Ngày 16-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump bày tỏ hy vọng lực lượng Hezbollah “sẽ hành xử tốt và đúng mực” trong thời gian ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon.
“Đây sẽ là một khoảnh khắc TUYỆT VỜI cho họ nếu họ làm vậy. Không còn giết chóc nữa. Cuối cùng phải có HÒA BÌNH!”, nhà lãnh đạo Mỹ viết trên nền tảng Truth Social.
Trước đó cùng ngày 16-4, Tổng thống Trump thông báo Israel và Lebanon đã đồng ý đạt lệnh ngừng bắn sau nhiều ngày xung đột.
“Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày vào lúc 5h chiều giờ miền Đông (khoảng 5h sáng 17-4 giờ Việt Nam)”, ông Trump viết trên mạng xã hội, nhưng không đề cập đến lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
Thông báo trên được đưa ra sau khi ông Trump điện đàm với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Theo ghi nhận của Hãng tin AFP, tiếng súng đã vang lên tại vùng ngoại ô phía nam Beirut (Lebanon) sau khi lệnh ngừng bắn với Israel chính thức có hiệu lực.
Bên cạnh đó, truyền thông nhà nước Lebanon NNA cũng đưa tin về tiếng súng dữ dội nổ ra trùng với thời điểm bắt đầu thỏa thuận đình chiến kéo dài 10 ngày.
Theo đó, pháo binh của Israel vẫn tiếp tục pháo kích các thị trấn Khiam và Dibbine ở miền nam Lebanon.
Vào ngày 16-4, Bộ Ngoại giao Iran hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, đồng thời nói rằng đây là một phần của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Iran và Mỹ.
“Iran hoan nghênh việc công bố lệnh ngừng bắn tại Lebanon và lưu ý rằng việc chấm dứt chiến sự tại Lebanon là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, do Pakistan làm trung gian”, Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei.
Phía Israel cho biết Thủ tướng Netanyahu đã chấp thuận đề xuất ngừng bắn, tuy nhiên quân đội nước này vẫn duy trì vị trí tại miền Nam Lebanon và có thể hành động nếu phát hiện mối đe dọa. Ông Netanyahu cho biết việc chấp thuận ngừng bắn được thực hiện theo đề nghị của Tổng thống Trump.
Thủ tướng Netanyahu cũng đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp nội các an ninh để thảo luận về thỏa thuận, trong bối cảnh một số bộ trưởng Israel bày tỏ thái độ không hài lòng khi chưa được tham vấn trước.
Sau tuyên bố của ông Trump, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh lệnh ngừng bắn, đồng thời hy vọng thỏa thuận này sẽ trở thành nền tảng cho sự ổn định lâu dài tại Trung Đông.
“Tôi kêu gọi tất cả các bên tôn trọng đầy đủ lệnh ngừng bắn và tuân thủ luật pháp quốc tế trong mọi thời điểm”, ông Guterres viết trên mạng xã hội X.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon là “một sự nhẹ nhõm”, đồng thời khẳng định châu Âu sẽ tiếp tục kêu gọi tôn trọng đầy đủ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon.
Trong khu vực, Bộ Ngoại giao Qatar đã hoan nghênh “việc công bố lệnh ngừng bắn tại Lebanon và coi đây là bước đi ban đầu hướng tới việc hạ nhiệt căng thẳng”, theo Al Jazeera.
Ngoài ra, Qatar đánh giá cao những nỗ lực trung gian của Tổng thống Donald Trump trong việc thúc đẩy lệnh ngừng bắn.
Bộ Ngoại giao Jordan hoan nghênh tuyên bố ngừng bắn của ông Trump, đồng thời ca ngợi Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cùng các quan chức khác đã tham gia đàm phán.
Bên cạnh đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng hoan nghênh lệnh ngừng bắn, và bày tỏ hy vọng diễn biến này sẽ là bước tiến tích cực trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi cho ổn định khu vực.
