Ngoại ngữ thứ hai cho người trẻ không chỉ tăng cường cơ hội việc làm mà còn nâng cao thu nhập. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp ưu tiên ứng viên biết nhiều ngôn ngữ.
Tại một gian tuyển dụng của doanh nghiệp công nghệ, sau vài câu hỏi về ngành học, kinh nghiệm thực tập và định hướng nghề nghiệp, nhà tuyển dụng xem hồ sơ rồi hỏi ngắn gọn: “Bên chị muốn tuyển các bạn biết tiếng Nhật, em có không?”.
Nghe xong câu hỏi này, nhiều sinh viên chững lại. Bởi lâu nay, không ít người vẫn mặc định chỉ cần đầu tư nghiêm túc cho tiếng Anh là đủ để bước vào thị trường lao động. Nhưng thực tế gần đây, tại các doanh nghiệp, nhất là khối công nghệ, thương mại điện tử,… ngoại ngữ thứ hai đang ngày càng được nhắc đến nhiều hơn bên cạnh khả năng tiếng Anh.
Nguyễn Thụy Minh Anh (28 tuổi), ngụ đường số 10, P.Linh Xuân (TP.HCM), cho biết khi ứng tuyển vào các vị trí thuộc lĩnh vực thương mại điện tử, cô thường được hỏi ngoài tiếng Anh còn biết thêm ngoại ngữ nào khác hay không.
Theo Minh Anh, nhiều doanh nghiệp hiện ưu tiên ứng viên có thể đọc hiểu tài liệu, giao tiếp cơ bản hoặc làm việc với đối tác bằng tiếng Trung, tiếng Hàn hay tiếng Nhật. “Lúc đó mình mới thấy tiếng Anh quan trọng, nhưng chưa đủ để tạo khác biệt nên quyết định đăng ký học thêm tiếng Trung”, Minh Anh nói.
Trần Như Ý (26 tuổi), làm việc tại đường An Dương Vương, P.An Đông (TP.HCM), cho biết ngay cả trong lĩnh vực kế toán, nhiều bạn trẻ cũng đang bắt đầu học thêm ngoại ngữ khác vì nhận thấy nhu cầu từ doanh nghiệp ngày càng tăng.
Theo Như Ý, việc biết thêm ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh giúp bạn giao tiếp hiệu quả hơn với đối tác, khách hàng. “Lâu nay mọi người thường nghĩ kế toán chỉ cần chuyên môn, nhưng đi làm rồi mới thấy ai có thêm ngoại ngữ thì dễ mở rộng cơ hội hơn”, Ý chia sẻ.
Theo bà Ngô Thị Nga, đại diện Cube System (TP.HCM), doanh nghiệp của bà là công ty Nhật Bản nên với các vị trí liên quan công nghệ thông tin, tiếng Nhật là yêu cầu được ưu tiên ngay từ vòng đầu. Theo bà Nga, hiện thị trường không còn thiếu những bạn trẻ giỏi tiếng Anh, trong khi nhu cầu nhân lực biết tiếng Nhật để tham gia trực tiếp vào dự án, phối hợp với đối tác hoặc làm việc trong môi trường đặc thù lại rất lớn.
Cùng quan điểm, anh Phạm Thành Đạt, bộ phận tuyển dụng và thu hút nhân tài tại FPT Software TP.HCM, cho rằng riêng về ngoại ngữ, phần lớn ứng viên vẫn chỉ tập trung vào tiếng Anh, trong khi ngoài thị trường, đây không còn là điểm cộng nổi bật như trước.
Anh Đạt cho biết hiện nhiều công ty về công nghệ có tỷ trọng doanh thu lớn từ các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc,… nên nhu cầu tuyển nhân lực biết thêm ngoại ngữ thứ hai là rất lớn. Tuy vậy, số sinh viên có thể sử dụng tiếng Nhật, tiếng Hàn hoặc các ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh hiện vẫn còn hạn chế.
