Cuối tháng 3-2026, trong không gian ấm cúng thuộc Trường Nuôi dạy trẻ khuyết tật huyện Củ Chi (TP.HCM), những đứa trẻ ngồi ngay ngắn, đôi mắt ánh lên sự chờ đợi, và một người phụ nữ đứng trước các em vừa mảnh mai, điềm tĩnh, nhưng đủ sức khiến cả căn phòng lặng đi.
Hoa hậu Trăng khuyết 2025 Nguyễn Thị Minh Tâm (sinh năm 1986, quê Đồng Tháp), cô giáo dạy toán chỉ còn một chân, chậm rãi chia sẻ về dự án học bổng “Hoa hậu Trăng khuyết – Ươm mầm nghị lực, chắp cánh ước mơ”. Thực ra, đó không chỉ là một dự án mà là phần tiếp nối của chính cuộc đời chị.
Ít ai biết người phụ nữ đang đứng trước các em từng có một tuổi trẻ rất đau đớn. Sinh ra lành lặn, mang trong mình ước mơ làm cô giáo, Minh Tâm bước vào đời với những dự định của tuổi trẻ cho đến một tai nạn giao thông năm 23 tuổi đã lấy đi một chân của chị và gần như tất cả những gì chị từng hình dung về tương lai.
“Đó là nỗi đau rất lớn, không chỉ với tôi mà còn với mẹ tôi”, chị kể, giọng trầm xuống. Nhưng rồi chính trong biến cố ấy, một hành trình khác bắt đầu. Không gục ngã, Minh Tâm quay lại với nghề dạy học. Chị đứng lớp, kiên trì từng ngày, vừa dạy chữ vừa học cách sống lại với chính mình.
Đến khi bước lên sân khấu cuộc thi Hoa hậu Trăng khuyết Việt Nam 2025, Minh Tâm không mang theo tham vọng nhan sắc, chị mang theo câu chuyện đời mình – một câu chuyện về việc không chấp nhận dừng lại sau biến cố.
Và khoảnh khắc tên chị được xướng lên ở ngôi vị cao nhất, đó không chỉ là chiến thắng của một thí sinh, mà là chiến thắng của một hành trình vượt qua giới hạn. “Tôi muốn nói với những chị em mang khiếm khuyết rằng chúng ta vẫn đẹp theo cách rất riêng”, chị chia sẻ sau đăng quang.
Ngay sau đăng quang, thay vì xuất hiện dày đặc trên truyền thông, Minh Tâm trở lại những nơi quen thuộc: lớp học, những chuyến đi thiện nguyện, những buổi phát cháo, những suất học bổng nhỏ. Với chị, thiện nguyện không phải là hoạt động “sau đăng quang” mà là điều đã bắt đầu từ hơn 10 năm trước, khi chị sáng lập và dẫn dắt nhóm thiện nguyện Nhất Tâm.
Ở đó, không có những chương trình lớn, cũng không có những con số gây choáng ngợp. Ở đó chỉ có những việc làm đều đặn như một phần ăn cho bệnh nhân nghèo, một ổ bánh mì cho người lao động, một khoản hỗ trợ cho học sinh khó khăn… “Với tôi, thiện nguyện là hơi thở”, Minh Tâm nói.
Có lẽ chính vì vậy, dự án học bổng mà chị khởi động tại Củ Chi không mang màu sắc của một chiến dịch, mà giống như lời hứa dài hơi. Không chỉ trao học bổng, chị và cộng sự còn đặt mục tiêu đồng hành lâu dài với các em khuyết tật, từ việc học, kỹ năng sống đến định hướng nghề nghiệp.
Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Đình Phúc – Tổng giám đốc Công ty CP Truyền hình Du lịch Việt Nam, người đứng sau cuộc thi dành cho nữ giới khuyết tật này – cũng nhìn nhận đây là một dự án mang tính bền vững, bởi xuất phát từ chính trải nghiệm của Minh Tâm – một người từng đi qua những giới hạn của cơ thể và hiểu rõ nhất giá trị của cơ hội.
Không dừng lại ở đó, hành trình thiện nguyện của Minh Tâm còn được nối dài qua các hoạt động khác, như kế hoạch tham gia Quỹ Hoa Trà My – nơi hỗ trợ phụ nữ yếu thế tiếp cận nghề nghiệp và kỹ năng sống. Những bước đi ấy đều có một điểm chung, đó là hướng về những người ở phía sau.
Giữa những hoài nghi về hoạt động từ thiện trong xã hội, Minh Tâm chọn một cách đi khác: minh bạch và kiên định. Chị không nói nhiều về những gì mình làm, cô giáo quê sen hồng cứ lặng lẽ làm, rồi đi tiếp. “Tôi chọn xem áp lực là động lực để sống trách nhiệm hơn mỗi ngày”, chị bày tỏ.
