Ngày 25-4, Bộ Quốc phòng Iran cho rằng Mỹ đang tìm cách rút lui trong danh dự khỏi cuộc chiến với Tehran, trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ đến Pakistan để đàm phán hòa bình.
“Sức mạnh quân sự của chúng tôi đang áp đảo. Kẻ thù đang tìm kiếm một lối thoát ‘giữ thể diện’ khỏi vũng lầy chiến tranh mà họ đã mắc kẹt” – Hãng tin ISNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran nói.
Iran bình luận như vậy trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner lên đường tới Islamabad, dù truyền thông nhà nước Iran cho rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ lúc này chưa nằm trong kế hoạch.
Ngày 25-4, quân đội Iran tuyên bố sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gọi hành động này là “cướp bóc” và “cướp biển”.
Trong tuyên bố được Đài Phát thanh và Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đăng tải, Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran nói “nếu quân đội Mỹ tiếp tục các hành vi phong tỏa, cướp bóc và cướp biển trong khu vực, chắc chắn họ sẽ đối mặt với phản ứng từ các lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran”.
“Chúng tôi sẵn sàng và kiên quyết, đồng thời theo dõi hành vi và động thái của kẻ thù” – tuyên bố nhấn mạnh.
Theo Hãng tin AFP, các đặc phái viên Mỹ dự kiến sẽ có mặt tại thủ đô của Pakistan vào ngày 25-4 nhằm khởi động vòng đàm phán hòa bình mới với Iran, dù truyền thông nhà nước Iran cho biết phái đoàn Iran trước mắt chưa có kế hoạch đàm phán trực tiếp với Mỹ.
Có mặt tại Islamabad, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp Thống soái Asim Munir – Tham mưu trưởng quân đội Pakistan và là nhân vật chủ chốt trong các nỗ lực trung gian của Pakistan – cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif.
Ông Araghchi cảm ơn Pakistan vì những nỗ lực thiết lập lệnh ngừng bắn, đồng thời “giải thích các lập trường nguyên tắc của đất nước chúng tôi về những diễn biến mới nhất liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn và việc chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran”.
Việc đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông vẫn là một bài toán nan giải, ngay cả khi áp lực ngày càng gia tăng nhằm mở lại eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ra thế giới.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hai ông Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tới Pakistan vào ngày 25-4 “để tham gia đàm phán với các đại diện của phái đoàn Iran”.
“Phía Iran đã liên hệ, theo lời kêu gọi của Tổng thống Trump, và đề nghị cuộc gặp trực tiếp này” – bà Leavitt nói, đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán sẽ “tạo đà tiến tới một thỏa thuận”.
Bà cũng cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance – người đã dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad hai tuần trước – sẽ tạm thời chưa tham gia, nhưng đang “trong trạng thái sẵn sàng bay tới Pakistan nếu cần thiết”.
Tuy vậy, vẫn chưa rõ phía Iran sẽ gặp trực tiếp các đặc phái viên Mỹ hay không.
Ngày 25-4, Hãng AFP đưa tin Đức sẽ sớm điều một tàu rà phá thủy lôi tới Địa Trung Hải để chuẩn bị cho sứ mệnh có thể diễn ra tại eo biển Hormuz sau khi xung đột giữa Mỹ – Iran kết thúc.
Theo lời một người phát ngôn Bộ Quốc phòng, tàu Fulda của Hải quân Đức sẽ được triển khai “trong những ngày tới”. Bà nói mục tiêu là tạo ra “đóng góp đáng kể và rõ ràng cho liên minh quốc tế đang tìm cách bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz”.
Một số quốc gia cho biết sẵn sàng tham gia một sứ mệnh “trung lập” nhằm bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Tuần trước, Mỹ cho hay họ đang tiến hành rà phá thủy lôi tại khu vực này cùng với Tehran, dù phía Iran chưa xác nhận thông tin này.
Tối 25-4 (theo giờ Việt Nam), Đài Press TV của Iran tường thuật: Bộ Tình báo Iran hôm nay thông báo đã bắt giữ một điệp viên “kỳ cựu” làm việc cho chính quyền Israel, cùng 15 thành viên của các nhóm khủng bố ly khai, sau các chiến dịch truy quét tại nhiều tỉnh.
Điệp viên kỳ cựu từ cơ quan tình báo Mossad đã bị bắt tại tỉnh Ilam, phía tây Iran. Iran cáo buộc người này đã thu thập và chuyển thông tin tình báo cho cơ quan tình báo Israel, sau đó theo chỉ đạo của cấp trên, người này bắt đầu hợp tác với các nhóm ủng hộ chế độ quân chủ.
Những tuần qua, các cơ quan tình báo và lực lượng thực thi pháp luật của Iran đã bắt giữ nhiều phần tử phá hoại trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel.
