Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-4, quân đội Trung Quốc thông báo vừa tổ chức tuần tra chiến đấu trên biển và trên không tại khu vực gần bãi cạn Scarborough ở Biển Đông.
Thông cáo của Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam bộ của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) khẳng định các hoạt động này là “biện pháp đối phó hiệu quả với mọi hành vi xâm phạm chủ quyền và khiêu khích”. Đồng thời “kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc và duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông”.
Cuối ngày 30-4, lực lượng Hải cảnh Trung Quốc cũng phát thông cáo riêng cho biết đã tiến hành các đợt “tuần tra thực thi pháp luật” gần bãi cạn Scarborough.
Hoạt động tuần tra được thực hiện giữa lúc Philippines và Mỹ đang tiến hành cuộc tập trận chung thường niên Balikatan, kéo dài từ ngày 20-4 đến 8-5. Cuộc tập trận này quy tụ lực lượng từ 7 nước gồm Úc, New Zealand, Philippines, Mỹ, Nhật Bản, Canada và Pháp.
Giới chức Mỹ và Philippines cho biết Balikatan 2026 có số nước tham gia đông đảo nhất từ trước đến nay, với mục tiêu phô diễn năng lực vũ khí tiên tiến và khả năng sẵn sàng tác chiến.
Phản hồi tuyên bố của PLA, Lực lượng vũ trang Philippines khẳng định các hệ thống giám sát của họ “không ghi nhận bất kỳ hoạt động quân sự bất thường hay quy mô lớn nào trong khu vực” trùng khớp với tuyên bố của Bắc Kinh.
Trên cơ sở đó, người phát ngôn Hải quân Philippines phụ trách vấn đề Biển Đông Roy Vincent Trinidad khẳng định tuyên bố của Trung Quốc thực chất là động thái tác chiến thông tin “nhằm tạo ra ảo giác về sự kiểm soát trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines”.
Trung Quốc chưa bình luận về tuyên bố này của Philippines.
Bãi cạn Scarborough nằm cách đảo Luzon của Philippines khoảng 230km và cách bờ biển đông nam Trung Quốc khoảng 1.000km.
Cả Trung Quốc và Philippines đều tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough. Năm 2012, Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough từ tay Philippines.
Trong vài năm gần đây, bãi cạn này trở thành một trong những điểm nóng tranh chấp chủ quyền đáng chú ý giữa Bắc Kinh và Manila trên Biển Đông.
Tờ The Wall Street Journal hôm 9.5 dẫn các nguồn thạo tin, trong đó có quan chức Mỹ, tiết lộ phía Israel xây căn cứ bí mật ngay trước khi phát động cuộc xung đột với Iran và có thông báo cho đồng minh Mỹ.
Căn cứ được sử dụng làm nơi triển khai lực lượng đặc nhiệm và đóng vai trò như trung tâm hậu cần cho Không quân Israel.
Các tổ tìm kiếm và cứu nạn được bố trí ở đây trong trường hợp có phi công Israel bị bắn rơi. Khi một tiêm kích F-15 của Mỹ bị Iran bắn hạ gần Isfahan, Israel đã đề nghị giúp đỡ nhưng lực lượng Mỹ cuối cùng tự triển khai chiến dịch giải cứu 2 thành viên không quân.
Israel cũng đã triển khai các đợt không kích để hỗ trợ hoạt động giải cứu này, theo một nguồn tin.
Căn cứ của Israel ở Iraq gần như bị phát hiện hồi đầu tháng 3. Truyền thông Iraq đưa tin một người chăn cừu địa phương đã trình báo với giới hữu trách về những hoạt động quân sự bất thường tại khu vực, bao gồm những chuyến bay trực thăng.
Khi quân đội Iraq đưa người đến kiểm tra, một nguồn thạo tin cho hay Israel đã tiến hành không kích để ngăn lực lượng này tiếp cận khu vực.
Vào thời điểm đó, chính quyền Baghdad lên án vụ tấn công vốn khiến một binh sĩ nước này thiệt mạng.
Trong đơn khiếu nại gửi Liên Hiệp Quốc hồi tháng 3, Iraq cho rằng vụ tấn công có sự tham gia của lực lượng nước ngoài và các đợt không kích, và quy trách nhiệm cho Mỹ. Tuy nhiên, một nguồn thạo tin xác nhận Washington không liên quan đến vụ việc.
Quân đội Israel từ chối bình luận về thông tin trên.
Các nhà sư thuộc tông phái Jogye (Tào Khê Tông), nhánh Phật giáo lớn nhất Hàn Quốc, vừa làm lễ thọ giới cho một người máy tại chùa Jogye ở trung tâm Seoul hôm 6.5.
Dưới mái vòm được trang trí bằng những chiếc lồng đèn giấy giăng khắp chùa Jogye, người máy này trở thành rô bốt đầu tiên thọ giới tại Hàn Quốc, theo Yonhap.
Mang đôi giày đen giản dị và mặc bộ lễ phục truyền thống, người máy cao khoảng 1,3 m đứng trước các nhà sư và ni cô để tuyên thệ quy y Phật giáo, trong buổi lễ được tổ chức trước thềm Phật đản.