“AI có thể hỗ trợ mình đi nhanh hơn trong học tập và công việc, nhưng ngoại ngữ vẫn là công cụ để con người tiếp cận sâu hơn với tri thức, khách hàng, thị trường và văn hóa làm việc. Khi bạn biết thêm một ngoại ngữ, bạn mở thêm một cánh cửa nghề nghiệp”, anh Đạt nói.
Không chỉ giúp tăng cơ hội trúng tuyển, ngoại ngữ thứ hai còn tác động trực tiếp đến thu nhập. Theo anh Phù Chí Huy Khang, Trưởng phòng tuyển dụng Công ty TNHH VietNam Concentrix Services (TP.HCM), cùng là vị trí chăm sóc khách hàng nhưng mức lương có thể chênh lệch lớn tùy theo năng lực ngoại ngữ. Với vị trí cơ bản, ứng viên có thể nhận mức lương từ 7 – 9 triệu đồng/tháng. Nếu biết tiếng Anh, thu nhập có thể tăng lên 9 – 13 triệu đồng/tháng. Còn với ứng viên thành thạo tiếng Nhật hoặc tiếng Hàn, mức lương có thể lên đến 25 – 30 triệu đồng/tháng.
Theo anh Khang, một số vị trí chăm sóc khách hàng tiếng Anh và tiếng Trung tại chi nhánh công ty ở nước ngoài có thể mang lại thu nhập 30 – 40 triệu đồng/tháng.
Từ nhu cầu thực tế này, các bạn trẻ bắt đầu thay đổi cách nhìn về việc học ngoại ngữ. Thay vì xem đó là một kỹ năng phụ để làm đẹp hồ sơ, họ coi đây là khoản đầu tư dài hạn cho chính nghề nghiệp của mình.
Du Thành Đạt (25 tuổi), kỹ sư công nghệ thông tin tại Công ty TNHH NEC Việt Nam, cho biết công ty của anh là doanh nghiệp Nhật Bản nên những kỹ sư có bằng tiếng Nhật luôn được ưu tiên. Dù vậy, khi mới vào thực tập, anh cũng chưa biết tiếng Nhật.
“May mắn là công ty mình có tổ chức các lớp tiếng Nhật miễn phí để hỗ trợ nhân viên. Nhờ vậy, tụi mình có thể theo kịp công việc, vượt qua quá trình thực tập và trở thành nhân viên chính thức”, Đạt kể và cho biết khi về nhà, anh cũng tranh thủ dành nhiều thời gian để tự học, ôn luyện kỹ năng giao tiếp.
Theo tiến sĩ Nguyễn Tuấn Khanh, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, việc học thêm một ngoại ngữ là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, ông cho rằng người học không nên tự gây áp lực phải thành thạo ngoại ngữ thứ hai.
Theo ông Khanh, học thêm một ngôn ngữ không chỉ để phục vụ công việc mà còn là cách mở rộng trải nghiệm, tư duy và hiểu thêm về sự khác biệt văn hóa. Nếu có điều kiện, người học nên tiếp cận ngoại ngữ thứ hai thông qua ngoại ngữ thứ nhất thay vì luôn dịch sang tiếng Việt, để tránh lối học đối chiếu từng từ đơn lẻ và giúp tăng khả năng sử dụng trong thực tế.
Tiến sĩ Khanh cho rằng dù công nghệ hiện đã hỗ trợ dịch thuật hiệu quả, ngôn ngữ vẫn không chỉ là công cụ truyền đạt thông tin, mà còn là biểu hiện của văn hóa. Vì vậy, học thêm một ngoại ngữ cũng là cách để người trẻ hiểu sâu hơn về cách tư duy, giao tiếp và những giá trị ẩn sâu sau ngôn từ. Và trong thị trường lao động cạnh tranh, tiến sĩ Khanh tin rằng đó cũng là một lợi thế giúp bạn trẻ mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Xử lý tình trạng mất gốc một môn như thế nào trong thời gian ngắn là chủ đề mà Trần Hạnh Nguyên, thủ khoa Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2024, chia sẻ với thí sinh trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi sáng nay (6.5). Theo Hạnh Nguyên, đây là chủ đề rất cần thiết cho thí sinh ôn thi tốt nghiệp THPT ở giai đoạn này.
