Câu chuyện tưởng như riêng tư ấy thực ra không hiếm gặp. Bạo lực gia đình vẫn tồn tại, lặng lẽ và dai dẳng.
Vì sao một vấn đề đã được nhắc đến nhiều năm, có luật pháp điều chỉnh, có truyền thông cảnh báo… vẫn chưa thể chấm dứt?
Không ít nạn nhân của bạo lực gia đình chọn cách im lặng. Có người vì sợ, có người vì xấu hổ, có người vì nghĩ “chuyện trong nhà thì đóng cửa bảo nhau”. Chính sự im lặng ấy vô tình trở thành “lá chắn” cho hành vi bạo lực tiếp diễn.
Một người phụ nữ từng chia sẻ: “Bị đánh nhiều lần nhưng không dám nói với ai. Sợ con cái bị ảnh hưởng, sợ hàng xóm dị nghị, sợ gia đình hai bên xấu hổ”. Những nỗi sợ rất đời thường, nhưng lại đủ lớn để giữ người ta ở lại trong một vòng xoáy tổn thương.
Khi không có tiếng nói, bạo lực không bị phát hiện, không bị ngăn chặn. Và rồi, nó lặp lại như một thói quen xấu, ngày càng khó dừng.
Dù xã hội đã thay đổi, nhưng đâu đó vẫn còn những suy nghĩ cũ kỹ: “Chồng nóng tính một chút cũng bình thường”, “vợ phải nhẫn nhịn để giữ hòa khí gia đình”, hay “vợ chồng phải đóng cửa dạy nhau”.
Những quan niệm ấy tưởng chừng vô hại, lại chính là mảnh đất để bạo lực tồn tại. Khi hành vi sai trái được “bình thường hóa”, người gây bạo lực dễ biện minh, còn nạn nhân thì dễ chấp nhận.
Ở nhiều gia đình, con cái lớn lên trong môi trường có bạo lực cũng dễ coi đó là điều “quen thuộc”. Một đứa trẻ chứng kiến cha đánh mẹ, hoặc cha mẹ thường xuyên mắng chửi nhau, có thể mang theo những tổn thương tâm lý kéo dài, thậm chí lặp lại hành vi đó khi trưởng thành.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng kéo theo không ít áp lực: công việc, tài chính, mối quan hệ… Khi không kiểm soát được cảm xúc, những áp lực ấy có thể bùng phát thành xung đột trong gia đình.
Một người đàn ông thất nghiệp, áp lực kinh tế đè nặng. Một người phụ nữ vừa đi làm vừa lo toan việc nhà. Những mâu thuẫn nhỏ tích tụ theo thời gian… Tất cả có thể trở thành “giọt nước tràn ly”.
Điều đáng nói là thay vì tìm cách giải quyết bằng đối thoại, nhiều người lại chọn cách trút giận bằng lời nói hoặc hành vi bạo lực. Và người thân – những người gần gũi nhất – lại trở thành đối tượng chịu đựng.
Không thể phủ nhận rằng hệ thống pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đã ngày càng hoàn thiện. Các quy định xử lý hành vi bạo lực, bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ khẩn cấp… đã được ban hành.
Tuy nhiên trong thực tế, việc áp dụng vẫn còn nhiều rào cản. Nhiều nạn nhân không biết đến quyền của mình, hoặc biết nhưng không dám sử dụng. Một số trường hợp, khi cơ quan chức năng can thiệp, nạn nhân lại xin “giải hòa” vì muốn giữ hòa khí gia đình.
Bên cạnh đó, việc phát hiện và xử lý bạo lực gia đình cũng không dễ dàng, bởi nó thường diễn ra trong không gian riêng tư, ít có chứng cứ rõ ràng.
Ở không ít nơi, khi nghe tiếng cãi vã, xô xát trong một gia đình, hàng xóm thường chọn cách đứng ngoài. Một phần vì ngại va chạm, phần khác vì nghĩ đó là chuyện riêng.
Nhưng chính sự thờ ơ ấy có thể khiến bạo lực kéo dài. Nếu có sự lên tiếng kịp thời, sự can thiệp từ cộng đồng hoặc chính quyền địa phương, nhiều vụ việc có thể được ngăn chặn sớm.
