Cuối năm 2025, phiên điều trần vụ tấn công tình dục tại Tòa án Tối cao bang Punjab và Haryana (Ấn Độ) bị đình trệ với lý do hy hữu: thẩm phán không thể đọc báo cáo y tế pháp lý.
Tòa án sau đó đề xuất đưa kỹ năng viết tay vào chương trình đào tạo y khoa, đồng thời yêu cầu số hóa toàn bộ đơn thuốc trong hai năm.
Vụ việc làm dấy lên tranh luận về chữ viết của giới y bác sĩ. Dữ liệu từ Viện Y học Quốc gia Mỹ (IOM) cho biết chữ viết tay cẩu thả góp phần gây ra hơn 7.000 ca tử vong và khiến 1,5 triệu bệnh nhân gặp sự cố y khoa mỗi năm tại Mỹ.
Hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Mỹ (ASHP) cũng xác nhận khoảng 25% sai sót y khoa bắt nguồn từ việc không thể đọc rõ y lệnh. Đặc biệt, nghiên cứu trên tạp chí BMJ chỉ ra rằng với các loại thuốc có tên gọi gần giống nhau, nguy cơ dược sĩ đọc sai có thể lên tới 60% nếu bác sĩ kê đơn bằng tay không rõ ràng.
Để xử lý tình trạng này, các hiệu thuốc tại Mỹ phải thực hiện khoảng 150 triệu cuộc gọi xác nhận mỗi năm với người kê đơn.
Tiến sĩ Gobil Thapa tại Bệnh viện Tinsukia, bang Assam (Ấn Độ), cho biết có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.
Đầu tiên, sinh viên y khoa phải ghi chép khối lượng kiến thức lớn dưới áp lực thời gian khiến chữ viết mất dần độ rõ nét. Khi hành nghề, bác sĩ phải tiếp nhận đến 100 bệnh nhân mỗi ca trực nên buộc phải viết nhanh. Cuối cùng, bác sĩ thường có tâm lý ỷ lại, tin rằng dược sĩ địa phương quen thuộc và sẽ đọc được chữ của mình. Ông Thapa cũng cho biết phần mô tả bệnh lý thường được viết dễ đọc hơn phần tên thuốc.
Bác sĩ Dilip Bhanushali, Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Ấn Độ (IMA), cho biết khoảng 10% bài thi y khoa hiện nay ở mức thách thức giám khảo vì chữ quá khó đọc.
Tuy nhiên, giới chuyên môn vẫn có những ý kiến khác. Bác sĩ gây mê Aishwarya Singh Solanki Thomas nói chữ viết là lựa chọn cá nhân, bởi nhiều người vẫn giữ được nét chữ đẹp dù áp lực cao. Trong khi đó, một bác sĩ chỉnh hình tại Delhi cho biết chữ viết mơ hồ đôi khi là cách che giấu sự thiếu tự tin hoặc không nhớ chính xác tên hoạt chất thuốc.
Dù vậy, các chuyên gia đều cho biết áp lực quá tải bệnh nhân là rào cản lớn nhất.
Thực tế, các dược sĩ tại Mumbai và Delhi kể họ thường phải dựa vào kinh nghiệm và thói quen kê đơn của bác sĩ trong khu vực để giải mã. Việc suy đoán này tiềm ẩn rủi ro, khiến họ phải liên tục gọi điện xác nhận lại với người kê đơn.
Bà Kunjal Gala, huấn luyện viên viết chữ tại Mumbai, cho biết viết tay là hoạt động phức tạp huy động hơn 30 nhóm cơ. Khi việc kê đơn lặp lại quá nhiều, não bộ xử lý nhanh hơn tốc độ của bàn tay, làm chữ viết biến dạng dần vào cuối ngày.
