Hành trình tìm lại căn tính đã giúp anh thay đổi, từ người đứng giữa hai thế giới muốn là Mỹ nhưng chưa đủ… Mỹ, muốn là Việt mà cũng chẳng phải Việt…; giờ là người kể chuyện Việt Nam đầy sâu sắc và hơn thế, góp phần kết nối những tấm lòng hướng về quê hương. Câu chuyện của Chris Trần là ví dụ điển hình cách một người trẻ đi qua những băn khoăn về bản sắc để tìm thấy nơi mình thuộc về và chọn ở lại, không phải để hoài niệm, mà để hành động.
Sinh ra tại Mỹ, Chris Trần, Christopher Hargraves Tran, tên Việt là Trần Thái Minh, lớn lên trong môi trường Mỹ, nhưng cảm giác “thuộc về” lại chưa bao giờ thật sự trọn vẹn. “Ở Mỹ, người ta gọi tôi là Chris. Tên Minh chỉ có gia đình gọi. Khi về Việt Nam, mọi người gọi tôi là Minh, tự nhiên thấy gần gũi, như được trở về nhà”, anh nói, giọng chậm lại như đưa người nghe chạm đến vùng thăm thẳm của ký ức sống nơi đất Mỹ năm nào.
Tuổi thơ của Minh không hoàn toàn là bức tranh màu hồng vẽ ký ức đẹp. Anh từng cảm giác xấu hổ khi mẹ nói tiếng Việt trước cổng trường, từng muốn trốn đi khi nghe những giai điệu cải lương vang lên từ chiếc xe của mẹ. Ở trường tiểu học, giữa môi trường đa sắc tộc nhưng ít người châu Á, Minh lại bị trêu chọc. Ở nhà, anh phải nói tiếng Việt để giữ gốc gác. Ngoài xã hội, anh lại cố gắng trở thành một người Mỹ. Giữa mênh mang ấy, Minh từng không biết mình thực sự thuộc về đâu.
Cảm giác lửng lơ đó theo anh suốt những năm tháng học trò. Thời trung học, Thái Minh nhận ra: Việt Nam gần như vắng bóng trong các bài giảng, ngoài câu chuyện chiến tranh. Sự thiếu vắng ấy đã khơi dậy hành trình tìm hiểu sâu hơn. Sau đó khi bước vào đại học, Minh chọn học Lịch sử châu Á như cách đi tìm câu trả lời cho chính mình. Năm cuối đại học, Minh quyết định sang Việt Nam du học, và lựa chọn ấy đã “Thay đổi hoàn toàn cuộc đời tôi, lần đầu tiên tôi cảm thấy mình được thuộc về nơi tìm thấy kết nối thật sự”.
Tốt nghiệp năm 2008, Minh trở lại Mỹ, làm công việc giảng dạy ổn định. Nhưng nỗi nhớ Việt Nam lớn dần. “Tôi nhớ Việt Nam mỗi ngày”, Minh nói đầy chân thành. Đến năm 2011, Minh quyết định quay lại Việt Nam, không phải đi ngắn, mà là để an cư. Anh chọn TP.HCM, nơi có bạn bè, có cơ hội dạy học và quan trọng hơn, là nơi anh cảm thấy mình được là chính mình.
Tiếp đó, những chuyến xuyên Việt bắt đầu. Không chỉ là du lịch, đó là hành trình khám phá văn hóa, con người, lịch sử – những điều anh từng không được biết đến khi còn ở Mỹ. Mỗi vùng đất, mỗi giọng nói, mỗi món ăn đều mở ra một lớp nghĩa mới về đất nước này. “Việt Nam đa dạng đến mức hiểu bao nhiêu cũng không đủ”, anh nói, như một lời thú nhận giản dị mà đầy xúc động.
“Nhiều người Việt ở nước ngoài bây giờ chỉ biết đến Việt Nam qua phở, bánh mì. Nhưng Việt Nam còn nhiều thứ khác”, Thái Minh tâm sự câu chuyện anh khởi đầu với kênh quảng bá văn hóa và hình ảnh Việt Nam đến bạn bè đồng trang lứa và những người gốc Việt được sinh ra lớn lên ở môi trường ngoài Việt Nam.
Thái Minh làm nội dung trên mạng xã hội một cách tự nhiên, từ chính niềm yêu thích ngôn ngữ. Là một giáo viên, anh nhìn tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp, mà là chìa khóa mở ra văn hóa. “Mỗi video ngắn là cách tôi chia sẻ trải nghiệm học tiếng Việt. Tôi thường khuyên mọi người khi mới bắt đầu, không cần nói hoàn hảo, chỉ cần yêu tiếng Việt là đã đủ để kết nối với gia đình, với cội nguồn”, Minh nói.