Câu chuyện của Minh Tâm theo chị là một chuỗi những lựa chọn rất bình thường, nhưng với nhiều người quả là không dễ chút nào. Đó là chọn đứng dậy sau mất mát, chọn quay lại với nghề, chọn sống tử tế… ngay cả khi cuộc đời không dễ dàng. Và chọn đi tiếp, không phải cho riêng mình mà cả những người yếu thế hơn hoặc những chị em còn loay hoay chưa đứng dậy được sau nỗi đau, mất mát.
Chia sẻ về ước mơi, chị nói muốn trở thành đại biểu dân cử, để có thể đưa tiếng nói của người khuyết tật vào chính sách. Đó không phải là một giấc mơ xa xôi, mà là một bước tiếp theo của một người đã quen với việc đi chậm nhưng đi rất chắc.
Theo báo South China Morning Post, một bé trai 4 tuổi tại phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc) đã sống sót thần kỳ sau khi rơi từ cửa sổ căn hộ ở tầng 11. Khi tỉnh lại, em òa khóc và nói rằng mình trèo lên cửa sổ vì quá nhớ mẹ, muốn nhìn xem mẹ đã về nhà hay chưa.
Câu chuyện hy hữu của cậu bé đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội sau khi báo Haibao News đưa tin vào đầu tháng 5. Bé trai tên Tiểu Minh (Xiaoming, 4 tuổi) phải ở nhà một mình trong lúc bố mẹ đi giao hàng.
Mẹ của Tiểu Minh cho biết, hai vợ chồng chỉ định đi một lúc nên tin rằng con vẫn an toàn. Cửa chính đã khóa, cửa lưới bảo vệ ở cửa sổ cũng được khóa cẩn thận. Ngoài ra, gia đình còn lắp camera giám sát để theo dõi con từ xa.
Khoảng hai giờ sau, người cha trở về và phát hiện con trai không có trong nhà. Khi chạy xuống khu vực sân chung cư tìm kiếm, ông đã thấy con nằm bất động trên nền xi măng.
Cậu bé lập tức được đưa đến bệnh viện. Các bác sĩ xác định tình trạng em vô cùng nguy kịch: Gãy nhiều xương, tổn thương ở gan, lá lách, phổi và thận. "Bác sĩ nói tỉ lệ sống sót chỉ khoảng 5%. Khi nghe điều đó, tôi như sụp đổ hoàn toàn", người cha kể lại.
Cậu bé được chuyển vào phòng chăm sóc đặc biệt (ICU). Các bác sĩ liên tục theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe. Mỗi ngày, gia đình đều sống trong tâm trạng thấp thỏm chờ đợi từng thông báo từ bệnh viện.
"Mỗi lần gặp bác sĩ, chúng tôi đều sợ sẽ nghe tin xấu", người cha nói.
Điều kỳ diệu cuối cùng đã xảy ra. Sau 18 ngày điều trị tích cực, Xiaoming được chuyển sang phòng bệnh thông thường và tiếp tục quá trình phục hồi chức năng.
Người mẹ xúc động cho biết: "Con tôi vốn rất hiểu chuyện. Cháu nói chỉ vì nhớ tôi nên mới trèo lên cửa sổ để ngóng bố mẹ về nhà chưa". Hiện gia đình tin tưởng con sẽ hồi phục hoàn toàn và gọi việc cậu bé giữ được mạng sống là "một phép màu".
Vụ việc cũng làm dấy lên nhiều tranh luận tại Trung Quốc về vấn đề an toàn trẻ nhỏ khi bị để ở nhà một mình. Theo Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên của Trung Quốc, cha mẹ hoặc người giám hộ không được để trẻ dưới 8 tuổi ở nhà mà không có người trông nom.
Dù vậy, nhiều tai nạn thương tâm tương tự vẫn liên tiếp xảy ra. Năm ngoái, một bé gái 9 tuổi ở tỉnh Hà Bắc từng sống sót sau cú rơi từ tầng 25 do cửa sổ trong nhà bị lỏng. Tại tỉnh Hải Nam, bé trai 3 tuổi đã tử vong sau khi rơi từ hành lang tầng 27 khi ở nhà một mình lúc người thân đi mua đồ.
Ngày 10/5, hàng nghìn người dân trong và ngoài tỉnh Cà Mau tề tựu về Vườn quốc gia U Minh hạ tham gia chuỗi sự kiện “Hương rừng U Minh”.
Đây là một trong những hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao xuyên rừng đặc sắc của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.
Điểm nhấn của sự kiện là các hoạt động mang đậm nét đặc trưng vùng đất U Minh hạ như chạy việt dã và đi bộ xuyên rừng, bơi đua xuồng ba lá, thử thách đi cầu khỉ,…
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, hoạt động thử thách đi qua cầu khỉ diễn ra trong không khí hết sức sôi nổi. Hàng trăm người dân cùng nhau trổ tài đi qua cầu khỉ làm bằng cây tre dài khoảng 5m, bắc qua con mương trong rừng U Minh.