Để khắc phục, tiến sĩ Gobil Thapa đề xuất sử dụng đơn thuốc in sẵn hoặc bắt buộc viết tên thuốc bằng chữ in hoa. Các bệnh viện lớn tại Ấn Độ như Apollo, LH Hiranandani hay Max đã triển khai số hóa từ lâu. Tuy nhiên, tại các phòng khám nhỏ, chi phí đầu tư máy móc vẫn là trở ngại.
Hiện nay, các công cụ trí tuệ nhân tạo từ Google hay các ứng dụng như Prescription Reader đang được phát triển để giải mã nét chữ viết tay của bác sĩ. Dù vậy, giới chuyên gia cho biết công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, bệnh nhân vẫn cần xác nhận trực tiếp với bác sĩ khi có nghi ngờ về đơn thuốc.
Thông điệp của Tổng Bí thư gửi đến thanh niên dịp kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn có một điểm nhấn đáng suy nghĩ: yêu nước trong thời đại mới không còn dừng lại ở cảm xúc mà phải được đo bằng tri thức, năng lực hành động và khả năng chinh phục những đỉnh cao khoa học - công nghệ.
Đó không chỉ là một định nghĩa mới về lòng yêu nước, mà còn là một sự dịch chuyển căn bản trong cách nhìn về vai trò của thế hệ trẻ.
Thông điệp của Tổng Bí thư đặt thanh niên vào đúng "tọa độ" của thời đại - một kỷ nguyên mà sức mạnh quốc gia được đo bằng năng lực sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng.
Nói cách khác, lòng yêu nước hôm nay không còn là khái niệm trừu tượng mà trở thành một yêu cầu rất cụ thể: học tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn, sáng tạo nhiều hơn và đóng góp thiết thực hơn.
Trong một thời đại mà sự nổi tiếng có thể đến rất nhanh, nơi những "trào lưu" có thể chi phối hành vi của giới trẻ, lời nhắc "dám nghĩ, dám làm nhưng không tùy tiện, không chạy theo hào nhoáng nhất thời" mang ý nghĩa như một điểm tựa giá trị.
Ở đây có thể thấy một mối lo ngầm: nếu không có "la bàn" về lý tưởng và đạo đức, đổi mới sáng tạo có thể bị lệch hướng. Một sáng kiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó làm cho xã hội tốt hơn, khi nó phục vụ con người và góp phần làm cho đất nước mạnh hơn. Theo đó, sáng tạo không phải để thỏa mãn cái tôi mà để phụng sự cộng đồng.
Tất nhiên không thể chỉ kêu gọi người trẻ nỗ lực nếu thể chế vẫn còn rào cản, nếu môi trường chưa đủ khuyến khích sáng tạo, nếu giáo dục vẫn nặng về truyền thụ hơn là khai phóng.
Khi nhấn mạnh vai trò của Nhà nước, của các cơ sở giáo dục, của doanh nghiệp và tổ chức Đoàn trong việc tạo điều kiện, thông điệp ấy đã chuyển từ lời kêu gọi sang một yêu cầu mang tính hệ thống: muốn có một thế hệ sáng tạo phải có một hệ sinh thái sáng tạo.
Không thể có thành tựu bền vững nếu thiếu lao động nghiêm túc, không có công trình lớn nếu thiếu tích lũy bền bỉ. Trong một xã hội ngày càng đề cao tốc độ và kết quả nhanh, đây là một điểm cân bằng cần thiết. Thành công không phải là đường tắt mà là hành trình của kỷ luật, của học hỏi không ngừng và của sự tự hoàn thiện.
Điều đáng suy ngẫm nhất không nằm ở những lời kêu gọi lớn mà ở yêu cầu học không chỉ để có việc làm hay tiến thân nhưng để nâng cao năng lực cống hiến.
Khi việc học được đặt trong mối quan hệ với trách nhiệm đối với đất nước, nó vượt ra khỏi lợi ích cá nhân để trở thành một hành vi mang ý nghĩa công dân.