Giới chức Iran nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công chúng giữ cảnh giác, cho biết việc kịp thời báo cáo các hoạt động đáng ngờ tới trung tâm khẩn cấp của cảnh sát sẽ giúp ngăn chặn các hành vi phá hoại cũng như những hoạt động nhằm gieo rắc bất ổn.
Tại thành phố ven biển Sidon của Lebanon hôm 10/5, hàng trăm người mặc đồ đen cùng tập trung tại nghĩa trang để cầu nguyện. Người thân cho biết những nạn nhân thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel một ngày trước đó gồm hai vợ chồng, mẹ, anh trai và ba người con của họ, cùng một người cháu 6 tháng tuổi.
Quân đội Israel hôm 9/5 phát cảnh báo sơ tán tại một số thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon, nhưng thị trấn Saksakiyeh, nơi gia đình 8 người bị sát hại, không nằm trong diện được cảnh báo. Phía Israel sau đó xác nhận đã nắm được thông tin về thương vong dân thường và đang xem xét vấn đề này.
Trong tang lễ tập thể, nhiều người dân bật khóc trước những thi hài được bọc kín bằng vải xanh và rải hoa xung quanh. Họ đến từ thị trấn Jibchit ở miền nam Lebanon, chạy tới Saksakiyeh để tránh bom đạn, nhưng cuối cùng vẫn không thoát khỏi số phận nghiệt ngã.
Israel và Hezbollah tháng trước đạt thỏa thuận ngừng bắn, nhưng hai bên vẫn liên tục tấn công nhau gần như mỗi ngày. Các hoạt động quân sự leo thang trong vài ngày qua làm dấy lên lo ngại rằng thỏa thuận ngừng bắn đang có nguy cơ tan vỡ hoàn toàn.
"Họ đã ra đi. Tất cả họ ra đi thật rồi", một người thân khóc nức nở khi xe chuyển thi thể bắt đầu rời đi, đưa họ trở về quê nhà Jibchit.
Người thân cho biết gia đình này ban đầu vẫn ở lại Jibchit bất chấp cảnh báo của Israel, vì họ sở hữu ruộng vườn ở đó, và chỉ chuyển tới Saksakiyeh khoảng một tuần trước, khi các cuộc tập kích của Israel gia tăng về cường độ.
Jaafar Bahja, 25 tuổi, một người thân của gia đình, cho biết anh bắt đầu gọi điện và nhắn tin liên tục cho họ hôm 9/5, sau khi nghe tin về các cuộc không kích ở Saksakiyeh.
"Tôi không thể tin là họ đã bị giết", Bahja nói.
Lebanon bị kéo vào xung đột Trung Đông từ đầu tháng 3, sau khi Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị sát hại trong chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel. Quân đội Israel đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc không kích lớn trên khắp Lebanon, đồng thời điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Hơn 450 đã thiệt mạng ở Lebanon trong tháng qua, theo Bộ Y tế nước này. Trong khi đó, Israel cho hay 18 quân nhân và hai dân thường của nước này thiệt mạng do các cuộc tấn công của Hezbollah từ đầu tháng 3.
Tại cuộc họp báo ngày 9-4, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nói rằng trong chiến dịch kéo dài hơn một tháng, tàu chiến và máy bay tuần tra biển P8 của nước này đã "theo dõi và ngăn chặn bất kỳ hoạt động nguy hiểm nào" của ba tàu ngầm Nga.
Ông Healey không tiết lộ chính xác địa điểm diễn ra chiến dịch, cho biết nó không diễn ra trong lãnh hải của Anh mà trong vùng đặc quyền kinh tế kéo dài 200 hải lý tính từ bờ biển Anh, hoặc khu vực tiếp giáp với ranh giới vùng đặc quyền của các quốc gia khác. Chiến dịch cũng có sự tham gia của Na Uy và các đồng minh không nêu tên.
Dù nói rằng không có bằng chứng nào cho thấy các tàu Nga đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dưới biển, Bộ trưởng Quốc phòng Anh nói rằng việc này sẽ gửi một thông điệp tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
"Chúng tôi thấy hoạt động của các ông trên các đường cáp và đường ống dẫn dầu của chúng tôi, và các ông nên biết rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại chúng sẽ không được dung thứ và sẽ phải chịu hậu quả nghiêm trọng", Hãng tin AFP dẫn lời ông Healey.
"Chúng tôi đã vạch trần những hoạt động bí mật đó. Chúng tôi đã nói rõ với ông ta và các tàu ngầm của ông ta rằng chúng tôi đã theo dõi chúng từng bước một", ông Healey nói thêm, cho rằng hành động của Nga diễn ra "trong khi các nước đang hướng sự chú ý về Trung Đông".
Theo London, các tàu của Nga bị phát hiện bao gồm một tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Akula và hai tàu ngầm chuyên dụng từ Cục Nghiên cứu biển sâu (GUGI).
GUGI nằm trong số những cơ sở bí mật nhất của Nga, chịu trách nhiệm giám sát dưới bề mặt đại dương và các tàu ngầm do thám mini chạy bằng năng lượng hạt nhân hoạt động ở vùng nước sâu, theo các chuyên gia quốc phòng.
