Thảo Cầm Viên Sài Gòn sẽ tổ chức một “lễ thành hôn” khá đặc biệt cho hai con hươu cao cổ tên Phi Phi và Thảo Em, đúng dịp Thảo Em tròn 3 tuổi. Đây cũng là lần đầu tiên nơi này tổ chức một sự kiện như vậy cho động vật.
Trước ngày “lễ thành hôn” 30.4, Thảo Em được đưa sang khu chuồng của Phi Phi để làm quen trong khoảng 3 tuần. Tuy nhiên, việc ghép đôi không đơn giản như thả chung vào là xong.
Theo ông Nguyễn Bá Phú, Phó giám đốc Xí nghiệp động vật Thảo Cầm Viên Sài Gòn, hươu cao cổ tuy hiền nhưng rất nhạy cảm. Chỉ cần thay đổi môi trường hoặc tách đàn đột ngột là có thể bị stress, vì vậy mọi bước đều phải làm từ từ.
Ban đầu, Thảo Em chỉ đứng ở chuồng mới, quan sát các con khác qua vách ngăn. Khi thấy mọi thứ ổn định, không có dấu hiệu căng thẳng, người chăm mới cho tiếp xúc dần, trước hết là các con cái, sau đó mới đến con đực.
Ngoài tự nhiên, hươu cao cổ sống theo đàn nhỏ, thường có con đực dẫn dắt. Khi nuôi trong vườn thú cũng phải làm theo cách này để tránh xung đột. Ông Phú cho biết nếu ghép đúng cách, loài này thích nghi khá nhanh, chúng “nói chuyện” với nhau bằng những hành động rất nhẹ như chạm cổ, đi cùng nhau hoặc ăn cùng hướng.
Trường hợp của Thảo Em cũng được sắp xếp theo cách đó. Con cái 3 tuổi này được đưa vào một đàn đã ổn định, gồm hươu đực Phi Phi, Thảo Chị (chị của Thảo Em) và một con non. Khi Thảo Em vừa sang chuồng mới, các con trong đàn được giữ riêng để tạo khoảng lặng ban đầu. Sau đó, hai con cái được cho ra trước để làm quen, đến khi mọi biểu hiện trở nên thân thiện hơn, Phi Phi mới được thả ra để nhập đàn.
Dù đã tính toán kỹ, Thảo Cầm Viên vẫn chuẩn bị sẵn phương án dự phòng. Thức ăn được treo ở nhiều chỗ để các con không tranh nhau, cửa chuồng được mở rộng để dễ di chuyển, nhân viên túc trực theo dõi cả trực tiếp lẫn qua camera. “Ghép đôi không phải cứ thả chung là xong. Phải theo dõi từng bước, khi thấy chúng đi cùng nhau, ăn cùng hướng, lúc đó mới có thể yên tâm”, ông Phú nói.
Theo ông Phú, dấu hiệu hươu cao cổ ưng nhau không nằm ở tiếng kêu hay hành vi rõ ràng, mà ở những thay đổi rất nhỏ.
Đó có thể là việc hai con đi song song, giữ khoảng cách ổn định, thỉnh thoảng chạm cổ nhẹ hoặc cùng hướng đầu khi ăn. Trong thế giới gần như không có âm thanh của loài này, đó chính là cách chúng “nói chuyện” và chấp nhận nhau.
Anh Phạm Thanh Bình, người đã gắn bó 17 năm với khu hươu cao cổ, cho biết mỗi lần ghép đôi đều phải theo dõi rất sát. “Không phải cứ thả vào là xong. Chúng tôi quan sát từng biểu hiện nhỏ, nếu thấy không hợp thì phải can thiệp ngay”, anh nói.
Sau vài ngày, khi thấy hai con chậm rãi di chuyển trong chuồng, vươn cổ ăn lá treo cao rồi lại ghé máng uống nước, nhịp sống trở lại bình thường, người chăm biết việc ghép đôi đã ổn.