Người nào đi qua cây cầu khỉ mà không té xuống mương sẽ nhận được phần thưởng 500.000 đồng. Số lượng người tham gia khá đông nhưng số người đi qua được cây cầu khỉ này rất ít.
Trong lúc người thử thách đi qua cầu, xung quanh có đông đảo khán giả hò reo cổ vũ rất sôi nổi.
Chị Bùi Bé Trúc (trú tại xã Khánh An, tỉnh Cà Mau) cho biết, chị rất vui khi tỉnh tổ chức các hoạt động ở rừng U Minh hạ để người dân đến vui chơi giải trí, góp phần có thêm điểm nhấn cho ngành du lịch ở địa phương.
Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh sự kiện “Hương rừng U Minh” không đơn thuần là một lễ hội, mà là lời khẳng định về khát vọng vươn mình của vùng đất cực Nam của Tổ quốc.
Đồng thời, giới thiệu vẻ đẹp đặc trưng của rừng tràm U Minh, hệ sinh thái đất ngập nước, văn hóa sông nước Nam bộ thông qua giới thiệu mô hình nghề truyền thống như gác kèo ong, bắt cá đồng; tái hiện đời sống cư dân vùng rừng tràm với nét ẩm thực dân dã, đờn ca tài tử và các hoạt động sinh hoạt văn hóa đặc trưng.
Về làm dâu ở thôn Trắng Cát, xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ đã hơn 20 năm, chị Quách Chinh luôn ấn tượng với tình làng nghĩa xóm gắn bó nơi đây.
Vài năm một lần, cả thôn họp bàn kế hoạch, tổ chức ngày hội bắt cá tại hồ Deo. Mỗi gia đình cử một người mang theo lưới hoặc vợt thu hoạch cá. Toàn bộ cá thu được sẽ chia đều cho các hộ dân.
"Trước ngày diễn ra hội bắt cá, ai cũng háo hức mong chờ. Dưới hồ, thanh niên trai tráng lội nước bắt cá, trên bờ người dân theo dõi, cổ vũ, không khí rất náo nhiệt", chị Chinh kể.
Hồ Deo là hồ thủy lợi được xây dựng từ năm 1979, có nhiệm vụ cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho người dân trong vùng. Hàng năm, các hộ dân trong thôn cùng đóng góp 50.000-70.000 đồng để mua cá giống thả xuống hồ.
Cá được nuôi hoàn toàn tự nhiên, chủ yếu ăn rong rêu và sinh vật phù du dưới nước, không thả theo hình thức công nghiệp. Sau khoảng 2 năm, bà con cùng nhau tổ chức ngày hội bắt cá, thu hút đông đảo người dân tham gia.
Năm nay, ngày hội thu được khoảng 2 tấn cá.
Toàn bộ cá sẽ được tập kết về một khu vực. Lãnh đạo thôn phân chia đều cho các hộ dân.
"Gia đình tôi nhận được gần 5kg cá. Những năm trước cá nhiều và to hơn, mỗi hộ có thể được chia gần 7kg", chị Chinh cho biết.
Chứng kiến hình ảnh các gia đình vui vẻ đến nhận cá rồi hồ hởi mang về nhà khiến người phụ nữ cảm nhận rõ sự gắn bó, sẻ chia của cả thôn.
Một phần cá được bà con đóng góp, chế biến thành nhiều món ăn phục vụ bữa cỗ chung của cả làng với khoảng 30 mâm.
Người dân nơi đây thường dùng cá mè để làm gỏi, các loại cá khác đem nướng trên than hồng. Trong đó, món cá ướp gia vị hạt dổi, gói trong lá rồi hấp có hương vị thơm ngon, mộc mạc được xem là điểm nhấn trên mâm cỗ.
Góp tiền, mua cá giống thả xuống hồ hàng năm
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Bùi Văn Chính (Trưởng thôn Trắng Cát, xã Lạc Sơn), cho biết từ khi sinh ra đã thấy người dân địa phương tổ chức hội bắt cá dưới hồ Deo. Đến nay, nét đẹp này vẫn được duy trì và phát triển, quảng bá rộng rãi.
Hàng năm, ông Chính nhận tiền quyên góp từ các hộ gia đình trong thôn rồi mua cá giống thả xuống hồ. Các loại cá được thả gồm cá chép, cá trắm đen, cá trôi, cá mè...
Được biết, địa phương duy trì hoạt động bắt cá theo định kỳ 2 năm một lần, thường tổ chức trước dịp thu hoạch lúa.
"Thời điểm đó, người dân không còn cần nước ở hồ để tưới tiêu, trừ những năm hạn hán nên có thể tháo bớt nước để việc thu hoạch cá thuận lợi", ông Chính thông tin.
Vị trưởng thôn cho rằng, hoạt động này giúp thắt chặt tinh thần đoàn kết của bà con trong thôn, tạo bầu không khí phấn khởi trước khi bắt đầu vào đợt cao điểm thu hoạch lúa.
Thôn Trắng Cát có 180 hộ dân, 99% người dân nơi đây là dân tộc Mường, sinh sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp.
