Tránh những thực phẩm dưới đây có thể giúp bạn ngủ ngon hơn và hạn chế những vấn đề sức khỏe tiêu hóa.
Pizza
Pizza là món ăn khuya được yêu thích, nhưng có thể làm rối loạn giấc ngủ, đặc biệt với người bị trào ngược axit. Sốt cà chua được sử dụng trong nhiều loại pizza có tính axit và có thể gây kích ứng dạ dày, dẫn đến chứng ợ nóng, trào ngược và khó tiêu.
Pizza cũng chứa nhiều chất béo, cần nhiều thời gian hơn để tiêu hóa, làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng trên nếu bạn nằm ngay sau khi ăn.
Kem
Kem thường chứa đường, calo và chất béo không lành mạnh. Ăn quá nhiều kem vào ban đêm có thể khiến lượng đường trong máu tăng vọt và giảm nhanh, gây rối loạn giấc ngủ. Một nghiên cứu cho thấy các món ăn vặt nhiều đường và chất béo như kem có thể dẫn đến thói quen ăn khuya và gián đoạn chu kỳ ngủ – thức tự nhiên của trẻ em, còn được gọi là nhịp sinh học.
Khoai tây chiên
Khoai tây chiên chứa nhiều carbohydrate tinh chế, có thể làm tăng lượng đường trong máu gây khó ngủ hơn. Chúng cũng chứa hàm lượng calo, chất béo và natri cao. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ nhiều natri làm chất lượng giấc ngủ kém và thời gian ngủ ngắn. Natri cũng có thể dẫn đến gián đoạn giấc ngủ, như thức dậy thường xuyên vào ban đêm để đi tiểu.
Ớt
Thức ăn cay như ớt được biết đến là tác nhân gây chứng ợ nóng và khó tiêu, ăn trước khi đi ngủ có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Chúng cũng chứa hàm lượng capsaicin cao – một hợp chất tạo nên vị cay, có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể, cản trở giấc ngủ.
Cam quýt
Cam và các loại trái cây họ cam quýt khác, như bưởi và chanh, rất giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, chúng không phải là lựa chọn tốt trước khi đi ngủ với người dễ bị ợ nóng. Độ axit của chúng dễ gây ra chứng ợ nóng hơn các loại trái cây khác, đặc biệt nếu đi ngủ sau khi ăn.
Đậu
Đậu chứa chất xơ khó tiêu hóa, dẫn đến đầy hơi và chướng bụng, nhất là nếu bạn không quen ăn nhiều chất xơ. Tuy nhiên, chế độ ăn nhiều chất xơ vẫn có thể cải thiện giấc ngủ. Hãy bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ như đậu và ngũ cốc nguyên hạt vào chế độ ăn uống hàng ngày, chỉ cần tránh ăn nhiều trước khi đi ngủ.
Chocolate đen
Chocolate đen tốt hơn chocolate sữa nhưng chứa nhiều caffeine hơn. Caffeine kích thích sản sinh axit trong dạ dày, dẫn đến khó chịu về tiêu hóa hoặc ợ nóng. Chúng cũng chứa theobromine, chất kích thích hệ thần kinh trung ương, khiến bạn khó ngủ hơn.
Trái cây sấy khô
Ăn một lượng nhỏ trái cây sấy khô vào ban đêm khó có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhưng ăn quá nhiều có thể gây mất ngủ. Ngoài chất xơ, món này còn chứa nhiều calo và đường tự nhiên hơn so với trái cây tươi, khiến khó ngủ và khó duy trì giấc ngủ.
Bánh mì kẹp thịt
Bánh mì kẹp thịt phô mai chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, có thể gây thức giấc nhiều hơn vào ban đêm và rút ngắn thời gian ngủ sâu vốn rất quan trọng để cơ thể tỉnh táo vào buổi sáng. Hơn nữa, việc thường xuyên ăn một bữa nhiều calo, nặng bụng như bánh mì kẹp thịt và khoai tây chiên trước khi đi ngủ có thể làm tăng nguy cơ béo phì và bệnh tim.