Phía sau câu chuyện này là cả một “gia phả” được tính toán kỹ. Phi Phi được đưa về từ năm 2014, khi khoảng 3 tuổi, từng ghép đôi và đã có con, hiện nặng hơn 1 tấn. Trong khi đó, Thảo Em là con của cặp hươu Thái và Lan, vừa bước vào độ tuổi sinh sản.
Việc ghép đôi không chỉ là chuyện “tình cảm”, mà còn để tránh cận huyết. Theo ông Nguyễn Bá Phú, sinh sản trong vườn thú thường khó hơn ngoài tự nhiên do không gian hạn chế, thiếu riêng tư và dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh.
Ngoài ra, nhiều hành vi sinh sản tự nhiên có thể không diễn ra đầy đủ, trong khi động vật lại không được tự chọn bạn tình. Điều này khiến việc ghép đôi đôi khi không đạt kết quả như mong muốn.
Tuy vậy, ở các vườn thú hiện đại, nhờ kiểm soát tốt điều kiện sống và chăm sóc, nhiều loài vẫn sinh sản ổn định. Việc theo dõi chu kỳ, quản lý phối giống và hỗ trợ chuyên môn cũng giúp tăng tỷ lệ thành công.
Ông Phú cho biết không phải lần ghép đôi nào cũng suôn sẻ. Có trường hợp hai con không hợp, ghép sai thời điểm hoặc bị ảnh hưởng bởi sức khỏe và stress. Khi đó, phải theo dõi lại, thậm chí thay đổi bạn tình hoặc can thiệp chuyên môn.
Tuy nhiên, với hươu cao cổ tại Thảo Cầm Viên, đến nay các ca ghép đôi đều cho kết quả tốt. Với những người chăm sóc, chỉ cần thấy hai con cùng đi, cùng ăn và khẽ chạm cổ, vậy là đủ hiểu chúng đã kết nhau.
Sáng 14.4, từ rất sớm, sân chùa Candaransi (phường Xuân Hòa, TP.HCM) có đông đảo người Khmer đến chuẩn bị lễ giao thừa đón năm mới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây. Khác với không khí giao thừa quen thuộc vào nửa đêm, nơi đây đón thời khắc bước sang năm mới giữa ban ngày.
Khi đồng hồ dần tiến đến 10 giờ 48 phút, tiếng trống chùa vang lên. Dưới sự hướng dẫn của các sư, mọi người chắp tay thành kính đón thời khắc thiêng liêng.
Theo các sư tại chùa, đây là lúc "chư thiên" - vị thần cai quản năm mới giáng trần. Vì vậy, người Khmer chọn đúng giờ này làm lễ đón giao thừa.
Sư Châu Hoài Thái, Phó trụ trì chùa Candaransi, cho biết với người Kinh, giao thừa luôn diễn ra vào 0 giờ mùng 1 tháng giêng âm lịch. Nhưng với người Khmer và một số nước như Campuchia, Lào, Thái Lan… thời điểm này không cố định.
"Hiểu đơn giản, mỗi năm thời điểm bàn giao giữa vị thần cũ và vị thần mới sẽ khác nhau, nên giờ giao thừa cũng thay đổi", sư Thái nói.
Chu kỳ này kéo dài khoảng 365 ngày, hơn 6 giờ. Vì vậy, có năm giao thừa rơi vào ban đêm, nhưng cũng có năm lại diễn ra vào buổi sáng (như năm nay).
Trong dòng người dự lễ, nhiều gia đình đưa cả trẻ nhỏ theo cùng. Những bộ trang phục truyền thống Khmer rực rỡ nổi bật giữa sân chùa. Trẻ em nắm tay cha mẹ, tò mò nhìn khói nhang bay lên, trong khi người lớn lặng lẽ khấn nguyện cho một năm mới bình an.
Theo kinh điển Mahāsamkārasūtra, tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây kéo dài 3 ngày, mỗi ngày mang một ý nghĩa riêng.
