Theo các bác sĩ, việc chủ động thăm khám trước khi cưới không chỉ giúp bảo vệ khả năng sinh sản mà còn là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc gia đình lâu dài.
Theo TS Lê Thị Thu Hà – nguyên Trưởng Khoa sản N1 Bệnh viện Từ Dũ, khám sức khỏe tiền hôn nhân không đơn thuần là một lần kiểm tra sức khỏe tổng quát mà là bước chuẩn bị chủ động, khoa học cho cuộc sống hôn nhân và kế hoạch sinh con an toàn.
“Khám tiền hôn nhân giúp đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ. Thông qua thăm khám, xét nghiệm và tư vấn chuyên khoa, bác sĩ có thể phát hiện sớm các rối loạn nội tiết, bệnh lý phụ khoa – nam khoa, các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc những bất thường có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và mang thai sau này”, bác sĩ Hà cho biết.
Thực tế cho thấy nhiều bệnh lý sinh sản diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng. Rối loạn rụng trứng, lạc nội mạc tử cung ở nữ giới hay tinh trùng yếu, tinh trùng ít ở nam giới thường chỉ được phát hiện khi các cặp đôi gặp khó khăn trong việc có con. Khi đó, việc điều trị không chỉ tốn thời gian, chi phí mà còn tạo áp lực tâm lý lớn cho cả hai vợ chồng.
Không ít cặp đôi trẻ đến khám hiếm muộn mới ngỡ ngàng khi biết rằng vấn đề của mình đã tồn tại từ nhiều năm trước. Theo TS Hà, nguyên nhân chủ yếu là do thiếu thói quen và nhận thức đúng về khám sức khỏe tiền hôn nhân. Nhiều người cho rằng còn trẻ, khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường thì không cần đi khám.
Bên cạnh đó, tâm lý e ngại, chủ quan hoặc lo sợ việc phát hiện bệnh sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch cưới hỏi cũng khiến nhiều cặp đôi trì hoãn thăm khám. Một số trường hợp từng khám sức khỏe tổng quát nhưng chưa được đánh giá chuyên sâu về sức khỏe sinh sản nên các vấn đề tiềm ẩn vẫn bị bỏ sót.
“Chỉ đến khi kết hôn, mong con trong thời gian dài mà chưa có thai, họ mới tìm đến cơ sở chuyên khoa hiếm muộn. Lúc này một số bệnh lý đã tiến triển nặng hơn, việc điều trị trở nên phức tạp và ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, hạnh phúc gia đình”, TS Hà chia sẻ.
Đánh giá về thực tế hiện nay, TS Hà cho rằng giới trẻ vẫn còn khá thờ ơ với khám sức khỏe tiền hôn nhân. Một phần do tâm lý chủ quan, phần khác do thiếu thông tin và truyền thông đúng cách. Ở nhiều nơi, khám tiền hôn nhân vẫn chưa được xem là một nội dung chăm sóc sức khỏe thiết yếu trước khi lập gia đình.
Theo các bác sĩ, thời điểm lý tưởng để khám sức khỏe tiền hôn nhân là trước khi cưới khoảng 3-6 tháng. Khoảng thời gian này đủ để phát hiện và điều trị các bệnh lý ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, thực hiện các mũi tiêm ngừa cần thiết như rubella, viêm gan B, thủy đậu cũng như điều chỉnh lối sống, dinh dưỡng và tâm lý theo tư vấn y khoa.
Trong trường hợp đã cận ngày cưới, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nên đi khám. Việc thăm khám lúc này vẫn có giá trị trong việc đánh giá sức khỏe sinh sản ban đầu, tư vấn kế hoạch mang thai an toàn và phát hiện sớm những yếu tố nguy cơ cần theo dõi sau khi kết hôn.
Khám sức khỏe tiền hôn nhân bao gồm khám tổng quát, khám và tư vấn sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và tư vấn tiêm ngừa, chuẩn bị mang thai.
Đối với nữ giới, việc khám phụ khoa, siêu âm tử cung – buồng trứng, đánh giá chu kỳ kinh nguyệt giúp phát hiện sớm các bệnh lý phụ khoa. Đối với nam giới, khám nam khoa và đánh giá chất lượng tinh trùng có ý nghĩa quan trọng trong việc tầm soát nguy cơ hiếm muộn.
Theo TS Lê Thị Thu Hà, nam giới hoàn toàn không nên đứng ngoài khám sức khỏe tiền hôn nhân. Thống kê cho thấy khoảng một nửa các trường hợp hiếm muộn có liên quan đến nam giới nhưng trên thực tế nhiều nam giới vẫn chưa có thói quen khám sức khỏe sinh sản.