Tàu ngầm tấn công của Nga có thể là "mồi nhử để đánh lạc hướng" cho hai tàu chuyên dụng, vốn "được thiết kế để khảo sát cơ sở hạ tầng dưới nước trong thời bình và phá hoại chúng trong thời chiến", ông Healey nói.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo người dân Mỹ sẽ ngày càng phải gánh chịu hậu quả kinh tế từ cuộc chiến mà ông gọi là "do Tổng thống Donald Trump lựa chọn" nhằm vào Iran.
Theo ông Araghchi, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, 10 năm và 30 năm đồng loạt tăng cho thấy các điều kiện tài chính tại Mỹ đang bị siết chặt. Ông cho rằng điều này sẽ kéo theo áp lực lớn hơn đối với nợ công, lãi suất vay mua nhà và các khoản vay tiêu dùng.
Nhà ngoại giao Iran cũng nhận định giá năng lượng sẽ tiếp tục tăng, trong khi các hộ gia đình Mỹ có nguy cơ đối mặt căng thẳng tín dụng ngày càng lớn.
Ông Araghchi khẳng định toàn bộ tình hình hiện nay "hoàn toàn có thể tránh được", tiếp tục cáo buộc Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến nhằm vào Iran.
Ngày 15-5, Israel tiến hành không kích vào thành phố Gaza, nhắm mục tiêu vào ông Izz al-Din al-Haddad - lãnh đạo quân sự cấp cao nhất của Hamas ở Gaza - bất chấp lệnh ngừng bắn mong manh do Mỹ làm trung gian vẫn đang có hiệu lực.
Theo tuyên bố của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, al-Haddad là một trong những "kiến trúc sư" đứng sau cuộc tấn công ngày 7-10-2023 của Hamas nhằm vào Israel.
Lực lượng cứu hộ Gaza cho biết các cuộc không kích đánh trúng một tòa nhà dân cư ở khu al-Rimal và một chiếc ô tô gần đó, khiến ít nhất 7 người thiệt mạng và hơn 50 người bị thương. Giám đốc Bệnh viện Al-Shifa xác nhận trong số người chết có ba phụ nữ và một trẻ em.
Hiện chưa rõ ông al-Haddad có thiệt mạng hay không, song một quan chức an ninh Israel cho biết các dấu hiệu ban đầu cho thấy chiến dịch ám sát đã thành công.
Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tuyên bố sẽ không từ bỏ việc bảo vệ lợi ích của quốc gia, cũng như lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công và đe dọa từ Iran nhằm vào nước này và các nước khác trong khu vực.
Trong thông cáo ngày 15-5, Bộ Ngoại giao UAE cho biết Iran đã phóng khoảng 3.000 tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái nhằm vào UAE.
UAE mô tả các vụ tấn công là "sự vi phạm rõ ràng chủ quyền quốc gia" và là "mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh, ổn định của khu vực".
Chính phủ UAE khẳng định mọi biện pháp phòng thủ được triển khai đều nhằm bảo vệ chủ quyền, người dân và các cơ sở hạ tầng trọng yếu của đất nước. Thông cáo cũng nhấn mạnh UAE giữ đầy đủ "quyền chủ quyền, pháp lý, ngoại giao và quân sự" để đối phó với bất kỳ hành động thù địch nào.
Bộ Ngoại giao UAE cho biết các "nỗ lực gây sức ép hoặc lan truyền cáo buộc ác ý" sẽ không làm thay đổi lập trường của nước này, đồng thời khẳng định Abu Dhabi sẽ tiếp tục bảo vệ chủ quyền và quyền tự quyết độc lập của mình.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng tầm quan trọng của eo biển Hormuz đối với hoạt động vận chuyển dầu khí toàn cầu sẽ giảm dần trong tương lai, khi các quốc gia Trung Đông mở rộng hệ thống đường ống năng lượng thay thế.
Trả lời Đài CNBC ngày 15-5, ông Wright cho biết Mỹ kỳ vọng Saudi Arabia, UAE và nhiều nước khác trong khu vực sẽ tiếp tục tăng năng lực vận chuyển dầu khí qua các tuyến đường ống mới, giúp giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz.
"Sẽ có thêm nhiều tuyến đường khác để năng lượng rời khỏi khu vực vùng Vịnh", ông nói.
Theo Bộ trưởng Năng lượng Mỹ, dù vai trò của eo biển Hormuz có thể suy giảm, các quốc gia vùng Vịnh vẫn sẽ giữ vị trí then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Ông Wright nhấn mạnh các nước này là "đồng minh tuyệt vời của Mỹ" và là những nhà cung cấp năng lượng quan trọng của thế giới.
"Chúng tôi muốn thấy sự thịnh vượng, hòa bình và tăng trưởng kinh tế quay trở lại khu vực này", ông nói thêm.