Ngày đầu tiên (Săng Cran) là lúc đón vị thần mới bắt đầu cai quản. Năm nay, vị thần này được cho là Rakkhāsādevī, con gái thứ ba của Đại Phạm Thiên Kapila.
Theo quan niệm của đồng bào Khmer, chư thiên năm nay mặc y phục màu đen, tay phải cầm đinh ba, tay trái cầm cung, cài trên tai hoa sen, thực phẩm sử dụng hằng ngày là máu. Do đó, trên bàn thờ cúng chư thiên đón năm mới, nhà chùa có để 1 xấp vải màu đen và những bông hoa sen cúng dường.
Ngày thứ hai là Vāravanapata, được xem là ngày chuyển giao giữa thần năm cũ và năm mới.
Đến ngày thứ ba, người Khmer chính thức bước vào năm mới, bắt đầu một chu kỳ vận hành mới của đời sống.
Giao thừa theo quan điểm của người Khmer là thời khắc chư thiên giáng trần
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Khoảnh khắc giao thừa vào 10 giờ 48 phút sáng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là nét văn hóa riêng, khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi bất ngờ và thích thú.
Tết Chôl Chnăm Thmây tức tết năm mới lớn nhất của đồng bào Khmer thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Năm 2026, lễ kéo dài từ 14 - 16.4, với 3 ngày chính: đón năm mới, dâng cơm (đắp núi cát) và tắm Phật, chúc thọ người cao tuổi. Với người Khmer xa quê, đây không chỉ là dịp lễ mà còn là lúc hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.
Dương lịch hôm nay là thứ sáu, ngày Quốc tế lao động 1.5, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 120. Theo lịch âm hôm nay 1.5 là ngày 15 tháng 3, theo cách gọi can chi là ngày Ất Hợi, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Ngày Quốc tế lao động cũng đánh dấu tháng 5.2026 chính thức bắt đầu. Tháng này có 31 ngày, bắt đầu từ hôm nay và kết thúc vào ngày 31.5.2026, tức rằm tháng 4 âm lịch, còn gọi là ngày Ất Tỵ, tháng Quý Tỵ, năm Bính Ngọ.
Lịch âm hôm nay được nhiều người Việt quan tâm vì đây là ngày rằm tháng 3. Vào ngày này, nhiều người thường đi chùa thắp hương cầu an, chọn ăn chay hoặc làm việc thiện.
Theo lịch vạn niên, hôm nay cũng là ngày Thanh Long Kiếp. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự, xuất hành khi "xuất hành 4 phương, 8 hướng đều tốt, trăm sự được như ý". Dưới góc độ tiết khí, hôm nay là ngày thứ 11 người Việt đón tiết Cốc vũ 2026, tiết khí thứ 6 trong 24 tiết khí trong năm.
Theo Timeanddate.com, ngày Quốc tế lao động được tổ chức hằng năm vào ngày 1.5. Vào ngày này, người dân ở nhiều quốc gia trên thế giới được nghỉ học và hầu hết các trường học cũng như doanh nghiệp đều đóng cửa.
Ngày Quốc tế lao động có nguồn gốc sâu xa từ gần 140 năm trước của phong trào công đoàn và những nỗ lực cải thiện điều kiện làm việc của người lao động trên toàn thế giới. Một số người cho rằng ngày này vẫn còn rất quan trọng để nêu bật những thách thức mà người lao động vẫn đang phải đối mặt.
Nói về nguồn gốc ngày này, Timeanddate.com thông tin thêm, cùng với sự phát triển của cách mạng công nghiệp, các công đoàn lao động và thương mại cũng tăng lên. Khoảng những năm 1850, khắp thế giới xuất hiện nhiều phong trào nhằm mục đích giảm ngày làm việc từ 10 giờ xuống 8 giờ.
Tại đại hội đầu tiên vào năm 1886, Liên đoàn Lao động Mỹ đã kêu gọi một cuộc tổng đình công vào ngày 1.5 để đòi hỏi ngày làm việc 8 giờ, đỉnh điểm là sự kiện được biết đến ngày nay gọi là cuộc bạo loạn Haymarket.