Ngũ cốc có đường
Ngũ cốc là món ăn nhẹ nhanh và ngon miệng vào đêm khuya. Song ngũ cốc ngọt lại chứa nhiều carbohydrate tinh chế, có thể làm tăng đột biến lượng đường trong máu và gián đoạn giấc ngủ. Các loại ngũ cốc này thường có hàm lượng calo cao và ít chất dinh dưỡng, ít tạo cảm giác no và góp phần gây tăng cân nếu ăn thường xuyên.
Ăn ngũ cốc và các thực phẩm giàu carbohydrate khác khoảng 4 giờ trước khi đi ngủ có thể có tác dụng ngược lại, giúp dễ ngủ hơn. Hãy thưởng thức ngũ cốc vào đầu buổi tối hoặc buổi chiều và chọn loại nguyên hạt không thêm đường.
Cách chọn đồ ăn nhẹ trước khi ngủ
Nếu cảm thấy đói, bạn vẫn nên ăn trước khi đi ngủ, song cần tránh những món nhiều calo, thực phẩm chiên rán, cay, chứa hàm lượng tinh bột tinh chế cao hoặc nhiều chất béo. Một bữa ăn nhẹ dưới 200 calo, giàu dinh dưỡng và carbohydrate có thể làm giảm cơn đói, giúp dễ ngủ hơn và ngủ ngon suốt đêm. Với người mắc bệnh tiểu đường, bữa ăn nhẹ giàu protein, chất béo lành mạnh, ít carbohydrate có thể ngăn ngừa lượng đường trong máu tăng đột biến vào ngày hôm sau.
Một số thực phẩm dưới đây cũng chứa những dưỡng chất có lợi cho giấc ngủ.
Tryptophan: Một axit amin giúp sản sinh serotonin và melatonin. Các thực phẩm giàu tryptophan bao gồm yến mạch, cá ngừ, đậu nành, hạt bí ngô, sữa ít béo, pudding hạt chia, thịt thăn lợn, ức gà tây và trứng.
Serotonin: Đây là hormone tạo cảm giác dễ chịu, serotonin hỗ trợ tâm trạng, trí nhớ và giấc ngủ. Các thực phẩm giàu serotonin bao gồm chuối, kiwi, dứa, mận và quả óc chó.
Melatonin: Hormone này điều chỉnh chu kỳ ngủ – thức. Các thực phẩm giàu melatonin bao gồm nước ép anh đào chua (không đường), hạnh nhân, quả óc chó, ngô và dâu tây.
Câu chuyện về bé trai họ Hứa, 12 tuổi, mắc bệnh hiếm gặp khiến suy gan và suy thận nghiêm trọng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội những ngày qua. Ở độ tuổi còn quá nhỏ, cậu bé đã phải duy trì sự sống bằng chạy thận nhân tạo. Bệnh tật khiến em mất đi tuổi thơ và không thể đến trường như bạn bè trang lứa. Để cứu con trai, cha mẹ Hứa đã "chia nhau" gánh vác trách nhiệm, lần lượt hiến tặng gan và thận của mình để nối dài sự sống cho con.
Theo truyền thông Đài Loan, cậu bé mắc căn bệnh hiếm gặp là xơ gan và giãn đường mật bẩm sinh (hay còn gọi là bệnh Caroli). Tình trạng này còn gây ra các biến chứng nguy hiểm khác là xơ hóa mô gan và sưng to lá lách.
Ngoài ra, em còn mắc bệnh thận đa nang di truyền lặn (ARPKD) và đã tiến triển sang giai đoạn 5 của bệnh thận mạn tính. Bác sĩ Trần Kiến Gia, chuyên khoa Ngoại tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc lập Đài Loan (NTUH), cho biết trước đây, do chức năng gan thận quá kém, cậu bé thường xuyên phải nhập viện và chạy thận kéo dài, khiến cuộc sống của em hoàn toàn bị đảo lộn.
Người mẹ cho biết vợ chồng cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý từ khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh của con. Thương Hứa sinh ra chịu nhiều thiệt thòi, hai vợ chồng cố gắng bù đắp cho cậu bé. Cả hai quyết định hiến tạng và phân chia người hiến gan, người hiến thận cho con. Để đảm bảo ca phẫu thuật thành công và nội tạng ở trạng thái tốt nhất, hai vợ chồng thực hiện chế độ giảm cân đặc biệt và nỗ lực rèn luyện thể lực, với mong muốn dành tặng con những phần cơ thể khỏe mạnh nhất của mình.