Khoảng 22h tối 7/5, Benson Nguyen, 13 tuổi, sống tại Santa Ana, điều khiển xe máy điện đâm vào dải phân cách ở Garden Grove, thành phố thuộc quận Cam, bang California, Mỹ. Cậu bé được đưa đến bệnh viện nhưng không qua khỏi do vết thương quá nặng.
Cảnh sát Garden Grove cho biết khi gặp nạn, thiếu niên gốc Việt này chạy xe với tốc độ 56 km/h ở làn đường bên trái. Chiếc xe cào cào điện mà cậu sử dụng là loại không được phép lưu thông trên đường phố, chỉ được phép chạy địa hình.
Eduardo Avalos, người đã phát hiện Nguyen bất tỉnh trên dải phân cách, cho biết ông sẽ không cho phép các con đi xe máy điện sau vụ tai nạn. "Chúng tôi biết Nguyen. Thằng bé thường tới đây với đám trẻ chạy xe điện và lái rất nhanh", ông nói.
Nhiều cư dân quận Cam, đặc biệt là các phụ huynh có con ở tuổi thiếu niên, cũng bày tỏ lo ngại về mức độ an toàn của loại phương tiện hai bánh gắn động cơ điện này.
"Bọn trẻ thường không chú ý khi đi xe máy điện, nên những chuyện như vậy rất dễ xảy ra", Cliff Dunn, cư dân Garden Grove, nói.
Thảm kịch ngày 7/5 xảy ra chưa đầy một tháng sau vụ thiếu niên 13 tuổi đi xe máy điện mất lái tại điểm giao cắt đường sắt và bị tàu hỏa tông tử vong ngày 25/4.
Ngày 16/4, một thiếu niên 14 tuổi bốc đầu xe máy điện, đâm tử vong cụ ông 81 tuổi ở Lake Forest. Mẹ của thiếu niên này bị truy tố tội ngộ sát, gây nguy hiểm cho trẻ em, bao che khi sự việc xảy ra.
Ngày 3/3, một người bố ở Yorba Linda bị truy tố tội ngược đãi, gây nguy hiểm cho trẻ, sau khi tặng con trai 12 tuổi một chiếc xe máy điện được độ chế để có thể chạy với vận tốc 97 km/h. Cậu bé đã điều khiển chiếc xe này vượt đèn đỏ, rồi bị ôtô đâm, bị chấn động, xuất huyết não, gãy xương đùi.
Cuối tuần qua, hàng chục thiếu niên đã đi xe đạp, xe máy điện đến khu vực dải phân cách nơi Nguyen gặp nạn để đặt hoa. Con phố khi đó khá đông đúc, nhưng một số thiếu niên đã bốc đầu xe, đặt ảnh của Nguyen trên tay lái để "tưởng nhớ bạn", theo ghi nhận của OC Register.
Các bác sĩ quận Cam cảnh báo số ca tai nạn và thương tích liên quan đến xe máy điện trong khu vực ngày càng tăng.
"Số ca chấn thương đã tăng 430% kể từ năm 2022, có những trường hợp tử vong và rất nhiều ca nặng. Tình hình đã đến mức đáng báo động ở khu vực", Laura Goodman, bác sĩ cấp cao tại bệnh viện nhi Rady Children’s Health, bày tỏ lo ngại.
Xe điện hai bánh ở California được quản lý dựa theo từng loại. Người điều khiển xe có tốc độ dưới 32 km/h thường không bị áp yêu cầu về độ tuổi hay bằng lái, nhưng những loại có tốc độ cao hơn sẽ cần bằng lái xe máy, bảo hiểm và phải đăng ký phương tiện.
Beth Black, nhà vận động nâng cao nhận thức, an toàn khi sử dụng xe máy điện, cho biết bà đang kêu gọi giới chức quy định độ tuổi tối thiểu 14 đối với người điều khiển mọi loại xe điện hai bánh.
Bà cũng cho rằng các trẻ em, thiếu niên vi phạm quy định về sử dụng xe máy điện cần bắt buộc tham gia chương trình giáo dục điều chỉnh hành vi.