Giữ gìn hạnh phúc gia đình là điều đáng trân trọng, nhưng không thể vì thế mà bỏ qua những hành vi gây tổn thương.
Để bạo lực gia đình không còn âm ỉ, có lẽ không chỉ cần những giải pháp lớn, mà còn cần thay đổi từ những điều rất nhỏ. Đó là cách mỗi người học cách kiểm soát cảm xúc, biết dừng lại trước khi lời nói trở nên tổn thương. Là việc xây dựng thói quen đối thoại trong gia đình, thay vì im lặng hoặc áp đặt.
Đó cũng là việc dạy con trẻ về sự tôn trọng, về cách giải quyết mâu thuẫn không dùng bạo lực. Một thế hệ lớn lên trong môi trường lành mạnh sẽ có nhiều khả năng tạo ra những gia đình tích cực hơn.
Bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân hay một gia đình, mà còn tác động đến cả xã hội. Những tổn thương tâm lý, những đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi, những mối quan hệ đổ vỡ…, tất cả đều để lại hệ lụy lâu dài.
Vì vậy đã đến lúc cần nhìn nhận rõ: bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng. Đó là vấn đề chung, cần sự vào cuộc của cả hệ thống, từ pháp luật, cộng đồng đến từng cá nhân.
Ai cũng mong muốn trở về nhà sau một ngày dài tìm thấy sự bình yên và yêu thương. Nhưng với những người đang sống trong bạo lực, ngôi nhà lại trở thành nơi đáng sợ nhất.
Chấm dứt bạo lực gia đình không phải là việc dễ dàng, càng không thể làm trong một sớm một chiều. Nhưng nếu mỗi người dám lên tiếng, dám thay đổi, và dám nói “không” với bạo lực, thì những cánh cửa khép kín kia sẽ không còn che giấu những tổn thương.
Để căn nhà thật sự là nơi để trở về – không phải để chịu đựng, mà là mái ấm, là nơi cảm nhận được sự được yêu thương.
Tọa lạc ngay tại trung tâm của Bắc Kinh trong suốt 600 năm qua, Tử Cấm Thành luôn được xem là hoàng cung của Trung Quốc từ triều Minh cho tới cuối nhà Thanh. Không chỉ có giới hoàng tộc, đây cũng là nơi sinh hoạt của rất nhiều phi tần và người hầu sẵn sàng phản bội và hãm hại nhau để tranh giành ảnh hưởng. Các số liệu cho thấy đã có tới hàng ngàn người bị giết hại trong lịch sử đẫm máu của Tử Cấm Thành.
Tử Cấm Thành có diện tích lên tới 720.000m², quần thể này sở hữu hơn 800 cung điện lớn nhỏ cùng gần 10.000 căn phòng. Mỗi khu vực đều được phân chia chức năng rõ ràng: nơi dành cho hoàng đế thiết triều, nơi xử lý quốc sự và những khu hậu cung dành cho hàng trăm phi tần sinh sống. Thế nhưng điều khiến nhiều người bất ngờ là thiết kế ban đầu của Tử Cấm Thành lại không hề có nhà vệ sinh.
Không chỉ gây choáng ngợp bởi quy mô, Tử Cấm Thành còn là kỳ tích xây dựng khiến giới khảo cổ kinh ngạc suốt nhiều thế kỷ. Trải qua hơn sáu thế kỷ cùng hàng trăm trận động đất lớn nhỏ, Tử Cấm Thành vẫn đứng vững đầy kinh ngạc.
Đặc biệt giữa hàng ngàn mái ngói vàng son của Tử Cấm Thành, vẫn tồn tại một nơi chưa từng được mở ra cho khách tham quan lãnh cung. Đó không chỉ là một góc khuất bị lãng quên, mà còn là biểu tượng cho nỗi cô độc và bi kịch khắc nghiệt nhất chốn hậu cung phong kiến.
Lãnh cung chính là nơi những phi tần thất sủng, cung nữ phạm lỗi hoặc những người không còn được hoàng đế đoái hoài bị đày tới để sống quãng đời còn lại trong cô quạnh.
