốc gia về giấy xác nhận khuyết tật
• Kích thước thống nhất (đề xuất 8cm x 5cm)
• Bắt buộc có ảnh
• Chất liệu nhựa cứng
• Tích hợp định danh cá nhân
• Sử dụng mã số định danh để đồng bộ dữ liệu
• Chuẩn hóa ngôn ngữ mô tả khuyết tật, loại bỏ các thuật ngữ mang tính kỳ thị, dân dã
• Xem xét thời hạn sử dụng linh hoạt, đối với khuyết tật vĩnh viễn, có thể cấp thẻ không thời hạn
• Đẩy mạnh số hóa:
Phát triển phiên bản điện tử của giấy xác nhận khuyết tật
Kết nối với các hệ thống dịch vụ công
Đồng bộ hóa giấy xác nhận khuyết tật không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là bước đi cần thiết để chuyển từ tư duy "quản lý đối tượng" sang "phục vụ công dân", ở đây là những công dân dễ bị tổn thương.
Huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cũ (nay là tỉnh Phú Thọ) từ lâu được biết đến là một điểm đến hấp dẫn với tiềm năng du lịch, nơi đây còn sở hữu nền ẩm thực phong phú, với nhiều món ăn địa phương được hình thành từ tập quán sinh hoạt của người dân. Trong số đó, cá thính – món cá ủ muối chua là một trong những đặc sản đặc trưng, mang hương vị mà khó có thể tìm thấy ở vùng khác.
Lập Thạch có địa hình trũng thấp, vào mùa mưa đồng ruộng thường xuyên ngập nước, mỗi năm bà con chỉ cấy được một vụ lúa. Cá tự nhiên trong ao hồ, sông suối vì thế sinh sôi nhiều, ăn không hết, bán cũng khó. Từ nhu cầu mưu sinh giản dị ấy, người dân đã nghĩ ra cách muối cá với thính để dành ăn dần.
Theo năm tháng, món ăn này trở thành đặc sản, làm nên bản sắc riêng của vùng trung du Bắc Bộ. Không chỉ trong phạm vi gia đình, cá thính Lập Thạch đã có thương hiệu, được nhiều du khách tìm mua. Một số hộ mạnh dạn phát triển mô hình sản xuất cá thính sạch, có bao bì, nhãn mác, đem lại nguồn thu nhập ổn định, có gia đình mỗi năm thu về vài chục triệu cho đến hàng trăm triệu đồng từ nghề truyền thống này.
Cá thính có thể làm từ nhiều loại cá, nhưng ngon nhất vẫn là cá mè, cá chép, cá trôi. Với các loại cá nhỏ hơn, người dân thường giữ nguyên con thay vì cắt khúc để đảm bảo độ dai và ngấm gia vị.
Cá sau khi mổ sạch, bỏ mang, ruột, cá được bóp muối kỹ để khử mùi tanh và giúp thịt săn chắc. Quan trọng nhất chính là lớp thính gạo rang (hoặc thính ngô, đậu tương) giã nhỏ, vừa tạo hương thơm vừa giữ linh hồn cho món ăn. Người dân huyện Lập Thạch (cũ) có bí quyết riêng để đảm bảo cá ủ được kín, không tiếp xúc với không khí.
Cá thính đạt chuẩn phải đảm bảo các tiêu chí như thịt khô, săn, có màu hổ phách hoặc đỏ hồng, bên ngoài ngấm thính vàng ruộm.
Để làm ra một mẻ cá thính ngon, người dân phải trải qua nhiều công đoạn đòi hỏi sự cẩn trọng. Cá sau khi làm sạch, giữ nguyên vảy, được cắt khúc và khứa nhẹ trên thân để dễ thấm gia vị. Công đoạn đầu tiên là ướp muối. Tỷ lệ muối thường được áp dụng là 1,5kg muối cho 10kg cá. Muối được nhồi kỹ vào mang và bụng cá để khử tanh và giúp thịt săn lại, sau đó lắc đều để phần muối thừa rơi ra.
Cá sau khi ướp muối được xếp vào chum sành hoặc lọ thủy tinh. Miệng chum thường lót mo cau sạch, dùng cuộn rơm và nan tre nén chặt miệng chĩnh rồi để cá ngấm dần. Quá trình ủ kéo dài từ bảy đến mười ngày, đủ để cá thấm đều gia vị, lên men tự nhiên và có thể bảo quản lâu mà không cần hóa chất. Trải qua nhiều thế hệ, phương pháp này dần được hoàn thiện, biến món ăn dân dã thành đặc sản có hương vị chua dịu, thơm đặc trưng, thu hút cả du khách lẫn người dân trong vùng.
Sau khi hoàn tất, chum cá được để trong khoảng 3–4 tháng. Thời gian ủ lâu giúp cá lên men tự nhiên, tạo độ chua, thơm hài hòa và màu sắc đẹp mắt.
Một mẻ cá muối chua sau khi hoàn thiện phải đảm bảo miếng cá khô, chắc thịt, có màu hổ phách hoặc hồng đậm. Phần thính bám bên ngoài chuyển vàng và tỏa mùi thơm đặc trưng. Khi tách thịt, cá có vị chua nhẹ, mặn vừa phải và không có mùi tanh. Đây là những yếu tố quan trọng để nhận biết cá thính làm đúng kỹ thuật.
Cá thính có thể ăn trực tiếp hoặc đem chế biến. Trong đó, phổ biến nhất là nướng. Cá được kẹp vào thanh tre tươi rồi nướng trên than củi. Khi chín, phần thịt cá dậy mùi thơm, vị chua – mặn hòa quyện, thớ thịt dai nhưng không bị khô. Người dân địa phương nhận xét đây là món "tốn cơm", phù hợp để thưởng thức quanh năm.