"Cách làm hiện nay còn rời rạc, chủ yếu dựa vào thực thi pháp luật, tức là chỉ phản ứng sau khi sự việc xảy ra. Nhiều người trong chúng tôi cho rằng cần chủ động phòng ngừa hơn", Black nói.
"Nền kinh tế của họ đang sụp đổ, lệnh phong tỏa đang mang đến hiệu quả đáng kinh ngạc", Tổng thống Donald Trump ngày 30/4 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng. "Nền kinh tế của họ là một thảm họa, vì vậy chúng ta hãy chờ xem họ trụ được bao lâu".
Giá dầu đã ổn định trở lại sau khi tăng mạnh vào đầu ngày, trong bối cảnh có rất ít dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần đến một thỏa thuận.
Giá dầu Brent tương lai ban đầu tăng lên 126 USD một thùng, mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu, trước khi chốt phiên giao dịch ở mức gần 114 USD. Giá dầu đã tăng hơn 8% trong tuần qua.
Các nhà giao dịch đang lo ngại khả năng Mỹ - Iran nối lại hoạt động quân sự và eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa lâu dài. Đây là tuyến đường huyết mạch đối với dòng chảy dầu khí toàn cầu, nhưng đã bị phong tỏa kể từ khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2.
Giá xăng tại nhiều nơi trên khắp nước Mỹ cũng đang tăng mạnh, giá bán lẻ tại California tăng lên trên 6 USD mỗi gallon (khoảng 1,59 USD mỗi lít). Điều này đang trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
"Giá xăng sẽ giảm thôi", ông Trump nói. "Ngay khi chiến sự kết thúc, giá sẽ lao dốc không phanh".
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 ra tuyên bố cho rằng Mỹ đã phải chịu thất bại "đáng xấu hổ", đồng thời bác bỏ cảnh báo từ Tổng thống Trump rằng lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ nhằm trừng phạt kinh tế nước này có thể kéo dài nhiều tháng.
Ông dự báo về một tương lai tươi sáng cho vùng Vịnh khi không có Mỹ, khẳng định bất kỳ nước nào can thiệp vào khu vực từ bên ngoài đều sẽ "không có chỗ đứng tại đây, ngoại trừ dưới đáy biển".
Trước đó, ông cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng đạt được thỏa thuận với Mỹ trong một tuyên bố hiếm hoi khẳng định sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân hay tên lửa của đất nước. Ông ra tín hiệu rằng Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng ra tuyên bố cho rằng mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và "chắc chắn sẽ thất bại. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là "nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư".
Iran cho hay họ sẽ không mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại nếu Mỹ chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của nước này. Hiện chưa rõ Iran còn trụ được bao lâu trước khi hết chỗ chứa dầu và buộc phải cắt giảm sản lượng.
Những dấu hiệu căng thẳng đối với nền kinh tế Iran đã xuất hiện trong những ngày gần đây, khi đồng nội tệ mất giá kỷ lục. Đồng rial của Iran bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và rơi xuống mức thấp mới vào ngày 29/4 với 1,8 triệu rial đổi 1 USD.
Ngày 25-4, Bộ Quốc phòng Iran cho rằng Mỹ đang tìm cách rút lui trong danh dự khỏi cuộc chiến với Tehran, trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ đến Pakistan để đàm phán hòa bình.
"Sức mạnh quân sự của chúng tôi đang áp đảo. Kẻ thù đang tìm kiếm một lối thoát 'giữ thể diện' khỏi vũng lầy chiến tranh mà họ đã mắc kẹt" - Hãng tin ISNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran nói.
Iran bình luận như vậy trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner lên đường tới Islamabad, dù truyền thông nhà nước Iran cho rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ lúc này chưa nằm trong kế hoạch.
Ngày 25-4, quân đội Iran tuyên bố sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gọi hành động này là "cướp bóc" và "cướp biển".
Trong tuyên bố được Đài Phát thanh và Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đăng tải, Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran nói "nếu quân đội Mỹ tiếp tục các hành vi phong tỏa, cướp bóc và cướp biển trong khu vực, chắc chắn họ sẽ đối mặt với phản ứng từ các lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran".