Không có tiếng nhạc cung đình, không ánh đèn rực rỡ, lãnh cung chỉ còn lại sự im lặng đến đáng sợ. Một khi bước vào nơi này, gần như không còn cơ hội quay lại thế giới bên ngoài. Cả khu chỉ có một lối ra vào duy nhất để đưa cơm nước hằng ngày.
Theo thời gian, sự cô lập kéo dài khiến nhiều người rơi vào tuyệt vọng, trầm cảm, thậm chí phát điên. Chính vì vậy, lãnh cung thường bị đồn đại như một nơi "ma ám" giữa hoàng thành rộng lớn.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là lãnh cung thực chất không phải một địa điểm cố định. Trong hồi ký "Nửa đời trước của tôi", Phổ Nghi tiết lộ rằng bên trong Tử Cấm Thành không hề tồn tại một cung điện mang tên "lãnh cung".
Bất kỳ căn phòng hay khu vực nào dùng để giam giữ phi tần thất sủng đều có thể trở thành lãnh cung.
Ngày nay, dù Tử Cấm Thành đã trở thành điểm tham quan nổi tiếng thế giới, những khu vực từng được xem là lãnh cung vẫn đóng kín.
Một phần vì nhiều nơi đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy hiểm và tốn kém chi phí trùng tu. Nhưng sâu xa hơn, đó còn là nơi lưu giữ những ký ức đau thương nhất của hậu cung những số phận từng bị chôn vùi sau bức tường đỏ thẫm của hoàng thành.
Có lẽ vì thế mà lãnh cung vẫn mãi là bí mật u tối nhất trong lịch sử Tử Cấm Thành nơi ánh hào quang quyền lực không bao giờ có thể soi tới.
Theo đánh giá, có những nền tảng mạng xã hội tiện dụng lại kém thu hút trong khi không ít nền tảng được cho là nguy hại lại rất thu hút và được học trò dùng rất phổ biến.
Trường THPT Trần Phú ít năm trước đã tiên phong tạm thu điện thoại, ra nội quy cấm dùng điện thoại trong giờ học được nhiều người quan tâm. Xuất phát từ đợt dịch COVID-19 khi học sinh ngồi bên nhau mà không đối thoại, ai cũng cầm điện thoại và hầu như tương tác trên mạng xã hội là chính dù sát bên.
Thầy bí thư Đoàn trường Nguyễn Phạm Hoàng Phúc cho biết quy định cách ly lúc ấy khiến học sinh đến trường nhưng gần như không được ra chơi để tránh lây nhiễm chéo. Giờ giải lao, ai cũng cắm cúi vào chiếc điện thoại, dần thành thói quen gây mê mẩn và để lại nhiều nguy cơ với giao tiếp trong nhà trường.
Thấy tình hình không ổn, ngay sau khi dịch tạm lắng một số giáo viên chủ nhiệm đã tính cách tách học trò khỏi màn hình điện thoại. Nhưng những cảnh báo hay lời nhắc hầu như không tác động là mấy.
Các thầy cô giáo cắt cử ban cán sự hỗ trợ kiểm tra việc mang thiết bị điện tử của từng thành viên lớp trước giờ học. Có giáo viên thấy hiệu quả nên làm theo, còn mua hộc gỗ, rương sắt và yêu cầu các bạn tắt nguồn, cất điện thoại vào đó khóa lại, hết giờ mới được nhận lại.
Chính cách làm này đã trở thành nội quy của trường từ năm 2022. Học sinh không sử dụng điện thoại trong giờ học trừ các tiết cần điện thoại phục vụ tra cứu thông tin phục vụ học tập. Sự thay đổi dần rõ hơn chứ trước đó cứ giờ chơi là học sinh túm tụm bấm điện thoại khiến thầy cô thấy lo nhiều hơn.
"Giờ nhà trường cấm dùng trong giờ học rồi nhưng chưa thể cấm triệt để các bạn sử dụng mạng xã hội vì thiếu quy định, nếu có quy định cấm việc này thì quá tốt", thầy Phúc nói.
Tính đến nay có cả chục trường học tại Đà Nẵng đang dần tính cách hạn chế học sinh sử dụng điện thoại có kết nối Internet trong trường. Một phần cũng vì nhiều vụ bạo lực học đường thời gian qua có nguyên nhân liên quan đến mạng xã hội.