Trên kênh nội dung của Thái Minh, thấy rõ mạch thể hiện không chạy theo những thứ phổ biến. Minh chọn về những vùng đất ít người biết, kể những câu chuyện ít người để ý. Từ khám phá chi tiết giản đơn trong tranh Đông Hồ ở Bắc Ninh, đi gặp gỡ các nghệ sĩ cải lương miền Tây, làm phim ngắn giới thiệu phương ngữ đặc trưng của Nghệ An, Quảng Nam…; giải thích ý nghĩa, nói như Minh là: “Nhiều người gốc Việt chưa từng được nghe, chưa từng tiếp cận những thông tin thú vị ấy, nên mình muốn giới thiệu cái thú vị ấy cho mọi người hiểu Việt Nam hơn”.
Với lợi thế là nhà ngôn ngữ học, cùng nền tảng giáo dục gia đình và tình mẫu tử thời thơ ấu, những bài học về làm người, về gốc gác dân tộc, Thái Minh thừa hưởng nhiều từ mẹ. Hỏi điều gì khiến Minh ấn tượng khi về sống ở Việt Nam, anh bảo ngay: “Tình đoàn kết, cái đó mạnh lắm. Nhất là khi có bão lũ, thiên tai, con người gặp cảnh khốn khó, mọi người đoàn kết lại hỗ trợ lẫn nhau rất mạnh”.
Cũng từ tự hào về đức tính ấy của người Việt, khi các vùng miền chịu đựng thiên tai, Thái Minh lại chung tay cùng người dân Việt tham gia cứu trợ nạn nhân bão lũ, nạn nhân chất độc da cam, quyên tiền làm cầu đường, gắn đèn năng lượng mặt trời cho các tuyến đường ban đêm dễ xảy ra tai nạn ở vùng nông thôn thuộc xã Tân Hào, Vĩnh Long.
Điều thú vị hơn nữa là trong các chuyến đưa bạn bè, người quen ở nước ngoài về Việt Nam, ý tưởng ban đầu của họ về chỉ để đi ăn, đi chơi và trải nghiệm, nhưng sau chuyến đi họ đều thay đổi suy nghĩ về Việt Nam. Họ tự thấy mình có trách nhiệm và mong gắn bó hơn với Việt Nam, giúp người, giúp đời, chứ không chỉ đơn thuần là suy nghĩ về hưởng thụ như trước.
Ở một nơi từng xa lạ, giờ đây đã trở thành nhà. Và trong hành trình ấy, Chris Trần, hay Trần Thái Minh, không chỉ tìm lại được căn tính của mình, mà còn chọn cách sống để giữ gìn và lan tỏa nó.
Dương lịch hôm nay là ngày thứ bảy cuối tuần, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 108. Theo lịch âm hôm nay 18.4 là ngày 2.3, cũng là ngày thứ hai của tháng 3 âm lịch, tháng Nhâm Thìn.
Theo cách gọi can chi, hôm nay là ngày Nhâm Tuất, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ. Lịch vạn niên cho biết hôm nay được xem là ngày Bạch Hổ Đầu. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự, xuất hành khi "cầu tài đều được, đi đâu đều thông đạt cả".
Đó là lý do nhiều người chia sẻ lịch vạn niên, lịch âm hôm nay hy vọng may mắn gõ cửa những ngày đầu tháng 3. Về mặt tiết khí, người Việt vẫn đang trong những ngày cuối của thời đoạn tiết Thanh minh, tiết khí thứ 5 trong 24 tiết khí trong năm trước khi chuyển qua tiết khí mới trong ít ngày tới.
Theo dương lịch, ngày 18.4 không phải là ngày lễ lớn ở Việt Nam. Tuy nhiên, ngày này vẫn được nhiều người quan tâm vì hôm nay đánh dấu kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống lực lượng An ninh nội địa (18.4.1946 - 18.4.2026).
Trên thế giới, ngày 18.4 được biết đến là ngày Di sản thế giới (World Heritage Day). Theo Timeanddate.com, ngày này nhằm mục đích thu hút sự chú ý toàn cầu về sự cần thiết phải bảo tồn các di tích.
Ngày Di sản thế giới, còn được gọi là ngày Di tích và Địa điểm quốc tế, nhằm tôn vinh những công việc do ICOMOS, Hội đồng quốc tế về Di tích và Địa điểm thực hiện. ICOMOS là một tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn và gìn giữ các di sản lịch sử và khảo cổ trên toàn thế giới.
Ý tưởng tổ chức ngày Di sản thế giới xuất phát từ một hội nghị của ICOMOS tại Tunisia vào ngày 18.4.1982. Tuy nhiên, ngày này lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2001 với chủ đề: "Cứu lấy những ngôi làng lịch sử của chúng ta".