"Chúng tôi sẵn sàng và kiên quyết, đồng thời theo dõi hành vi và động thái của kẻ thù" - tuyên bố nhấn mạnh.
Theo Hãng tin AFP, các đặc phái viên Mỹ dự kiến sẽ có mặt tại thủ đô của Pakistan vào ngày 25-4 nhằm khởi động vòng đàm phán hòa bình mới với Iran, dù truyền thông nhà nước Iran cho biết phái đoàn Iran trước mắt chưa có kế hoạch đàm phán trực tiếp với Mỹ.
Có mặt tại Islamabad, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp Thống soái Asim Munir - Tham mưu trưởng quân đội Pakistan và là nhân vật chủ chốt trong các nỗ lực trung gian của Pakistan - cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif.
Ông Araghchi cảm ơn Pakistan vì những nỗ lực thiết lập lệnh ngừng bắn, đồng thời "giải thích các lập trường nguyên tắc của đất nước chúng tôi về những diễn biến mới nhất liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn và việc chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran”.
Việc đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông vẫn là một bài toán nan giải, ngay cả khi áp lực ngày càng gia tăng nhằm mở lại eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ra thế giới.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hai ông Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tới Pakistan vào ngày 25-4 "để tham gia đàm phán với các đại diện của phái đoàn Iran".
"Phía Iran đã liên hệ, theo lời kêu gọi của Tổng thống Trump, và đề nghị cuộc gặp trực tiếp này" - bà Leavitt nói, đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán sẽ "tạo đà tiến tới một thỏa thuận".
Bà cũng cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance - người đã dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad hai tuần trước - sẽ tạm thời chưa tham gia, nhưng đang "trong trạng thái sẵn sàng bay tới Pakistan nếu cần thiết".
Tuy vậy, vẫn chưa rõ phía Iran sẽ gặp trực tiếp các đặc phái viên Mỹ hay không.
Ngày 25-4, Hãng AFP đưa tin Đức sẽ sớm điều một tàu rà phá thủy lôi tới Địa Trung Hải để chuẩn bị cho sứ mệnh có thể diễn ra tại eo biển Hormuz sau khi xung đột giữa Mỹ - Iran kết thúc.
Theo lời một người phát ngôn Bộ Quốc phòng, tàu Fulda của Hải quân Đức sẽ được triển khai "trong những ngày tới". Bà nói mục tiêu là tạo ra "đóng góp đáng kể và rõ ràng cho liên minh quốc tế đang tìm cách bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz".
Một số quốc gia cho biết sẵn sàng tham gia một sứ mệnh "trung lập" nhằm bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Tuần trước, Mỹ cho hay họ đang tiến hành rà phá thủy lôi tại khu vực này cùng với Tehran, dù phía Iran chưa xác nhận thông tin này.
Tối 25-4 (theo giờ Việt Nam), Đài Press TV của Iran tường thuật: Bộ Tình báo Iran hôm nay thông báo đã bắt giữ một điệp viên "kỳ cựu" làm việc cho chính quyền Israel, cùng 15 thành viên của các nhóm khủng bố ly khai, sau các chiến dịch truy quét tại nhiều tỉnh.
Điệp viên kỳ cựu từ cơ quan tình báo Mossad đã bị bắt tại tỉnh Ilam, phía tây Iran. Iran cáo buộc người này đã thu thập và chuyển thông tin tình báo cho cơ quan tình báo Israel, sau đó theo chỉ đạo của cấp trên, người này bắt đầu hợp tác với các nhóm ủng hộ chế độ quân chủ.
Những tuần qua, các cơ quan tình báo và lực lượng thực thi pháp luật của Iran đã bắt giữ nhiều phần tử phá hoại trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel.
Giới chức Iran nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công chúng giữ cảnh giác, cho biết việc kịp thời báo cáo các hoạt động đáng ngờ tới trung tâm khẩn cấp của cảnh sát sẽ giúp ngăn chặn các hành vi phá hoại cũng như những hoạt động nhằm gieo rắc bất ổn.