“Khám tiền hôn nhân không phải là trách nhiệm riêng của phụ nữ mà là sự chuẩn bị chung của cả hai vợ chồng cho cuộc sống gia đình và thế hệ con cái sau này”, TS Hà nhấn mạnh.
Việc chuẩn bị sức khỏe sinh sản tốt trước khi mang thai giúp giảm đáng kể các nguy cơ cho cả mẹ và bé. Đối với người mẹ, việc phát hiện và kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tuyến giáp giúp hạn chế các biến chứng thai kỳ như tiền sản giật, sinh non, sẩy thai, thai lưu.
Đối với thai nhi, việc tầm soát bệnh di truyền, bổ sung axit folic và tiêm ngừa đầy đủ trước khi mang thai giúp giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh, sinh non, nhẹ cân và các bệnh lây truyền từ mẹ sang con.
Theo các chuyên gia, khám sức khỏe tiền hôn nhân là một khoản “đầu tư sớm” nhưng mang lại giá trị lâu dài. Khi bước vào hôn nhân với sự chuẩn bị tốt về sức khỏe, kiến thức và tâm lý, các cặp đôi không chỉ chủ động hơn trong kế hoạch sinh con mà còn góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho một gia đình hạnh phúc, bền vững.
Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, cho biết nhiều đồ uống mùa hè quen thuộc có thể gây áp lực lên thận nếu tiêu thụ quá nhiều.
Đồ uống nhiều đường
Mùa hè, mọi người có nhu cầu uống nhiều loại nước ngọt nhiều đường, nước có gas, tăng lực để giải khát. Tuy nhiên nước tăng lực chứa nhiều caffeeine và đường cao, có thể gây tăng huyết áp tạm thời, ảnh hưởng lọc cầu thận, thường xuyên uống dễ gây stress chuyển hóa.
Nước ngọt chứa phosphate và đường cao, lạm dụng có nguy cơ rối loạn chuyển hóa canxi, tăng nguy cơ sỏi thận và suy thận mạn. "Uống giải khát nhưng thận phải trả giá", bác sĩ nói.
Các loại nước ép đóng chai, nước ép công nghiệp chứa nhiều đường, chất bảo quản, phẩm màu. Việc sử dụng thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc suy giảm.
Nước ép trái cây đóng chai chứa Fructose cao, làm tăng acid uric, nguy cơ sỏi và tổn thương thận. Việc nạp nhiều đường tinh luyện làm tăng axit uric trong máu, tạo điều kiện hình thành sỏi thận.
Trà sữa
Trà sữa chứa lượng đường rất cao kèm nhiều loại trân châu, thạch cũng nhiều đường, làm tăng nguy cơ kháng insulin. Nhiều loại trà chứa oxalate, dễ hình thành sỏi thận.
Trà đặc chứa nhiều oxalate, uống thay nước lọc làm tăng nguy cơ sỏi. Cà phê chứa nhiều caffeine, khi liều lượng vượt quá ngưỡng, cà phê không còn là "chất chống buồn ngủ" mà trở thành một yếu tố gây hại tim mạch.
Các nghiên cứu cho thấy với mỗi 5 ly cà phê kiểu pha không lọc, cholesterol toàn phần có thể tăng khoảng 8–10 mg/dL, và ở liều cực cao (trên 5–6 ly/ngày), LDL có thể tăng thêm 15–20 mg/dL hoặc hơn.
Ngoài ra, caffeine còn ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ và có tác dụng chống oxy hóa bảo vệ tim mạch. Caffeine duy trì nồng độ cortisol cao về đêm, thúc đẩy viêm hệ thống và kháng insulin. Lạm dụng cà phê làm tăng nguy cơ mất ngủ, không tốt cho tim mạch.
Nước mía
Nước mía có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc. Song, mía rất ngọt, lượng đường cao, gần như "nước đường". Uống quá nhiều nước mía đường làm tăng đường huyết, ảnh hưởng vi mạch thận. Đối với người có thể trạng bình thường, uống nhiều dễ dẫn đến tăng cân. Người có đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế.
Nước dừa
Nước dừa là thức uống giải nhiệt quen thuộc, song giàu kali. Uống quá nhiều làm tăng kali máu, đặc biệt người có bệnh thận tiềm ẩn. Tuyệt đối không dùng nước dừa thay thế nước lọc, không nên uống hằng ngày trong thời gian dài hoặc uống quá nhiều, gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ.
Trẻ em không nên uống nước dừa hằng ngày do dạ dày trẻ còn nhỏ nên nếu uống quá nhiều có thể bị no, ức chế cảm giác thèm ăn/ăn đúng bữa.
