Câu chuyện về bé trai họ Hứa, 12 tuổi, mắc bệnh hiếm gặp khiến suy gan và suy thận nghiêm trọng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội những ngày qua. Ở độ tuổi còn quá nhỏ, cậu bé đã phải duy trì sự sống bằng chạy thận nhân tạo. Bệnh tật khiến em mất đi tuổi thơ và không thể đến trường như bạn bè trang lứa. Để cứu con trai, cha mẹ Hứa đã “chia nhau” gánh vác trách nhiệm, lần lượt hiến tặng gan và thận của mình để nối dài sự sống cho con.
Theo truyền thông Đài Loan, cậu bé mắc căn bệnh hiếm gặp là xơ gan và giãn đường mật bẩm sinh (hay còn gọi là bệnh Caroli). Tình trạng này còn gây ra các biến chứng nguy hiểm khác là xơ hóa mô gan và sưng to lá lách.
Ngoài ra, em còn mắc bệnh thận đa nang di truyền lặn (ARPKD) và đã tiến triển sang giai đoạn 5 của bệnh thận mạn tính. Bác sĩ Trần Kiến Gia, chuyên khoa Ngoại tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc lập Đài Loan (NTUH), cho biết trước đây, do chức năng gan thận quá kém, cậu bé thường xuyên phải nhập viện và chạy thận kéo dài, khiến cuộc sống của em hoàn toàn bị đảo lộn.
Người mẹ cho biết vợ chồng cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý từ khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh của con. Thương Hứa sinh ra chịu nhiều thiệt thòi, hai vợ chồng cố gắng bù đắp cho cậu bé. Cả hai quyết định hiến tạng và phân chia người hiến gan, người hiến thận cho con. Để đảm bảo ca phẫu thuật thành công và nội tạng ở trạng thái tốt nhất, hai vợ chồng thực hiện chế độ giảm cân đặc biệt và nỗ lực rèn luyện thể lực, với mong muốn dành tặng con những phần cơ thể khỏe mạnh nhất của mình.
Sau khi đội ngũ y tế tại NTUH đánh giá kỹ lưỡng, ca phẫu thuật ghép tạng từ người cho sống đã được triển khai theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên diễn ra vào tháng 1/2025, người mẹ đã hiến tặng một phần gan của mình cho con trai. Một năm sau, vào tháng 1/2026, do tình trạng suy thận của bệnh nhi trở nặng, người cha đã tiếp tục hiến thận để hoàn tất quá trình điều trị cho cậu bé.
Trải qua hai giai đoạn ghép tạng được lên kế hoạch tỉ mỉ và giám sát chặt chẽ, bác sĩ Trần cho biết cậu bé hiện khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng và đã có thể trở lại trường học ngay trong học kỳ này. Tuy nhiên, em vẫn cần phải duy trì uống thuốc chống thải ghép mỗi ngày. Việc này sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, do đó sức đề kháng của em sẽ kém hơn so với bình thường. Trong sinh hoạt hàng ngày, em cần được bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng hơn, đặc biệt phải tránh các môn thể thao có tính đối kháng hoặc va chạm mạnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao quá trình phát triển thể chất cũng cần thiết để đánh giá liệu em có thể bắt kịp đà tăng trưởng so với bạn bè cùng trang lứa hay không.
Ông Dư Trung Nhân, Giám đốc NTUH, cho biết từ ca ghép thận người cho sống đầu tiên tại châu Á vào năm 1968, đến nay bệnh viện đã thực hiện hơn 1.500 ca với tỷ lệ sống sót sau 10 năm lên tới 85%, đạt mức hàng đầu thế giới. Việc thực hiện thành công ca ghép tạng đặc biệt cho bệnh nhi lần này đã chứng minh năng lực chuyên môn sâu rộng và uy tín của bệnh viện trong ngành ghép tạng.
Các chuyên gia cho hay ghép thận hiện là phương pháp tối ưu cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống và giải tỏa áp lực tâm lý từ việc chạy thận. Bệnh viện cũng kêu gọi cộng đồng ủng hộ việc hiến tạng để nối dài những vòng tay yêu thương, đồng thời khuyến khích người thân đủ điều kiện sức khỏe cân nhắc việc hiến tạng sau khi được tư vấn chuyên môn kỹ lưỡng.
