Mới đây lãnh đạo UBND xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai xác nhận vụ việc tìm thấy thi thể bé trai 12 tuổi tại một khu đồi thuộc thôn Thác Tiên.
Trước đó, ngày 13/4, Công an xã Mỏ Vàng tiếp nhận tin báo về việc cháu P.X.A. (12 tuổi) mất tích. Sau khi nhận thông tin, công an xã đã phối hợp với nhà trường, gia đình và người dân tổ chức tìm kiếm.
Trong quá trình tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện một khu vực trên đồi có dấu hiệu đất bị đào bới, lấp lại, nghi là nơi chôn thi thể cháu bé.
Theo lãnh đạo xã Mỏ Vàng, bước đầu anh P.V.S. (SN 1990, bố cháu bé) khai đã dùng dây điện đánh con và phạt đứng giữa nhà từ khoảng 19h đến 3h sáng hôm sau rồi cho đi ngủ.
Ngày hôm sau, sau khi đi làm về, người này phát hiện cháu bé nằm trên ghế, đã ngừng thở. Do hoảng sợ, người cha khai đã mang thi thể cháu bé đi phi tang.
Hiện Công an xã đã tạm giữ người bố; các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và Công an tỉnh Lào Cai đang phối hợp khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để phục vụ điều tra.
Vụ bé trai 12 tuổi ở Lào Cai nghi bị cha ruột bạo hành dẫn đến tử vong rồi chôn trên đồi quế đặt ra câu hỏi nhức nhối về ranh giới giữa dạy con và bạo lực gia đình.
Trao đổi với báo Sức khỏe & Đời sống, ThS. Tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn (Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai) cho rằng, để nhìn nhận thấu đáo cần phân tích các yếu tố tâm lý phía sau hành vi của cha mẹ, cũng như hệ lụy lâu dài đối với trẻ và chính người gây bạo lực.
Theo chuyên gia, bạo lực trong quá trình dạy con thường không đơn thuần xuất phát từ ý định làm hại, mà là kết quả của nhiều yếu tố tâm lý và hoàn cảnh đan xen; nhiều trường hợp là phản ứng bộc phát khi cảm xúc vượt khỏi kiểm soát, hơn là hành vi có chủ đích.
Chuyên gia tâm lý cho rằng, bạo lực không chỉ gây đau đớn thể chất mà còn để lại những “vết sẹo tâm lý” lâu dài, cụ thể:
Rối loạn lo âu, trầm cảm: Trẻ sống trong sợ hãi thường trực, dễ hình thành tâm lý bất an, mất niềm tin vào người lớn.
Sang chấn tâm lý (trauma): Những trải nghiệm bị đánh đập, trừng phạt kéo dài có thể dẫn tới rối loạn stress sau sang chấn (PTSD). Theo chuyên gia tâm lý, đây là một trong những hệ quả nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Rối loạn nhân cách và hành vi: Trẻ có thể trở nên hung hăng (lặp lại mô hình bạo lực) hoặc ngược lại, thu mình, tự ti, mất giá trị bản thân.
Đứt gãy gắn kết gia đình: Người đáng lẽ là nơi an toàn nhất lại trở thành nguồn gây sợ hãi, khiến trẻ mất đi nền tảng cảm xúc lành mạnh.
“Những tổn thương này không chỉ dừng lại ở thời điểm hiện tại mà có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành, ảnh hưởng sâu sắc đến các mối quan hệ và khả năng làm cha mẹ sau này”, ThS tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn nhấm mạnh.
Trong khí đó, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, Chuyên gia Xã hội học chia sẻ với Phụ Nữ Việt Nam, nếu chỉ nhìn đây như một cơn nóng giận bộc phát thì sẽ khó chạm tới phần gốc rễ của vấn đề.
Theo TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, đòn roi trong những trường hợp ấy không phải biểu hiện của sức mạnh, mà là biểu hiện của sự bất lực trong vai trò làm cha mẹ. Người lớn càng thiếu kỹ năng quản trị cảm xúc, thiếu hiểu biết tâm lý lứa tuổi, thiếu năng lực xử lý xung đột, càng dễ dùng bạo lực như một lối tắt.