Mở đầu phần chia sẻ, Hạnh Nguyên đặt vấn đề: "Không biết các bạn đã từng trải qua cảm giác lật một trang sách ra nhưng lại chẳng hiểu những kiến thức trong đó là như thế nào, hay đơn giản là cùng bàn luận với bạn bè về một bài toán nhưng bạn cũng chẳng hiểu họ đang nói gì?".
Cô bạn thủ khoa cho rằng nếu rơi vào trường hợp này, thí sinh cũng đừng quá lo lắng. Vì điều này cũng giống như một thông báo rằng cách học của bạn đã cũ và cần điều chỉnh ngay bây giờ. Và hôm nay, Hạnh Nguyên chia sẻ một số phương pháp mà bản thân cô đã đúc kết được trong quá trình ôn thi.
Đầu tiên, thường khi rơi vào trường hợp này, thí sinh sẽ có tâm lý học càng nhiều và càng nhanh thì càng tốt, vì thế cố nhồi nhét kiến thức. Tuy nhiên, Hạnh Nguyên khuyên: "Đừng nên học dồn dập lý thuyết khô khan vào đầu, vì điều này sẽ khiến bạn cảm giác như kiến thức cứ dồn dập và sẽ chẳng thể nào tiếp thu được gì. Theo mình nên photocopy những đề thi thử của các năm trước và hãy làm thử. Không cần phải đúng hay phải đạt được điểm 10 khi giải những đề này, nhưng thông qua việc giải đề sẽ biết được bản thân đang thiếu sót chỗ nào, sai ở đâu và từ đó tìm ra lỗ hổng cần bổ sung".
Khi đã tìm được những lỗi sai, cần khoanh vùng và phân loại thành các nhóm khác nhau: nhóm hoàn toàn không hiểu, đã hiểu rồi, hiểu "sương sương" và phải học thêm… Theo Hạnh Nguyên, phân loại được các nhóm lỗi sai sẽ giúp bạn xây dựng lộ trình học tập phù hợp hơn.
Phương pháp tiếp theo, thủ khoa Hạnh Nguyên bật mí là đừng nên học theo chương mà hãy học kiến thức theo dạng bài. Chẳng hạn thay vì học từ chương một sang chương hai rồi đến chương ba, bạn hãy gom những dạng bài liên quan với nhau thành một nhóm bài tập. Khi não bộ gặp những dạng bài giống nhau liên tiếp, sẽ hoạt động với công suất tốt hơn và sẽ giúp bạn ghi nhớ lâu hơn. Ngược lại, học từng chương lắt nhắt sẽ rất dễ quên và quên nhanh hơn.
Phương pháp mà Hạnh Nguyên khá tâm đắc chính là học ngược. Tức là thay vì học lý thuyết trước sau đó mới giải đề thì với phương pháp này sẽ làm đề trước. Trong quá trình giải đề, những chỗ nào chưa biết, chưa hiểu thì khoanh lại và đặt một dấu hỏi bên cạnh. Sau đó, mở lý thuyết ra để xem và kiểm tra lại. Cách học này sẽ giúp nhớ lỗi sai đó lâu hơn và cũng hiểu được vấn đề sâu sắc hơn.
"Đó là những phương pháp mà mình đã áp dụng, mong rằng sẽ hữu ích với các bạn thí sinh năm nay. Và mình muốn nhắn gửi rằng nếu bạn chưa có nhiều kiến thức như bạn bè cùng trang lứa thì ngay bây giờ hãy đứng dậy rửa mặt hay làm gì đó để tỉnh táo hơn, rồi lấy ra một cái đề và thử làm nhé. Mình tin các bạn sẽ làm được. Đừng chùn bước, hãy tin tưởng vào giá trị của bản thân. Chỉ cần bạn nỗ lực hết mình, mọi kết quả nhận được đều sẽ xứng đáng. Chúc các bạn thành công", thủ khoa Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2024 nhắn nhủ.