Thầy Võ Thanh Phước - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Huệ (phường Hải Châu) - nói gần như 100% học sinh có điện thoại thông minh đều dùng mạng xã hội.
Theo thầy Phước, nhiều học sinh lớp 6 đã tạo trang cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội để đăng ảnh, thông tin.
"Học sinh dùng mạng xã hội khác người lớn, cha mẹ, thầy cô khó lòng có trong danh sách bạn bè của con nên mọi ứng xử đa phần chỉ với bạn bè trên mạng. Bức ảnh đăng vu vơ đôi khi chỉ một lời chê cũng có thể tạo thành mâu thuẫn", thầy Phước nói.
Hơn 2.000 học sinh ở ngôi trường này nhiều năm qua đã áp dụng một ranh giới đặc biệt. Đó là cột cờ giữa sân trường chính là ranh giới để học sinh tắt mở điện thoại.
Bước vào trường qua ranh giới này học sinh phải tắt kết nối điện thoại, tắt chuông để tập trung học. Chỉ tiết học được thầy cô yêu cầu dùng điện thoại mới được lấy ra phục vụ học tập.
Thầy hiệu trưởng nói quy định cấm học sinh sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường được đa phần phụ huynh đồng tình bởi khi ở nhà họ không thể tách con ra khỏi màn hình, càng khó quản con dùng mạng xã hội.
Còn Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Đà Nẵng) Lê Thanh Hải nói là một người cha, ông hoàn toàn ủng hộ việc cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Mạng xã hội, theo ông, ngoài một số ít mặt tích cực đang tạo ra vô vàn cạm bẫy với trẻ em, học sinh. Trong khi người dưới 16 tuổi chưa đủ kỹ năng để phân biệt, ứng xử và nhận thức rõ đúng sai.
Thầy Hải cho rằng nhiều trường hạn chế học sinh dùng điện thoại mà đích đến không gì khác là cấm mạng xã hội.
"Người lớn cũng bị cám dỗ bởi môi trường mạng xã hội chứ nói gì trẻ em. Nếu có quy định đồng bộ, thống nhất cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, tôi cho rằng sẽ hạn chế nhiều tiêu cực phát sinh từ môi trường này mà học sinh đang phải đối diện", thầy Hải phân tích.
Một câu chuyện về một người phụ nữ nguy kịch sau khi uống quá nhiều nước gần đây được chia sẻ lại trên mạng xã hội, nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng. Sự việc đau lòng này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe nếu thực hiện sai cách.
Michelle Fairburn (Mỹ) đã phải nhập viện vì ngộ độc nước sau gần 2 tuần tham gia một thử thách giảm cân cực đoan, trong đó yêu cầu uống tới 3,7 lít nước mỗi ngày.
Vào năm 2023 cô tham gia "75 Hard challenge" - một trào lưu rèn luyện thể chất và kỷ luật bản thân đang phổ biến trên mạng xã hội. Thử thách kéo dài 75 ngày, buộc người tham gia tuân thủ chế độ ăn nghiêm ngặt, tập luyện 2 buổi mỗi ngày và uống một lượng nước lớn.
Điều đáng nói trong quá trình thực hiện, Fairburn bắt đầu gặp nhiều vấn đề như chán ăn, kiệt sức và phải thức dậy nhiều lần vào ban đêm để đi vệ sinh. Khi cảm thấy cơ thể quá tải, cô cân nhắc nghỉ một ngày để hồi phục. Tuy nhiên, theo quy định của chương trình, chỉ cần bỏ lỡ một ngày cũng đồng nghĩa phải bắt đầu lại từ đầu. "Tôi không muốn bỏ cuộc, không muốn quay lại vạch xuất phát. Tôi muốn vượt qua giới hạn của bản thân," cô chia sẻ.
Chỉ sau khoảng 12 ngày, Fairburn được đưa vào bệnh viện và được chẩn đoán ngộ độc nước kèm theo tình trạng hạ natri máu nghiêm trọng - một rối loạn điện giải có thể đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
Theo Mayo Clinic, hạ natri máu có thể gây ra nhiều triệu chứng như buồn nôn, đau đầu, mệt mỏi, buồn ngủ, lú lẫn, rối loạn thần kinh và thậm chí mất ý thức trong trường hợp nặng.
