TPHCM, đã có một thời không còn ồn ào náo nhiệt, vào mùa hè năm 2021. Đó có lẽ là quãng thời gian khó quên với tôi - khi ở lại thành phố - chứng kiến những con đường quen thuộc bỗng vắng đi tiếng xe. Quán xá đóng cửa. Hàng rào giăng lên ngay khu dân cư, giữa một thời đau thương của đại dịch Covid-19.
Khi đó, mọi người ở trong nhà, nhìn ra ngoài qua ô cửa sổ hẹp, và học cách sống chậm lại trong một nhịp điệu chưa từng có. Thành phố như bị "đóng băng" giữa một mùa không ai mong đợi. Nhưng trong cái lặng im ấy, có một thứ không được phép dừng lại, chính là dòng điện tải nặng những hy vọng sống..
Những ngày giãn cách nghiêm ngặt, khi phần lớn thành phố ở yên trong nhà, thì ở một nơi khác, những ca trực vẫn nối tiếp nhau, 24 giờ không ngắt. Những trung tâm điều động sáng đèn xuyên đêm. Những cuộc gọi báo sự cố, những lệnh điều phối, những thao tác kiểm tra... tất cả diễn ra trong một nhịp điệu gấp gáp. Điện lúc ấy không còn là một loại năng lượng. Nó là "mạch sống".
Một thành phố có thể tạm ngưng nhịp lao động, nhưng không thể ngừng cung ứng điện. Bởi phía sau nó là một chuỗi những nhu cầu thiết yếu: ánh sáng, thông tin, y tế, kết nối. Chỉ cần một mắt xích đứt ra, cả hệ thống sẽ chao đảo.
Những bệnh viện dã chiến dựng lên trong thời gian ngắn, những khu hồi sức căng mình tiếp nhận bệnh nhân nặng. Tất cả đều cần điện, liên tục và ổn định. Máy thở, máy xét nghiệm, thiết bị theo dõi… không có chỗ cho sự gián đoạn. Có người từng nói với tôi, ánh sáng ở đó không chỉ để mắt mình nhìn thấy, mà còn để tim mình giữ lại nhịp đập. Mỗi lần điện ổn định, là thêm một phần an tâm cho những người đang giành giật từng nhịp thở. Mỗi đường dây được đảm bảo, là một phần hy vọng được giữ lại.
Nhưng để giữ cho dòng điện ấy thông suốt, có những người phải đi vào những nơi mà phần lớn chúng ta buộc phải tránh xa. Những "vùng đỏ" khi ấy không chỉ là khái niệm trên bản đồ, mà là những khu phố bị phong tỏa, những con đường vắng lặng đến rợn người. Khi có sự cố điện xảy ra, vẫn phải có người bước vào sửa chữa.
Một ngày của người thợ điện mùa dịch bắt đầu sớm và kết thúc muộn. Kiểm tra hệ thống, nhận thông tin sự cố, di chuyển qua những chốt kiểm soát, mặc đồ bảo hộ, làm việc trong điều kiện không dễ dàng. Nhưng không vì thế mà họ dừng lại. Trong bộ đồ bảo hộ kín mít, giữa cái nóng ngột ngạt và nguy cơ lây nhiễm luôn hiện hữu, những người công nhân điện lực leo trụ, kiểm tra đường dây, xử lý từng điểm hư hỏng. Họ làm việc nhanh hơn, cẩn trọng hơn, và không thể chậm trễ.
Có những người thợ điện đã không về nhà suốt nhiều tuần. Họ ăn ở tập trung, ngủ lại tại đơn vị, giữ cho guồng quay vận hành không bị gián đoạn. Những cuộc gọi video ngắn ngủi với gia đình trở thành cách duy nhất để "trở về".
Một anh thợ điện chung khu trọ từng kể với tôi, lúc ấy con anh hỏi qua điện thoại: "Bao giờ ba về?". Khi đó anh chỉ biết đỏ hoe mắt, mong thành phố mau khỏe, để nhịp sống cũ trở lại, và cũng để trao cho con trai một cái ôm không còn khoảng cách.
Trong mấy căn nhà trọ nhỏ xíu, nơi tôi và mọi người sống những ngày cách ly, ánh đèn trở thành một thứ an ủi.
Khi không thể ra ngoài gặp nhau, cũng chẳng thể làm những điều quen thuộc, ánh sáng giữ lại cảm giác bình thường hiếm hoi cho chúng tôi. Một bữa cơm dưới ánh đèn, một buổi tối mở tivi, một cuộc gọi video với người thân để báo bình an... Tất cả đều cần đến điện.
Có những đêm, tôi ngồi trước màn hình tivi, xem thông tin thời sự, để không bị mất liên hệ với xã hội bên ngoài. Tôi biết phía sau những chương trình đó là cả một hệ thống đang vận hành để giữ cho kết nối luôn được liên thông. Điện khi ấy không chỉ thắp sáng không gian. Nó còn giữ cho con người không rơi vào cô lập, bế tắc giữa bốn bức tường cách ly ngột ngạt.
Những chính sách giảm tiền điện, những hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi đại dịch,... không chỉ là những con số, mà còn là sự chia sẻ trong một giai đoạn nhiều thử thách. Những chương trình an sinh, những hoạt động đồng hành, dù lặng lẽ, nhưng đã góp phần làm dịu đi áp lực của cuộc sống. Điện lúc ấy không chỉ là dịch vụ. Nó là người bạn đồng hành.
Khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao vì mọi người ở nhà nhiều hơn, câu chuyện tiết kiệm điện cũng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Những chương trình tuyên truyền, những khuyến nghị nhỏ như tắt thiết bị khi không dùng, sử dụng hợp lý, đảm bảo an toàn dần dần đi vào đời sống. Dịch bệnh, theo một cách nào đó, khiến người ta nhìn lại cách mình sử dụng những nguồn năng lượng vốn không phải vô hạn.
Đại dịch đã qua lâu. Thành phố dần trở lại với nhịp sống quen thuộc. Những con đường đông đúc, quán xá mở cửa, tiếng cười trở lại. Nhưng những ký ức, những thay đổi, và cả sự trân trọng dành cho ngành điện thành phố, luôn ở lại trong tim của tôi và người dân ở đây. Bởi trong những ngày khó khăn nhất, khi thành phố lặng im, vẫn có những ngọn đèn không tắt.
Tin Gốc: Thanh Niên