Mỗi mùa thi đi qua, điều đọng lại trong anh Tài không chỉ là cái nắng gay gắt hay áp lực điều phối tại các điểm thi, mà còn là ánh mắt hồi hộp của thí sinh trước giờ làm bài và sự thấp thỏm của phụ huynh ngoài cổng trường. Với anh, Tiếp sức mùa thi không đơn thuần là một chiến dịch tình nguyện, mà còn là hành trình để tuổi trẻ học cách sẻ chia, trách nhiệm và trưởng thành.
Đặc biệt hơn, chương trình ấy còn là nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm của anh và vợ là chị Nguyễn Thị Liễu (34 tuổi), chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội P.Quy Nhơn Nam (Gia Lai), người đã có hơn 10 năm đồng hành cùng hoạt động này.
Năm 2010, khi còn là sinh viên Trường ĐH Quang Trung (Gia Lai), anh Tài lần đầu tham gia Tiếp sức mùa thi. Thời điểm đó, kỳ thi tuyển sinh đại học vẫn được tổ chức tập trung. TP.Quy Nhơn (cũ) là nơi đặt điểm thi của nhiều trường đại học nên mỗi mùa tuyển sinh có hàng chục ngàn thí sinh và phụ huynh từ nhiều tỉnh, thành đổ về.
Các đội hình tình nguyện được bố trí tại bến xe, ngã tư lớn và cổng trường để hướng dẫn đường đi, hỗ trợ tìm chỗ trọ miễn phí, đưa đón thí sinh, phát nước uống và phối hợp giữ gìn trật tự giao thông.
"Có ngày chúng tôi chạy xe máy liên tục từ sáng đến tối để chở thí sinh đến điểm thi rồi đưa về nơi trọ. Thấy phụ huynh yên tâm hơn, thí sinh bớt lo lắng, ai cũng cảm thấy công việc mình làm rất ý nghĩa", anh Tài nhớ lại.
Năm 2012, anh về công tác tại Đoàn phường Trần Hưng Đạo (trước đây thuộc TP.Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; nay thuộc P.Quy Nhơn) và lần lượt đảm nhiệm vị trí Phó bí thư rồi Bí thư Đoàn phường. Dù ở cương vị nào, anh vẫn trực tiếp tham gia Tiếp sức mùa thi.
Chị Liễu cũng có hơn 10 năm gắn bó với chương trình Tiếp sức mùa thi. Khi còn là Phó bí thư rồi Bí thư Đoàn phường Hải Cảng, chị thường xuyên có mặt tại các điểm thi để hỗ trợ thí sinh và phụ huynh trong mỗi mùa thi.
Từ những lần cùng tham gia hoạt động Đoàn, anh Tài và chị Liễu dần gắn bó rồi nên duyên vợ chồng vào năm 2015, khi cả hai đều là Phó bí thư Đoàn phường. Một năm sau, gia đình nhỏ đón con đầu lòng chào đời, trước khi có thêm người con thứ hai vào năm 2019.
Trong nhiều mùa thi đã trải qua, anh Tài và chị Liễu nhớ nhất là kỳ thi năm 2020, thời điểm dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát. Năm đó, anh Tài được phân công hỗ trợ tại điểm thi Trường THPT Trần Cao Vân, còn chị Liễu làm nhiệm vụ ở Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Khác với mọi năm, ngoài việc phát nước uống, hướng dẫn thí sinh và hỗ trợ phụ huynh, lực lượng tình nguyện còn tham gia công tác phòng, chống dịch.
"Chúng tôi vừa tiếp sức mùa thi vừa thực hiện các biện pháp giãn cách. Khi phụ huynh đưa con đến trường, tình nguyện viên phải vận động phụ huynh trở về nhà, tránh tập trung đông người. Thí sinh trước khi vào trường đều được đo thân nhiệt, đeo khẩu trang và sát khuẩn tay", anh Tài kể.