Đó là nghịch lý khá phổ biến trong nhiều gia đình Việt Nam: người lớn muốn được tôn trọng, nhưng lại chọn cách khiến con sợ hãi; muốn con sửa sai, nhưng lại dùng phương thức làm tổn thương nhân cách của con.
TS. Linh nhấn mạnh một nguyên tắc quan trọng: mọi hành vi lệch chuẩn của trẻ em đều gắn với trách nhiệm của người lớn. Khi một đứa trẻ mắc lỗi, phản ứng đầu tiên đáng lẽ phải là tìm hiểu nguyên nhân, dạy cách sửa sai, chứ không phải đẩy toàn bộ trách nhiệm lên vai đứa trẻ rồi trừng phạt. Bởi trẻ em, đặc biệt ở tuổi vị thành niên, chưa hoàn thiện khả năng tự kiểm soát hành vi. Các em cần được dẫn dắt nhiều hơn là bị xét xử. Trẻ mắc lỗi là một phần của quá trình trưởng thành; người lớn xử lý sai mới là khởi đầu của bi kịch.
TS. Đặng Vũ Cảnh Linh cho rằng thông điệp lớn nhất từ vụ việc ở Lào Cai là trẻ em chỉ thực sự an toàn khi sống trong môi trường không bạo lực, nơi các em được nói, được lắng nghe và được tôn trọng.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cho rằng cần nhìn kỹ năng làm cha mẹ như một nhu cầu thật sự, không phải chuyện bản năng ai cũng tự biết. Nuôi một đứa trẻ ở thời đại nhiều biến động tâm lý, áp lực học hành, mạng xã hội và khác biệt thế hệ đòi hỏi cha mẹ phải học cách đồng hành mới.
Michelle và Lavinia Osbourne (49 tuổi) là trường hợp cặp chị em song sinh duy nhất ở Anh vừa được phát hiện cùng chung mẹ ruột nhưng lại khác cha. Đây là trường hợp cực hiếm được ghi nhận tại quốc gia này.
Tờ The Guardian mô tả hiện tượng y học cực hiếm được gọi là "thụ tinh khác cha cùng chu kỳ".
Hiện tượng này xảy ra khi hai trứng của người mẹ được thụ tinh bởi tinh trùng của 2 người đàn ông khác nhau trong cùng một chu kỳ rụng trứng. Theo các chuyên gia, chỉ khoảng 20 ca tương tự như trường hợp của 2 chị em song sinh người Anh được báo cáo trên toàn thế giới.
Michelle và Lavinia Osbourne cho biết, họ chào đời tại Nottingham vào năm 1976, chỉ cách nhau vài phút. Mẹ của họ là một cô gái 19 tuổi ở thời điểm đó.
Lớn lên trong hoàn cảnh không mấy êm đềm nhưng hai chị em luôn coi nhau là chỗ dựa tinh thần. Họ trải qua nhiều biến cố nhưng mối quan hệ đôi bên vẫn khăng khít.
Năm 2021, khi mẹ mắc chứng mất trí nhớ khởi phát sớm, Michelle càng khao khát muốn tìm hiểu thân thế thực sự của mình. Cô thuyết phục người chị Lavinia cùng tham gia thực hiện xét nghiệm ADN.
Khi cầm phiếu kết quả trên tay, cả hai đều sững sờ vì biết họ là cặp song sinh cùng mẹ khác cha.
"Tôi bị sốc khi nhận được kết quả. Hai chị em đều không thể chấp nhận sự thật trong suốt thời gian dài. Tôi không biết cha ruột của mình là ai", Michelle nói.
Sau nhiều tuần tìm hiểu, cô có cảm nhận cha mình là Alex. Người đàn ông này vốn là anh trai của bạn mẹ cô. Để kết nối, cô liên hệ với gia đình bên nội và nhận được thông tin cha cô từng gặp vấn đề về rượu, nghiện chất kích thích
Trong khi đó, Lavinia bị tổn thương sâu sắc vì không biết cha ruột của mình là ai. Sau thời gian dài tìm kiếm, cô tìm được người đàn ông có tên là Arthur sống ở khu vực phía tây London. Đây là người mà mẹ ruột của hai chị em từng tìm tới khi bà gặp khó khăn thời tuổi trẻ.