Ngoài món nướng, cá thính cũng có thể đem rán, kho hoặc trộn gỏi tùy khẩu vị. Nhờ hương vị khó trộn lẫn, món ăn này ngày càng được du khách tìm mua. Nhiều cơ sở tại Lập Thạch đã đóng gói và phân phối cá thính đi nhiều tỉnh thành, giúp đặc sản này tiếp cận rộng rãi hơn.
Hiện nay, cá thính Lập Thạch có giá từ 150.000 đến 190.000 đồng mỗi kg, tùy loại cá và thời gian ủ. Dù mức giá không rẻ so với nhiều món dân dã khác, sản phẩm vẫn luôn có lượng khách ổn định nhờ hương vị đặc biệt và quy trình chế biến thủ công đòi hỏi sự công phu.
Bên cạnh vai trò trong bữa ăn gia đình, cá thính đã trở thành điểm nhấn trong bản đồ ẩm thực Phú Thọ. Nhiều du khách sau khi tham quan các địa danh như Tam Đảo, Tây Thiên, hồ Đại Lải… thường tìm mua cá thính làm quà, nhờ tính tiện bảo quản và hương vị lạ miệng. Việc gìn giữ và phát triển món ăn truyền thống này cũng góp phần làm phong phú trải nghiệm du lịch địa phương, đồng thời thể hiện sự trân trọng của người dân với văn hóa ẩm thực bản địa.
Dù đời sống hôm nay đã nhiều thay đổi, nhưng không ít gia đình vẫn giữ thói quen muối cá thính. Họ coi đó như một cách lưu giữ bản sắc, một sợi dây nối quá khứ với hiện tại. Với người con xa quê, mỗi khi trở về, được ăn miếng cá thính nóng hổi lại như tìm thấy hương vị tuổi thơ. Với du khách, đó là một trải nghiệm ẩm thực độc đáo, khó lòng quên được.
Những năm gần đây, cá thính Lập Thạch đã được công nhận là sản phẩm OCOP của tỉnh. Các cơ sở sản xuất được hỗ trợ cải tiến bao bì, nhãn mác, nâng cao tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở ra cơ hội đưa đặc sản này vươn ra thị trường rộng lớn. Qua đó, góp phần cải thiện thu nhập cho người nông dân, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất trung du đến bạn bè trong và ngoài tỉnh.
Một vật thể bí ẩn bất ngờ xuất hiện trên bầu trời thành phố Tây An, Trung Quốc vào ngày 1/5 đã thu hút sự chú ý lớn từ người dân và cộng đồng mạng.
Theo các nhân chứng, vật thể có màu tối, hình dạng thuôn dài, chuyển động linh hoạt như dải ruy băng, liên tục xoay tròn và uốn lượn giữa các đám mây. Nhiều người ví cảnh tượng này giống như "rồng bay" trên trời.
Hiện tượng kéo dài gần một giờ trước khi biến mất, khiến không ít người tò mò lẫn hoang mang. Qua các đoạn video được ghi lại, vật thể xuất hiện ở độ cao lớn, vượt xa các tòa nhà cao 30–34 tầng, ước tính hơn 100 mét. Thậm chí, từ nhiều góc quay, một số người cho rằng có thể có đến 3 vật thể tương tự cùng xuất hiện.
Sau khi các clip lan truyền trên mạng xã hội, nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Một số người cho rằng đây là hiện tượng hiếm, mang yếu tố huyền bí, gợi liên tưởng đến hình tượng rồng trong văn hóa phương Đông. Tuy nhiên, cũng có ý kiến nghiêng về các lý giải khoa học, như diều đặc biệt hoặc hiệu ứng ánh sáng phản chiếu trong điều kiện thời tiết nhất định.
Cơ quan khí tượng địa phương cho biết, vào thời điểm đó, Tây An có mưa ngắn hạn – hiện tượng khá phổ biến theo mùa. Tuy nhiên, họ không ghi nhận dấu hiệu bất thường nào liên quan đến khí tượng và chưa thể xác định nguồn gốc vật thể.
Điều đáng nói, đây không phải lần đầu tiên các hiện tượng tương tự được ghi nhận tại Tây An. Mới đây cảnh tượng "rồng đen" xuất hiện vừa được ghi lại trên bầu trời thành phố Tây An, Trung Quốc, khiến cư dân mạng không ngừng bàn tán. Trong các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, một vật thể màu tối xuất hiện lơ lửng ở độ cao lớn, chuyển động linh hoạt như một dải ruy băng khổng lồ giữa nền trời nhiều mây.
Theo lời kể của một số nhân chứng, vật thể xuất hiện với hình dáng thuôn dài, liên tục xoay tròn, uốn lượn và thay đổi tư thế giữa không trung. Chính những chuyển động bất thường này khiến nhiều người liên tưởng đến hình ảnh một "con rồng đen" đang bay trên bầu trời.
Ở nhiều góc quay khác nhau, cũng xuất hiện ý kiến cho rằng không chỉ có một mà có thể có tới 3 vật thể tương tự cùng lúc di chuyển trên bầu trời. Tuy nhiên, thông tin này hiện vẫn chưa được xác thực.
Sau khi các đoạn clip lan truyền, hình ảnh vật thể lạ nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội. Một bộ phận người xem tỏ ra thích thú trước hiện tượng hiếm gặp, trong khi nhiều người khác không khỏi tò mò, thậm chí hoang mang trước hình dáng và chuyển động quá bất thường của nó.