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong, thận đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu như bài tiết các sản phẩm chuyển hóa dư thừa, điều hòa lượng nước, điện giải, độ pH và huyết áp. Ngoài ra, thận còn tham gia sản xuất hồng cầu, hormone và hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài do bất kỳ nguyên nhân nào, các chất cặn bã sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và có nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mạn tính thường rất mơ hồ, không có biểu hiện rõ ràng khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần lưu tâm đến những thay đổi bất thường qua nước tiểu như tình trạng tiểu ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà, nước tiểu có bọt lâu tan do protein dư thừa, hay nước tiểu đục do nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các rối loạn về tiểu tiện cũng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, gồm cảm giác đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần nhưng vẫn cảm thấy không hết, có sỏi cát nhỏ đào thải qua nước tiểu hoặc lượng nước tiểu thay đổi bất thường như tiểu quá nhiều, tiểu quá ít và thường xuyên tiểu đêm. Bên cạnh đó, những triệu chứng thể chất như đau vùng thắt lưng, đau bụng, sưng phù mí mắt hoặc mắt cá chân và huyết áp tăng cao đột ngột cũng không nên bị xem nhẹ. Những nhóm có nguy cơ cao dẫn đến suy thận mạn tính gồm người mắc bệnh tiểu đường, viêm cầu thận (gồm cả viêm thận do lupus), cao huyết áp và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận bẩm sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phải chạy thận hoặc ghép tạng trong tương lai.
Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết nhiều người tin rằng nhịn ăn sáng là cách để cắt giảm calo, song thực tế, thói quen bỏ bữa hoặc ăn uống không điều độ lại chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng kháng insulin và khiến đường huyết tăng vọt khó kiểm soát vào các bữa ăn sau.
Dưới đây là những sai lầm khi ăn sáng có thể khiến đường huyết tăng vọt.
Bữa sáng thường được coi là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày và điều đó hoàn toàn có lý. Bạn đã nhịn ăn suốt đêm khi ngủ, vì vậy buổi sáng là lúc bổ sung năng lượng cho cơ thể để khởi đầu ngày mới tràn đầy năng lượng.
Bỏ bữa sáng, ăn sáng không thường xuyên có liên quan đến tăng cân và các kết quả bất lợi khác bao gồm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa. Ngược lại, việc ăn sáng thường xuyên có thể giảm những nguy cơ này và cải thiện phản ứng glucose, insulin suốt cả ngày.
Thành phần bữa sáng cũng là một yếu tố quan trọng. Chế độ ăn nhiều carbohydrate hấp thụ nhanh có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn.
Hiện nhiều người có thói quen ăn sáng nhanh, tiện với thực phẩm chế biến sẵn có chỉ số đường huyết (GI) cao như: Các loại bánh ngọt, xôi, cà phê sữa, trái cây ngọt, các loại ngũ cốc ngọt không nguyên cám chế biến sẵn… khiến đường huyết tăng vọt hoặc trồi sụt sau khi ăn, gây ra những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đã đề cập trước đó.
"Việc ăn những thực phẩm vừa nêu có thể khiến lượng đường trong máu tăng nhanh. Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Sự tăng đột biến lượng đường trong máu sẽ kích hoạt tuyến tụy tiết ra một lượng lớn insulin, dẫn đến lượng đường trong máu giảm nhanh chóng. Lượng đường trong máu sau đó có thể giảm xuống quá thấp, điều này có thể khiến bạn cảm thấy run rẩy, cáu kỉnh hoặc đói cồn cào chỉ sau 1 hoặc 2 giờ. Đây là tình trạng được gọi là hạ đường huyết phản ứng", cử nhân Mai Thị Thùy chia sẻ.
Điều quan trọng cần nhớ là thỉnh thoảng ăn đồ ngọt sẽ không gây ra tác động lâu dài. Tất cả phụ thuộc vào chất lượng chế độ ăn uống tổng thể của chúng ta.
Một bữa sáng giàu protein hoặc axit béo không bão hòa (UFA) có thể làm giảm phản ứng glucose và insulin bằng cách thay thế carbohydrate tạo glucose trong bữa ăn.
Ngoài ra, bữa sáng còn góp phần quan trọng vào lượng chất xơ hằng ngày. Chất xơ không chỉ hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột thông qua quá trình lên men ở đại tràng, mà còn giúp làm chậm hấp thu carbohydrate, từ đó ổn định đường huyết và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Hãy bắt đầu ngày mới với một bữa ăn cân bằng bao gồm protein, chất xơ và chất béo lành mạnh. Protein và chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa và giữ cho lượng đường trong máu ổn định, không lên xuống thất thường như carbohydrate tinh chế nhiều đường.
"Thay vì chọn những bữa ăn tiện lợi nhưng kém lành mạnh, bạn có thể ưu tiên các thực phẩm vừa nhanh gọn vừa tốt cho sức khỏe như trứng, sữa chua Hy Lạp, các loại đậu hạt, ngũ cốc, yến mạch hay bánh mì nguyên cám...", chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo.
Ngày 5.5, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, các bác sĩ Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu bệnh viện vừa phẫu thuật thành công, xử trí một trường hợp hy hữu khi bệnh nhân suýt phải cắt bỏ dương vật vì bị 2 đai ốc siết chặt trong thời gian dài.