Cô nhận thấy ông là người tràn đầy năng lượng, có tính cách khá tương đồng với mình. Người phụ nữ 49 tuổi nhanh chóng xây dựng mối quan hệ thân thiết với người thân và nhận định việc có gia đình là món quà bất ngờ mà bản thân chưa từng nghĩ tới.
Sau những phát hiện "gây tổn thương", cuối cùng hai chị em nhận ra tình cảm họ dành cho nhau không hề thay đổi. Họ khẳng định mối liên hệ chị em còn bền chặt hơn trước.
"Sự kết nối của chúng tôi là điều không thể thay đổi", người chị nói.
Mới đây, câu chuyện của cặp song sinh được giới thiệu trong chương trình The Gift phát sóng trên BBC Radio 4. Hai chị em nhận định, những sóng gió vừa qua chỉ là "phép thử" để tình cảm của họ càng gắn bó.
Trong những ngày đi trải nghiệm thực tế, chúng tôi có dịp gặp anh Chu Duy Thiện (41 tuổi) và chị Nguyễn Thị Huyền (36 tuổi) - hai hành khách đặc biệt với chiếc xe lăn "độc bản".
Nhà vệ sinh và cửa lùa dành cho người khuyết tật vận động tại ga Thủ Đức - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Trên tàu metro số 1, họ nhận ra phương tiện hiện đại này mang lại cho họ cảm giác được đối xử bình đẳng, thể hiện trong từng chi tiết như lối đi dẫn hướng, ký hiệu nổi, thang máy hay âm thanh thông báo tại nhà ga.
Điều khiến anh Thiện ấn tượng nhất lại đến từ một chi tiết rất nhỏ: cánh cửa nhà vệ sinh tại nhà ga.
Thiết kế cửa lùa - nhẹ - gọn, giúp người ngồi xe lăn giảm lực tay khi sử dụng. "Đây là thiết kế hợp lý nhất trong các thiết kế" - anh nhận xét.
Trong nhà vệ sinh, có các hạng mục như thanh vịn hay nút hỗ trợ khẩn cấp cũng được bố trí thuận tiện, tạo cảm giác an toàn cho người sử dụng.
Bảng giá vé chữ nổi tại ga Bến Thành, tuyến metro số 1 - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Metro không chỉ mang lại sự thuận tiện trong việc đi lại, mà còn tạo cảm giác an tâm từ những chi tiết thiết kế: trên tàu có khu vực riêng dành cho người sử dụng xe lăn, giúp họ dễ dàng ổn định vị trí trong suốt hành trình. Điều đó được thể hiện rõ qua trải nghiệm của chị Huyền: "Mọi sự ưu tiên của metro hướng về người khuyết tật".
Sự hỗ trợ kịp thời cùng thái độ niềm nở của nhân viên nhà ga khiến mỗi chuyến đi trở nên nhẹ nhàng hơn, không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn xóa đi phần nào khoảng cách tâm lý.
Với chị, metro không chỉ là phương tiện mà còn mở ra cơ hội mới. "Từ khi có metro, công việc của mình có nhiều lựa chọn hơn" - chị nói.
Khoảng cách giữa tàu và ke ga tại tuyến metro số 1 còn cao đối với người sử dụng xe lăn - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Giao thông công cộng cũng là một cách thành phố lắng nghe nhu cầu của công dân, đặc biệt là nhóm yếu thế.
Tuy vậy hành trình ấy không phải lúc nào cũng trọn vẹn. Việc thiếu thông tin từ ban đầu, cùng những bất cập như khoảng cách giữa tàu và ke ga còn cao hay thiếu thang máy, đường dốc kết nối, vẫn có thể làm gián đoạn trải nghiệm của người khuyết tật.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực ban đầu, cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng cường tính liên tục của hạ tầng tiếp cận: đảm bảo thang máy hoạt động ổn định, thu hẹp khoảng cách tàu - ke ga, bổ sung đường dốc và lối đi phù hợp tại khu vực ngoài nhà ga.
Đồng thời việc cung cấp thông tin hướng dẫn rõ ràng ngay từ trước chuyến đi và nâng cao năng lực hỗ trợ của nhân viên cũng là yếu tố quan trọng, góp phần hướng đến một thiết kế toàn diện và phổ quát trong tương lai.
