Tờ The Wall Street Journal hôm 9.5 dẫn các nguồn thạo tin, trong đó có quan chức Mỹ, tiết lộ phía Israel xây căn cứ bí mật ngay trước khi phát động cuộc xung đột với Iran và có thông báo cho đồng minh Mỹ.
Căn cứ được sử dụng làm nơi triển khai lực lượng đặc nhiệm và đóng vai trò như trung tâm hậu cần cho Không quân Israel.
Các tổ tìm kiếm và cứu nạn được bố trí ở đây trong trường hợp có phi công Israel bị bắn rơi. Khi một tiêm kích F-15 của Mỹ bị Iran bắn hạ gần Isfahan, Israel đã đề nghị giúp đỡ nhưng lực lượng Mỹ cuối cùng tự triển khai chiến dịch giải cứu 2 thành viên không quân.
Israel cũng đã triển khai các đợt không kích để hỗ trợ hoạt động giải cứu này, theo một nguồn tin.
Căn cứ của Israel ở Iraq gần như bị phát hiện hồi đầu tháng 3. Truyền thông Iraq đưa tin một người chăn cừu địa phương đã trình báo với giới hữu trách về những hoạt động quân sự bất thường tại khu vực, bao gồm những chuyến bay trực thăng.
Khi quân đội Iraq đưa người đến kiểm tra, một nguồn thạo tin cho hay Israel đã tiến hành không kích để ngăn lực lượng này tiếp cận khu vực.
Vào thời điểm đó, chính quyền Baghdad lên án vụ tấn công vốn khiến một binh sĩ nước này thiệt mạng.
Trong đơn khiếu nại gửi Liên Hiệp Quốc hồi tháng 3, Iraq cho rằng vụ tấn công có sự tham gia của lực lượng nước ngoài và các đợt không kích, và quy trách nhiệm cho Mỹ. Tuy nhiên, một nguồn thạo tin xác nhận Washington không liên quan đến vụ việc.
Quân đội Israel từ chối bình luận về thông tin trên.
Tin Gốc: Thanh Niên
Chiều qua (6.4), Reuters dẫn một số nguồn tin tiết lộ Mỹ và Iran đã nhận được dự thảo thỏa thuận ngừng bắn trong 45 ngày và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Dự thảo này được đưa ra bởi Pakistan và cũng đã gửi cho Mỹ lẫn Iran. Tuy nhiên, phản hồi về vấn đề này, Tehran đã bác bỏ việc ngừng bắn ngắn hạn, cho rằng điều này chỉ giúp Mỹ "câu giờ" để chuẩn bị cho các cuộc tấn công khác.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố nước này muốn có một thỏa thuận lâu dài là "chấm dứt chiến tranh và ngăn chặn tái diễn chiến tranh". Về đề xuất 15 điểm của Washington, ông Baghaei cho biết Tehran đã đưa ra phản hồi và sẽ công bố "khi cần thiết". Ông nói thêm rằng đừng gắn kết các đàm phán ngoại giao với các tối hậu thư và lời đe dọa bằng các hành động vi phạm tội ác chiến tranh.
Tối hậu thư và lời đe dọa mà người phát ngôn Baghaei đề cập ám chỉ việc Tổng thống Trump mới đây viết trên mạng xã hội rằng Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trước 8 giờ tối thứ ba theo giờ bờ Đông nước Mỹ (tức 7 giờ sáng ngày 8.4 theo giờ VN). Nếu không đáp ứng yêu cầu, Tổng thống Trump đe dọa sẽ tấn công hạ tầng dân sự và nhà máy điện của Iran để nước này phải "sống trong địa ngục". Lời đe dọa này bị các chính trị gia Mỹ chỉ trích là vi phạm tội ác chiến tranh theo luật quốc tế. Trước đây, ông Trump đã từng đưa ra tối hậu thư tương tự nhưng cũng 2 lần gia hạn.