Trước đó, nam bệnh nhân L.D.T (38 tuổi, ngụ tỉnh An Giang), được chuyển viện trong tình trạng dương vật biến dạng, phù nề, kèm 2 dị vật kim loại dạng đai ốc siết chặt. Qua khai thác bệnh sử được biết tình trạng này đã kéo dài khoảng 1 tháng trước khi nhập viện.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành hội chẩn khẩn và quyết định phẫu thuật cấp cứu. Các bác sĩ ghi nhận 2 đai ốc kim loại hình lục giác, đường kính khoảng 3 cm, dày 1 cm, siết chặt vào thân dương vật; trong đó 1 đai nằm cách gốc dương vật khoảng 1 cm, đai còn lại cách khoảng 5 cm.
Do kích thước dị vật lớn, cấu trúc kim loại cứng và mức độ siết chặt kéo dài, các phương pháp tháo gỡ thông thường không thể áp dụng. Ê kíp buộc phải sử dụng máy cắt cấp cứu cầm tay để giải phóng vòng thắt.
Sau khoảng 40 phút, các bác sĩ mới lấy dị vật thành công.
Ghi nhận sau khi loại bỏ dị vật, vùng da thân dương vật bệnh nhân bị loét, rỉ máu và xuất hiện mô hoại tử. Tình trạng hiện tại, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, vết mổ khô, dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Công Thành, tình trạng vòng thắt bộ phận sinh dục là một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm, việc đeo các dị vật dạng vòng như bệnh nhân trên có thể nhanh chóng gây tắc nghẽn tuần hoàn, khiến máu không lưu thông, dẫn đến sưng đau, tím tái, thậm chí hoại tử mô. Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng, tổn thương lan rộng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Bác sĩ cũng khuyến cáo, khi gặp tình trạng tương tự, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được can thiệp. Ở giai đoạn sớm, bác sĩ có thể gây tê tại chỗ và tháo dị vật bằng các phương pháp đơn giản. Tuy nhiên, với những trường hợp dị vật kim loại lớn, cứng hoặc siết chặt lâu ngày, cần phải can thiệp phẫu thuật và sử dụng dụng cụ chuyên dụng để cắt bỏ.
Trong những trường hợp nặng nhất, khi dương vật đã hoại tử kèm nhiễm trùng nghiêm trọng và không thể giải phóng vòng thắt, bệnh nhân có thể phải đối mặt với chỉ định cắt bỏ cơ quan này.
Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng nhấn mạnh, người dân không nên tự ý xử lý tại nhà bằng các dụng cụ như kìm, cưa hay vật sắc nhọn để tháo dị vật, bởi điều này có thể gây thêm tổn thương, chảy máu và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Để sống khỏe và thọ hơn, người sau tuổi 50 cần có những điều chỉnh sau trong chế độ ăn.
Khi lớn tuổi, nhu cầu năng lượng giảm nhưng nhu cầu về dinh dưỡng lại không giảm. Điều này có nghĩa là mỗi bữa ăn cần chất lượng hơn thay vì chỉ đơn giản là ăn ít lại, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ăn quá nhiều có thể dẫn đến tăng cân, béo phì và bệnh chuyển hóa, trong khi ăn quá ít lại dễ gây thiếu dinh dưỡng, suy yếu cơ thể và giảm chức năng nhận thức. Vì vậy, điều quan trọng là cân bằng, ưu tiên các món giàu dưỡng chất có lợi như trái cây, rau củ, trứng và cá béo.
Ăn nhiều rau củ, trái cây và các món có nguồn gốc thực vật là một trong những thay đổi đơn giản nhưng hiệu quả nhất để kéo dài tuổi thọ. Các nghiên cứu khoa học cho thấy những người ăn nhiều rau, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên cám có nguy cơ tử vong thấp hơn.
Sau tuổi 50, tăng tỷ lệ thực vật trong khẩu phần ăn mang lại lợi ích kép, vừa giúp kiểm soát cân nặng, vừa cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống ô xy hóa. Đồng thời, giảm ăn thịt đỏ và thịt chế biến cũng giúp hạn chế nguy cơ viêm mạn tính, tiểu đường hay mỡ máu.
Một vấn đề lớn sau tuổi 50 là khối cơ suy giảm dần theo tuổi tác. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể dẫn đến yếu cơ, giảm khả năng vận động và tăng nguy cơ té ngã.
Khác với người trẻ, người trên 50 tuổi cần lượng protein cao hơn để duy trì cơ bắp. Nguồn protein tốt là từ cá, trứng, sữa, đậu và thịt nạc. Thay vì ăn tập trung protein vào một bữa, mọi người nên phân bổ protein đều trong các bữa ăn, nhờ đó giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn.
Không phải tất cả chất béo đều có hại. Trên thực tế, lựa chọn đúng loại chất béo có thể giúp bảo vệ tim mạch và não bộ khi lớn tuổi. Chất béo tốt, chẳng hạn chất béo không bão hòa, trong dầu ô liu, cá, các loại hạt, có khả năng giảm cholesterol "xấu" LDL và tăng cholesterol "tốt" HDL.
Ngoài ra, cần tránh các loại chất béo có hại như đồ chiên ngập dầu, thịt mỡ, da động vật và thức ăn nhanh, theo Eating Well.