Cùng nhìn ra thế giới, có thể thấy thiết kế giao thông dễ tiếp cận không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn.
Tại Nhật Bản, hệ thống metro được xây dựng với triết lý "không rào cản": từ thang máy, lối dốc, gạch dẫn hướng cho người khiếm thị đến khoảng cách tàu - ke ga được kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn.
Tại Hàn Quốc, việc bố trí thang máy gần lối vào, gạch dẫn hướng và biển báo rõ ràng giúp người khuyết tật di chuyển độc lập hơn.
Trong khi đó, thành phố León (Mexico) kết hợp hạ tầng với chính sách hỗ trợ như xe sàn thấp, thang nâng và miễn phí vé, qua đó thúc đẩy người khuyết tật tham gia vào giáo dục và thị trường lao động, giảm bớt sự cô lập trong đời sống đô thị.
Từ những mô hình này, có thể thấy, điểm cốt lõi của giao thông đó chính là sự đồng bộ và nhất quán trong toàn bộ hệ thống bao trùm tiện lợi cho người khuyết tật.
Giáo sư Lisa Cuchara, chuyên gia miễn dịch học và bệnh truyền nhiễm tại Đại học Quinnipiac (Mỹ), cho biết nhiều người lầm tưởng clo có thể tiêu diệt mọi mầm bệnh ngay lập tức. Thực tế, clo cần thời gian để phát huy tác dụng và không thể loại bỏ hoàn toàn các loại ký sinh trùng.
Báo cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) giai đoạn 2015-2019 ghi nhận hơn 200 vụ dịch liên quan đến bể bơi, ảnh hưởng hơn 3.600 người. Các triệu chứng phổ biến gồm nhiễm trùng da, viêm tai, bệnh hô hấp và rối loạn tiêu hóa.
Giáo sư Cuchara cho biết trong những hồ bơi được xử lý đúng quy chuẩn, một số mầm bệnh vẫn tồn tại từ vài phút đến vài ngày.
Điển hình là Cryptosporidium, loại ký sinh trùng gây tiêu chảy có vỏ bọc rất cứng, giúp chúng sống sót trong nước clo tới 10 ngày. Người bơi có thể mắc bệnh nếu vô tình nuốt lượng nhỏ nước chứa loại ký sinh trùng này. Hồ bơi cũng là môi trường lây nhiễm Pseudomonas aeruginosa - nguyên nhân gây phát ban và viêm tai.
Bên cạnh mầm bệnh, mùi nồng hắc ở hồ bơi thường xuất phát từ Chloramine. Đây là sản phẩm phụ hóa học sinh ra khi clo phản ứng với mồ hôi, nước tiểu và tế bào da của người bơi. Hóa chất này là nguyên nhân chính gây đỏ mắt.
"Một hồ bơi sạch không có mùi clo nồng nặc. Nếu mùi quá mạnh, nước đang bị ô nhiễm và người dân nên tránh sử dụng", bà Cuchara nói.
Nguyên tắc bơi lội an toàn
Để phòng tránh rủi ro mắc bệnh, chuyên gia khuyến cáo người dân tuân thủ các quy tắc vệ sinh chung:
Tắm tráng trước khi bơi: Một phút tắm tráng giúp loại bỏ bụi bẩn và dầu trên da, giúp hóa chất làm sạch trong hồ hoạt động hiệu quả.
Không bơi khi ốm: Tránh xuống nước khi đang có vết thương hở hoặc bị tiêu chảy. Người vừa điều trị ký sinh trùng đường ruột cần đợi ít nhất hai tuần sau khi hết triệu chứng mới quay lại hồ bơi.
Tránh nuốt nước: Không để nước lọt vào miệng nhằm giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
Vệ sinh định kỳ: Đi vệ sinh thường xuyên. Với trẻ nhỏ, phụ huynh cần thay tã tại khu vực riêng biệt, cách xa hồ bơi.
Vệ sinh cá nhân sau khi bơi: Lau khô tai kỹ lưỡng để ngăn đọng nước gây viêm. Tắm lại bằng nước sạch để loại bỏ hóa chất trên da.
Người bơi nên rời khỏi hồ ngay lập tức nếu thấy nước có mùi lạ hoặc mắt bị kích ứng.