Dù gặp biến cố sức khỏe, Fairburn cho biết cô vẫn muốn tiếp tục thử thách, nhưng sẽ điều chỉnh lượng nước uống mỗi ngày.
Theo khuyến nghị của Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Mỹ, nam giới trưởng thành cần khoảng 3,7 lít chất lỏng mỗi ngày, trong khi nữ giới cần khoảng 2,7 lít, bao gồm cả lượng nước từ thực phẩm.
"75 Hard challenge" do doanh nhân kiêm influencer Andy Frisella sáng lập, nhằm rèn luyện "sức mạnh tinh thần" thông qua kỷ luật khắt khe. Thử thách này đã thu hút hàng tỷ lượt xem trên TikTok, nhưng cũng gây nhiều tranh cãi.
Nhiều chuyên gia và người dùng mạng xã hội cho rằng chương trình quá cực đoan và tiềm ẩn rủi ro sức khỏe, không phù hợp với đa số người tham gia.
Việc cung cấp đủ nước cho cơ thể đóng vai trò vô cùng thiết yếu đối với sức khỏe con người. Nước chiếm khoảng 60–70% trọng lượng cơ thể, trong đó trẻ sơ sinh có tỉ lệ cao hơn, khoảng 70%, còn người trưởng thành dao động từ 60–65%. Với tỉ lệ lớn như vậy, nước không chỉ là thành phần cấu tạo quan trọng mà còn tham gia trực tiếp vào hầu hết các hoạt động sống.
Nước là dung môi giúp hòa tan và vận chuyển các chất dinh dưỡng từ thức ăn sau khi được hấp thu, đồng thời tham gia vào quá trình chuyển hóa và các phản ứng trao đổi chất trong cơ thể.
Bên cạnh đó, nước còn đóng vai trò vận chuyển các chất dinh dưỡng thiết yếu như khoáng chất, vitamin và glucose đến từng tế bào, giúp duy trì hoạt động sống bình thường.
Nước cũng giúp điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể sẽ tiết mồ hôi; sự bay hơi của mồ hôi trên bề mặt da giúp giải nhiệt và duy trì mức nhiệt ổn định bên trong cơ thể.
Không chỉ vậy, nước còn hoạt động như một chất bôi trơn tự nhiên, giúp giảm ma sát tại các khớp, đồng thời bảo vệ và giảm chấn cho các cơ quan quan trọng như mắt, não, tủy sống, cũng như hỗ trợ môi trường an toàn cho thai nhi trong nước ối.
Ngoài các chức năng trên, nước còn giúp cơ thể đào thải độc tố và chất cặn bã thông qua nước tiểu, phân và mồ hôi, góp phần duy trì quá trình trao đổi chất liên tục và hiệu quả.
Đặc biệt, đối với làn da, việc cung cấp đủ nước giúp duy trì độ ẩm, tăng độ đàn hồi, ngăn ngừa nếp nhăn và làm chậm quá trình lão hóa. Nước cũng hỗ trợ thải độc, làm sạch da và hạn chế sự hình thành melanin, từ đó giúp giảm thâm và cải thiện sắc tố da.
- Nên uống 2 lít nước mỗi ngày: Trong điều kiện bình thường, cơ thể cần khoảng 40 ml nước cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Ví dụ, người nặng 50 kg cần khoảng 2 lít nước/ngày, bao gồm cả nước lọc, nước canh, nước trái cây, trà… Nhu cầu này có thể tăng ở người lao động nặng, vận động nhiều hoặc làm việc trong môi trường nóng bức.
- Đừng chỉ uống nước khi khát: Lượng nước nên được chia đều trong ngày, khoảng 2–2,5 lít tương đương 8–10 cốc, và uống ngay cả khi chưa thấy khát để đảm bảo cơ thể luôn đủ nước và hoạt động ổn định. Tránh uống quá nhiều nước cùng lúc vì có thể gây áp lực cho tim và thận. Ngoài ra, không nên uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ, đặc biệt ở người cao tuổi.
- Uống nước đúng cách: Nên uống từ từ, từng ngụm nhỏ và ở tư thế ngồi để cơ thể hấp thu tốt hơn.