Sau khi đội ngũ y tế tại NTUH đánh giá kỹ lưỡng, ca phẫu thuật ghép tạng từ người cho sống đã được triển khai theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên diễn ra vào tháng 1/2025, người mẹ đã hiến tặng một phần gan của mình cho con trai. Một năm sau, vào tháng 1/2026, do tình trạng suy thận của bệnh nhi trở nặng, người cha đã tiếp tục hiến thận để hoàn tất quá trình điều trị cho cậu bé.
Trải qua hai giai đoạn ghép tạng được lên kế hoạch tỉ mỉ và giám sát chặt chẽ, bác sĩ Trần cho biết cậu bé hiện khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng và đã có thể trở lại trường học ngay trong học kỳ này. Tuy nhiên, em vẫn cần phải duy trì uống thuốc chống thải ghép mỗi ngày. Việc này sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, do đó sức đề kháng của em sẽ kém hơn so với bình thường. Trong sinh hoạt hàng ngày, em cần được bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng hơn, đặc biệt phải tránh các môn thể thao có tính đối kháng hoặc va chạm mạnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao quá trình phát triển thể chất cũng cần thiết để đánh giá liệu em có thể bắt kịp đà tăng trưởng so với bạn bè cùng trang lứa hay không.
Ông Dư Trung Nhân, Giám đốc NTUH, cho biết từ ca ghép thận người cho sống đầu tiên tại châu Á vào năm 1968, đến nay bệnh viện đã thực hiện hơn 1.500 ca với tỷ lệ sống sót sau 10 năm lên tới 85%, đạt mức hàng đầu thế giới. Việc thực hiện thành công ca ghép tạng đặc biệt cho bệnh nhi lần này đã chứng minh năng lực chuyên môn sâu rộng và uy tín của bệnh viện trong ngành ghép tạng.
Các chuyên gia cho hay ghép thận hiện là phương pháp tối ưu cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống và giải tỏa áp lực tâm lý từ việc chạy thận. Bệnh viện cũng kêu gọi cộng đồng ủng hộ việc hiến tạng để nối dài những vòng tay yêu thương, đồng thời khuyến khích người thân đủ điều kiện sức khỏe cân nhắc việc hiến tạng sau khi được tư vấn chuyên môn kỹ lưỡng.
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong, thận đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu như bài tiết các sản phẩm chuyển hóa dư thừa, điều hòa lượng nước, điện giải, độ pH và huyết áp. Ngoài ra, thận còn tham gia sản xuất hồng cầu, hormone và hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài do bất kỳ nguyên nhân nào, các chất cặn bã sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và có nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mạn tính thường rất mơ hồ, không có biểu hiện rõ ràng khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần lưu tâm đến những thay đổi bất thường qua nước tiểu như tình trạng tiểu ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà, nước tiểu có bọt lâu tan do protein dư thừa, hay nước tiểu đục do nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các rối loạn về tiểu tiện cũng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, gồm cảm giác đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần nhưng vẫn cảm thấy không hết, có sỏi cát nhỏ đào thải qua nước tiểu hoặc lượng nước tiểu thay đổi bất thường như tiểu quá nhiều, tiểu quá ít và thường xuyên tiểu đêm. Bên cạnh đó, những triệu chứng thể chất như đau vùng thắt lưng, đau bụng, sưng phù mí mắt hoặc mắt cá chân và huyết áp tăng cao đột ngột cũng không nên bị xem nhẹ. Những nhóm có nguy cơ cao dẫn đến suy thận mạn tính gồm người mắc bệnh tiểu đường, viêm cầu thận (gồm cả viêm thận do lupus), cao huyết áp và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận bẩm sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phải chạy thận hoặc ghép tạng trong tương lai.
Chỉ từ mong muốn cải thiện làn da nhanh chóng, N.H.H., 25 tuổi, ở Hà Nội, đã tự đẩy mình vào tình trạng tổn thương da nghiêm trọng.