Trung tâm dưỡng lão Diên Hồng có 10 cơ sở ở Hà Nội, Hưng Yên, Phú Thọ và Hải Phòng, đang chăm sóc 800 người cao tuổi. Tháng 4 này, đơn vị tổ chức "đại hội thể thao Olympic" ở tất cả các cơ sở, thu hút hàng trăm cụ đăng ký tham gia.
Mấy ngày qua, các clip thi đấu của các cụ được cộng đồng mạng chia sẻ, lan tỏa. Ít ai biết, "Olympic Diên Hồng" đã được tổ chức 10 năm qua, thường vào tháng 4 hằng năm.
"Chúng tôi xây dựng Olympic Diên Hồng như một "thế vận hội thu nhỏ" dành riêng cho người cao tuổi. Các cụ được vận động, thi đua, được cổ vũ và đặc biệt là cảm nhận mình vẫn khỏe, có ích và đầy năng lượng", bà Nguyễn Thị Thu Hà, đại diện Trung tâm dưỡng lão Diên Hồng, nói.
Bà Thu Hà cho biết ý tưởng tổ chức đại hội thể thao xuất phát từ mong muốn giản dị là làm sao để người cao tuổi không chỉ được chăm sóc về sức khỏe mà còn có đời sống tinh thần tích cực, năng động, có mục tiêu mỗi ngày. Thể thao là một trong những cách tự nhiên và hiệu quả nhất.
Olympic Diên Hồng được thiết kế với hệ thống môn thi đa dạng, phù hợp thể trạng người cao tuổi. Trong đó, có những môn thi đặc trưng như đua xe lăn, đua gậy chữ U. Ở phần thi đua xe lăn, nhiều cụ tham gia trong điều kiện sức khỏe hạn chế. Có cụ chân yếu không thể đi, có cụ liệt nửa người, chỉ có thể dùng một tay điều khiển xe. Trên đường đua, không ít lần xe bị lệch hướng, điều dưỡng hỗ trợ nhẹ nhàng đưa xe trở lại đúng làn. Còn lại, hành trình về đích là nỗ lực của chính các cụ.
Có những cụ tay yếu đến mức phải dùng thêm chân để đẩy xe di chuyển. Gương mặt đôi khi lộ rõ mệt mỏi, muốn dừng lại, nhưng khi nhìn sang bên cạnh thấy đối thủ đang tiến về phía trước, các cụ được tiếp thêm động lực để hoàn thành phần thi.
Đại hội thể thao còn có các môn vận động nhẹ nhưng vui như ném bóng vào rổ - mô phỏng bóng rổ nhưng ở khoảng cách gần. Môn đi bộ tiếp sức giúp các cụ kết nối với nhau. Môn bowling, bắn súng đem đến trải nghiệm vận động kết hợp sự tập trung. Sôi động nhất là bóng đá hay pickleball, nhận được sự hưởng ứng từ các cụ.
Cụ Trần Thị Tỉnh (80 tuổi, giành huy chương bạc môn pickleball) chia sẻ: "Được thi đấu tôi rất vui, các anh chị em tham gia đông nên có dịp giao lưu với nhau nhiều hơn. Tập thể dục môn nào, động tác gì cũng có lợi, cũng khỏe mạnh và vui vẻ cả".
Cụ Phan Ngọc Quỳnh (88 tuổi, đoạt huy chương bạc môn đi bộ tiếp sức) cũng bày tỏ niềm vui, dường như quên hết bệnh tật khi tham gia thi đấu. "Nhìn thấy bạn bè thi thì tôi vui vẻ, hoan hô cổ vũ. Lúc mình thi thì tôi tập trung, cố gắng để về đích nên được huy chương", cụ nói.
Cuộc thi không đặt nặng yếu tố thắng thua, mà ưu tiên sự an toàn, niềm vui và tinh thần tham gia của các cụ. Vì vậy, luật thi, tiêu chí chấm điểm đều được "nới" rất linh hoạt. Tuy nhiên, yếu tố công bằng vẫn được đảm bảo rất rõ ràng nhờ đội ngũ trọng tài.
Theo bà Thu Hà, bên cạnh thể thao, trong đời sống hằng ngày, các cụ còn tham gia nhiều chương trình mang tính trí tuệ và tinh thần như tìm hiểu lịch sử, sân chơi gợi nhớ ký ức hay những cuộc thi như Quý ông hoàn hảo, Hoa hậu cao niên…
"Điều khiến chúng tôi xúc động nhất sau mỗi mùa Olympic không phải là kết quả, mà là những thay đổi trong tinh thần của các cụ. Có những cụ đã giành huy chương vàng ở một môn thi, nhưng khi thấy bạn bè thi đấu ở nội dung tiếp theo lại xin tham gia thêm, chỉ vì "vui quá, muốn chơi thêm". Có cụ đeo huy chương suốt cả năm, đi đâu cũng tự hào đeo trên cổ như một kỷ niệm đáng quý", bà Hà nói và cho biết người thân của các cụ đã đến cổ vũ và rất bất ngờ khi cha mẹ mình có thể tham gia những hoạt động sôi nổi.