Người máy chắp tay cúi chào các nhà sư chủ trì buổi lễ, trong khi được một nhà sư cẩn thận đeo lên một tràng hạt 108 hạt và dán một miếng dán thay cho nghi lễ truyền thống vốn yêu cầu dùng hương chạm nhẹ lên cánh tay.
"Con có nguyện hiến mình cho đức Phật thiêng liêng không?", một nhà sư hỏi.
"Con có nguyện hiến mình cho giáo lý thiêng liêng không?", nhà sư hỏi.
"Vâng, con sẽ hiến mình", người máy trả lời.
Sau đó, nhà sư nêu ra năm giới luật nhưng đã được điều chỉnh cho phù hợp với người máy.
Những giới luật đó gồm tôn trọng sự sống và không làm tổn hại đến nó, không làm hư hại những người máy và đồ vật khác, tuân theo con người và không cãi lại họ, không hành xử hoặc nói năng theo cách dối trá và tiết kiệm năng lượng, không sạc quá mức.
Sau đó, người máy được ban pháp danh Gabi. Thượng tọa Seong Won, người phụ trách các vấn đề văn hóa tại tông phái Jogye, cho biết cái tên này có nghĩa là lòng từ bi.
Trong thông điệp chúc mừng, Thượng tọa Seong Won cho biết ông hy vọng nghi thức này sẽ trở thành dịp để xã hội cùng chung sống với người máy.
"Khi người máy lần đầu xuất hiện cách đây 3 năm, chúng tôi đã nghĩ sẽ rất hay nếu một người máy tham gia Yeondeunghoe, và đây là bước khởi đầu", ông nói, nhắc đến lễ hội diễu hành lồng đèn được tổ chức hằng năm để mừng Phật đản mà Gabi sắp tham dự.
"Ở giai đoạn hiện tại, điều này có thể trông hơi kỳ lạ... nhưng chúng tôi hy vọng năm giới luật đó sẽ được xem là những nguyên tắc cơ bản không chỉ dành cho Phật tử mà còn cho xã hội cùng tồn tại với người máy", ông nói, cho biết tông phái Phật giáo này đã tham khảo các nền tảng trí tuệ nhân tạo Gemini và ChatGPT để xây dựng năm giới luật trên.
Các bên trung gian đang thúc đẩy để Mỹ - Iran gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần và sắp xếp vòng đàm phán thứ hai giữa hai nước nhằm tìm giải pháp lâu dài cho xung đột, nhưng quá trình này tiến triển còn chậm chạp, báo Mỹ Wall Street Journal ngày 15/4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết.
Theo đó, Washington và Tehran đã nhất trí về nguyên tắc rằng hai bên sẽ gặp lại, nhưng chưa ấn định thời gian và địa điểm, sau khi vòng đàm phán hòa bình thứ nhất tại Islamabad cuối tuần trước kết thúc mà không đạt thỏa thuận nào.
Reuters và AP hồi đầu tuần dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể "tiến tới vòng đàm phán thứ hai" trong ngày 16/4 tại Pakistan. Tuy nhiên, kế hoạch này nhiều khả năng không diễn ra, do Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đang công du tới Arab Saudi, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ ngày 15-18/4.
Trong chuyến công du này, ông Sharif sẽ thảo luận với lãnh đạo các quốc gia trên về hợp tác song phương cũng như "hòa bình và an ninh khu vực".
Mỹ và Iran ngày 7/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần để nối lại nỗ lực ngoại giao. Hai nước ngày 11/4 đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, với sự tham gia của nước chủ nhà, nhưng cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Một quan chức Mỹ ngày 15/4 nói với AFP rằng Washington chưa chính thức đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại với Tehran, vốn sẽ kết thúc vào ngày 22/4. "Mỹ và Iran vẫn tiếp tục trao đổi nhằm đạt được một thỏa thuận", người này nói.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cùng ngày xác nhận hai bên vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp qua trung gian Pakistan.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin một phái đoàn Pakistan "đang trên đường đến nước này để truyền tải một thông điệp từ phía Mỹ và lên kế hoạch cho vòng đàm phán thứ hai". Quân đội Pakistan sau đó thông báo tư lệnh lục quân Asim Munir và Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi đã tới Tehran.
Trong khi đó, trang Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ nói nước này và Iran đã có tiến triển trong các trao đổi hôm 14/4 và đang tiến gần hơn đến một khuôn khổ thỏa thuận hòa bình.
Trong khi đó, căng thẳng trên thực địa vẫn ở mức cao. Sau khi vòng đàm phán cuối tuần trước không có tiến triển, Tổng thống Trump đã lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc Iran chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông chủ Nhà Trắng hôm nay tiếp tục cảnh báo nếu xung đột tiếp diễn, Mỹ có thể "phá hủy mọi cây cầu, nhà máy điện của Iran trong vòng một giờ".
"Chúng tôi không muốn làm vậy... hãy chờ xem chuyện gì xảy ra tiếp theo", ông Trump nói với Fox Business.
Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố động thái của Mỹ "gây mất an ninh cho các tàu thương mại và tàu chở dầu của Iran", được coi là "vi phạm lệnh ngừng bắn". Iran cảnh báo nếu hành động còn tiếp diễn, họ sẽ chặn hoạt động thương mại qua vịnh Ba Tư, biển Đỏ và vịnh Oman để đáp trả.