Từ năm 1889, ngày 1.5 được chọn là ngày Quốc tế lao động. Cho đến ngày nay, ngày 1.5 đã trở thành biểu tượng cho quyền của người lao động trên toàn thế giới. Hiện nay, có hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ kỷ niệm ngày Quốc tế lao động 1.5.
"Ba cho 30.000 đồng, một ngày ăn hết bao nhiêu?", "Mẹ cho 20.000 đồng, một ngày ăn hết bao nhiêu?"… là những câu mở đầu quen thuộc trong loạt clip của em Nguyễn Hoàng Minh (7 tuổi, sống tại P.Tân Thuận, TP.HCM). Trong mỗi đoạn video, cậu bé tự kể lại hành trình chi tiêu trong ngày của mình, có lúc đúng kế hoạch, cũng có khi… lố tiền.
Sự hồn nhiên, thật thà của Hoàng Minh khiến nhiều người thích thú. Không ít cư dân mạng để lại bình luận bày tỏ sự yêu mến, đồng thời tò mò về cách cha mẹ dạy con trong cuộc sống thường nhật.
Chia sẻ với PV Thanh Niên, chị Nguyễn Thị Hồng Thế (36 tuổi, mẹ của Hoàng Minh) cho biết ban đầu chị chỉ muốn lưu lại những kỷ niệm tuổi thơ của con. "Mọi chuyện bắt đầu từ cuối tháng 8, đầu tháng 9.2025, khi con vào lớp 1. Mình quay lại những khoảnh khắc hằng ngày của con như một "quyển nhật ký online". Không ngờ các clip lại được nhiều người quan tâm như vậy", chị Thế kể.
Theo chị, nhờ việc ghi lại hành trình lớn lên của con, gia đình càng cảm nhận rõ sự thay đổi từng ngày. "Nhìn lại Hoàng Minh của hiện tại so với trước, mình cũng bất ngờ vì con lớn nhanh và trưởng thành hơn rất nhiều", chị chia sẻ.
Ý tưởng về "nhật ký chi tiêu" xuất phát từ mong muốn rất giản dị của cậu bé. Khi thấy bạn bè được cho tiền tiêu vặt, Hoàng Minh cũng ngỏ ý với ba mẹ. Từ đó, ba mẹ bắt đầu cho con thử quản lý một khoản tiền nhỏ mỗi ngày. Các clip ghi lại hành trình này dần thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng.
"Trước đây, vợ chồng mình không cho con tiền tiêu vặt, con thích gì thì cha mẹ sẽ mua. Từ khi con tự chi tiêu, mình thấy con bắt đầu hiểu giá trị của đồng tiền, biết cân nhắc và trân trọng hơn những gì mình có", chị Thế nói.
Về phần mình, Hoàng Minh cho biết em cảm thấy vui khi được nhiều người yêu quý và động viên qua những đoạn clip. "Có nhiều cô chú nhận ra con khi ra ngoài, hỏi thăm con nữa", cậu bé cười tươi.
Ngoài giờ học trên lớp, Hoàng Minh được ba mẹ cho học thêm tiếng Anh, học bơi theo sở thích. Em ước mơ sau này trở thành phi công.
Cha mẹ của Hoàng Minh cho biết không đặt nặng thành tích học tập ở giai đoạn này, mà mong con có một tuổi thơ vui vẻ, trọn vẹn. "Tuổi thơ trôi qua rất nhanh, nên mình muốn con được sống đúng với lứa tuổi, được vui chơi và trải nghiệm nhiều nhất có thể", chị Thế chia sẻ.
Hiện cả hai vợ chồng đều kinh doanh tại TP.HCM và luôn cố gắng dành thời gian đồng hành cùng con. Với họ, những khoảnh khắc giản dị mỗi ngày chính là điều quý giá nhất.
Cứ như vậy, "quyển nhật ký online" của Hoàng Minh tiếp tục được viết thêm, bằng những câu chuyện nhỏ bé nhưng đầy ắp tiếng cười.