Một thế hệ thanh niên biết học để cống hiến, biết sáng tạo để phụng sự và biết khát vọng nhưng không rời xa giá trị - đó chính là nền tảng để một quốc gia phát triển bền vững.
Và có lẽ đó cũng là điều mà người đứng đầu của Đảng muốn gửi gắm, rằng tương lai đất nước không chỉ nằm ở những chính sách lớn mà bắt đầu từ cách mỗi người trẻ hiểu và thực hành hai chữ "yêu nước" trong đời sống hằng ngày.
Giữa tháng 4, đoạn video ghi cảnh một bé gái nằm trước ngôi mộ ở thành phố Lục Bàn Thủy, tỉnh Quý Châu lan truyền trên mạng xã hội. Trong video, cô bé thỉnh thoảng ngồi dậy ăn bánh rồi lại nằm xuống cạnh phần mộ. Dù cha mẹ giục về, em vẫn từ chối.
Anh Chen, cha cô bé, cho biết do vợ sức khỏe yếu và anh bận rộn công việc, con gái được ông bà nuôi dưỡng từ nhỏ. Bà nội mất tháng 9/2023, còn ông nội qua đời vì bệnh tim hồi cuối tháng 3. Cô bé chưa quen với sự vắng mặt của hai người.
"Con bé liên tục đòi đi thăm mộ. Khi đến nơi, con không chịu về và nói muốn ngủ lại cùng ông bà", anh Chen kể.
Đoạn video thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội. Nhiều người bày tỏ sự đồng cảm với hình ảnh bé gái nằm cuộn tròn bên ngôi mộ. "Cô bé đang làm điều mà nhiều người trưởng thành ao ước có thể làm cho người thân quá cố", một người bình luận.
Tại Trung Quốc, "cách bối thân" (ông bà nuôi cháu thay con) là hiện tượng xã hội phổ biến, tạo nên sợi dây tình cảm đặc biệt giữa hai thế hệ. Những câu chuyện trẻ nhỏ gắn bó sâu sắc với ông bà thường xuất hiện trên truyền thông quốc gia này.
Năm 2024, một bé trai mới biết đi ở tỉnh Sơn Đông khóc không ngừng và đòi bà ngoại quay lại sau khi người này về quê hai ngày. Video về cậu bé thu hút 220.000 lượt xem và 23.000 bình luận từ những người dùng mạng.
Đầu năm nay, một bé gái 11 tuổi ở tỉnh Tứ Xuyên tiết lộ em thường dùng đồng hồ thông minh nhắn tin "Cháu nhớ ông" cho người ông đã khuất. Em chia sẻ chi tiết về cuộc sống hàng ngày kể từ khi ông qua đời hai năm trước.
"Cách bối thân" và "lưu thủ nhi đồng" (trẻ em bị bỏ lại quê) xuất phát từ làn sóng dịch chuyển lao động tại Trung Quốc. Nhiều năm qua, thanh niên từ các vùng nông thôn liên tục đổ ra thành phố lớn để tìm kiếm việc làm. Tuy nhiên, do những rào cản về hệ thống hộ khẩu khiến việc tiếp cận giáo dục, y tế miễn phí ở thành thị gặp khó khăn, cộng với chi phí sinh hoạt đắt đỏ, phần lớn lao động nhập cư không thể mang con cái đi cùng. Các gia đình buộc phải để trẻ ở lại quê nhà và giao phó cho ông bà nuôi dưỡng.
Báo cáo của Bộ Nội vụ Trung Quốc cho thấy có tới 89,3% "lưu thủ nhi đồng" sống cùng ông bà. Do cha mẹ đi làm ăn xa, thời gian tiếp xúc rất hạn chế (nhiều người chỉ về thăm nhà một lần mỗi năm), ông bà trở thành người chăm sóc chính và là chỗ dựa duy nhất trong suốt tuổi thơ của trẻ. Bối cảnh xã hội này lý giải nguyên nhân nhiều đứa trẻ phát triển sợi dây liên kết tình cảm đặc biệt bền chặt và coi ông bà quan trọng hơn cả cha mẹ ruột.