Trước đó, thấy da nổi mụn, cô lên mạng tìm mua một bộ mỹ phẩm được quảng cáo là đơn giản, dễ dùng. Người bán hướng dẫn buổi sáng bôi một lọ, buổi tối bôi một lọ, kèm những lời hứa hẹn hấp dẫn về khả năng phục hồi da, làm sáng, căng bóng chỉ sau thời gian ngắn.
Không tìm hiểu kỹ thành phần, cũng không kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, cô gái trẻ tin rằng mình đã chọn đúng giải pháp cho làn da đang gặp vấn đề.
Tuy nhiên, thực tế diễn ra theo hướng ngược lại.
Chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, vùng da mặt của H. bắt đầu đỏ rát, châm chích, mụn nổi dày hơn, tình trạng kích ứng ngày một nặng. Khi cảm giác bỏng rát kéo dài không thuyên giảm, cô mới vội vàng mang cả túi sản phẩm đang dùng đến cầu cứu bác sĩ.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, người trực tiếp thăm khám cho bệnh nhân, cho biết cô gái bị viêm da tiếp xúc kích ứng, kèm ban đỏ, mụn viêm và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
Theo BS Thành, điều đáng ngại nhất ở ca bệnh này không chỉ nằm ở mức độ tổn thương trên da, mà còn ở chỗ rất khó xác định chính xác bệnh nhân đã bôi sản phẩm lên mặt trong suốt những ngày qua.
“Trên các sản phẩm gần như không có thông tin rõ ràng về thành phần, nơi sản xuất hay công dụng cụ thể. Bên ngoài chỉ là những lời quảng cáo rất đẹp như phục hồi da, tăng sinh collagen, căng bóng. Trong khi đó, quan trọng nhất là thành phần lại không được thể hiện rõ ràng”, BS Thành nói.
Khi thành phần không được công bố minh bạch, nguy cơ tiềm ẩn phía sau có thể rất lớn. Theo BS Thành, những sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc có thể chứa corticoid mạnh, phenol, hydroquinone nồng độ cao hoặc các chất tẩy.
Đây đều là những hoạt chất có thể gây hại cho da nếu dùng sai cách hoặc dùng trong thời gian dài. Chúng có thể làm phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến da mất nước, mỏng yếu, tăng viêm, nổi mụn kéo dài, đỏ rát, thậm chí để lại thâm sạm hoặc các tổn thương dai dẳng khó phục hồi.
Với một số trường hợp nặng hơn, người dùng còn có thể gặp phản ứng mạnh như phù nề, khó thở, đau bụng. Điều đáng nói là khi biến chứng xảy ra, việc xử trí lại phức tạp hơn vì không xác định được chính xác “thủ phạm” nằm ở thành phần nào.
Từ một làn da chỉ bị mụn thông thường, bệnh nhân phải bước vào quá trình điều trị kéo dài và khó khăn hơn nhiều. Theo bác sĩ, việc điều trị không dừng ở kiểm soát viêm mà còn phải phục hồi hàng rào bảo vệ da, hạn chế tăng sắc tố sau viêm và ngăn nguy cơ tái phát trong thời gian tới.
Không ít người trẻ đang chọn mỹ phẩm bằng cảm tính
Theo BS Thành, đây không phải trường hợp hiếm gặp trong lâm sàng. Nhiều bệnh nhân trẻ chọn mỹ phẩm theo cảm tính, dựa vào lời giới thiệu của bạn bè, người bán hàng, các bài đăng trên mạng xã hội hoặc những đoạn quảng cáo đánh trúng tâm lý muốn đẹp nhanh.
Những cụm từ như trắng cấp tốc, tái tạo thần tốc, phục hồi siêu tốc, đẹp chỉ sau vài ngày thường rất dễ khiến người mua xiêu lòng, nhất là khi họ đang sốt ruột vì mụn, nám hoặc làn da xuống cấp.
“Khi nhu cầu làm đẹp quá lớn, sự cảnh giác thường bị bỏ qua. Nhiều bạn trẻ dễ tin vào những lời quảng cáo có cánh mà quên mất rằng làn da không phải nơi để thử may rủi”, BS Thành nói.