Ngày 2.5, mạng xã hội lan truyền bài viết ghi lại một bình luận gây tranh cãi liên quan đến việc xả rác tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, khiến nhiều người bức xúc.
Cụ thể, dưới một clip về "đám cưới" của hươu cao cổ Phi Phi và Thảo Em, tài khoản S. viết: "Giá vé rẻ, mọi người rủ nguyên gia đình vào đó trải chiếu ăn uống rồi xả rác thoải mái cho lao công dọn rác".
Sau khi fanpage chính thức của Thảo Cầm Viên chụp lại và đăng tải, chỉ ít phút sau, bình luận này đã biến mất dưới clip.
Nội dung trên nhanh chóng gây phản ứng trong cộng đồng mạng. Nhiều người bày tỏ "đáng buồn" trước cách nghĩ về việc xả rác nơi công cộng.
Tài khoản Facebook Hương Vũ đề nghị Thảo Cầm Viên nên lắp bảng thông báo mức xử phạt cao đối với hành vi xả rác, kèm cảnh báo có camera ghi hình. Trong khi đó, nickname Bé Bào Ngư chia sẻ: "Thật đáng buồn, ai cũng là con người mà".
Ở chiều ngược lại, một số ít ý kiến cho rằng có thể tài khoản S. đang phản ánh lại hành vi từng chứng kiến, tức là lên án một "nhóm người" xả rác. Tuy nhiên, do cách diễn đạt thiếu rõ ràng, bình luận này vẫn gây nhiều tranh cãi.
Đại diện Thảo Cầm Viên Sài Gòn cho biết, những ngày nắng nóng cao điểm tại TP.HCM, đội ngũ nhân viên vệ sinh vẫn nỗ lực duy trì cảnh quan. Tại các bãi cỏ và dọc lối đi, nhân viên thường xuyên túc trực, thu gom rác, bao ni lông để giữ không gian sạch sẽ cho khách tham quan.
"Thảo Cầm Viên mong du khách hãy thương anh chị em nhân viên để chung tay giữ gìn vệ sinh sạch sẽ khi đến tham quan", đại diện đơn vị chia sẻ.
Phía dưới bài đăng của Thảo Cầm Viên, nhiều người từng đến đây cũng để lại bình luận cho biết đã chứng kiến thường xuyên cảnh người dân xả rác bừa bãi.
Tài khoản Đại Ca Khoai Tây viết: "Mới ghé Thảo Cầm Viên gần đây, thật sự ý thức của nhiều người quá tệ, ăn uống xong thả ngay dưới chân. Trong khi thùng rác ngay bên cạnh. Trên mạng mà họ còn nói được vậy, không biết lúc làm thật thì họ làm tới mức nào".
Nickname Ngọc Anh cũng chia sẻ việc xả rác bừa bãi của khách đến Thảo Cầm Viên đang diễn ra hằng ngày, đặc biệt dịp lễ cuối tuần. "Mấy lần mình đi vào chủ nhật thấy người đông thì mừng nhưng rác cũng vì đó mà quá tải. Thương mấy anh chị em nhân viên dọn vệ sinh và thu gom rác làm không xuể. Giá như mọi người có ý thức hơn một chút, mang đi thì mang về được và chỉ cần để lại dấu chân mà thôi", người này viết.
Chủ tài khoản Hàn Suất thì đánh giá, Thảo Cầm Viên dù có bán nước nhưng vẫn cho khách mang đồ ăn, nước uống từ ngoài vào. "Nhiều gia đình chọn nơi đây để trải bạt ngồi ăn uống, hy vọng khi ăn xong họ biết dọn dẹp phần của mình", nickname Hàn Suất bày tỏ.
Facebook An Đỗ cũng chia sẻ đã chứng kiến nhiều người quăng rác bừa bãi trong Thảo Cầm Viên và khuyên mọi người hãy cùng chủ động giữ gìn vệ sinh chung.
Cùng quan điểm, nickname N.N cho rằng có những người đang xem việc xả rác để lao công dọn là hiển nhiên vì đây là phần việc của họ. Khi chứng kiến những người xả rác bừa bãi, anh đã nhắc nhở nhưng người được nhắc lại tỏ vẻ khó chịu.