Đầu tháng 4, David và Melanie Moor thuê đội vận chuyển cắt rời ngôi nhà 4 phòng ngủ để cẩu sang lô đất liền kề tại thị trấn Camperdown, bang Victoria. Việc di dời khép lại vụ tranh chấp pháp lý kéo dài hai năm giữa họ và người hàng xóm.
Năm 2021, vợ chồng Moor mua lô đất số 2 rộng hơn 2 hecta với giá 300.000 AUD (195.000 USD). Tháng 4/2024, họ chi 500.000 AUD để làm móng, dựng nhà lắp ghép và kéo đường điện nước.
Tuy nhiên, 5 tháng sau, hội đồng địa phương thông báo toàn bộ công trình của họ nằm trên lô số 1 của người khác. "Ban đầu chúng tôi nghĩ đây là sự nhầm lẫn, bởi hội đồng địa phương đã ký duyệt bản vẽ và cấp phép xây dựng", bà Moor kể.
Sai sót bắt nguồn từ việc các cọc ranh giới bị đánh dấu sai số lô. Quá trình làm móng, thanh tra địa phương đã ba lần đến kiểm tra nhưng không phát hiện công trình nằm ngoài ranh giới cấp phép. Gia đình Moor cho rằng phía môi giới đã chỉ sai vị trí đất, nhưng đại lý này phủ nhận.
Vợ chồng Moor đề nghị hoán đổi đất nhưng chủ lô số 1 từ chối. Tháng 8/2025, người hàng xóm yêu cầu gia đình dỡ bỏ công trình, trả lại mặt bằng. Sau nhiều lần đàm phán, hai bên thống nhất gia đình Moor phải dọn sạch lô đất trước ngày 2/5/2026.
Dù được cảnh báo kết cấu nhà lắp ghép có thể hư hỏng khi di dời, ông bà Moor vẫn thuê đơn vị vận chuyển. Dịch vụ tiện ích bị ngắt, hệ thống hầm cầu bị đào lên. Cần cẩu nhấc ngôi nhà khỏi móng, đặt lên xe đầu kéo để chuyển đi 100 m sang lô số 2. Hiện công trình được kê tạm trên các thùng phuy rỗng chờ thi công móng mới. "Chúng tôi chưa dám vào trong kiểm tra mức độ hư hại do ngôi nhà đặt trên thùng phuy chưa đủ ổn định", bà Moor cho biết.
Gia đình Moor cũng phải nhổ bỏ 160 cọc nền bê tông và cây xanh để trả lại nguyên trạng cho hàng xóm. Quá trình di dời tốn khoảng 100.000 AUD (72.000 USD). Khoản này chưa bao gồm tiền sửa chữa kết cấu hư hỏng do rung lắc, trát lại tường và làm lại cảnh quan.
Ông David Moor cho biết gia đình đã mua một chiếc xe cắm trại để sống tạm cùng con gái trong khoảng một năm tới, chờ công trình hoàn thiện. "Khi đưa ra các quyết định xây dựng lớn, mọi người hãy tự kiểm tra kỹ lại ranh giới thay vì phó mặc hoàn toàn cho các bên dịch vụ", ông nói.
Tại Việt Nam, sự việc xây nhà nhầm đất cũng nhiều lần xảy ra. Tháng 3, một phụ nữ tại TP Thủ Đức, TP HCM nhận phán quyết buộc tháo dỡ ngôi nhà 4 tầng do xây nhầm đất hàng xóm, dù trước đó bà đã nhờ chủ đầu tư cắm mốc. Cuối năm 2025, một hộ dân tại TP Thủy Nguyên (Hải Phòng) cũng phải bỏ hàng trăm triệu đồng thuê "thần đèn" di dời căn nhà hai tầng trả lại mặt bằng cho chủ đất.