Một sai lầm khác cũng rất phổ biến là sau khi da bị kích ứng, nhiều người lại tự trấn an rằng do “cơ địa không hợp”, từ đó xem nhẹ rủi ro thực sự của sản phẩm.
Theo bác sĩ, cách lý giải này chưa đúng bản chất vấn đề. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng, không minh bạch thành phần, không rõ nguồn gốc thì bản thân nó đã tiềm ẩn nguy cơ gây hại, không thể quy hoàn toàn cho yếu tố cơ địa.
“Không phải cứ người khác dùng không sao thì mình cũng an toàn. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng thì nguy cơ gây hại chỉ là vấn đề thời gian, không thể quy hoàn toàn cho cơ địa”, BS Thành nhấn mạnh.
Thực tế, không ít người đang mua mỹ phẩm bằng niềm tin nhiều hơn bằng hiểu biết. Họ dễ bị thuyết phục bởi thiết kế bao bì bắt mắt, lời quảng cáo mượt mà, hình ảnh trước sau đầy hứa hẹn, nhưng lại bỏ qua những yếu tố căn bản nhất như xuất xứ, bảng thành phần, giấy phép lưu hành hay mức độ an toàn của sản phẩm.
Đó cũng là lý do nhiều ca tổn thương da hiện nay không bắt đầu từ những thủ thuật phức tạp, mà chỉ xuất phát từ một thói quen rất phổ biến là tự mua mỹ phẩm trên mạng và dùng theo lời giới thiệu.
Theo Health.com, yến mạch có những tác dụng tốt với sức khỏe như sau:
Tăng cường sức khỏe tim mạch
Yến mạch chứa beta-glucan, một loại chất xơ hòa tan, giúp giảm cholesterol xấu LDL, giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Yến mạch cũng chứa hàm lượng kali, magie và sắt cao. Magie cần thiết cho việc vận chuyển các ion magie và kali, các ion hỗ trợ dây thần kinh, cơ bắp và nhịp tim.
Hỗ trợ tiêu hóa
Yến mạch là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan và không hòa tan, Chất xơ trong yến mạch đặc biệt có lợi cho người lớn tuổi, những người có thể gặp nhiều vấn đề về tiêu hóa hơn. Tiêu thụ chất xơ giúp ngăn ngừa táo bón và thúc đẩy sức khỏe đường ruột.
Chất xơ trong yến mạch cũng có tác dụng tiền sinh học hỗ trợ vi khuẩn có lợi trong đường ruột, giúp tăng cường tiêu hóa.
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, yến mạch giúp bạn no lâu. Cảm giác no khi ăn yến mạch phụ thuộc vào lượng bạn tiêu thụ.
Cảm giác no sau bữa ăn có thể giúp bạn dễ dàng duy trì thói quen ăn uống cân bằng theo thời gian. Duy trì cân nặng hợp lý là một yếu tố quan trọng trong việc ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Carbohydrate trong yến mạch giúp bạn hấp thụ năng lượng ổn định, hạn chế thèm đồ ngọt. Protein trong yến mạch giúp tăng cường trao đổi chất. Bằng cách giúp bạn no lâu và cung cấp năng lượng, protein trong yến mạch có thể giúp cơ thể xây dựng nhiều khối lượng cơ nạc hơn là mỡ nội tạng.
Giúp ổn định đường huyết
Yến mạch giúp ổn định đường huyết nhờ hàm lượng beta-glucan, một loại chất xơ hòa tan cao, giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Với chỉ số đường huyết (GI) thấp, yến mạch giúp ngăn ngừa tình trạng tăng đường huyết đột ngột, phù hợp cho người tiểu đường và người ăn kiêng.
Giá trị dinh dưỡng của yến mạch
Yến mạch chứa nhiều vitamin và khoáng chất, là một phần thiết yếu của chế độ ăn uống cân bằng. Một khẩu phần 80g yến mạch cung cấp:
Lượng calo: 303
Chất béo: 5g
Chất xơ: 8g
Carbohydrate: 54g
Protein: 5g
Canxi: 41,6mg
Sắt: 3,41g
Yến mạch là nguồn cung cấp magie, sắt, kẽm và folate. Selen là một khoáng chất có tác dụng chống oxy hóa giúp ngăn ngừa các bệnh tim mạch