Giữa bối cảnh đó, giá dầu thô tuy có lúc giảm chút ít nhưng vẫn luôn dao động ở mức cao. Đến tối qua, giá dầu Brent ở mức 108,6 USD/thùng, dầu WTI là 110,4 USD/thùng. Không những vậy, Tập đoàn Goldman Sachs đánh giá nguồn cung năng lượng sắp tới còn khó khăn hơn. Cụ thể, hơn 1 tháng qua thì thế giới vẫn còn nguồn dự trữ nhất định, nhưng nếu nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị đình trệ trong thời gian tới thì tình trạng thiếu hụt toàn cầu sẽ tăng cao, nhất là thiếu hụt cục bộ, do các nguồn dự trữ bị giảm mạnh. Tình trạng thiếu hụt càng căng thẳng hơn với những nước như Hàn Quốc vốn có khoảng 50% nguồn cung đi qua Hormuz.
Do thiếu hụt nguồn cung, giá nhiên liệu máy bay từ cuối tháng 3 đã tăng lên mức 195 USD/thùng, cao gấp đôi so với mức giá hồi cuối tháng 2 trước khi chiến sự Iran bùng nổ. Khi cuộc chiến càng kéo dài, những quốc gia không tự chế biến nhiên liệu máy bay hoặc nguồn cung hạn chế thì tình hình càng khó khăn hơn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo tổn thất về nguồn cung dầu trong tháng 4 sẽ trầm trọng gấp đôi tháng 3 nếu tình hình còn tiếp diễn, dẫn đến việc thiếu hụt nhiên liệu máy bay và dầu diesel trên diện rộng. Thực tế tình trạng này đang khiến cho nhiều hãng hàng không phải xem xét giảm tần suất bay. Bloomberg dẫn lời người đại diện Hãng hàng không Lufthansa (Đức) đang xem xét ngừng hoạt động 40 chiếc máy bay. Phát ngôn viên của Scandinavian Airlines thì cho biết từ tháng 3 - 4, hãng này giảm khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu máy bay tăng vọt. Hãng hàng không Mỹ United Airlines dự kiến cắt giảm nhiều chuyến bay trong thời gian tới. Tình trạng này dẫn đến hệ quả tất yếu là chi phí di chuyển tăng cao, gây ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
Chuyên gia Caitlin Welsh, Giám đốc Chương trình An ninh và thực phẩm toàn cầu - Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), cảnh báo sự gián đoạn thị trường năng lượng và phân bón, do cuộc chiến Iran gây ra, đang đe dọa thị trường nông nghiệp và giá lương thực trên toàn thế giới. Cụ thể hơn, bà Welsh chỉ ra cuộc chiến Iran đang ảnh hưởng hệ thống lương thực thông qua 2 lĩnh vực: giá năng lượng và giá phân bón.
Theo đó, giá năng lượng cao dẫn đến giá thực phẩm cao vì một số lý do. Năng lượng tác động từ máy kéo và hệ thống tưới tiêu đến vận chuyển và làm lạnh trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Chi phí năng lượng cao sẽ làm cho giá cả tăng. Hơn nữa, khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng dẫn đến nhu cầu chuyển hướng sang các nguồn nhiên liệu thay thế, bao gồm nhiên liệu sinh học. Như thế, nông dân có xu hướng chuyển sang canh tác các loại cây trồng phục vụ cho nhiên liệu sinh học. Bên cạnh đó, giá năng lượng cao làm tăng giá phân bón, bởi khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) là đầu vào quan trọng cho chế biến phân bón dựa trên nitơ. Thực tế, giá LNG kéo theo giá phân bón như amoniac và urê cũng tăng lên. Điều này kết hợp cùng việc giá dầu cao làm tăng chi phí chế biến và vận chuyển, nên mức giá cuối cùng càng cao hơn.