Bia lạnh
Bia lợi tiểu, gây mất nước, tăng acid uric làm tăng nguy cơ gout và sỏi thận. "Uống cho mát nhưng thực chất đang làm thận khát nước hơn", bác sĩ nói.
Bia chứa lượng cồn nhất định, một cốc bia tương đương gần một đơn vị cồn. Với người trưởng thành, mỗi giờ, gan chỉ xử lý được khoảng một đơn vị cồn. Đây là con số ở mức trung bình, tùy theo thể trạng khác nhau quãng thời gian này có thể tăng lên hay giảm đi, như các yếu tố bệnh lý, tuổi tác, cân nặng, tình trạng dạ dày...
Ước tính tỷ lệ tử vong với chủng do chuột hươu mang có thể từ 30 - 50%. Do lựa chọn điều trị còn hạn chế, cách bảo vệ tốt nhất là tránh tiếp xúc với loài gặm nhấm và vệ sinh môi trường có chuột một cách an toàn, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Virus Hanta có thể gây “hội chứng phổi hantavirus (HCPS)” - một bệnh truyền nhiễm hiếm gặp, thường bắt đầu bằng các triệu chứng giống cúm nhưng có thể nhanh chóng tiến triển nặng, gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi và tim, thậm chí đe dọa tính mạng.
Có nhiều chủng virus Hanta khác nhau có khả năng gây ra bệnh này. Khi vào phổi, virus tấn công các mao mạch, làm chúng bị rò rỉ. Phổi sau đó có thể bị tích dịch (phù phổi), dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng phổi và tim.
Thời gian từ khi nhiễm virus đến khi khởi phát “hội chứng phổi hantavirus” thường khoảng 2 - 3 tuần, diễn tiến qua hai giai đoạn rõ rệt:
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, virus Hanta lây qua đường nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột; thông thường không lây từ người sang người, ngoại trừ chủng Andes (một chủng của virus Hanta).
Nguy cơ mắc bệnh sẽ càng cao khi tiếp xúc môi trường có chuột, như nhà kho, công trình ít sử dụng; lều trại, tầng áp mái, tầng hầm...
Hiện đã có xét nghiệm phát hiện virus Hanta, nhưng trong 72 giờ đầu độ chính xác chưa cao. Nếu nghi ngờ, người bệnh nên xét nghiệm lại sau khi triệu chứng xuất hiện 72 giờ.
Bệnh do virus Hanta hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu. Điều trị chủ yếu nhờ vào nghỉ ngơi, bù nước, hạ sốt và hỗ trợ oxy khi khó thở.
Để phòng ngừa bệnh, mọi người nên tránh xa chuột bằng cách:
Ngày 28/4, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết các bệnh nhân lần lượt nhập viện từ ngày 25 đến trưa 27/4, có các biểu hiện rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói; một số trường hợp kèm sốt.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh, Bệnh viện Khánh Hội điều trị một học sinh. Hai bảo mẫu điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, một bệnh nhi sốt cao, mất nước nặng dẫn đến sốc, co giật và toan chuyển hóa. Trẻ được cấp cứu tích cực, chống sốc, dùng thuốc vận mạch liều cao và hỗ trợ thở máy. Sau một ngày điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, bệnh nhi giảm sốt, giảm tiêu chảy, đã ngưng thuốc vận mạch và cai máy thở thành công.
Đến sáng nay, tất cả bệnh nhân đều ổn định sức khỏe, trong đó 23 ca điều trị nội trú, hai người đã xuất viện.
Chưa rõ bối cảnh xảy ra sự việc, các bệnh nhân ăn gì và vào lúc nào trước khi xảy ra các triệu chứng bất thường.
Sở Y tế TP HCM yêu cầu các cơ sở y tế rà soát tiếp nhận bệnh nhân có yếu tố dịch tễ liên quan, đảm bảo phân loại, thu dung và điều trị đúng phác đồ ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần hội chẩn hoặc chuyển tuyến kịp thời. Đồng thời, các đơn vị báo cáo nhanh cho Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm, bao gồm số ca tiếp nhận, ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và các biến chứng (nếu có), nhằm phục vụ công tác điều phối và thống nhất hướng điều trị.
Ngành y tế khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện nôn ói, tiêu chảy liên tục. Bù nước và điện giải đúng cách giúp cải thiện tình trạng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Hồi đầu tháng, 266 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây bị ngộ độc, trong đó 190 em phải đi viện. Sở An toàn Thực phẩm TP HCM kết luận bánh flan và canh bắp cải là hai món trong bữa ăn bán trú tại trường khả năng nhiễm chéo vi khuẩn với "thủ phạm" chính gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella. Ngoài ra, mẫu thức ăn còn nhiễm vi khuẩn E.coli và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus).