Trong năm 2020 và 2021, ngoài vận động nước uống và cơm trưa cho thí sinh, đoàn viên thanh niên còn kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ khẩu trang y tế, nước sát khuẩn để phục vụ công tác phòng dịch tại điểm thi. Mọi phương án ứng phó với tình huống phát sinh liên quan đến dịch bệnh cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng. Giữa những ngày nắng nóng, vợ chồng anh Tài gần như ở lại điểm trực cả ngày để hỗ trợ thí sinh. Khi ấy, con lớn của anh chị mới 5 tuổi, còn con nhỏ phải gửi ông bà chăm sóc giúp.
Sau nhiều năm tham gia chương trình, anh Tài có nhiều kỷ niệm đáng nhớ, nhưng một tình huống xảy ra trong mùa thi năm 2020 khiến anh nhớ nhất. Sáng hôm đó, khi thí sinh đã vào phòng thi tại Trường THPT Trần Cao Vân, nhóm tình nguyện viên chuẩn bị nghỉ ngơi thì một giám thị chạy ra thông báo còn một thí sinh chưa có mặt. Ngay lập tức, nhóm tình nguyện liên hệ với gia đình, xác minh địa chỉ rồi cử đoàn viên đến tận nhà đón thí sinh tới điểm thi. "Lúc đó ai cũng sốt ruột vì thời gian không còn nhiều. Khi em kịp vào phòng thi, cả nhóm mới thở phào", anh kể.
Không chỉ hỗ trợ về vật chất, điều khiến anh nhớ nhất sau mỗi mùa thi là tinh thần lạc quan mà các tình nguyện viên mang đến cho thí sinh. "Nhiều em chia sẻ trước giờ thi rất căng thẳng, nhưng khi đến cổng trường thấy các anh chị đoàn viên tươi cười động viên, hướng dẫn tận tình thì cảm thấy tự tin hơn", anh Tài nói.
Năm 2022, vợ chồng anh Tài và chị Liễu là một trong 16 gia đình được Tỉnh đoàn Bình Định tuyên dương là gia đình trẻ tiêu biểu vì lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam. Từ năm 2017 đến 2025, cả hai liên tục nhận giấy khen của UBND TP.Quy Nhơn và Thành đoàn Quy Nhơn nhờ thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Năm 2024, anh Tài được nhận kỷ niệm chương "Vì thế hệ trẻ" của T.Ư Đoàn…
Tháng 7.2025, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, vợ chồng anh Tài chính thức rời vị trí công tác Đoàn để nhận nhiệm vụ mới. Dù không còn trực tiếp đứng trong hàng ngũ cán bộ Đoàn như trước, cả hai vẫn dõi theo từng mùa Tiếp sức mùa thi với nhiều cảm xúc đặc biệt.
Kết thúc buổi thi đánh giá năng lực đợt 1 do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức tại điểm thi Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, giữa đám đông thí sinh và phụ huynh chờ đón con, một tấm bảng cổ vũ xuất hiện khiến nhiều người phải ngoái nhìn.
Nhân vật chính của câu chuyện là cặp song sinh Nguyễn Song Nhật Minh và Nguyễn Song Trúc Minh, cùng học lớp 10 Trường THPT Nguyễn Hữu Huân, TP.Thủ Đức, TP.HCM. Hai em mang theo một tấm bảng có hình chị gái là Nguyễn Xuân Mai, học lớp 12 chuyên toán cùng trường, kèm dòng chữ vui nhộn "1000+ thẳng tiến" để tiếp sức tinh thần cho chị sau kỳ thi.
Nhật Minh cho biết ý tưởng làm tấm bảng được cả hai bí mật chuẩn bị từ tối hôm trước. Từ việc chọn ảnh, nghĩ câu chữ đến mang đi in, mọi thứ đều được cặp song sinh tự làm mà không báo cho gia đình biết.
"Mục đích của tụi em rất đơn giản. Đó là tạo cho chị gái một bất ngờ trong ngày thi quan trọng", Nhật Minh nói.