Không những vậy, trước khi cuộc chiến Iran bùng nổ, từ 20 - 30% sản lượng xuất khẩu phân bón toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, bao gồm khoảng 23% amoniac, 34% urê, và 20% phốt phát được giao dịch. Eo biển này cũng là nơi lưu thông của khoảng 20% LNG và khoảng 45% xuất khẩu lưu huỳnh toàn cầu. Trong đó, lưu huỳnh là một sản phẩm phụ của quá trình chế biến dầu, được sử dụng để sản xuất phân bón phốt phát. Kết quả, đến cuối tháng 3, giá urê kỳ hạn toàn cầu ở mức 693 USD/tấn, tăng 49% so với giá ngay trước cuộc xung đột.
Những thực tế trên gây ảnh hưởng giá cả thực phẩm toàn cầu. Theo một dự báo, nếu cuộc chiến Iran kéo dài đến sau tháng 6 tới đây, đồng thời giá dầu tiếp tục duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong cùng giai đoạn, thì Chương trình Lương thực thế giới của Liên Hiệp Quốc (WFP) ước tính rằng số người phải đối mặt với nạn đói cấp tính có thể tăng thêm 45 triệu người trên khắp thế giới.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/the-gioi-thap-thom-cung-eo-bien-hormuz-truoc-gio-g-185260406231900811.htm
32 văn kiện hợp tác bao gồm các lĩnh vực hợp tác kênh Đảng, công an, tư pháp, kinh tế, đường sắt, thương mại nông sản, chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, hợp tác hải quan, khoa học - công nghệ, dân sinh, khai thác nguồn nhân lực, truyền thông và địa phương, theo Bộ Ngoại giao.
Trong đó, hai nước đã ký giấy chứng nhận bàn giao hồ sơ kết quả Dự án viện trợ Việt Nam lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, công thư về viện trợ không hoàn lại của Trung Quốc cho dự án xây mới cơ sở 2 Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam giai đoạn 1.
Bộ Khoa học và Công nghệ hai nước ký hai bản ghi nhớ về triển khai chương trình nghiên cứu chung Việt Nam - Trung Quốc và về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ số.
Hai nước ký bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp dân sự, thương mại của cư dân biên giới, cũng như bản ghi nhớ về việc thành lập Nhóm công tác đàm phán thúc đẩy xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới, cùng nhiều văn kiện khác.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước "thành công rất tốt đẹp, đạt những thành quả phong phú, có ý nghĩa to lớn trong việc tạo thêm những cơ sở quan trọng cho sự phát triển của đất nước cũng như việc đưa quan hệ Việt - Trung lên tầm cao mới".
Hai bên xác định chuyến thăm là hoạt động đối ngoại quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước trong năm 2026, thể hiện sự coi trọng và tin cậy chính trị đối với quan hệ Việt - Trung trong chính sách đối ngoại của mỗi nước. Bộ trưởng cho biết Trung Quốc đã đón đoàn với nghi thức ở mức cao nhất, trọng thị và hết sức nồng hậu, với nhiều biệt lệ.
Việt - Trung sẽ tăng cường kết nối hai nền kinh tế; thúc đẩy các biện pháp thiết thực phát triển thương mại, đầu tư; hợp tác chặt chẽ trong việc nghiên cứu và sớm khởi công xây dựng công trình đường sắt, tạo điều kiện thông quan đối với các mặt hàng xuất khẩu hai nước...
Hai nước cũng nhấn mạnh việc tích cực phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên trường quốc tế, tạo thêm cơ sở quan trọng, tạo thêm các điều kiện thuận lợi cho việc củng cố môi trường hòa bình, ổn định của mỗi nước.
"Các dự án trọng điểm như đường sắt, đường bộ cao tốc, logistics và cửa khẩu thông minh sẽ được ưu tiên triển khai nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và đầu tư, bảo đảm an ninh năng lượng", Bộ trưởng cho biết.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc ngày 14-17/4. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn các chức danh Lãnh đạo Nhà nước.
Tin Gốc: Vnexpress
"Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc 'Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng'. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh", Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
"Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng", ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
"Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa", chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".
Huyền Lê (Theo CNN, News.com.au)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/thu-truong-iran-keu-goi-lap-hang-rao-nguoi-quanh-cac-nha-may-dien-5059487.html