Vậy là buổi trưa 5.4, sau khi chờ chị ở cổng trường, hai em giơ cao tấm bảng giữa đám đông để chị dễ dàng nhìn thấy. Nhật Minh kể tụi em cố tình chọn những tấm hình trông đáng yêu nhất của chị rồi ghép vào bảng cùng lời nhắn "1000+ thẳng tiến".
"Hai em chỉ mong chị thi thật tốt, đạt hơn 1.000 điểm để đỡ áp lực và không phải bước vào đợt thi tiếp theo", Nhật Minh bật mí.
Từ xa nhìn thấy tấm bảng có hình mình, Xuân Mai thoáng bẽn lẽn vì không nghĩ hai em lại chuẩn bị một màn cổ vũ công phu như vậy. Nữ sinh cho biết bản thân cảm thấy đề thi năm nay không thật sự dễ thở, nên bước ra khỏi phòng thi vẫn còn khá lo. Thế nhưng, sự xuất hiện của hai em cùng món quà nhỏ bất ngờ khiến Mai bật cười và nói rằng cô bạn thấy nhẹ lòng hơn sau nhiều giờ làm bài căng thẳng.
Thấy chị chưa tự tin về kết quả, Trúc Minh lập tức trấn an bằng một câu nói khiến những người đứng gần đó cũng phải mỉm cười. Em nói với chị rằng không sao đâu, nếu lần 1 chưa như mong muốn thì vẫn còn lần 2, quan trọng là chị gái đã cố gắng hết sức. Với hai em, chị Mai luôn là người chị giỏi giang và đáng tự hào.
Cặp song sinh kể ở nhà, chị Xuân Mai học rất tốt, chăm chỉ, nghiêm túc trong việc học. Là học sinh lớp chuyên toán, nữ sinh có nhiều thành tích nổi bật nên từ lâu đã trở thành hình mẫu để các em noi theo. Không chỉ ngưỡng mộ, Nhật Minh và Trúc Minh còn dành cho chị gái sự quấn quýt rất đặc biệt, vì trong nhà chị em vốn luôn gần gũi, yêu thương nhau.
Chia sẻ thêm với người viết, mẹ của các em cho biết chị hoàn toàn không hay biết gì về kế hoạch này. Đến khi ra điểm thi, thấy hai con giơ tấm bảng để đón chị, người mẹ cũng bất ngờ không kém. Người mẹ nói mình vừa vui vừa tự hào vì các con biết nghĩ cho nhau, biết động viên nhau theo cách rất hồn nhiên, nhưng cũng đầy tình cảm.
Theo người mẹ, ở nhà ba chị em vốn thân thiết, thường xuyên trò chuyện, chia sẻ chuyện học hành và sinh hoạt hằng ngày. Những dịp quan trọng như thi cử, cả nhà đều cố gắng tạo tâm lý thoải mái nhất cho con. Tuy vậy, việc cặp song sinh chủ động chuẩn bị một món quà tinh thần cho chị gái mà không báo trước vẫn là điều khiến người mẹ xúc động.
Về phần mình, Xuân Mai cho hay điều làm em vui nhất không nằm ở tấm bảng mà là tình cảm của hai em dành cho mình. "Khi nhìn thấy các em đứng chờ với vẻ mặt háo hức, em cảm giác áp lực như dịu đi rất nhiều", Mai nói.
Khoảnh khắc ấy cũng khiến nhiều người xung quanh chú ý. Không ít phụ huynh, thí sinh và sinh viên tình nguyện đứng gần đó đã bật cười vì sự dễ thương của cặp song sinh.
Nguyễn Bình Minh, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết bạn khá bất ngờ khi chứng kiến cảnh này ngay tại điểm thi. Theo Bình Minh, điều khiến bạn ấn tượng không chỉ là tấm bảng được làm chỉn chu mà còn là cách hai em nhỏ cổ vũ chị gái rất tự nhiên, chân thành.
Trong khi đó, Huỳnh Quốc Bảo, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cũng nhận xét hình ảnh này quá dễ thương. Với Bảo, sau một buổi thi dài, có người thân đứng chờ sẵn với một lời động viên đúng lúc như vậy hẳn là kỷ niệm đáng nhớ.
